Rezultatet e votimeve ishin: Në emër të presidentit të përkohshëm u votuan 561 votues, u vlerësuan 547 fletë votimi të vlefshme dhe 14 të pavlefshme. Përfundimi i votimit për kryetarin e Partisë, Demokratike, profesor dr. Sali Berishën votuan 449, për Neritan Cekën 91 dhe për Azem Hajdarin 7. Pas fjalës së rastit të dr. Prof. Sali Berishës, në mbasditën e datës 29 shtator u zhvillua seanca e mbylljes së punimeve të Kuvendit të parë Kombëtar të PD-së. Në emër të presidiumit të përkohshëm foli S. Berisha i cili, duke falënderuar delegatët, tha se fjala është për deklarimin e rezultateve të zgjedhjeve për forumet e tjera të PD-së, z. Ferid Hafizi, kryetar i komisionit të numërimit të votave. Pastaj z. Berisha deklaron përbërjen e kryesisë së PD-së të zgjedhur nga mbledhja e parë të Komisionit Drejtues të sapozgjedhur. Pas leximit, përkatësisht prej zotërinjve A. Imami dhe N. Ceka dhe diskutimit për plotësime, u aprovuan me unanimitet të plotë Rezoluta përfundimtare e Kuvendit të parë të PD-së dhe Rezoluta në mbështetje të Republikës së Kosovës. Në orën 15,10, pasi u ranë për sukses të mëtejshëm në rrugën e demokracisë, zoti Azem Hajdari i deklaroi të mbyllura punimet e Kuvendit të Parë Kombëtar të PD-së. Përbërja e forumëve të sapozgjedhur të PD-së është si më poshtë: Kryesia e Partisë Demokratike: 1. Sali Berisha - Kryetar 2. Neritan Ceka - Nënkryetar 3. Arben Imami - Nënkryetar 4. Azem Hajdari - Nënkryetar 5. Eduart Selami - Sekretar 6. Aleksandër Meksi, 7. Rexhep Uka, 8. Mitro Çela, 9. Gene Ruli, 10. Gramoz Pashko, 11. Blerim Çela, 12. Prez Zogaj, 13. Merita Zaloshnja, 14. Ylli Vesiu, 15. Pjetër Arbnori, 16. Arben Demeti, 17. Leka Toto, 18. Bashkim Kopliku, 19. Ali Spahia,

- PËRFUNDOI ME SUKSES TË PLOTË KUVENDI I PARË KOMBËTAR I PARTISË DEMOKRATIKE SHQIPTARE -

Zgjedhja në detyrën e Kryetarit të PD-së nga ana e Kuvendit të Parë të saj të madh, është besim që shumicës përgjegjësinë time si qytetar, si intelektual dhe si Kryetar i kësaj Partie para jush, përpara barë forcave demokratike të Shqipërisë. Në mënyrë të drejtpërdrejtë demokracisë, unë njërloj sikundër ju këtu, filluam të luftojmë për atë çka nuk kishim luftuar, filluam të luftojmë të gjithë për ato aspirata dhe ideale që kishim adhuruar prej kohësh. Në këtë moment solemn, duhet t’ju rrëfej dikë të thellë të shpirtit tim. Kur jam bashkuar me lëvizjen studentore, kur u themelua PD-ja; e dhe në atë moment nuk jam nisur haptas me mendjen time drejt politikës, jam nisur drejt demokracisë njerëzore. Dua të them qysh në fillim, se ne të gjithë shokët që kemi ndarë të gjitha vështirësitë dhe do t’i ndajmë edhe më në të ardhmen duhet t’i shërbejmë vendit, t’i shërbejmë demokracisë, në radhë të parë duke ruajtur pozicionin nga çlirimtaria e egër, nga veprimet e saj të rrezikshme. Në këtë luftë e përpjekje do të jetë historike merita e PD-së, në faktin që arriti në dhjetëra e dhjetëra raste të shmangë gjakderdhjen dhe të evitojë vendosjen e një diktature të djathtë. Bashkëkombësitë dhe diskutimi i një legjislacioni të drejtë, i cili e vlerësoi këtë si një merite kryesore të kësaj partie, PD-ja si parti kryesore e opozitës Shqiptare, patriotshtë vështirësitë i ka shumë të mëdha. Nuk