Parlamenti me fokusin e pedagogut e mori i vogël brenda e shpesh shabllonit për t’i sjellë lexuesit një shabllon interesant dhe për t’i dhënë mjetet për një njohje jo vetëm më të mirë por edhe më të plotë të kushteve dhe mundësive aktuale, të njëherëshme dhe historike të vendit për drejtim. Ka një kontrast të plotë midis sjelljeve dhe pasojave të qytetarëve të mjedisit parlamentar, po edhe të parlamentit aktual shqiptar, i cili në shumë momente ka dhënë prova të një kulture e etike politike të munguar më parë, por në raste të tjera ka rënë në skema të vjetra, në retorikë dhe në ngurtësi. Në këtë këndvështrim vëmendja e autorit përqendrohet te roli i deputetit, te përgjegjësia publike dhe te mënyra se si fjala e thënë në sallë kthehet në ndikim shoqëror. Parlamenti nuk është thjesht vend i numrave, por hapësirë ku matet niveli i qytetërimit politik. Qytetari pret prej deputetit qartësi, integritet dhe argument. Nëse këto mungojnë, bien bashkë me to edhe besimi dhe prestigji i institucionit. Vërejtjet e bëra nuk kanë karakter fyes, por synojnë të nxisin reflektim dhe përmirësim. Sjellja parlamentare, gjuha e debatit, respekti për kundërshtarin, aftësia për të dëgjuar dhe për të ndërtuar kompromis kur është e mundur, janë tregues të pjekurisë demokratike. Autori vëren se në tranzicionin shqiptar deputetët shpesh janë përballur me presione të shumta, me mungesë përvoje, me trashëgimi të një kulture autoritare dhe me pritshmëri të larta publike. Megjithatë, pikërisht në kushte të tilla, përgjegjësia rritet. Prestigji i parlamentit nuk mund të mbrohet vetëm nga rregullorja; ai varet nga vetë parlamentarët. Publiku i gjykon ata jo vetëm nga fjalët, por nga mënyra si i përdorin fjalët, si sillen me njëri-tjetrin dhe si e përfaqësojnë interesin publik. Kjo analizë kërkon të shohë parlamentin jo nga brenda vetëm si mekanizëm politik, por edhe nga jashtë, me syrin e një pedagogu që vëren edukimin qytetar që prodhojnë institucionet. Nëse parlamenti jep model të keq, pasoja shtrihet përtej sallës. Nëse jep model të mirë, përfitimi shoqëror është i gjerë. Këto janë disa nga arsyet pse prestigjin e parlamentit e kanë në dorë vetë parlamentarët. (Vijon në faqen 2)

- Nga takimi i Madridit dhe Konventa e Partisë Konservatore angleze në Londër - Takimi i dytë i EDU dhe IDU i këtij viti, i mbajtur në Madrid më 9 e 10 tetor, mblodhi në kryeqytetin e Spanjës gati të gjitha partitë demokratike të Evropës e të botës. Përfaqësues vendorë dhe të huaj, studiues, politikanë, ekonomistë të njohur trajtuan me interes çështje të politikës, ekonomisë dhe të ardhmes së demokracisë. EDU dhe IDU, si organizata ndërkombëtare ku bëjnë pjesë parti të qendrës së djathtë dhe konservatore, i japin rëndësi të veçantë situatës në Evropën Lindore, në Ballkan dhe në vendet që dolën nga sistemi komunist. Në forum u diskutua për transformimet demokratike, për problemet e ekonomisë së tregut, për integrimin evropian dhe rolin e partive demokratike në këtë proces. Pjesëmarrësit vlerësuan zhvillimet në Shqipëri dhe interesimin për përfshirjen e saj në familjen evropiane. Në takimet e Madridit u vunë në dukje edhe vështirësitë e vendeve ish-komuniste, nevoja për mbështetje politike e ekonomike dhe rëndësia e stabilitetit institucional. Përfaqësues të Partisë Demokratike shqiptare morën pjesë në diskutime dhe në kontakte me delegacione të ndryshme. U zhvilluan takime me personalitete të politikës evropiane dhe me drejtues partish konservatore e demokristiane. Në këtë kuadër u theksua rëndësia e vazhdimit të reformave dhe e mbështetjes së transformimeve demokratike. Në Londër, ndërkohë, Konventa e Partisë Konservatore angleze përqendroi vëmendjen në sfidat e qeverisjes, ekonominë, integrimin dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Debatet nxorën në pah pikëpamje për të ardhmen e Evropës dhe të bashkëpunimit me vendet në tranzicion. Shqipëria u përmend si një vend ku procesi demokratik meriton përkrahje. Klima e përgjithshme e takimeve u karakterizua nga optimizëm i matur dhe nga vlerësimi se demokracia mbetet alternativa më e fuqishme evropiane.

