50 vjet më parë, kur mijëra të rinj zemërthakë [sic] rrëgjuan një ideal, ishin ata, të tjerët, që pa e zbërthyer një herë, u premtuan shqiptarëve parajsën në tokë. Ishin ata që na bënë së në Shqipërinë «komuniste» do të kishte aq liri sa njerëzit do të hapnin çdo derë e çdo ministri me... shkelm! Ishin ata që premtuan se do të vinte mrekullia, do të kishin të gjithë nga një shtëpi...! Ishin ata që na bënë së do të hanim me lugë floriri. Ishin ata që donin të na bindnin se lumturia më e madhe tokësore për shqiptarët do të zbriste nga qielli. Ishin ata që këndonin: «Ne kemi Enverin, ne kemi Partinë dhe aleatë, Jugosllavinë, Je i jonë, o Tito i dashur, Je i jonë, je i jonë, i joni përgjithmonë!» Ishin ata që trumbetuan se «Tiranës ujë e dritë do i sillnin për dhjetëvjeçitor!» Ishin ata që bërtitën se Bashkimi Sovjetik të ishte për popullin shqiptar si dielli, si ajri, si ujët. Ishin ata që na e mbushën mendjen se «Bashkimi Sovjetik do ta bëjë Shqipërinë një kopësht të lulëzuar!» Ishin ata që më vonë kënduan: «Dy luftra ka sot bota, një Azia, një Evropa?» Ishin ata që e kombinatën përbindësh metalurgjik e quajtën «çlirim të dytë të Shqipërisë». Ishin ata që premtuan se me forcat tona do të bëjmë mrekullira. Dhe i bënë ato si askush mbi këtë rruzull: çmendëria bunkere që u kthyen në... monumente publike. Ishin ata që sa shanë e mallkuan të gjithë botën, dhe prisnin e shkëputur kishla e xhamija, që burgonin e internuan një të katërtën e popullsisë, që terrorizonuan e amnatuan pjesën tjetër me ankthin e kobshëm të zhbirjes së saj, me soj e sorollop për një fjalë goje. Ishin ata që u betuan mbi varrin e diktatorit se nuk do të heqin kurrë dorë nga idealet e kuqe e do të luftojnë deri në frymën e fundit kundër... të gjithëve. Ishin ata që u zotuan solemnisht se pluralizmi politik nuk do të kalojë në Shqipëri, se demokracia do të bëhej me shoqata, se nuk jemi as Lindje, as Perëndim... Ishin ata që u drodhën e u shpërderdhën më vonë për të shpëtuar ç’mund të shpëtohej, për të mbijetuar pas furtunës demokratike që po i shkulte me rrënjë. O njerëz! Kujdes se ata janë gjallë, janë në këmbë, janë agresivë si dikur, madje më shumë se dikur, sepse oren e vdekjes e kanë pranë! Janë ata, po ata! A do t’i lemë të na mashtrojnë më? A nuk mjaftuan 50 vjet prova, eksperimente e premtime mafiozësh për socializëm e komunizëm ku të gjithë do të hanin e të pinin sa të donin, do të pinonin si të donin e do të defrinin kur të donin me aq shumë marrëzira të tjera që na bënin të zgërdhiheshim sepse e gëshuara dënohej nga 7 deri 10 vjet privim lirie? A mund të qëndrojmë indiferentë në këto çaste kur në portat tona po troket i fundmi shans historik? Do ta lemë të fitojë partinë 50-vjeçare «të sapokrijuar»? Do të pranojmë të përsërisim çdo gjë nga e para me besimin naiv se ata nuk janë më ata? Demokracia nuk e njeh detyrimin. Secili mund të zgjedhë, s’të pëlqejë. Vetëm para se të zgjedhë, duhet ta ketë të ngulitur në vetëdije se... ata janë, po ata! SKENDER SHKUPI