ka më të vështirë se sa të jesh në opozitë në një vend që sistemi i marrëdhënieve shoqërore në lyp­sar ku trafikanti e gjithë ngjyrave kryqëzojnë interesat e tyre, ku korrupsioni po zhvillohet me shpejtësi, ku forma nga ana e kuqe po shndërrohet nga mafia politike në mafie ekonomike, ku përlysen shembujt ligji është thellësisht i deformuar, ekzistonte veçse në letër e në ligj, ishte e gjitha një kontradiktë. Mirëpo përtej kësaj, aspak e tillë ishte e zëmba e minës së përbashkët: Shqipëria në demokraci. Asnjëherë Shqipëria nuk ka pasur një opinion më demokratik se sot, asnjëherë Shqipëria nuk ka qenë të luftës të këtij opinioni nuk ka arritur të ketë lidhje ndërkombëtare që ka sot. Me të vërtetë ajo po shkon drejt aleancave të saj natyrale shekullore, po shkon drejt botës perëndimore me të cilën ajo ka një kulturë, një lashtësi, një shpirt të përbashkët. PD-ja megjithë arritjet e mëdha që ka shënuar gjatë kësaj periudhe ka dhe do të ketë një rrugë të vështirë, Shqipëria ka një parlament tepër enverist, ajo ka në fuqi një President komunist, ironia i të cilit qëndron mbi krimin. Sot ky President i thotë delegacionit të Lidhjes Demokratike të Gji­uras të Shqipërisë: E dëgjoj ju, Sali Berisha nga Kuvendi kërkoi të marrë pushtetin. Në emër tuaj e të PD-së dua t’i kujtoj atij se PD-ja nuk dëshiron dhe nuk pranon fronin e tij, atë do ta marrë populli me rrugë demokratike. Kur nisëm këtë rrugë nuk u nisëm drejt karriges, por drejt fateve të pahanjohura, drejt rrezikimeve dhe vështirësive. Qëllimi ynë ka qenë dhe është të vendosim popullin në fuqi, shtetin juridik, demokracinë në Shqipërinë dhe jo të vendosim fronë, të cilat nuk meritojnë të jenë. Po kështu, po këtë qëndrim ne mbajmë edhe ndaj Parlamentit. Parlamenti shqiptar është i vendosur në karrige mbi bazën e frikës. Ata që vendosën terrorin, frikën për të vënë në vota, besoj se jemi të gjithë në një mendje, nuk meritojnë të jenë deputetë të Kuvendit Popullor. Këta qëndron dhe e drejta morale e jonë, e të gjithë forcave demokratike në Shqipëri për të kërkuar zgjedhje të reja, zgjedhje të lira, në të cilat populli shqiptar jo nën terror por me votën e tij të lirë të mund të vendosë për përfaqësuesit e tij në Parlament. Zonja e zotërinj! PD-ja mori pjesë me zemër të hapur në Qeverinë e Stabilitetit Kombëtar për arsye që tashmë dihen. Por, PD, po të huazojë një shprehje të z. Gramoz Pashko: mori aty kokë-lluqet kamikaze, pra nuk zgjodhi dhi, por mori ato që i vinin më e shumtë në ndihmë të popullit. PS-ja po lufton çdo ditë që të abuzojë me pjesëmarrjen tonë në pushtet, që ta paraqesë Qeverinë si të PD-së. Por dua me këtë rast t’i paralajmëroj socialistët se nëqoftëse ata mendojnë ta kthejnë atë pjesë të pushtetit tonë në mburojë të tyre ata gabojnë rëndë. Hesapet nuk do t’u dalin, ne kemi qenë dhe do të jemi mburojë e popullit dhe as pak e kriptokomunistëve shqiptare. Edhe njëherë dua të theksoj një moment të veçantë, të rëndësishëm për PD-në. Duhet që të luftojmë të gjithë të krijojmë me të vërtetë një parti demokratike, sepse vetëm duke qenë PD-ja e tillë mund të ndërrojmë një Shqipëri demokratike. Në këtë drejtim nuk na shqetëson fakti se ka pasur shtypje të mendimit në PD. Gjatë