Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Rilindja Demokratike

31 Gusht 1991

DEMONI KOMUNIZEM NE FERPIN E HISTORISE

Sipas agjensisë sovjetike të lajmeve TASS, nga 29 gushti Sovjeti Suprem i RSFSR voton në Parlament dhe me 23 gusht me prezencën e Presidentit të RSFSR Boris Jelcin u nënshkrua dekreti mbi pezullimin e veprimtarisë së Partisë Komuniste në Rusi. A nuk është ky fundi i një historie shekullore? O Partisë mira sovjetike? Korrnizimi madhështor historik, vërtitur rreth botës si triumf organizatash ndërkombëtare në një këmbim të duarshtrëngimeve të akullta, shembi në pak çaste në gushtin e 1917 një rikthim të dhunshëm me vërtitjen e rrotave të historisë. Nga maja ku ishte ngritur prej dhunës, ideologjia e kuqe vazhdon e rrëzohet në humnerën e saj. Në qendër të kësaj drame, në kthesën e madhe të shekullit, komunizmi po paraqitet si një fantazmë e ligë e njerëzimit. Glasnost, zërat, frikës, duke derdhur në këtë vorbull tronditjesh edhe vende të tjera, i vunë vulën dramës së madhe të këtij sistemi. Përdorimi i djeshëm i forcës, internimeve, pushkatimeve, burokracisë dhe gënjeshtrës ideologjike i dha fund një bote që kishte ngritur pushtetin mbi njeriun. Revolta e popujve e hodhi tutje këtë përbindësh të shekullit XX. Blloku i dhunës dhe i perandorisë së frikës, për një periudhë të gjatë, mbajti nën thundër Evropën Lindore. Por në fund edhe ky mur i madh u ça dhe u shemb. Ato miliona viktima, nëpër burgje, kampe përqendrimi e internime, nuk mund të mbuloheshin më nga heshtja. Historia e përgjakur e komunizmit u bë dëshmi e gjallë kundër vetë ideologjisë së tij. [?] ky përfundim nuk erdhi rastësisht. Ishte rezultat i dështimit ekonomik, moral dhe njerëzor të sistemit. Varfëria, mungesa e lirisë, kontrolli mbi mendimin, lufta kundër fesë, kundër pronës dhe kundër çdo nisme individuale, e shndërruan jetën në një ferr të përditshëm. Në emër të barazisë u ngrit pabarazia më e madhe; në emër të popullit u sundua populli. Sot, kur simboli i kuq po zbehet në vendin ku lindi revolucioni, bota sheh se sa i rrezikshëm ka qenë ky mashtrim. Kjo histori nuk është vetëm sovjetike; ajo është mësim për të gjitha vendet që e provuan në lëkurën e tyre. Shqipëria, që e njohu deri në skaj absurditetin e këtij sistemi, nuk mund të qëndrojë jashtë këtij gjykimi të historisë. Vazhdimi i këtij procesi do të jetë çlirimi i kujtesës. Duhet të hapen dosjet, të flasin viktimat, të dënohen krimet dhe të ndahet përfundimisht shoqëria nga e kaluara totalitare. Përndryshe, demoni mund të kthehet në forma të reja, me emra të rinj, por me të njëjtin shpirt shtypës. Në këtë kuptim, rënia e komunizmit është edhe fitore morale e njeriut ndaj sistemit që e mohonte njeriun. Kjo është arsyeja pse fundi i Partisë Komuniste në Rusi nuk është thjesht lajm politik, por një kthesë e madhe historike.
Boris Jelcin Rusi Evropa Lindore Shqipëri

ILUZIONE TE HUMBURA...

Alfonsina? [?] Gjeza? [?], fëmijë, duke dridhur shtëpinë me vrullin e tronditjes së vjetër, [tekst i palexueshëm ?] ... Nga ana tjetër, në një kohë kur [tekst i palexueshëm ?] njerëzit kërkonin një shenjë shpëtimi, iluzionet e djeshme u shuan një e nga një. Shumëkush që kishte besuar te fjalët e mëdha, mbeti përballë heshtjes dhe shkatërrimit. Në këtë peizazh të rrënuar, kujtimet janë më të forta se premtimet. [Ky artikull është kryesisht i palexueshëm në figurë; vetëm titulli dhe pak fjalë të shpërndara duken.]

Për një forcë e parë politike që ka ngritur problemin çam

Partia Demokratike ishte e para forcë politike që ngriti problemin çam, [tekst pjesërisht i palexueshëm ?]. Duke e trajtuar si një çështje kombëtare dhe demokratike, ajo kërkoi njohjen e të drejtave të mohuara dhe vëmendjen e opinionit publik. Në këtë kuadër, [tekst i palexueshëm ?] u shprehën edhe qëndrime për kthimin e pronave, njohjen e gjenocidit dhe rivendosjen e dinjitetit të komunitetit çam. Pas tre muaj e gjysëm - hajdut - 130 qep? [?] vetëm qymyr? [?] [Artikulli në kolonat poshtë është i dëmtuar dhe i vështirë për t'u lexuar plotësisht.]
Çam

(Vijon në faqen 8) (Vijon në faqen 6) VASJTE DEMOKRATIKE [?]