FJALA E MBATJUR NGA Prof. Dr. SALI BERISHA NE SEANCEN E KOMISIONIT TE SIGURIMIT DHE BASHKEPUNIMIT EVROPIAN TE KONGRESIT AMERIKAN
Zoti kryetar
Të nderuar kongresmenë
Senatorë, zonja e zotërinj!
Dua t’ju falënderoj për mundësinë që më krijuat të paraqes para jush situatën në Shqipëri dhe ndihmën e nevojshme që vendi im ka sot nga SHBA. Në emër të Partisë Demokratike dhe të gjithë atyre që besojnë te liria, shpreh mirënjohjen për interesimin tuaj ndaj fatit të popullit shqiptar.
Shqipëria po del nga një periudhë e gjatë diktature staliniste, më e ashpra në Evropë. Pas dekadash izolimi, terrori politik, varfërie dhe mohimi të të drejtave themelore të njeriut, populli ynë po përpiqet të ndërtojë një rend demokratik. Por ky tranzicion është tepër i vështirë. Ekonomia është në prag kolapsi, prodhimi ka rënë, furnizimet janë të pakta, ndërsa administrata e vjetër përpiqet të ruajë privilegjet e saj.
Partia Demokratike, si forca e parë opozitare legale, ka mbështetur rrugën paqësore të ndryshimit. Ne kemi kërkuar zgjedhje të lira e të ndershme, shtet ligjor, pluralizëm të vërtetë politik dhe respektim të të drejtave të njeriut. Megjithatë, manipulimet elektorale, kontrolli i aparatit shtetëror nga ish-komunistët dhe mungesa e garancive demokratike kanë penguar shprehjen e lirë të vullnetit të qytetarëve.
Në këto kushte, Shqipëria ka nevojë urgjente për ndihmë ekonomike, mbështetje politike dhe asistencë institucionale nga vendet demokratike, veçanërisht nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ndihma juaj do të ishte një investim për paqen, stabilitetin dhe demokracinë në Ballkan. Populli shqiptar është thellësisht pro-perëndimor dhe e sheh të ardhmen e vet në familjen evropiane e euroatlantike.
Ju siguroj se Partia Demokratike dhe të gjitha forcat demokratike në Shqipëri janë të vendosura të çojnë deri në fund procesin e demokratizimit. Ne nuk kërkojmë privilegje, por vetëm mbështetje që qytetarët tanë të kenë mundësinë të jetojnë të lirë, me dinjitet dhe me shpresë.
Ju faleminderit.
[teksti përreth fotos dhe kolonat anësore pjesërisht i palexueshëm]
(Vijon në faqen 2)
Mesazh nga skëterra e nëntokës
SHENIME NGA GREVA E URISE
... nga e vetmja dritare e vdekjes na erdhën të qarta britmat e sinqerta të minatorëve shqiptarë për liri, drejtësi dhe demokraci. Nuk mund të rrija pa iu përgjigjur me gjithë qenien time. Në ndjekje të hapave të tyre zbrita në galerinë e minierës së Valiasit. Minatorët, me barkun ngjeshur me lidhëse të nderta si për të mos lejuar urinë të ulërijë më tepër nga zgavrat e brendshme të trupit, kishin ditë e netë pa bukë, ashtu si në ferrin dantesk. Kur dilnin e ngriheshin një çast nga shinat e ngushta të galerive për të marrë frymë, për të prekur edhe një herë me duar të lira qiellin e lirisë, ata i dukeshin njeriut si hije që kishin dalë nga qendrat më të errëta të dheut. Shpesh të mbështetur njëri pas tjetrit, me fytyra të zbehta, me sy të skuqur e të thelluar, por me shpirt të pamposhtur, ata të flisnin me një gjuhë të rëndë dhe të kthjellët njëherësh: liria nuk lypet, ajo fitohet. Në ato çaste njeriu ndjente se greva e tyre nuk ishte thjesht një protestë për bukë, por një kushtrim për dinjitetin njerëzor e kombëtar.
Në rrëfimet e tyre dallohej qartë vuajtja e gjatë e nënshtrimit, puna çnjerëzore, përbuzja, gënjeshtrat, varfëria dhe frika e një sistemi që po jepte shpirt. Megjithatë, përmbi gjithçka qëndronte besimi se kjo sakrificë nuk do të shkonte kot. Çdo minator mbante brenda vetes jo vetëm plagët e galerisë, por edhe dritën e një Shqipërie tjetër. Kjo grevë urie nuk ishte një akt dëshpërimi, por një dëshmi force morale. Nga skëterra e nëntokës po vinte një mesazh për të gjithë ata që ende hezitojnë: liria kërkon guxim, drejtësia kërkon qëndresë dhe demokracia kërkon njerëz që dinë të sakrifikojnë.