gjithë pjesëmarrjes sime në mbledhje të shumta unë mendoj se mendimet dhe argumentet janë shpërthyer lirshëm, korrente kanë ekzistuar, ekzistojnë dhe do të ekzistojnë dhe nuk kam mendimin se ato do të përcajnë PD-në. Por një gjë është shqetësuese e duhet ta kemi të gjithë parasysh. PD-ja merr fund si e tillë sikur ne që jemi këtu dhe qindra e mijëra të tjerë që na ndjekin ta shpallim veten demokratë të plotë, demokratë të përkryer. Do të ndonim të ishim, por rrugën duhet ta kemi të qartë, e kemi përseri të gjatë. Kështu që duhet të luftojmë çdo ditë për vendosjen e një demokracie të vërtetë në Shqipëri. Së fundi desha të shpreh falënderimet e thella të gjithë atyre që më votën e tyre shprehën besimin për detyrën që më ngarkuan, por dua të falënderoj gjithashtu edhe ata që votuan kundër, sepse me këtë rast, së paku më kujtojnë se diçka më mungon personalisht. Së dyti u treguam gati të gjithë atyre se ne nuk përserisim votimet e Parlamentit dhe kjo është demokracia. Rroftë Kuvendi i Parë i PD-së. Rroftë Demokracia! Rroftë Populli!

e Kuvendit të parë Kombëtar të PD Kuvendi i parë i PD, duke shënuar strukturimin e plotë të PD-së, duke konstatuar se paraqet forcë vendimtare për zgjidhjen e problemeve urgjente që qëndrojnë para kombit dhe përgjegjësinë që rrjedh së këtejmi, duke realizuar se ndonëse me program e një etapë të re jetës politike, sociale dhe ekonomike, përpara fitore së plotë të demokracisë, për të kthyer në realitet aspiratat demokratike të kombit, shprehet se: Është e domosdoshme që PD të afirmohet përmes shtrirjes dhe shtimit në numrit të anëtarëve, angazhimit të tyre politik në të gjitha fushat e jetës, cilësisë së individëve dhe të ideve që ata përfaqësojnë. PD të përfaqësojë alternativën demokratike dhe jo revan­shinë. Të jetë e hapur ndaj individëve, ideve dhe konkurrencës përpun­tan me programin. Të punojë mbi bazën e demokracisë së brendshme si një model për funksionimin e shtetit të ardhshëm. PD, krahas vendosjes së demokracisë në shtetin tonë, konsideron si problem themelor të politikës së saj çështjen kombëtare. Ajo njeh, përkrah dhe do të luftojë për kërkesat e drejta dhe të ligjshme të popullit shqiptar të jeton në trojet e veta jashtë kufijve të Republikës së Shqipërisë. PD do të krijojë kushtet për një bashkëpunim ndërpartiak me partitë politike shqiptare brenda dhe jashtë shtetit shqiptar për çështjen kombëtare. PD do të ushtrojë fuqimisht ndikimin e saj në Kuvendin Popullor dhe në qeveri për angazhimin tërësor të shtetit shqiptar në dobi të çështjes shqiptare. Kuvendi i PD shprehet për reformën legjislative, institucionale, ekonomike dhe kulturore si bazat e ndërtimit të shtetit të ardhshëm demokratik. Kuvendi shprehet se: Është i domosdoshëm transformimi sa më i shpejtë i pushtetit të vjetër monist nëpër- (Vijon në faqen 6)

