Të hënën më 15 qershor 1992, demokracia shqiptare përmes përfaqësuesit të saj, Prof. Doktor Sali Berishës, presidentit tonë të parë antikomunist në këto 50 vjet, arriti një sukses të veçantë dhe shumë të madh. U zhvillua atë ditë takimi i parë i shënuar për historinë e të dy popujve midis presidentëve Xhorxh Bush dhe Sali Berisha. Për rrethana të ndryshme historike që nga viti 1912 e deri në kohën e Luftës së Dytë Botërore, nuk u krijuan mundësitë që kryetarët e dy shteteve tona të merrnin kontakt direkt përmes bisedimit qoftë në Washington ose në Tiranë. E megjithatë ndihma e SHBA-së, këtij shteti gjigand jo vetëm për nga madhësia e potenc[a?], por edhe për nivelin e demokracisë, të zhvillimit shkencor, teknik e kulturor nuk i mungoi Shqipërisë. Kujtojmë këtu jo vetëm mbrojtjen aktive të SHBA-së kundër copëtimit të vendit tonë, por edhe vatrat e dijes së kulturës amerikano-shqiptare, të shkollave teknike të Tiranës dhe asaj bujqësore të Kavajës. Ato mbetën modele të një pune të shkëlqyer humanitare të Harri Fulcit dhe kolegëve të tij amerikanë në Shqipëri, prandaj kujtohen me respekt të madh deri më sot. Por, pas lufte me SHBA-në erdhi natyrshëm, sepse buroi nga zemra të ndershme e të sinqerta, nga dëshira jonë për demokraci dhe gadishmëria e tyre për të na shpëtuar nga humnera. Në këto ëndrra padeshëm një rol të veçantë ka dhe Prof. Doktor Sali Berisha dhe Partia Demokratike, e cila tek SHBA-ja, Gjermania, Italia, Greqia, Franca, Anglia dhe Evropa demokratike në përgjithësi gjetën mbështetjen e ardhme të Shqipërisë së martirizuar dhe të shkretuar. Prandaj dhe me fitoren e demokracisë më 22 mars 1992 rruga e bashkëpunimit me SHBA-në dhe botën e zhvilluar «armiqësore imperialiste» u hap gjerësisht dhe ja, pa kaluar as tre muaj nga ajo fitore historike, Presidenti Xhorxh Bush pret në prezencë të zotit Xhejms Bejker, shefit të diplomacisë amerikane dhe zotit Rajërson, ambasadorit të SHBA-së në Shqipëri, Presidentin tonë demokrat Sali Berisha. Jo se nuk e njihte gjendjen e Shqipërisë, jo se nuk i di hallet tona, por përmes bisedës me zotin Berisha, presidenti Bush krijoi një lidhje edhe më të fuqishme e një konsideratë edhe më të madhe për Shqipërinë. Ky takim në të njëjtën kohë është edhe një prentim [premtim?] dhe një ndejë lidhjeje [??] me SHBA-në. Prandaj, pas takimit me presidentin Bush, Berisha zoti Bush e ishte një arritje e madhe për Mi- [vazhdon jashtë kuadrit] Priftja e presidentit Berisha nga një personalitet i madh kombëtar e ndërkombëtar si Xhorxh Bush i jep krahë edhe çështjes sonë kombëtare, sepse është një mbështetje direkte për të. Në kohën kur Serbia përgatit plane për masakër në Kosovë, vetë pritja që i bën Presidentit Berisha zoti Bush është një ndihmë e qartë për Milosheviçin e çdo luftënxitës, se ky popull i vogël, martir, trim, paqedashës e liridashës gëzon përkrahjen amerikane. Dhe nuk është një përkrahje e vogël e në një çast jo oportun. Do të thosha është një vlerësim i drejtë i asaj lidhjeje shpirtërore që kanë shqiptarët për SHBA-në qoftë për vëllezërit tanë që jetojnë në Amerikë si dhe për vetë arritjet fantastike të gjithanshme të saj, që për ne mbeten një idhull i madh. Kjo vizitë është një gur prove dhe për bashkëdhëtarët tanë në SHBA. Ata tani në