- Për gjysm shekulli «ZP» e ka mbajtur Shqipërinë të varfër, sovrane, të izoluar nga bota dhe të imunizuar ndaj çdo shflagjeje të huaj, duke e çuar vendin në gremine dhe duke trembur tmerrësisht këtë popull. - Për gjysm shekulli «ZP» e ka mbajtur Shqipërinë të varfër, sovrane, të izoluar nga bota dhe të imunizuar ndaj çdo shfl agjeje të huaj, duke e çuar vendin në gremine dhe duke trembur tmerrësisht këtë popull. Më keq se e shkatarroi këtë vend Partia me të cilën mburrej, dhe zëdhënësi besnik i saj, nuk besojmë se mund të merrnin shembull të tjetrët. Pra, për gazetën miq të vërtetë të Shqipërisë qenë ata të cilët dje amplifikonin në botë qëndrimin tonë të vendosur antiimperialist dhe antirevizionist, mbështetjen në forc at e veta, izolimin e plotë etj! Artikulli i djeshëm, që zinte vendin e kryeartikullit të «Zërit» pritej me interes, aq më tepër se ishte njohur një ditë më parë, një e rrallë për këtë gazetë. Me një fitull intrigues, «Patriot pas vakanacve dhe me zemra të zeza ajo kërkon të tërheqë vëmendjen e lexuesit të saj, për interpelancën e z. Ilir Manushi në Kuvendin Popullor. Manushi anonim synon që me një gur të vrase dy zogj: të fajësojë PD në lidhje me marrëdhëniet me Greqinë e kthimin e refugjatëve dhe njëkohësisht të sherrë në pah meritat e partisë simotër greke (PASOK), për forcimin e marrëdhënieve miqësore mes dy vendeve tona. Dhe për këtë i referohet kolëgëndimit të pushtetit të PASOK-ut, kur qe e publikonin Shqipërinë jashtë e brënda Greqisë, si vend i luftuar dhe i lëvduar nga duhej të merrnin shembull të tjërët. e plotë etj! Për ta paraqitur veten të ditur, «Zëri» ka filluar të përdorë edhe fjalë të huaja, të cilat, me sa shihet, nuk u di as kuptimin. Fjala «vakancë» përdoret në shqip «pushime të gjata» dhe në këtë kuptim kjo gazetë vazhdon në stilin e vjetër të shpifjeve e të trillimeve sensacionale. Kryetari i Komitetit Ekzekutiv pluralist të Korçës nuk ka qenë ndonjëherë për vakanca në Greqi. Nëse e ka për ironi, (pika kush bën ironi), duhet ta futë në thonjëza, siç ka futur fjalën «patriot». Nëse e ka nga injoranca, prapë ajo nuk mund të shërbejë si argument. «Zëri» ve në shënjestër edhe thënien e deputetit Ilir Manushi, që politika jonë e jashtme të ketë përparësi me fqinjët. Ç'të keq ka këtu? Të pohosh një gjë të tillë, nuk do të thotë të mohosh tjetrën, që të zhvillosh marrëdhënie me vendet e tjera, si përpiqet të kapet «Zëri» pas fijes së kashtës. Sa për kanalin televiziv grek 29, nëse është i PASOK-ut apo jo, këtu më kompetent mund të jetë PS dhe Fatos Nanoja, të cilët vërtetë me ndihmën e miqve të tyre në Greqi mund të kalojnë vakanca. Se, fund të fundit kryetari i Ko-gres me lidhjet e tij me qytetet greke ka bërë një punë të lavdërueshme, ndërsa e akuzët e Fatosit në Greqi si t'i kuptojmë? Se «shërbimet» maten me ç'ke sjellë që andej. Dhe, ndërsa Iliri ka futur në Korçë nga Greqia ca mallra e afaristë, Fatosi nuk dimë ç'ka sjellë në Shqipëri (po të përjashtojmë refugjatët).

Në numrin e ardhshëm: TEODOR KEKO dhe MITRO CELA — PARTIA E PUNËS THA: «MOS FLISNI» LIDHUR ME KËTË ÇËSHTJE? SA VENDSTREHIME TË ARIT SHQIPTAR KA MPB NË RUAJTJE DHE Ç’VLERA KANË MBETUR ATJE? — SHKRIMI I PARË TË «RD» U PËRGJIGJ ZOTI KAMBERI, POR THESARI I SHTETIT - KAQ CELESAT E KASHTËS, ATË QË HAP ÇDO DERË I KA SIGURIMI I SHTETIT (ME ISH-DHE-ESHTË) MINISTRINË E PUNËVE TË BRENDSHME. «ZP» E AKUZOI «PD», LIDHUR ME «ENIGMEN E FLORIRIT SHQIPTAR», PËR PARTI QË KA DREJTUE MASHRUES. SI DO TË PËRGJIGJET «ZP» DHE PS KUR TË BIHEN DOKUMENTA SKANDALOZE LIDHUR ME PROBLEMIN E ARIT SHQIPTAR? MOS DO TA KTHEJNË PLLAKËN, SIÇ BËNË ME ENVERIN, HAKHMIMIN, DHE NESËR ME RAMIZIN? — PËRSE NUK KTHEM PËRGJIGJE MPB LIDHUR ME PROBLEMIN E ARIT SHQIPTAR? PËRSE NUK PYETET NË HETUESI ZOTI ISAI? — MPB NË RUAJTJE DHE Ç’VLERA KANË MBETUR ATJE? — NË BANKAT E HUAJA MUND TË KETË RRJEDHJE BANKARE NË EMËR TË SHQIPËRISË. PO ZOTI SULO DHE DJEMKAT E ENVERIT NUK LLAFOSIN. — DOKUMENTA SKANDALOZE: NGA THESARI, NË VITET 1974-1976 KALOJNË NË TUNEL ET MPB 6613 KG AR DHE 2500 KG ARGJEND. KËTU KANË HYRË EDHE RRETH 12 KG STOLI ARI ME DIAMANTE, GJOKSET, GUSHTË DHE VESHTË E CILA GRAVE PËRKËDHELIN ATO? MBAS VITIT 1986 NGA TUNELET E MPB KA DALË NJË THESAR MË I MADH NGA Ç’KA HYRË, ATËHERË, SA PARA KANË TUNELLET E MPB? NDOSHTA NDËRHYJNË HETUESIA!