[teksti i pjesës së poshtme i palexueshëm në figurë]
Shqipërisë i duhet mbështetje ndërkombëtare
Mei viziten ne SHBA, drejtanue i lajmeve dhc gjeopolitikes ne “Zerin e Amerikes”, Elez Biberaj, i tha nje grupi gazetaresh se demokracia shqiptare po perballet me veshtiresi te shumta, por se ka nje mbeshtetje te gjere nderkombetare per reformat dhe ndryshimin demokratik. Ai theksoi se zhvillimet ne Shqiperi ndiqen me vemendje dhe se ndihma e jashtme do te jete e rendesishme ne muajt ne vazhdim.
Sipas tij, Partia Demokratike dhe forcat e tjera opozitare kane luajtur nje rol te rendesishem ne hapjen politike te vendit. Ai vleresoi kurajen e qytetareve shqiptare dhe veçanerisht sakrificat e minatoreve qe kane ndermarre greve urie. “Kjo tregon deshiren e shqiptareve per liri dhe dinjitet”, u shpreh ai.
Ne komentin e tij, Biberaj nenvizoi gjithashtu nevojen per zgjedhje te ndershme, respektim te lirive politike dhe mbeshtetje ekonomike nga Perendimi. Pa kete ndihme, theksoi ai, do te jete e veshtire qe vendi te kapërceje krizen e rende sociale dhe ekonomike.
(Vijon në faqen 5)
Dita e greves se përgjithshme
Nga një vëzhgim i përgjithshëm del se dje në të gjithë vendin është zhvilluar me sukses një grevë e përgjithshme. Në shumicën e qyteteve janë mbyllur ndërmarrje, institucione dhe dyqane, ndërsa pjesëmarrja e qytetarëve ka qenë e gjerë. Greva u zhvillua në mënyrë paqësore, pa incidente serioze, dhe u shoqërua me thirrje për pluralizëm, demokraci dhe largimin e strukturave të vjetra komuniste.
Në Tiranë, Shkodër, Durrës, Elbasan e qytete të tjera pati tubime spontane dhe manifestime të qeta. Qytetarët kërkuan ndryshime të menjëhershme politike dhe ekonomike. Në shumë vende transporti urban u ndërpre, ndërsa aktiviteti normal i punës pothuajse u pezullua.
Burime të ndryshme thanë se jehona e grevës ishte e ndjeshme edhe në zonat industriale, ku minatorët dhe punëtorët shprehën solidaritet me kërkesat e opozitës dhe të grevistëve të urisë.
(Vijon në faqen 2)
FATI I NJË POPULLI ËSHTË NË DUART E TIJ
Forca e një populli qëndron në aftësinë për të marrë përsipër përgjegjësinë e fatit të vet. Në çaste të mëdha historike nuk mjaftojnë ankesat, as pritja pasive që të tjerët të zgjidhin hallet tona. Vetëm një shoqëri që ngrihet me kurajë dhe vetëdije mund të fitojë lirinë dhe të ndërtojë demokracinë.
Shqiptarët po kalojnë një sprovë të rëndë. Kriza ekonomike, trashëgimia e diktaturës dhe mungesa e institucioneve demokratike e bëjnë të vështirë rrugën përpara. Por pikërisht në këto kushte provohet karakteri i një kombi. Nëse qytetari hesht, frika fiton. Nëse ai flet, organizohet dhe vepron, lind shpresa.
Nuk ka shpëtim pa përpjekje. Nuk ka liri pa sakrificë. Dhe nuk ka ndryshim të vërtetë pa pjesëmarrjen e vetë popullit. Shqipëria nuk mund të presë pafund nga të huajt; ndihma e tyre është e vyer, por vendimtare është vullneti ynë për të ndryshuar veten dhe shtetin.
Në fund, fati i një populli është në duart e tij.
(Vijon në faqen 6)
Tekst pranë fotos i palexueshëm[?]
(Vijon në faqen 2)
(Vijon në faqen 5)
(Vijon në faqen 6)
[fragmente të tjera shumë të paqarta dhe të palexueshme në kolonat e poshtme e anësore]