Shqipëri janë të mirëpritur për investime dhe vizita, sepse siç tallet e tyre mbrohen e [??] të mbrohen nga një legjislacion bashkëkohor demokratik. Prandaj ata po bëjnë dallimin midis dy presidentëve, ish presidentit komunist Ramiz Alia. kulturës amerikano - shqiptare, Ata me respekt edhe deri më sot. Por, pastaj, për 50 vjet, ideologjia komuniste e diktatorit Enver Hoxha sajoi në imagjinatë armiqësinë me SHBA-në dhe çdo vend perëndimor të zhvilluar e demokratik, duke e izoluar Shqipërinë. Na u shkaktuan dëmi më i madh që mund të bëhej një populli. Dhe menjëherë sapo demokracia nisi të marrë udhë në Shqipëri, urgjentisht u pa çartë ndihma e SHBA-së. Nuk mund të harrohet veprimtaria ang demok-ratike e dashamirëse ndaj Shqipërisë e zotit William Rajërson dhe personelit të ambasadës amerikane në vitin provë për demokracinë në vendin tonë. Ajo ishte një ndihmë morale e materiale, një dorë e ngrohtë për të na hapur sytë. Kudo dhe emisionet e shkëlqyera të Elez Biberajt dhe kolegëve të vet të “Zërit të Amerikës” që ishin një ndihmë e jashtëzakonshme morale e shpirtërore për të shkallmuar diktaturën pa dhunë e gjak. Kështu, afrimi i demokracive dhe i demokracisë shqiptare, nuk i dinte hallet tona, por përmes bisedës me zotin Berisha, president i të njëjtën kohë është edhe një premtim që ky super-shtet demokratik e bën në vendi të vogël ku ka një dashuri kaq të madhe për SHBA-në, sidomos nga masat e rinisë sonë liridashëse, për të na qëndruar pranë. U hap drita e gjelbërt menjëherë për industrinë tekstile që të rifillojë punën. Nisën takimet e zotit Berisha në Kongresin dhe Senatin amerikan, u diskutua në institucione të ndryshme me rëndësi ndërkombëtare, bankare ose të sektorëve të ndryshëm ekonomikë e politikë, që Shqipëria të shikohet si një rast i veçantë, sepse është shteti më i varfër i Evropës ku diktatura ka qenë më e egër dhe e pamëshirshme. Pa fshehur asgjë presidenti Berisha i dha këmbanat e alarmit për vitin 1993 dhe ndihma humanitare u premtua. Kjo nuk do të thotë që shqiptarët të mos punojnë. Kjo do të jetë shpëtimi për të rimarrë veten pas murtajës komunisto-socialiste e bashkë me të tani është bashkëpunimi teknik, i cili do të sanksionohet në konventat e marrëveshje me Fondin Mo-në në SHBA. Ata tani në Shqipëri janë të mërzitur në investime dhe vizita, sepse investimet e tyre mbrohen e rriten midis dy presidentëve, ish-presidentit komunist Ramiz Alia, që i ftoi, por pa i siguruar legjislacionin e duhur, dhe presidentit Sali Berisha, që si demokrat i vërtetë i fton ata jo për kortezi, por duke ua garantuar të gjitha të drejtat e pronësisë ligjërisht si dhe dyshtetësinë. Dhe jo vetëm atyre, por çdo afaristi amerikan, që është i mirëpritur në vendin tonë, siç janë edhe kapitalistët e tjerë të kuitë shtetit të vendit do të bëjnë investime me përfitim reciprok. Nuk po përshkruajmë falenderimet, duartrokitjet, zemrat që rrahën me dashuri të ndërsjellë, sepse shkrimi s’do të mbaronte kurrë. Por duam të themi vetëm se kjo vizitë historike është një kurorëzim madhështor i tërë diplomacisë së demokracisë sonë të re në këta tre muaj jetë. Padys-him ajo do të japë frytet e veta në të mirë të Shqipërisë se mjeruar dhe të vetë miqësisë në kemi e duam ta forcojmë edhe më shumë me SHBA-në.