ENIGMA E FLORIRIT LIKE REHOVA

Replikë I ziu «ZP» si katandisi, më poezitë nga ia nisi, në vend të merrte nga më i miri, merr nga i gjori K. TH. Spiri... (Duket që lojt nga figiri). I ziu «ZP» si katandisi, më poezitë nga ia nisi, në vend të merrte nga më i miri, merr nga i gjori K. TH. Spiri... (Duket që lojt nga figiri). Kohët e fundit vëmë re se «Zëri...» po emancipohet po bën poezi dhe humor. Natyrisht nuk mund të kërkosh prej tyre mencuri dhe kulturë, se mendtë nuk janë me të blerë, por me të lerë dhe kulturumi në moshën pesëdhjetëvjeçare, siç është «Zëri...» është tepër i vështirë! Gjithsesi ata mundohen të vargëzojnë, domethënë të rimojnë fjalë, duke kujtuar se këto lloj bejtesh i bëjnë më popullore. Dhe me qenë se në çdo gjë po rinovohen si partia e tyre, po rinovojnë edhe «poetet» e vjetër: në vend të K. TH. Spiri, na del një K. TH Spiri (i ri) dhe me këtë stil mund të rinovojnë edhe Enverin duke e kthyer në Fatos (i ri). Po nuk duhet çuditur me këto vargëzime, se kjo gazetë gjithnjë ka vargëzuar. Pikërisht këtu i kemi lexuar për herë të parë vargjet e ndjera: «Xhaxhi Enver, xhaxhi Enver, e ke gëzën me sheqer»! Që në faqen e parë të «Zërit...» të djeshëm lejojmë një humor! Dhe nuk mund të rrish pa qeshur. Jo se e çeshura buron nga ndërtimi i fabulës, por me injorancën e krijuesit të tyre. Se njihen dy lloje humori: një që e bën i mençuri dhe një që e bën i marri. Një i lajthitur në rrugë me atë që thotë e bën, detyron të qeshin jo vetëm kalimtarët, por edhe gazetarët e «Zërit...». Që të jemi të sinqertë, duhet të pohojmë se gazetat «Zëri...» na ka shkruar gazetë që nga numri i parë i saj me kryeredaktor Enver Hoxhën e deri te numri i fundit me kryeredaktor Perparim Xhixhën. OREST SHURDHI

