Në këtë shkrim po ndalemi te problemi i shtypit demokratik në periudhën 21 mars - 26 korrik, që na duket se është me vend të analizohet, sepse edhe ky, deri në një farë shkalle, ka manifestuar një farë vetëkënaqësie, një farë dëshjeje, ose, ç’ka është më e rëndësishme moskulptim të detyrës në një periudhë me rëndësi, siç ishte intervali kohor, nga zgjedhjet e përgjithshme në zgjedhjet lokale. Në këtë hark kohor gazeta «RD» duhej të ngulte më shumë këmbë për të evidentuar arsyet e shkaqet që e çuan ekonominë në këtë shkallë të rëndë, varfërie, duke evidentuar shkaqet e vërteta, Partinë e Punës (Socialiste), Qeveritë, sektorët, sidomos atë të Stabilitetit, që, i dha shkas e rrugë korrupsionit të paparë e në zhvillim të pandalshëm. Në krye të detyrës së gazetës duhej të ishte evidentimi me suksesin më të madh Partia e Punës (Socialiste) e ka në denigrimin e njeriut. Me punën 50-vjeçare ajo shkatërroi virtytet më të mira të njeriut tonë. Ndoshta vetëm shifrat dhe faktet mbi masat tona për të bindur popullin e lodhur e të uritur, se ja çfarë na ka bërë e në ç’dreqe na ka çuar partia PP(S). Në faqet e «RD» shpesh kemi parë replika me «ZP». 50-vjeçare. Plaka arrin të shajë nusen e shtëpisë, «RD», të mbrohet, kur e drejta është me të, me popullin që e don dhe e përkrah. Kështu plaka gjatë asaj periudhe që analizonim, me një këmbë në dhe e një në grope, sulmo e sulmon rrpeti e me forcë PD, liderët e qeverinë. Mendojmë se «RD» ra në kurthin që kishte ngritur në shtyp «ZP». Kjo sulmoi liderët e Partisë demokratike «nëpërmes firmash të ndryshme bajate», ndërsa «RD» iu përgjigjet kritikave të gazetarëve zepistë. Replika merrte më shumë karakter personal, duke i zënë vendin objektivit kryesor, sulmit ndaj Partisë punosocialiste e liderëve të tyre, krijues e mbrojtës të korrupsionit ekonomik. Duke u zhvendosur më shumë te përgjigjia ndaj sulmeve të «ZP», «RD» harronte se pikërisht këtë kërkonte «Zëri», të arrinte reforma ekonomike dhe politike. Gazeta «RD» ishte te mbeti se sqarimin e masës për të ndihmuar reformën. Temat e artikujt mund të ishin kaq të shumtë, sa gazeta do kishte me bollëk shkrime e gjurmëlenës të masat e lexuesve. Shkrimet do zinin vend të mendjet e lodhura të popullit, e jo nga sharjet, fyerjet, shpifjet, e «Zërit», pa harruar se në përkrahje të nënës plakë janë edhe «Koha jonë», 24 orës e ndonjë tjetër e maskuar, që flasin si kometat në qellin e pastër. Sa efekt do të kishin bërë te lexuesit temat me bëmët e bllokmenëve në qendër e në rrethe, letra e tyre luksoze, harxhimet e panbjarëm e të tjera tema. Opinioni shoqëror do ngritej me një ndjenjë urrejtjeje e neverie edhe më të madhe ndaj këtyre komunistëve që higjen si të kuq-allë sot, e rrjedhimisht e nevojave e mendonjë, vç si e si, të rrjepin popullin, sa t’u jepet rasti. Në dorë të lexuesit qytetar e fshatar do ishin me vlerë ndikuese edhe aktivizimi në shtyp i ish-të burgosurve dhe të persekutuarve, që me luftimet e mbresat mbi shpinë do të kishin sensibilizuar edhe më shumë popullin dhe elektoratin në zgjedhjet e 26 korrikut. Sa do të ishte ngritur urrjeja e popullit shkodran ndaj komunistë-socialistëve, kur të dihej se 6400 njerëz të tij janë pushkatuar e kanë vdekur në burgje