PD ka marrë vesh në rrugë zyrtare para se të kryheshin veprimet e para se në dijeni të faktit se një avion i kompanisë italiane ALITALIA do të ulej në Rinas. Në momentin kur ka mbërritur në Rinas, aeroporti kryesor i vendit, gjithçka kishte përfunduar. Avioni kishte sjellë një ngarkesë të konsiderueshme mallrash, të dërguara nga firma italiane MANIFATTURA, kryesisht për nevoja të fushatës së Partisë Socialiste për zgjedhjet e ardhshme. Duke shfrytëzuar lidhjet e vjetra që kishin mbetur nga koha e sistemit të kaluar dhe me ndërhyrje në doganë e në administratë, organizatorët kanë kërkuar të mos paguhet zolli dhe të shmangen procedurat normale. Këto veprime përbëjnë një shkelje të rëndë dhe ngrenë pikëpyetje mbi lidhjet politike e financiare të kësaj ngarkese. PD bën të ditur se rasti është ndjekur nga afër dhe se institucionet duhet të veprojnë me paanshmëri e sipas ligjit. Në asnjë mënyrë nuk mund të ketë privilegje për një subjekt politik, veçanërisht kur bëhet fjalë për mallra të sjella nga jashtë vendit. Sipas informacionit të mbledhur, në ngarkesë kishte materiale të ndryshme për përdorim organizativ dhe propagandistik. U përmendën edhe emra firmash ndërmjetëse dhe persona që kanë ndërhyrë në procedurat doganore. Kjo çështje, thuhet më tej, lidhet me nevojën për transparencë në financimin e partive dhe me domosdoshmërinë që administrata shtetërore të mos përdoret për interesa partiake. Eduard Selami theksoi se PD do të kërkojë sqarime zyrtare dhe do të denoncojë publikisht çdo shmangie të ligjit. Ai u shpreh se kjo ngjarje nuk është e izoluar, por pjesë e një mentaliteti që synon të ruajë privilegje të vjetra në një realitet të ri demokratik. Në fund u theksua se respektimi i rregullave të zhdoganimit dhe i konkurrencës së ndershme është kusht për ekonominë e tregut dhe për shtetin ligjor.

Protestë mbarëpopullore shkollore në Kosovë Në Tetovë, Mytevelli, Hoxha, Musa. Mijëra protestues marshuan në rrugët e qytetit duke kërkuar të drejta për shkollën shqipe, për përdorimin e gjuhës shqipe dhe për respektimin e të drejtave kombëtare. Në protesta morën pjesë nxënës, studentë, mësues, prindër dhe qytetarë të tjerë. Manifestimi kishte karakter paqësor dhe u shoqërua me pankarta e thirrje në mbështetje të arsimit shqip. Organizatorët thanë se pjesëmarrja arriti përmasa të mëdha dhe se kjo dëshmon vendosmërinë e popullsisë shqiptare për të mbrojtur të drejtat e saj. U raportuan edhe vështirësi nga presioni i autoriteteve dhe kufizimet ndaj organizimit, por pavarësisht kësaj, protesta u zhvillua gjerësisht dhe me disiplinë. Në qendër të kërkesave ishte hapja e shkollave shqipe, lejimi i teksteve dhe i programeve mësimore në gjuhën amtare, si dhe ndalimi i diskriminimit ndaj mësuesve dhe nxënësve shqiptarë. Demonstrata u paraqit si një manifestim i fuqishëm i unitetit qytetar dhe kombëtar. U theksua se çështja e arsimit në shqip nuk është vetëm çështje shkollore, por edhe çështje dinjiteti e identiteti. Pjesëmarrësit paralajmëruan vazhdimin e formave demokratike të presionit deri në plotësimin e kërkesave. Protesta u pasqyrua si një ngjarje me jehonë të gjerë në Kosovë dhe më tej.

Në datë 9 tetor 1992 në bodin social “Lidhja e Prizrenit” në prani të një komisioni të përbërë nga Z. D. 2, u zhvillua: 1. Luna malitzi - kryetar (në vend të Ard. Viti e Svelit) 2. Mehneti Bejzai - anëtar (sazan pranë skadencës Mazrek) 3. Brahim Trevova - anëtar (kryeredaktor i Bulletin[?]) 4. Xhevah Musta[?] - anëtar Sekretar forumi, unë ia sqarova (P.D.) 5. Adem Duma - anëtar (fshati) 6. Tahim Kizmi - anëtar (administrator i tes.-PD) Kryetari i Këshillit Nismëtar Q. O. Ftesa me karakter për Rininë shqiptare Kosovare. Në short rezultuan këta numra fitues: a) Çmimi i parë - 1930 123 fiton lekë 50.000 b) I dytë Nr 112.687 “ ” 4.000 c) I tretë Nr 032011 “ ” 7.000 Çmimi qe 062.525. Nr 017549 “ ” 3.200 Nr 198453 “ ” 5.800 Nr 028779 “ ” 3.200 Nr 922022 “ ” 3.300 Nr 141742 “ ” 2.500 Nga shorti rezultuan këta numra fitues: 2300 2500 3300 5800 3200 7000 4000 50.000 Shpërblimet merren pranë zyrës së shoqatës në Prishtinë. NGA KOMISIONI “LLOTARISË”, “RD” i shpall.