Në zbatim të ligjit për partitë Jemi në prag të fushatës elektorale. Përfundimi i saj me sukses në favor të demokracisë varet nga shumë faktorë. Në këtë artikull do të ndalemi në anën financiare. Financa është e lidhur drejtpërsëdrejti me fushatën elektorale. Këtë e kuptojnë të gjithë. Por jo të gjithë përligen për të krijuar burime financiare. Shumë degë të partisë në rrethe janë në pritshmëri. Presin nga Tirana. Presin nga kryesia e partisë edhe pse të gjithë e dinë që arka e PD është bosh. Ka të tjerë që mendojnë se do të na ndihmojnë miqtë e shumtë nga e gjithë bota. Kjo është e vërtetë. Por nuk mjafton. Me këto mendësi, me këto koncep- (Vijon në faqen 2) MITRO ÇELA

BAROMETRI I DEMOKRACISË Revolta studentore, demokracia dhe pluralizmi njëvjeçar në dyqaret ilegale, ecën sipas raundeve sfiduese, me dy kundërshtarë të papajtuesshëm. Nga njëra anë improvizimet politike të presidentit monist e pluralist R. Alia, dhe në barrikadë ndaj tyre studentët e brezit të demokracisë. Përplasja e parë mes tyre ndodhi në errësirën e 8 dhjetorit të kaluar. Studentët për herë të parë i kthyen buzëqeshjet fallco të R. Alisë në pështjellima falimentimi. Ai kurrë se kishte menduar që disa «buzëqeshmë» të ardhur nga malësia, do ta nënsh- (Vijon në faqen 6)

- Nga mitingu me rastin e përvjetorit të parë të formimit të PD - STUDENTET - PARARENDËSIT E DEMOKRACISË - Fjala e zotit Sali Berisha - Përsëri, si më 12 dhjetorin e parë të parë, nxitojmë drejt sheshit që asokohe nuk quhej «Demokracia». Sot është përvjetor... NË SHESHIN «DEMOKRACIA» - DHJETOR 1991 DËSHMI SHPËRESE DHE BESIMI - Nga mitingu me rastin e përvjetorit të parë të formimit të PD - Përsëri, si më 12 dhjetorin e parë, nxitojmë drejt sheshit që asokohe nuk quhej «Demokracia». Sot është përvjetor... Është 12 Dhjetor 91 dhe pesha e vitit mes tij dhe homonogut 90 e mbar të realitet dhe sub-bashkësia jonë. Sot s’ka lagësht shiu, s’ka vet, është kohë e thatë dhe e ftohtë e makthi i diktaturës ka mbetur pas si një imazh, teksa tani na pushtojnë veç emocione... Këtu në këtë shesh, janë të gjitha reliktet e dhjetorit të shkruar: konviktet studentore, mensat, sheshet. Janë shtuar veç pankartat ku shkruhet «Liri Demokracisë». «Rroftshin studentët, themeluesit e pluralizmit dhe PD». «Rroftë Shqipëria». Në një pankartë të madhe me stemën e PD shkruhet «Liri Demokracisë». «Rroftshin studentët». Personazhet në pjesën dërmuese po ata janë: studentët e fakulteteve të inxhinierisë, gjeologji-miniera, elektrike, mekanike etj, banorët dhe punëtorët patriotë e demokratë tiranas. Ja ku është edhe Bajrami, simpatizanti i zjarrtë i çdo mitingu të PD, punëtor i fuqishëm i Kombinatit të Drurit «M. Mame». Takojmë të njohurin nga kronikat, Napoleon Kolecin, që dhjetorin e kaluar sapo kish lënë pas 27 vjetët e burgut politik. STUDENTET - PARARENDËSIT E DEMOKRACISË - Fjala e zotit Sali Berisha - Zonja dhe zotërinj, vëllezër dhe motra! Qytetarë të Tiranës, miq të nderuar! Shpresoj se do të më lejoni që para jush dhe në emër tuaj e të PD flasë e para në këtë miting t’ua drejtoj studentëve, pararendësve të demokracisë në Shqipëri. Ishit pikërisht ju të dashur studentë, djem e vajza