Pranohet nga të gjithë se shkaktarë e rëndimit të përgjithshëm të Shqipërisë është PPSH dhe sistemi socialist (komunist), që ajo zbatoi me një zell të jashtëzakonshëm. Por dihet gjithashtu që bija e PPSH është PS-ja, të cilën Evropa e quan si të njëjtën parti por me emër të ri. E megjithatë, PS-ja trumbeton që është parti tjetër. Ajo nuk përgjigjet për gabimet e PPSH-së me të cilën është ndarë një herë e përgjithmonë – me ish anëtarët e Byrosë Politike, paçka se për Enver Hoxhën pak është prononcuar. Siç duket harron se ishte ajo që propozoi për president ish liderin e asaj Byroje famëkeqe dhe të partisë përgjegjëse për shkatërrimin e vendit, zotin Ramiz Alia. Por kryesorja e mosrinovimit të saj është vetë pozicionimi antikombëtar që ka kjo parti ndaj demokracisë në Shqipëri. Kjo duket mirë po të analizosh gjendjen e vendit dhe qëndrimin e kësaj partie- Shqipërinë PPSH-ja «ngadhënjimtare» e varrosi gati për së gjalli. Për ta shpëtuar vendin, u ngritën forcat demokratike, nën drejtimin e Partisë Demokratike. Pra, çdo shqiptar që e kuptoi se duhej ndihmuar atdheu u ngrit kundër veprimeve dhe vj[S?] së PKSH ose të PPSH. Në radhë të parë duke cituar Enver Hoxhën e pastaj duke analizuar të gjitha gabimet e rënda të diktaturës së tij. Lind pyetja: qëndrimi mbajtë PS-ja, në parti e re me ideale evropiane ndaj kësaj tragjedie? Në Kongresin e 10-të të PPSH-së, që «Indi»-PS-në, u prek vetëm një pjesë e byrekut. Me arsyetimin absurd gjykimi i krimeve të Enver Hoxhës iu la historianëve për më vonë?! Po nga e keqja, u pranuan gabimet si nëpër dhëmbë. Do të thotë duk[s?] se si parti e re s’mund të bëjnë më shumë. Dakort. Po ç’beri më vonë? Donte me çdo kusht të ruante pushtetin dhe kur s’po mundët dot: prandaj shumë eksponentë të drejtimit të saj u sulën edhe për pushtetin ekonomik. Edhe këtë taktikë po e pranojmë, sepse njër[u?] kërkon më mirë përm[e?]n. Po më vonë? Situatat rodhën njëra pas tjetrës. Përmes qeveris[k?] së stabilitetit PS-ja donte të siguronte kredinë ndërkombëtare dhe vallen ta drejtonte ajo. Pra, nuk u nis nga interesat e Shqipërisë, por nga ata ngushtësisht partiake. E megjithatë këto nuk janë ndonjë pozi- [vazhdon në faqen 2]

- Fjalim sekret i sh: Fatos Nano në konferencën e parë të PS në Korçë: - Si po shkon PS në kongresin e saj të parë? Le ta ilustrojmë këtë me shembuj konkretë! Para pak ditësh PS bëri konferencën e saj të parë në rrethin e Korçës ku mori pjesë edhe shoku Fatos Nano i cili mbajti një fjalim sekret. Për këtë konferencë PS në Korçë botoi edhe një numër special (3) të gazetës «Lira» ku jepet përshëndetja për delegatët, pjesë nga raporti i konferencës, një shkrim i një anon[j?]mati të mjerë nga Moglica e deri tek artikujt banalë: si: Atë që bën miss Seksi. Në këtë numër special nuk jepet asnjë fjalë nga fjala e shokut Fatos Nano. Siç duket ruhet tradita e vjetër e fjalimeve të udhëheqësit të partisë «Për perëndim të