gjatë regjimit enverian; sa do ishte me vend botimi i një shkrimi për viktimat e Koplikut që bijtë e regjimit të paranojakut Enver Hoxha iu kanë varrin në gropat e zeza të këtij qyteti? Pra, redaksia duhej të dinte të aktivizonte me shumë firma dhe jo të merte mbi vete shkrimin deri në tre artikuj nga një firmë! Jemi të mendimit të krijimit i korrespondentëve nëpër rrethe, si i ka «Zëri», do e bënte më të gjallë e më të freskët lajmet në gazetë. Po duke u përpjekur vetëm në Redaksinë e qendrës dhe në shkrimet që janë dërguar e, që shumë nuk janë botuar, freskia e gjallëria në shkrime nga qytetet e fshatrat ka munguar. Edhe kjo është një nga… një nga arsyet që lexuesi linte artikuj pa lexuar, se nuk e preknin sa duhej. Edhe aktivizimi i pakët i liderëve të partisë demokratike në shtyp ka ndikim në gazetën tonë. Artikujt që hapnin ditare teorike në shkrimin e zgjidhjen e problemeve do të kishin vlerën e vet sikur të shkruheshin me nivel, por të kuptueshëm e të prekshëm nga masa e lexuesve. Prandaj linte aktivizimi më i madh i firmave të shquara në shtypin partiak. Po u ndalur edhe në disa dobi të tjera mendojmë se «RD» mund të japë më shumë, duke patur si objektivë që me prehëat e saj të shtojë forcën goditëse ndaj atyre forcave që mendojnë t’i fusin në rrota demokracisë shqiptare në saj duhej. e jo drunj, si thuhet. Ndaj «ZP» e përgjigjë së saj duhet luftuar me art e në përpjestim me kushtet e rrethanat, duke menduar se Zëri, ka në gjirin e vet edhe simotrat e veta dhelprat. IDRIZ KALI bajate), ndërsa «RD»-ja përgjigjet kritikave të «zatetarëve» zepistë. Politika kryesor, sulmit ndaj Partisë punosocialiste të liderëve të të tjerë, shumë të përgjigjja «Zëri», të arrinte largimin nga goditja të liderëve të saj dhe e vetë partisë, që është e diskredituar në opinion e ndaj së cilës luftohet aq kollaj, se ka shifra e fakte që e bëjnë të flasë vetë shkrimin. Pra u harrua sulmi ndaj asaj që garanton fitoren, sulmi ndaj partisë socialpuniste e liderëve të komprometuar në forma e rrugë të ndryshme. Në Shkodër thonë, «Si të shëroje, mbuloje ose “Me ç’ka të gjuajnë gjuaje”. Po në mes gazetave «ZP» e «RD» pati një ndryshim të madh. Zëri (që nuk është i popullit), nuk kishte etikë publicistike, nuk kishte edukatë qytetare. Ai shante e përdorte fjalor rrugaçësh, ndërsa «RD»-ruante etikën në artikujt e saj. «Zëri i popullit»- gjuante me gur, «RD»-i përgjigjej me bukë. Edhe këtu nuk duhej kursyer «Zëri», se populli kupton atë që flet qartë, në nivelin e masës, me fakte e shifra. «RD»-duke patur shumë artikuj në nivel me lexuesin ordiner, nuk kuptohej si e di shume mendoj. Problemi tjetër që duhej të ishte në qendër, t’ia dëshmonte se është politizuar, se shkruan me interes e po bëhet pjesë e betejave.»

Agjencia Kuna, njofton se me 24 gusht presidenti i Shqipërisë, Sali Berisha, i cili ndodhet për një vizitë në Kuvajt dhe delegacioni që e shoqëron atë vizituan shtëpitë e Kurelnit që u shkatërruan nga forcat pushtuese irakiane. Presidenti Berisha vizitoi gjithashtu ekspozitën e trofeve të luftës çlirimtare të Kuvajtit në ambientet e Pallatit Ndërkombëtar. Presidenti Berisha shoqërohej nga kryetari i misionit të nderit, ministri i Naftës, Hmoud Al-Kura.