të nderuar të popullit që jo vetëm parandiet, por me datën 8 dhjetor, nën drejtimin e prijësit të lëvizjes studentore, luftëtarit të shquar të revëve të para të demokracisë, Azem Hajdarit, u derdhët në rrugët e këtij qyteti dhe, të vendosur gjer në sakrifica sublime, u përlesht me diktaturën, u ballafaquat me regjimin dhe fituat me lëvizjen tuaj dhe me fitoren e dhjetorit, unë i hapët Shqipërisë portat e rrugës së lirisë dhe demokracisë, drejt së cilës gjatë gjysmëshekulli u nisën me qindra dhe mijëra shqiptarë, por që lanë jetën, rininë, ëndrrat dhe shpresat e tyre, në burgjet dhe kampet e përqëndrimit të regjimit komunist. Ishit ju, studentë dhe studentet të nderuar, që me qëndrimin, pastërtinë, vendosmërinë, largpamësinë dhe trimërinë tuaj me lëvizjen tuaj të dhjetorit ndryshuat historinë e Shqipërisë dhe fatin e mbarë kombit tonë. Prandaj devijti që kaloi do të shënohet si viti i studentëve dhe shqiptarët në mbarë do të shënohet si përmendore e tyre të lirisë që duhet të ngrihen, shpresoj dhe besoj se fjalën student do ta gjendhin me shkronja të arta, ose mbase ajo një studentëve të t’i ngjajë. Pra, studentët i sollën Shqipërisë pluralizmin, prandaj ju ftoj të gjithëve të brohorasim «Rrofshin Studentët! Rroftë Rinija studentore!». Zonja dhe zotërinj! Ndjeshen legjendare të dhjetorit, që studentët zhvilluan me diktaturën, e fituan sepse ata ishin të mençur dhe trima. Ata fituan sepse kishin urimin e zemrës së mbarë kombit shqiptar. Ata fituan sepse në luftën e tyre kishin bekimin e Zotit që do një Shqipëri të lirë dhe demokratike. Por ata fituan para së gjithash, sepse ju, djem dhe vajza, burra dhe gra, fëmijë dhe të moshuar, punëtorë dhe intelektualë, erdhët në këtë shesh, krijuat rreth tyre atë murorë të gjallë që mbroroi diktaturën dhe bllokoi makinën e saj shtypëse. Ju, që së bashku me studentët, në tre ditë, dëshmuat që Edgar Alen Pol e ka quajtur të zi, e shndërruat për në një dhjetor të bardhë dhe krijuat së bashku Partinë Demokratike. Ndër (Vijon në faqen 6) tiranës. burgut politik. Vjet edhe më keq shesh pa sigurinë e së nesërmes. Sot vjime të flasim për të nesërmen. Dhe këtu të kujtohet më së miri se ku jshim, ku jemi dhe ku duhet të shkojmë. Përseri sot kemi emocione të forta - thotë ai. Kurse studenti i vitit të pestë gjeologji-miniera, Arben Bajo (ish personazh i dhjetorit 90) na thotë: «Sivjet s’kemi më mbi shpinë shkopin e gomës, por lirinë (pacja se nga mensa dola i pangopur) dhe shpresën. Të shpre-shojmë duke kujtuar. Xhevair Rexhepi, pedagog në UB Kamëz, shprehet: «Aspirata që na mblo-dhi vjet në këtë shesh tashmë është realitet. Evenimentet kanë specifikat e tyre. Ajo që na sjell përsëri këtë është shpresa se rruga drejt demokracisë është në logjikën e kohës». Mbi tarracën e mensave famë dhe të rinj të shumtë thërrasin së bashku “Rroftë PD”! Tashmë sheshi është mbushur pothuaj si në ditët me historik të të gjithëve të brohorasin «Rroftë Studentët! Rroftë Rinia stu-