Në këtë kohë kur shoqëria shqiptare gjendet para shndërrimesh rrënjësore, kurse populli shqiptar në tërësi para punësh dhe detyrash historike, Kuvendi i Parë i PD të Shqipërisë është ngjarje e rëndësishme kombëtare që rrit shpresën dhe besimin tonë. Sot vetë emri i PD është shumë përmes dhe shumë-b­ligues. Uroj, prandaj, që misioni shoqëror i PD të Shqipërisë të jetë idealet, vlerat dhe parimet e larta prej të cilave është e pandarë demokracia, madhështia e vizioneve shoqërore, gerjesia e horizontëve politikë dhe kulturore, guximi i mendimeve krijuese. Uroj, prandaj, që misioni historik i PD të Shqipërisë të jetë krijimi i vetëdijes kombëtare, demokratike dhe sociale të domosdoshme për epokën në të cilën hynjë, rilindja shpirtërore, morale dhe qytetëruese e popullit shqiptar, njësia e hapësirës shpirtërore shqiptare dhe strategjia e bashkimit të popullit shqiptar dhe të trojeve të tij. Shqipëria do të jetë e fortë në qoftë se do të jetë e zhvilluar dhe e përparuar; Shqipëria do të jetë edhe më e fortë në qoftë se shqiptarët do ta duan vëllezërisht njëri-tjetrin; Shqipëria do të jetë e pa thyeshme në qoftë se do të jetë Shqipëri e popullit të bashkuar shqiptar. Uroj, vëllezër të dashur, që PD e Shqipërisë të jetë e palodhur në përpjekjet për një Shqipëri të tillë. REXHEP QOSJA

Kuvendi i Parë i PD të Shqipërisë duke shprehur vullnetin e anëtarëve e simpatizuesve të partisë së të gjithë qytetarëve me shpirt atdhetar e demokratik në Shqipëri, njëkohësisht nëntë­sisht ngjarjen e madhe në rëndi­së historike për tërë kombin shqiptar, vendimin e Kuvendit të Kosovës për ta shpallur Republikën e Kosovës sovrane dhe të pavarur e sovran dhe për të organizuar referendumin popullor mbi këtë vendim. Kuvendi i Partisë Demokratike deklaron se ky akt i shumëpritur i Kuvendit të Kosovës është plotësisht i drejtë, i bazuar në të drejtën e popujve për të vetëvendosur dhe përputhet me normat e praktikën bashkëkohore të së drejtës e të marrëdhënieve ndërkombëtare. Shqiptarët në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi e Serbinë Jugore, janë popullsi autoktone që banojnë në trojet e veta që nga kohët më të lashta. Ata formojnë komb komb më vete në shtetin shumëkombësh jugosllav dhe kanë të drejtë të gëzojnë efektivisht po ato të drejta si gjithë kombet e tjera. Është e drejta e pamohueshme dhe e ligjshme e kombit shqiptar në Republikën e Kosovës që në përputhje me aspiratat e tij liridashëse dhe demokratike dhe në gjendjen e re të krijuar në kushtet e shpërbërjes së Federatës së atëhershme jugosllave të ketë e të shpallë shtetin e vet të pavarur e sovran, të vendosë me vullnetin e vet dhe të bëjë atë zgjedhje që do të jetë më e mira për të në të ardhmen në varësi me ecurinë e ristrukturimit të marrëdhënieve midis njësi­ve të pavarura shtetërore që dalin nga shpërbërja e Federatës jugosllave. Kuvendi Kombëtar i PD vlerë- (Vijon në faqen 6)

Një grup deputetësh të Partisë Demokratike, i përbërë nga zotërinjtë: Gene Ruli, Gramoz Pashko, Tedor Keko, Neritan Ceka, Mitro Çela, Albert Karriqi, Ylli Vesiu, Arben Imami, Maksim Konomi, Besnik Mustafa, dhe dhjetë deputetë të tjerë, me nismën e përfaqësuesit të tyre, Azem Hajdari deklarojnë: Duke njohur gjendjen e rënduar të rrënjëve të lirisë - së dhunës e politikës, duke njohur këtë gjendje e vështirë të bushketit shtetëror, duke qenë të ndërgjegjshëm se për ata është e domosdoshme një ndihmë materiale fillestare nga masat totale që iu takojnë, në të gjitha, duke e ndjerë edhe vetën fajtorë, që me heshtjen tonë ishim sidomos diktatorët komuniste të influentohet rinë e