ISMAIL KADARE flala e tij dhe koha 1? qëndrih ἀl?e shkrimtari i madh? Tani që gjykimi është më i qetë, me largimin e mjegullës së pashmangshme të polemikave dhe pasioneve politike që kanë shoqëruar çdo veprim dhe mosveprim të tij në këto vite, pra tani që (fati e deshi kështu) shkrimtari i madh po ndahet përfundimisht me ne, sa më shumë e njohim aq më tepër e humbim. Të paktën kështu më ndodh mua. Të ngjiten copa-copa, shkrimtari, vepra e tij, koha jonë, drama jonë, në dritë të ashpër të njëri-tjetrit. Përfshirja deri në fund në botën dhe atmosferën e asaj drame, vetëdija e qartë se gjithçka s’mund të kuptohet jashtë saj, pa të, sajoj veçori të çuditshme të këtij rast[i]. Përgjatë 45 vjetëve të diktaturës, një letërsi e tërë, një kulturë e tërë, përveç rasteve të pakta, mbeti në një marrëdhënie të pavendosur me të vërtetën. Për disa qe strehë, për disa maskë, për disa apologji, për disa revoltë e mbytur. Në këtë truall lindi dhe u bë i madh Ismail Kadareja. A mund të kuptohet ai pa këtë truall? A mund të kuptohet ky truall pa të? As unë nuk e di. Por di që pyetja mbetet e hapur dhe përgjigjja nuk është e lehtë. Shkrimtari i madh në diktaturë është gjithmonë një nyje dramatike: njëkohësisht dëshmitar, pjesëmarrës, i përdorur, i kërkuar, i lavdëruar, i sulmuar, i lexuar me etje e i gjykuar pa mëshirë. Kadareja është një dukuri e tillë. Vepra e tij qe për ne dritare, shpëtim, magjepsje, por edhe shkak dyshimi e përçarjeje. Tani, në demokraci, kjo nyje dramatike nuk zgjidhet vetiu; përkundrazi, bëhet edhe më e ndërlikuar. Demokracia na jep lirinë për ta thënë gjithçka, por nuk na jep menjëherë maturinë për ta kuptuar gjithçka. Ndaj rrezikojmë herë ta shenjtërojmë, herë ta rrëzojmë, herë ta përdorim si flamur, herë si tabelë qitjeje. Në të vërtetë, çështja nuk është vetëm Kadareja; është marrëdhënia jonë me lirinë, me të shkuarën, me përgjegjësinë dhe me kulturën. Ç’mund të kërkojmë nga një shkrimtar i madh që ka jetuar e shkruar në diktaturë? Heroizëm të pastër? Heshtje të pastër? Refuzim absolut? Apo art që, me mënyrat e veta, shpëtonte prej mbytjes një pjesë të së vërtetës? Këto pyetje nuk kanë përgjigje të thjeshta. Ato kërkojnë ndershmëri, jo britma; mendim, jo anatema. Dhe ndoshta kjo është prova jonë demokratike: aftësia për të gjykuar pa urrejtje, për të dalluar pa grisur, për të kuptuar pa falur verbërisht. Kadareja është pjesë e madhe e kësaj prove. (Vijon në faqen 9)

- Presidenti Berisha pritii kryetarin e parlamentit Rus, Hasbulatov - Në republikën, sallën e takimeve, aty ku e ndershme dhe dekoratash shkëlqyen. Në krah të njëri-tjetrit u vendosën dy flamuj, ai shqiptar dhe ai rus. Pasi mbaruan fotografitë, Presidenti i Republikës, Sali Berisha, dhe kryetari i Sovjetit Suprem të Federatës Ruse, Rusllan Hasbulatov, u ulën përballë njëri-tjetrit dhe biseduan për çështjet që lidhen me marrëdhëniet dypalëshe shqiptaro-ruse dhe gjendjen në Ballkan. Presidenti Berisha e njohu Hasbulatovin me zhvillimet demokratike në Shqipëri, me përpjekjet për ndërtimin e shtetit ligjor dhe ekonomisë së tregut. Ai nënvizoi se Shqipëria është e interesuar për marrëdhënie të mira me Rusinë dhe me të gjitha vendet e tjera. Duke folur për shqiptarët jashtë kufijve të Shqipërisë, Presidenti Berisha theksoi se milionë shqiptarë që jetojnë në Ballkan janë faktor paqeje e stabiliteti. Ai kërkoi që të respektohen të drejtat e tyre kombëtare, njerëzore e demokratike. Nga ana e tij, Hasbulatov shprehu kënaqësinë për pritjen dhe vlerësoi ndryshimet demokratike në Shqipëri. Ai tha se Rusia është e interesuar të zhvillojë bashkëpunimin me Shqipërinë në fusha të ndryshme. Në takim u diskutua edhe për gjendjen në ish-Jugosllavi dhe për domosdoshmërinë e zgjidhjeve paqësore. (Vijon në faqen 2)

Instituti i Sigurimeve Shoqërore Shqipëria Tiranë, Rruga e Kavajës pranë Maternitetit të Ri, njofton se filloi shpërndarja e librave të punës për shtetasit shqiptarë, të cilët kanë punuar në ish-Bashkimin Sovjetik, Republikën e Çekosllovakisë, Hungari, Rumani, Poloni, Bullgari, ish-Jugosllavi, Kinë, Kubë e vende të tjera. Për marrjen e këtyre librave të paraqiten personat e interesuar duke sjellë dëshmi që vërtetojnë kohën e punës, si librezë pune, vërtetime të institucioneve, dokumente të tjera. Dokumentet duhet të jenë origjinale ose fotokopje të noterizuara. Paraqitja bëhet pranë Institutit të Sigurimeve Shoqërore, Tiranë. Orari i pritjes së qytetarëve është çdo ditë nga ora 8 deri 14.

- Në gjysmën e vendit i naivel-lëvendosur?! është din po nga-tosar dhe por gus - Te realizi? i kësaj eseje? shfaqet si një përpjekje për të menduar një fakt të caktuar dhe për të nxjerrë prej tij disa përfundime më të gjera. Fakti, sado i vogël në pamje të parë, mund të ketë domethënie më të thellë kur vendoset në kontekstin e kohës sonë. Nganjëherë një episod i thjeshtë i përditshëm të detyron të kthehesh tek pyetje që i besoje të zgjidhura: ç’është e vërteta, ç’është qëndrimi moral, si krijohet opinioni, si përdoret fjala publike. Këto mendime nuk synojnë të japin përgjigje përfundimtare, por të nxisin një bisedë më të qetë dhe më të arsyeshme. Në vend të britmës, le të provojmë argumentin; në vend të paragjykimit, vëzhgimin; në vend të ngutjes, durimin për të kuptuar. Sepse një fakt i vetëm, po të shihet me sy të lirë, mund të bëhet çelës për të lexuar një gjendje të tërë shoqërore.

SHQIPT... ILLU... [?]