Lidhur me njoftimet e përhapura nga pushtetmbajtësit socialistë pranë, përfaqësuesve diplomatike dhe burimeve të tjera të informacionit, se gjysma e ministrave aktualë në Qeverinë e kryesuar nga z. Vilson Ahmeti janë rekomanduar nga PD, Zyra e Informacionit e Partisë Demokratike është e autorizuar të deklarojë sa më poshtë: PD e Shqipërisë nuk ka rekomanduar asnjë ministër në Qeverinë e Re që kryesohet nga z. Vilson Ahmeti. Deputetët e PD, diskutimet e tyre në Kuvendin Popullor, shprehën rezervat për faktin që në Qeverinë e Re vazhdojnë të jenë ministra si zëvendëskryeministri Zyld Rep[a?], përgjegjës direkt për gjendjen e rëndë të krijuar në fushat nga moszbatimi i Ligjit mbi Tokën si dhe një varg rezervash të tjera. Deputetët e PD në përgjithësi me të madhe të tyre abstenuan në votim duke theksuar njëherësh se nuk do të pengojnë veprimtarinë e Qeverisë së Re e cila ka si mision të saj kryesor sigurimin e ushqimit të popullit, vazhdimin e ndihmave dhe përgatitjen e vendit për zgjedhje. Zyra e informacionit PD

Ditën e e premte, më datë 13.12.91, në selinë e PD u zhvillua një takim midis z. Grafini, i dërguar i posaçëm i ministrit të jashtëm italian, Zhani De Mikeli dhe prof. dr. Sali Berishës, kryetar i PD. Ky takim i hapur u bë në praninë të gazetarëve të RTV dhe organeve të tjera të shtypit. Ishin të pranishëm gjithashtu z. Eduart Selami, sekretar i Komitetit Drejtues të PD dhe ambasadori italian në Tiranë, z. Torkuato Kardili. Që në fillim z. Grafini sqaroi se, për kushtet e reja politike të krijuara në Shqipëri, Ministria e Jashtme italiane e shikoi të arsyeshme dërgimin e tij në Tiranë për të biseduar me përfaqësuesit e PD. Në vijim u diskutua për popullin shqiptar. Për këtë PD i ka kërkuar vazhdimisht qeverisë italiane, Tregut të Përbashkët Evropian dhe grupit të 24-shes që të vazhdojnë ndihmat për Shqipërinë. Ne nuk duam, theksoi dr. Berisha, që dalja jonë nga qeveria të shfrytëzohet nga komunistët ashtu siç ndodhi me deklarimin e z. Bufi, për gjashtë ditë bukë. Përkundrazi, ne duam që këto ndihma të vinë për popullin shqiptar dhe shpërndarja e tyre të mbikqyret me çdo kusht. Por PD nuk mund të lejojë që të manipulohet opinioni për qëllime elektorale, sikur këto ndihma po i sjellin në Shqipëri ko- shku Partinë Demokratike. Ndër pranisëhem të arsyeshme dërgimin e tij në Tiranë për të parë nga afër situatën e krijuar. Ai shtoi se me tërheqjen e PD dhe të opozitës nga qeveria ekziston mundësia që qeveria e re të kontrollohet nga ish-komunistët dhe presidenti Alia. Në vazhdoi z. Grafini, duam që ndihmat tona materiale dhe financiare t’i vënë popullit shqiptar dhe jo të përdoren nga komunistët për fushatën e ardhshme elektorale. Unë, si i dërguar i posaçëm i ministrit Xhani De Mikelis, në këtë takim me mikun tim të vjetër, z. Berisha, kërkoj prej tij dhe PD siguri dhe konfirmim për vazhdimësinë e ndihmave italiane në Shqipëri. Gjithashtu ne duam të dimë, theksoi z. Grafini, se a ka mundësi PD të mbikëqyrë shpërndarjen e këtyre ndihmave me qëllim që ato të mos instrumentalizohen për qëllime politike. Nga ana e tij prof. dr. Berisha sqaroi se PD u largua nga Qeveria e Stabilitetit për shkak të intolerancës së pushtetmbajtësve komunistë dhe pengesës serioze që ata kishin krijuar për realizimin e reformës ekonomike. Për sa i përket bisedës me z. Grafini, dr. Berisha shtoi se jam tepër i kënaqur, nga