brendshëm». Tani le t’i hedhim një vështrim të shkurtër asaj çka boton «Lira» në «Pjesë nga raporti i konferencës». Në pjesën e dytë të titulluar «Forca e partisë sonë qëndron tek mbështetja e popullit» (mungon vetëm fotografia «Gju më gju me popullin» e shokut Fatos Nano!), midis të tjerash shkruhet: «Populli na do ballë përballë me zë e figurë, na do jo gjysmakë, por të plotë». Ai ka dëshirë të ulet të kuvendojë me ne. E pra, në të gjithë, si përfaqësueses të një partie të re, kërkesë në mënyrë masive, u ulëm vetëm gjatë fushatës, kur duhej të uleshim edhe më parë. Dhe e pamë se zëri ynë nuk përcillej në shkretëtirë, sikurse trumbetonte PD-ja, përkundrazi... Siç shihet, raportshkruesi mburret për «sukseset» e arritura të PS në zgjedhjet e 22-Marsit. Le t’i kujtojmë këtij raportshkruesi se në rrethin e Korçës në shtatë zonat e zgjedhjeve PS-ja nuk mori asnjë deputet. Kjo Sa për perifrazimin «Populli na do ballëpërballë plotë» është fjala për gjysmën e ish anëtarëve të PP të cilët nuk kanë pranuar të «rinovohen» duke martë [marrë?] teserat e PS. Atyre u bëhet thirrje të shkojnë me gjysmën tjetër të «rinovuar»! Po sa është rinovuar kjo gjysmë? Për këtë le të japim një frazë nga diskutimi i delegatit M.F. (Emrin nuk po ia shkruajmë të plotë nga frika se mos e përjashtojnë nga partia!), që ngjalli ilaritet në sallë: «Si mund të rinovohet kjo parti kur këtu janë shokët Njazi Shahollari, Jani Ballta e Alije Kalaja, ish sekretarë të komitetit të partisë së punës, enveristë të tërbuar e mjeshtra të luftës së klasave?!» Thonë që salla e Teatrit «A. Z. Çajupi» nuk kishte parë pare [??]- [teksti pritet nga skaji i figurës] këtë numër special nuk jepet asnjë frazë nga fjala e shokut Fatos Nano. S’duket «Për përdorim Në pjesën e parë të këtij «Raporti» gjen vetëm mburrje për pranimin e reja në dy-tre fshatra. Siç shihet, raportshkruesi mburret për sukseset që arriti se në rrethin e Korçës në të shtatë zonat e zgjedhjeve PS-ja nuk mori asnjë deputet, KJ tregojnë më qartë se e mbështetur populli PS-në në rrethin e Korçës, por edhe në tërë Shqipërinë. parë i-laritet aq të madh në gjithë historinë e shfaqjeve të saj që nga «Karnavalet e Korçës» e deri tek komeditë e Molierit. M. F., kërkonte të vazhdonte dik-timin. Ndërsa ilariteti vazhdonte, një sallë, dy delegatë zhvilluan k/lim të bisedë: - Ka edhe më keq, ka edhe më keq! - Çfarë dreqin më keq? - Të shkosh një herë në mbledhjet e organizatave bazë të PS, pa të shohësh! Edhe më zi! Në Dhritash në një mbledhje ku merrte pjesë edhe shoku Kostaq Duka, pasi u fol për kongresin dhe «rinovimin» pla-si sherri. Anëtari i PS të organizatës së Dhritasit shoku Ali Shkëmbi e kritikoi ashpër komitetin Drejtues dhe kërkoi me këmbëngulje që në sallë të vijë busti i Enver Hoxhës. Një tjetër veç bustit lavdëroi trimërinë dhe besnikërinë e shokut Hysni Miloshi. Edhe më zi ndodhi në organizatat e tjera. Në sallë u vendos rregulli dhe fjalën