Këtë radhë në Burgun e Ri hy- jo me thënë se koke i dikur, U deshën 31 vjet që të ndodhte diçka e tillë e cila besuan që-llimonë. Sa hyra më doli një oficer, Drejtor ishte Ismail Mu- ia, ish-komandanti i Burgut të Burrelit në ato kohët e tmerrit. - Vij nga Kuvendi Popullor, - tha nënkryetari i Komisionit për Drejtat e Njeriut. Na ka ardhur disa arësye në lidhje me arrestimet e të arrestuarve. Nuk i bëri fjalë. Zadha që të vepronin në vend. Pastaj i tha: - Ju hyjmë në birucat, që policia i ruan me përherë dhe dhoma e Drejtorit u step dhe, për të mos u ndjerë, doli nga dhoma e ndodës. Zbritëm shkallët. Të zejohet të vijnë për kontroll në burg njës ish - të dënuar me vdekje dhe pse sot deputet, nuk ishte përgjegjësi e vogël. Ai kishte parë shumë të fut- gishëm duke u rrezuar dhe dësh- nuk ia prishte e kujt t'ia rregdte. - Shkojmë! - i thashë i vendo- sur. - Shkojmë! - tha pa qejf dhe pastrimi. Pastaj nga pengesa telefonash. Disa rrëmuas e quanin mëkat të futeshe që thëll pa autoritarim në burgu, Sëllin përgjegjësi ta hiqte nga vetë përgjegjësinë dhe qëndronte - as që dëshiro- mi, - i thashë. - Unë mund të lejoj të futesh e ardhura me Kuvendin Popullor dhe për përgjegjësi për mbi TV. Ti e se si të lë në këtë baltë në këtë rastesh. U dha urdhëri. Simfonia rrë- ngëthese e sulmeve të hekurit që kisha dëgjuar për më shumë se 28 vjet resht, po përsëritej. - Dua t'i shoh të gjithë, edhe të burgosurit e thjeshtë, edhe bllokmenët, edhe të akuzuarit e masakrës së Shkodrës. Po ato biruca, të ftohta, të ngrira, ma nxjerr të thartuar. Po ata fytyra të zbehtë. Ku-ishin tre-katër të arrestuar në një bi- rucë ishte pak me ngrohtë, po ari më i gëllbur. Kudo të arre- stuarit ishin të strukur ndër banjat. Vesca batanijet ishin të rëna. Në kohën tonë batanijet e burgjeve ishin lecka të pista, thu- ajse të zhdukshme nga rottina. Thuhesh se erdhi ta ishte lënë tra- shkëngjim pushteti sovjetik, ru- sët pastaj, si i kishin përdorur edhe nj a 30 vjet, kishin ndih- muar Jugosllavinë me to; Jugosllavia na i kishte dhënë si ndihmë pa interes dhe burgjet tona i përdornin edhe dhjetëra vjet të tjera. Ndryshimi i dytë pozitiv ishte se të gjithë kishin dyshe- kë. Ne, në kohën e Enver Ho- xhës, kishim një ose dy batani- je, sipas dëshirës së hetuesit. A- to ishin shtresë e mbulesë dhe flinin në cimento. Madje, më ka qëlluar që në 15 gradë nën ze- ro, në fle zhveshur, pa batanije as ditën, as natën në cimento. Ndryshimi i tretë ishte shtyrimi i dënimit të dënuesve. Veç bllokmenët, pa arsriturat bënin çdo ja- rë: bënin me ujë të ngrirë. Në kohën tonë na bënin banjë të de- tyruar me ujë të ftohtë. (Vijon në faqen 6)

- NËNKRYETARI I PS, Z. S. - PËLLUMBI MBRON TE VËRTE-TËN. - NË INTERVISTËN E TIJ NË TELEVIZION, NJËSOJ SI UNË, KËRKON TRANSPARENCËN E ZOTIT NANO NË SHTYP. - PËR QËLLIMET DHE VIZITËN E FSHEHTË TË ZOTIT NANO NË GREQI, DEL SE PS NUK KA DJENI. AZEM HAJDARI

A DUHET NDARE PASURIA E TRASHEGUAR? Të mërkurën më datë 8.1.1992, kryetari i BSPSH zoti Valer Xheka pati një takim me ministrin e financave, z. Perviq, çështjeve të tjera aty u diskutua rreth trashëgimisë së pasurisë së lënë nga Bashkimet Profesionale. Përfaqësuesi i BSPSH kërkoi bllokimin e kësaj pasurie deri në përfundim të gjyqit midis BSP dhe Konfederatës së lirë. Me pas kjo pasuri të ndahet sipas numrit të anëtarëve. Por, shtoi z. Xheka, është vënë re se Konfederata e lirë duke e ditur se nuk kemi numrin më të madh të anëtarëve po e shfrytëzon pa kriter këtë pasuri. Prandaj kërkohet bllokimi i saj i menjëhershëm. Gjyqi do të vendosë se si do të ndahet kjo pasuri. Problem është se kur të mbrojnë kyqi të ketë mbetur diçka për të ndarë. PËRGJIGJE POZITIVE E KËSHILLIT TË MINISTRAVE Në pritje të përgjigjes nga Këshilli i Ministrave për 8 kërkesat e paraqitura nga BSPSH, ditën e shtunë (4.11.1992) u mbodh komisioni ekzekutiv i BSP i cili vendosi për një manifestim mbarëkombëtar në rast të mos plotësimit të 8 kërkesave. Të mësuar që qeveritë kthyen gjithmonë përgjigje pozitive por konkretisht asgjë nuk zbatohet, BSPSH është e vendosur për realizimin e kërkesave të saj. VEPRIMTARITË TË TJERA Të enjten BSPSH hartoi një peticion drejtuar Qeverisë ku kërkohet në mënyrë urgjente sigurimi i letërnjoftimit çdo mënyrë për shtypin e opozitës. Ditën e shtunë komisioni organizativ mori vendim për riorganizimin e gazetës «Sindikalisti».