ky takim. Ne si PD duam që ndihmat të vazhdojnë të re-pranueshëm Ne, të vazhdojnë re-tok të bideba dhe krufat në ba-shku Partinë Demokratike. Ndër PD dhe ambasadori italiane në Tiranë, z. Torkuato Kardili. Në këto ndihma të vijnë për popullin shqiptar dhe shpërndarja e tyre të mbikëqyret të manipulohet opinioni për qellime elektorale, sikur këto ndihma po i sjellin në Shqipëri komunistët. Përsa i përket mbikëqyrjes, vazhdoi dr. Berisha, ajo duhet të jetë neutrale dhe sa më efikase. Në fund zoti Grafini dhe dr. Berisha iu përgjigjën pyetjeve të gazetarëve të pranishëm. Duke iu përgjigjur njërës prej tyre, kryetari i PD tha se ky takim nuk ka të bëjë aspak me fushatën elektorale. Z. Grafini, kërkoi një konfirmim nga ana jonë për vazhdimësinë e ndihmave dhe dhe e dhamë atë. Po kështu z. Grafini, duke iu përgjigjur pyetjes së sheh qeveria italiane ndonjë konkurencë me Greqinë tha se pala italiane nuk dëshiron kurrfarë konkurence për deshiron që të ndihmohet Shqipëria. Për këtë, shtoi ai, u bë dhe një takim midis ministrit të Jashtëm grek, Samaraki dhe ministri italian, De Miklis për një bashkëpunim me qëllim që ndihmat për Shqipërinë të jenë të koordinuara. Pyetjes së për cilën parti do të kishte dëshirë qeveria italiane të fitonte në zgjedhjet e ardhshme në Shqipëri, zoti Grafini, si përfaqësues i shprehomë të fitojë një shumicë e aftë për të çuar vendin drejt demokracisë. P.s. Ndërsa gazetarit e pranishëm në këtë takim pyetje, një gazetar i televizionit ishte më i merzitur. Ai nuk foli atë, se mos i zemëroheshin italianët, por meraku e brente përbrenda: pse përfaqësuesi i Italisë nuk u takua fillimisht me shokun Fatos Nano dhe nuk mori as lejen e presidentit se si duhej të vepronte në Shqipëri? Shqetësimi i tij ishte i njëjtë me atë të PS dhe të dy palët e shprehën hapur nëpërmjet televizionit. Partia Socialiste e entuzias-tmuar nga vizita e suksesshme e kryetarit të saj në Itali, konfirmuar kjo në konferencën e shtypit të Fatos Nanos, u gjend e befasuar nga vizita e deklarata e papritur e të dërguarit të posaçëm të ministrit të Jashtëm të Italisë. E keqja e socialistëve shqiptarë ishte se zoti Grafini erdhi një ditë pas konferencës së shtypit të Nanos, i cili me solemnitet deklaroi se kishte bërë «biseda të rënda» me PS në Itali. Dhe këtu s’ka asgjë të keqe: nga mungesa e anëtarëve brenda vendit, Partia Socialiste po anëtarëson socialistët jashtë vendit. Tamam në atë të udhëheqësit të tyre të pavdekshëm, Enverit, që kishte ngritur parti komuniste më-1 të renditur deri në Ceilon. Gjithsesi, socialistët shqiptarë u gjendën në pozitë të vështirë. Mos vallë gënjente kryetari i tyre? Jo, kurrë, gënjeshtra nuk është në natyrën e ish-komunistëve shqiptarë. Atëherë? Komunistët e r-ruan në socializmin e arkivat e tyre armiq, mbetesh që ua kanë lënë me shumë emra? Të fajësojnë Partinë Demokratike dhe ta bëjnë insnua ndaj saj se nuk e mësojnë Italinë, Amerikën dhe E-vropën të sillten si ta bëjnë politikën e jashtme me Shqipërinë. Partia Socialiste do të bënte mirë të kritikonte qeverinë italiane se e ka kritikuar gjithnjë për politikën e saj të jashtme. Fundja në Itali-lahtë, pse s’ka ka mesuar?!