saj? e përbindshme, ne ke mi vendosur që të gjithë shumë shtresa dhe qeveria e gjithë aty, që na i bën pa faj, pa bukë, pa strehë dhe të braktisur. Me anë të këtij gjesti modest ne nuk tregojmë mëshirë, por pendesë. Me anë të këtij gjesti ne synojmë krijimin e një Fondi Kombëtar për ndihmën e popullit shqiptar ndaj ish-të dënuarve e të burgosurve politikë, duke shprehur se veprimin tonë do ta ndjekim edhe familjet tona, të afërmit e miqtë tanë, elektorati ynë dhe gjithë populli shqiptar, duke ndihmuar marë aq sa kemi mundësi. Kjo është një ndihmë modeste vullnetare, ndërkohë që ne do t’i bëjmë thirrje edhe vëllezërve tanë bashkatdhetarë në të gjitha botët organizatave bamirëse ndërkombëtare të marrin pjesë në këtë Fond. Gjithashtu, në këtë thirrje unësojmë të gjithë që të sensibilizojmë opinionin publik shqiptar për përmes pasqyrimeve media­like të gjendjes së vështirë të këtyre ish të dënuarve, që sot janë pa punë, pa bukë, pa strehë dhe të braktisur. AZEM HAJDARI

TË MENDOJME ME SHUMË PËR TË NESËRMEN Seanca e dytë e ditës së parë dhe seanca e parë e ditës së dytë së këtij Kuvendit të Parë Kombëtar të PD-së u pritën me interesim të madh jo vetëm nga delegatët, të ftuarit, nga mbas- ra forcat demokratike të vendit, por edhe nga kundërshtarët tanë, sepse do të ishte seancat e diskutimeve e debateve, në të cilat të metat, gabimet, dobësitë dhe autorët e tyre do të kritikoheshin hapur, pa kursyer, na Komisionin Drejtues në mbledhjet e dytë në vendqani. Për ne këto ishin të nevojshme, të dobishme, konstruktive, por kundërshtarët tanë, kriptokomunistët e tjerë e të rinj, dinastitë e bllokmenëve në ngjallje e mbretërimit dhe të mbijetës së tyre, prinin frytet e fushatës së tyre të cenuar, denigruese për z. Sali Berisha e partinë në përgjithësi përçarjen e thellë të saj, që do të shënonte vetëdënimin dhe përçarjen e aleancës demokratike. Por Kuvendi ynë nuk ua plotësoi dëshirën e madhe, ai vazhdoi, ashtu siç nisi, si Kuvendi i gjithë së lirë, i mendimit të lirë, i debateve të shëndosha e transparente. Seancën e dytë të ditës së parë e drejtoi z. Prec Zogaj. I pari foli për Enver Hoxhën, i cili bëri përmendjen nga z. Sali Berisha në emër të Komisionit Drejtues të PD-së, z. Gramoz Pashko, zhvëndës­sekretari i Këshillit të Ministrave dhe Ministri i Ekonomisë, një nga themeluesit e PD-së dhe udhëheqësit e saj më të shquar, deri në ditën kur u përkufizua detyrave të larta shtetërore, një nga engjëjt të renditur tani që me kulturën e demokracisë, viktima të pafajshme të diktaturës enveriane. Poetja Zhaneta Ogranja, që ishte ngujuar në grevë urie që bashku me disa gra të të ish të burgosurve në një nga sallat e poshtme të Pallatit të Kulturës, i kishte dërguar vetë një vjershë, që z. Pjetër ua lexoi me plot emocion pjesëmarrësve në kuvend. Pastaj ai u ndal në disa probleme e detyra për forcimin e PD-së dhe rritjen e cilësisë së punës së saj, për të bërë më të afërt dhe të pjekur përballë sfidave të mëdha të sotme e të ardhshme, për të përballuar propagandën intensive të PS-së dhe aleatëve të saj të tjerë e të rinj për gjoba humbjen e besimit të njerëzve ndaj PD-së. Tani, - theksoi ai - ne jemi në një fazë të re, më të qetë, ku (Vijon në faqen 2)