Më 24 gusht selinë e Partisë Demokratike e nderuan me vizitën e tyre bashkëatdhetarët e shquar me banim në Amerikë, zotërinjtë Antonio Athanas, president nderi i vatres shqiptare, Toma Sotiri, kryetar i Këshillit të Përgjithshëm të Kishës Ortodokse shqiptare, At Mihal Sotiri, famulltar i kishës ortodokse shqiptare, Niko Qirko i dënuari në Shqipëri i kishës ortodokse shqiptare në Amerikë, Migti u pritën nga anëtarët e kryesisë së PD z. Leka Toto, Zonja Merita Zaloshnja, si dhe nga deputeti i PD z. Uran Butka, dhe shefi i sektorit të jashtëm, zoti Bashkim Sala. Në emër të kryesisë së PD zoti Leka Toto, pasi i falënderoi për vizitën theksoi se ardhja e juaj ka ndihmuar për krijimin e një lidhjeje të ngushtë midis kishës Autoqefale Shqiptare dhe Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë. Një nga fitoret e demokracisë është liria e besimit fetar. Përsa i përket kishës ortodokse ne kemi aspiruar që ajo të mbështetet në statusin e kishës ortodokse shqiptare të Nolit, dmth ajo të jetë në shërbim të shqiptarësisë. Një kishë që i shërben një vendi tjetër nuk do të gezojë përkrahjen jo vetëm të ortodoksëve shqiptarë, por të mbarë popullit tonë. Kjo ska të bëjë aspak me izolimin, por secili, siç thotë një fjalë e urtë popullore shqiptare, është zot në vatren e tij dhe ka të drejtë t’i falet zotit në gjuhën e tij. Kështu që mendoj se ardhja juaj, misioni juaj janë sa fetar aq dhe patriotik e kombëtar, Nga ana e tij zoti Antonio Athanas, pasi evidentoji gëzimin e tij që gjendet sërish në athde, theksoi se jemi djemtë e Fanit. … municipal» përshëndeti zotin Do… sti. U bënë gjithashtu diskutime … Komunizmi në Shqipëri është i … një dëshmi tjetër se si luhet me fatin e popujve të vegjël. Të kujtojmë marrëveshjen e Jaltës e ndonjë tjetër. E megjithë këtë nuk shfajësohemi plotësisht. Në Tiranë E. Hoxha dhe klika e tij kriminale janë përgjegjësitë kryesorë përpara popullit e historisë sonë, që me një ideologji mashtruese e diktaturë diktatoriane e prunë Shqipërinë në këtë gjendje katastrofike që ndodhet sot. Zotërinj, kush nuk e ka parë Shqipërinë, vështirë e ka të imagjinojë se ku jemi ne sot, por shumë më të vështirë, më mirë të themi aspak, dhunën dhe terrorin e këtij 47 vjetëve. Për cilindo popull diktatura komuniste ish një fatkeqësi, por fatkeqësia e jonë ka qenë e veçantë. Me dhimbje, por me duhet të pohojë këtë të vërtetë. Po zotërinj, ju të lirë e demokratë nuk dini ç’është robëria, skllavëria e dinjitetit dhe personalitetit të njeriut. Ju të edukuar e të qytetëruar nuk mund të kuptoni se si pushtakohet i pafajshmi, ai që do lirinë dhe drejtësinë, nuk mund të imagjinoni se si internohet e mbyllen në kampe me tela nëna me … Nga ana e tij zoti Antonio Athanes, pasi evidentoi gëzimin e tij që gjendet sërish në atdhe, theksoi se jemi djemtë e Fan Nolit dhe si të tillë kombësinë dhe fenë i konceptojmë si binjake. E rëndësishme është që kisha ortodokse shqiptare të ecë në traditat tona dhe të mos harrojmë fjalët e Faik Konicës me rastin e dhënies së meshës së parë shqip më 1908 në Amerikë… Z. Uran Butka i siguroi miqtë se Partia Demokratike do të për- krahet gjithmonë përpjekjet për një kishë të vërtetë autoqefale duke mos lejuar askënd të lozë me ndjenjat kombëtare dhe fetare të popullit tonë. … tela nëna me … Në këtë përpjekje PD dhe tërë … (Vijon në faqen 2)