e mori shoku Fatos Nano. Siç thamë, fjalimi i tij është sekret dhe për përdorim të brendshëm, por nga burime të tërthorta morëm vesh se pasi kishte marrë pozat e një ekonomisti të madh, kritikoi pa mëshirë programin e reformës së qeverisë së Meksit dhe me gjenialitetin e tij marksist-leninist shpallosi një program më rëndësi kapitale për të sotmen dhe të ardhmen e çdo partie. Programi do të punohet në shtëmen dhe do të zbulohet para ditës. Programi do të punohet në mënyrë sekrete në parti duke bërë kujdes që të mos bjeri në dorë e armikut dhe të popullit. Në fund shoku Fatos Nano i këputi ca të shara PD-së dhe bërtiti për «rinovimin» aq fort sa u drodhën muret dhe ranë copa suvaje. Në këtë kohë i ranë dhe syzet dhe iu bënë copë-copë. Në ndihmë i vajti një aktor i teatrit, ish sekretari i PP, dhe i dha syzet e Taruffit. Thonë që shoku Fatos Nano do të ngjitet në tribunën e kongresit të parë (11-të) të PS me ato syze. BEHAR FEIZULLAI Korresp. i RD, Korçë

Bisedime me senatorë dhe drejtues institucionesh Të martën në mëngjes presidenti Berisha dhe personat që e shoqëronin u takuan me drejtues të korporatës “Oksiden-tal petroleum”. Pas kësaj mbledhjeje ai pati një takim të veçantë me një nga drejtorët e Bankës Botërore dhe më pas me Këshillin e Redaktorëve të gazetës “Washington post”. Në mbrëmje ai u takua me Senatin amerikan me disa nga senatorët e Komisionit të Senatit për Punët e Jashtme senatorët Kloj-rt Pell, Riçard Lugar, Allen Krenston, Denis Dekonsi dhe Robert Doul. Pasdite ai zhvilloi një konferencë shtypi televizive në kanalin televiziv “Zëri i Amerikës”. Korresp. i “RD” Takim me z. Butros Gali Presidenti Sali Berisha u prit më 17 qershor nga sekretari i përgjithshëm i OKB-së Butros Gali. Pas takimit që zgjati 45 min, presidenti Berisha tha se bisedimet ishin të përzemërta dhe pozitive. Zoti Butros Gali më siguroi se OKB ka një preokupim të veçantë për zgjidhjen e saj dhe brenda mundësive të saj do të ndërhyjë në parandali-min e një konflikti në rajonin e krizës në Jugosllavi. Në mbrëmje shqiptarët e Amerikës shtruan një darkë për nder të presidentit në të cilën merrnin pjesë rreth dy mijë vetë. Drejtuesi i mbrojtjes e artistë sjellë Butyrë tha se vizita e dr. Berishës shënon një ngjarje historike për Komun-tetin shqiptar. Korresp. i “RD” Jehonë e shtypit amerikan Presidenti Berisha tha në takimin me Presidentin Bush se Shqipëria po bën ç’është e mundur për të parandaluar konfliktin në ish territorin Ju-gosllav të përhapet - shkruan Dejvid Bajnder në gazetën “Nju Jork tajms”. Ndërkaq në artikullin e botuar në gazetën “Uashington tajms” thuhet se presidenti Bush i dha presidentit Berisha: “Ç’do kush përshëndetet që gjë ku bëni për ndryshimin e një vendi dikur stalinist. Presidenti Bush shprehu besimin se ko-munizmi do të bëhej rekomandim i tij dhe do t’i japë Shqipërisë statusin e vendit më të preferuar në tregtinë me Shtetet e Bashkuara.”