Udha e bukur e demokracisë Ajo nisi herët, fill pas viteve të para të natës komuniste. Ajo nisi me një ngjarje të detyrueshme, me re-voltat e nxënësve në gjimnazet e vendit e në Tiranë, me lëvizjen e Vostrisë, me kryengritjet e rinisë në Lirisë në Mirditë e në malësitë e Veriut, me qind-rat e qindra e qindra-mijëra të rinjve në burgjet mesjetare të kampit e artizanës grada-dale apo në vendinternimet e zymta me vargje klasësh, duart që sulmuan ballagaJale, Lëvizjen e rinisë e studentëve e cila do të sillte populli vërtetë, e cila do të sillte një masë të fuqishme me një popull të masën? na jetë njerëzore e në pasuri materiale lu dhe të paguajë populli grek për të shpëtuar nga fati i kobshëm komunist që i kishte paracaktuar Ballkanit për çdo dhjetë e qartë se pa ndihmën e fuqishme ushtarako-ekonomike anglo-amerikane ne do të kishim në kufijtë e Jugut Republikën Popullore të Greqisë ndoshta do të shihnim sot mirë-gra greke të zinin që do të shpër-thenin të kufijtë për t’i shpetuar urisë. Putra e kuqe e ariut sllav rendoi për 17 vjet mbi truallin tonë, por pështylla e zezë mbijetoi edhe për këto 30 vjet të tjera, dhe për këto të provuol një ndaj duar të zeza e të tjera mbi kurriz. Megjithatë, me kufijtë e durimit njerëzor, secili nga ne kujtonte me drithërimë fjalët e Malenkolmit, që ia drejtonte mikut të tij Makdaf, përpara pallatit të mbretit: «Sa mund, pra ngushëllohu se b’ka natë, Oh të mos gdhijë, sado qofë e gjatë». Ngjarje me një premtim, me një shpresë që na sillte nga thellësia e shekujve Shqipëria madh. E me të vërtetë, bado duk-kej e pabesueshme, edhe nata komuniste nisi të davaritej nga tërmetet e fuqishme të Europës Lindore. E ndien në gjithë atë, edhe burrat, edhe luptën edhe bishat. Sot, sipas instinktit të tij, një vendin që i takonte, Diktatori, për t’i shpëtuar furtu-rës, zbulo se ne nuk ishim as Lindje as Perëndim. Me sa duket e quante shumë komod «të qenit as mish as peshk». E para provë ballafaqimi publik u bë në Shkodër ku masat e revoltuara shëmbën shtatoren e urryer të Stalinit. Më 6 janar 1990 në Tiranë u bë një demonstrim i revoltës së heshtur, prova e parë për një rezistencë të gar-gaizuar në kryeqytet. Në shkurt-mars Kavaja u bë i pari qytet që vendit ku pushteti komunist pothuajse nuk ekzistonte më realisht. Shkodra, po ashtu, po i afrohej një gjendjeje të tillë. Në pranverë e 1990-ës, rrethikull i famshëm i dr. Ylli Popës i mblodhi ... SKENDER SHKUPI (Vijon në faqen 6) (Vijon në faqen 6)

(Foto: DRITAN KABA)

Nr. 89 E shtunë, 21 dhjetor 1991 Viti I i botimit Çmimi 1 lek Del çdo të mërkurë e të shtunë