Fjala e zotit Tomor Dosti në sheshin historik të qytetit Regio Emilia - Vij nga Shqipëria, nga një vend i njerëzve në gjí, vajza, gra, burra e djem, afarë Italianë dhe Perëndimit por pleq, pse presidenti do afërmit për një fatalitet historik larg qyteteve të zhvillimit të tij. Vij nga Shqipëria, nga një vend i njerëzve në gjí, vajza, gra, burra e kaq afarë Italianë dhe Perëndimit por pleq, pse presidenti do afërmit për një fatalitet historik larg qyteteve të zhvillimit të tij. Në një pozicion gjeografik të tillë, si një nga pikat e ndarjes e të bashkimit të Lindjes dhe Perëndimit, mjerisht Shqipëria mbeti më shumë e ndarë nga ky i dyti, duke u përpjekur të gjithë shekulli të fundit i kjo ndarje nga tragjiket në historinë e vendit tim. Çdo popull është vet përgjegjës para historisë së tij, të veçëgjtë më pak, veçanërisht populli im, Me çdo përpjekje e sakrificë shumë vëllezër të kanë këtatë u qëndrojnë në këmbë vite të mëdha që me potencialin e tyre përcaktojnë të ardhmen e të tjerëve. Këto ditë bëri një vizitë miqësore në Itali një delegacion i kryesuar nga zoti Tomor Dosti. Të djelën, më 23 gusht 1992, në orën 21.00 përpara turmës që ishte mbushur sheshin historik të qytetit Regio Emilia - «Sheshin municipal» përshëndeti zoti Dosti. U bënë gjithashtu diskutime të hapura midis përfaqësuesve të partive të ndryshme. Midis oratorëve të ndryshëm ishin edhe deputeti i DC dhe anëtari i Kryesisë qendrore të kësaj partie, z. Kostanjeli, zonja Rosy Bindi - deputete e Parlamentit Europian etj. Komunizmi në Shqipëri është tyrë, dhe prapa forca e vitaliteti i popullit tim, i këtij populli të lashtë që mbijetoi duke përballuar stuhitë rrënuese e shkatërruese të shekullit. Dhe unë si bir i këtij populli kam dhembje e krenari për të…

- Vila e fami- ljes Hoxha në Kapri - Ishte fillimi i vitit 1943 kur Ettore Bonavolta dezertoi nga ushtria fashiste italiane dhe së bashku me një grup bashkëatdhetarësh dhe shokë të tij u inkudratua në radhët e formacioneve partizane të Myzeqesë nënprefekturës së Lushnjës. Ettore Napolitani luftol përkrah nesh deri në çlirimin e Shqipërisë. Kjo fitore i dha mundësi atij dhe partizanëve të tjerë italianë të ktheheshin në atdheun e tyre si luftëtarë, dinjitozë e të lirë, e dashamirës të shumtë në Shqipëri. Me kalimin e kohës, sidomos pas viteve kur PK dhe lideri i saj E. Hoxha e deklaroi Shqipërinë shtet socialist me i pa- suri i botës. Ettoria, i nxitur nga kurreshtja dhe përmalluar për miq e shokët e tij bashkëluftëtarë, bëri si bëri, përden e hekurit të kufirit shqiptar dhe, me sa di unë, aty nga viti 1970 u gjend në Tiranë. Se si erdhi, kush e priti dhe me cilin u takua, nuk e di. Di veç të them se Ettoria pas shumë përpjekjeve, apo këmbënguljeve nga ana e tij, në vitin 1976, mund të më takonte edhe mua, autorin e këtij shkrimi si komisar që më kishte patur. Takimi u bë në hollin e një hoteli 15-katësh. Ishte interesante. Pas 33 vjetësh, Ettoria, posa më pa në hyrje të hollit, u nda nga shokët dhe shoqëruesit dhe me vrap erdhi e më pushtoi me mall. Në