Jo pa qëllim «ZP» është hedhur në sulm edhe në ushtri. Shkrimet e saj cinike tashmë janë bërë sinonime të përçarjes, të pasigurisë dhe të krijimit të një gjendje të tensionit. Sigurisht PP (S), ende edhe sot, do përkrahej dhe mbështetej e vet në «kokë» të ushtrisë. Dhe kjo shpjegohet me atë që PP (S) dhe «ZP» kurrë nuk kanë folur qoftë edhe një fjalë për kasën e burokratizuar e të kalbur nga regjimi enverian. Përkundrazi PP(S) e «ZP» sulmojnë forcat reformatare, më të demokratizuara të ushtrisë-forcat e bazës dhe njerëzit e rinj që po vijnë në pushtet në «piramidën» të ushtrisë. PP(S) dhe «ZP» po përpiqen që të kapin ndonjë «gabim» në emërimet e kuadrove të rinj. Është e kotë përpjekja e tyre. Në ushtri, në pushtet po vijnë njerëz të rinj, të pakompromtuar, njerëz me reputacion të madh në efektivat e ushtrisë dhe nga kuadrot më të përgatitur të saj. Dhe për këto veprime kaq të matura, kaq të gjutura të grupit që drejton reformën në ushtri duhen thënë fjalët më të mira. Çdo veprim që ka kryer ky grup reformatar i ushtrisë është mbështetur nga gjithë kuadrot e bazës. Këto veprime kanë krijuar jo vetëm besim, por edhe bindje tek gjithë masa e oficerëve se në ushtri reforma po kryhet në mënyrë demokratike dhe bashkëkohore. Nuk është e paktë që në piramidë të ushtrisë të shikosh që të drejtojnë e komandojnë drejtori, kapitenët e parë dhe majorët? Kjo flet për atë që pushtetin në ushtri po e marrin ata që e kanë merituar prej kohësh? Pse nuk e mbështet PP(S) dhe «ZP» këtë reformë që po kryhet në ushtri? Ka se si! Ajo po ndjen që edhe ata konservatorë ku ajo mbështetej, tashmë po i largohen. Dhe për këtë ajo ndjen trishtim. PP(S) ka forma të përkrahë të ardhmen. Ajo mbron vetëm të kaluarën, e ardhmja e saj i sjell shkatërrimin e vetvetes. Partia Demokratike për aq sa i premtoi ushtarakëve i realizoi. I dha fjalën se do i vendosë gradat, i vendosi. I dha fjalën se do ua rritë rrogat. Ua rriti. I dha fjalën se do ta ingranojë nëpër organizmat ndërkombëtare dhe në atë të NATO-s. po e realizon. U dha fjalën se do të kryejë një reformë bashkëkohore dhe ushtria do të bëhet si gjithë ushtritë e tjera të kontinentit Evropian edhe këtë objektiv PD po e kryen me kompetencë. Ushtarakët e ndryshëm duhet të kenë besim te PD sepse ajo më mirë se kushdo është e interesuar që ushtarakët t’i bëjë me personalitet dhe të mos i lërë të vuajtur e të përbaltur siç i la regjimi enverian. Ushtarakët që dalin në asistencë nga reforma të kenë besim se kurkush nuk do t’i lërë të pambrojtur. Atyre do u jepet rroga më e lartë se e një nëpunësi që do jetë në marrëdhënie pune. Por jo vetëm kaq, Qeveria Demokratike do të këmbëngulë që ushtarakëve t’u plotësohen e tu shërohen edhe ato «plagë» që regjimi envero-stalinist ua la hapur dhe pa «mjekuar». Ushtarakët, po t’i pyesësh, këtë ditë ata të gjithë shprehen se kanë besim te Qeveria, Presidenti dhe PD, se ushtarakët për herë të parë do të jetojnë si njerëz. ELVIS KULLA