këtë mënyrë Ettoria e gjeti njeriun që kërkonte dhe që e kishte ndihmuar, me që e lejontë lufta, që të mos vriste) për të kthehej i gjallë në Itali. Ettoria tashmë, u bë mik shtëpie dhe sa herë që vinte në Shqipëri, nuk rrinte pa më takuar. Aty nga viti 1986, në se nuk gabohëm, Ettoria erdhi në Shqipëri bashkë me familjen e tij. Si përkthyes shoqërues vazhdon të vinte PP. Në prezencë edhe të Ettoria për të na treguar se kishte mik i ngushtë edhe i familjes Hoxha, tek të cilët shkonte … Ettoria nuk u bë e gjallë. I bëra edhe një letër të dytë ku i thosha: «Mos i harro shokët, miqtë, bashkëluftëtarët. Eja se të presim. Buku e kripë kemi… Por, përsëri ai nuk u përgjigj. Dhe për çudi, as shokëve S.K. dhe PP. që e shoqëronin nuk u ka shkruar. Përse kjo heshtje vallë? Përse kjo shkëputje nga një miqta e shokët? Çfarë fshihet në këtë mes? Pyetje të cilave unë, të dashur lexues, me ndoj se mund t’i përgjigjen vetë em organet e specializuara të shtetit shqiptar dhe italian, pasi organet përkatëse të shqarojnë më parë këto çështje: 1. E kujt është vila në të cilën pushonte familja Hoxha në Kapri të Napolit? 2. Kur është ndërtuar ose rikonstruktuar ajo? 3. Çfarë funksioni kryente Ettore Bonavolta kur i vinin njerëzit e familjes Hoxha si dhe personalitetet e tjera për pushime ose fjetje aty? 4. Kush tjetër përveç njerëzve të familjes Hoxha dhe funksionarëve e personaliteteve të tjerë shtetërorë vinim për pushime e prehje në atë vilë. 5. Po sot kush e shfrytëzon dhe administron atë vilë dhe përse përdoret? Lutem ndihmoni në zgjidhjen e enigmës Ettore-Hoxha. VESEL AHMETI

Nga shoqata civile shqiptaro-amerikane e SHBA dërguar Kryetarit të Kryesisë së Kuvendit Popullor, z. Pjetër Arbnori I dashur z. kryetar! Shoqata civile shqiptaro-amerikane, që përfaqëson të tri besimet në shtetet e Nju-Jorkut, Nju Xhersit dhe Konektikatit është e shqetësuar për faktin që kohët e fundit Partia Komuniste e Stambollit caktoi një të huaj në krye të Kishës Ortodokse Shqiptare. Statuti i Kishës i vitit 1929 (dispozita 16) e ndalon caktimin e një të huaji si peshkop dhe në krye të kësaj kishe, siç ndodhi në këtë rast. Metropolitan Anastasi është nënshtetës grek dhe si rrjedhojë caktimi i tij bie ndesh me statutin. Kisha Ortodokse e Shqipërisë është autoqefale dhe si e tillë duhet të qeveriset nga priftërinj shqiptarë. Regjimi i diktatorit Enver Hoxha më 1950 e reformuloi dokumentin në fjalë (shumica e përfitimeve ortodoksë nuk morën pjesë me atë kohë ndodhen në burg), duke kërkuar që ata që do të caktoheshin në poste fetare të konfirmoheshin nga qeveria, po al diktator më 1967 eliminol kryeqytësit predikimin e fesë në Shqipëri duke krijuar një shtet ateist. Eshte detyrë jo vetëm e shqiptarëve ortodoksë, por e të gjithë shqiptarëve dhe sidomos e juaja si anëtarë të parlamentit, të protestoni fuqimisht dhe, po qe nevoja, të anuloni këtë akt të paligjshëm dhe të shtëmbtuar të Patriarkut të Stambollit. Me respekt ju kërkojmë që kësaj çështjeje t’i jepni përparësi dhe të bën i ç’është e mundur për të mbrojtur Statutin Autoqefal të Kishës Ortodokse Shqiptare. Me respekt MARK K. SHMIRELLI (kryetar) dr. SELAHEDIN A. VELAJ (nv. kryetar) LULZ FUNDO (nv. kryetar)