Përshpejtimi i matur i zbatimit të reformës ekonomike
- Zbatimi me sukses i reformës është i ndërvarur nga cilësia e projektimit të saj
- Administrimi i ekonomisë lipset të bëhet e konvergjuar në të gjitha nivelet
- Zbatimi me sukses i reformës është i ndërvarur nga cilësia e projektimit të saj - Administrimi i ekonomisë lipset të bëhet e konvergjuar në të gjitha nivelet Dimensioni kryesor i reformës për të kapërcyer periudhën e tranzicionit për në demokracinë e plotë është ai i ekonomisë: Bile; mbi 80 për qind të shanseve pozitive të zbatimit të reformës, janë të lidhura me zgjedhjen e mirë të problemeve ekonomike. Sipas këti vështrimi lypset që tërë piramida shtetërore dhe ajo administrative pjesën më të madhe të kohës dhe shqetësimin kryesor ta përkushtojë këtyre problemeve. Me këtë sens është e nevojshme të preokupohen Parlament, partitë politike dhe zëdhënësit e tyre. Realistë po ndodh që zgjidhjet ekonomike po bëhen me ngadalë, si gjithmonë duke iu referuar nevojave të kohës, po bëhen me një cilësi disi të vogël; po bëhen të pjesshme duke arritur deri në fragmentizëm dhe; në fund; mjaft janë të natyrave të ndryshme, disa prej të cilëve po i theksojmë më poshtë: Programi i qeverisë demokratike për kryerjen e reformës ekonomike është sa multidimensional aq dhe i thellë. Mirëpo ky program duke qenë pikësynues për të arritur të mirën shpejt, mban edhe elementë të eurofizë ekonomike. Këto elementë e kanë bazën e vet në terrenin ekonomik nga nis reforma. Fillimet e reformës, që unë do t’i quaja pe- këto resurse të pasiguruara që janë të nevojshme të shtohet rënia e të fillojë ngritja ekonomike. 2. Qeverisja dhe administrimi i ekonomisë lypset të bëhen të konverguara në të gjitha larmitë e në të gjitha nivelet. Periudha e parë e reformës, veçanërisht momentalisht kur prona shtetërore është mbizotëruese, kërkon pilotim të ekonomisë në të gjitha strukturat e saj. Ky pilotim do të bëhet në për herë qeveria dhe administratat e saj. Pilotimi i ekonomisë ndryshon rrënjësisht nga drejtimi i centralizuar i ekonomisë nga shteti, sepse, ndërsa i pari realizohet nëpërmjet krijimit e zbatimit të një legjislacioni të plotë mbi administrimin e ekonomisë së tregut, i dyti mbështetet në urdhërat e vendimet administrative që mbështeten në parimin e drejtimit unik e të centralizuar. Ekonomia në fazën e tranzicionit qeveriset nga shteti nëpërmjet metodave ekonomike dhe ligjësisë përkatëse, të cilat lypsen të shtrihen natyrshëm në të gjitha poret duke siguruar konvergimin e interesave ekonomike të të gjitha gjelizave strukturove të saj, me qëllim që të stimulohet materialisht në mënyrë të drejtpërdrejtë iniciativa private dhe individuale; e grupit dhe e shtresave të ndryshme, të marrë më shumë të ulta kanë zënë vend dy mentalitete jo të mira, së pari disa ligje, vendime, udhëzime nuk njihen ose njihen me vonesë, së dyti, këto nivele nuk ndërmarrin punë për zëbërthimin dhe përshtatjen e tyre në përputhje me nevojat e niveleve themel. Në disa raste, dhe këto nuk janë të pakta, vihen re shma[n]g[a]ia (elemente të veçanta në fushën e politikës ekonomike / midis qeverisë dhe ministrive, ose si zbaton një ministri të njëjtin problem nuk e zgjidh tjetra. Ecuria e ngadal[t]ë me tepër nga nevojitet e reformës ekonomike lypset të shikohet edhe si rrjedhojë e asaj që nga qendra deri tani i është dhënë prioritet vetëm ekonomisë formale sic janë problemet financiare, bankare e të monedhës dhe është lënë në harresë ekonomia reale që ka të bëjë me sferën prodhuese e të shërbimit. Ky lloj prioriteti është i dëmshëm sepse pa prodhim nuk fillon ngritja. Momenti kërkon që problemet e ekonomisë formale mund të zgjidhen nëse më parë zgjidhen problemet e ekonomisë reale. Problemet e para; megjithëse katalizojnë të dytat, rrënjët i kanë tek ekonomia e prodhimit. Zgjidhja e kësaj shmangieje lypset të shikohet jo vetëm në legjislacion, por në industrializimin, në krijimin e strukturave përkatëse, në sistemin e informacionit, etj. Përshpejtimi në mënyrë të matur i zbatimit të reformës është i lidhur ngushtë me harmonizimin e synimeve imediate me ato perspektive. Pra, lipset të konkretizohen «shinat» e perspektivës dhe, madje, të vendosësh «lokomotivën» dhe jo të bësh të kundërtën. Sipas këtij gjykimi më shumë e më me cilësi duhet marrë me perspektivën p.sh. ku duhet të jemi pas dy vjetësh me privatizimin, cilat struktura prodhimi e shërbimi do të zhvillohen, sipas kujt korelacioni? Harmonizimi dhe konvergimi i së tanishmes me të ardhmen kërkon që piramida e drejtimit të ekonomisë të merret më shumë me studime. Sepse ndryshe ligjet, vendimet, udhëzimet do të vjetërsohen shumë shpejt dhe koha për të zhvilluar reformën do të tejzgjatet. ISA GORICA Pedagog në Fak. Ekonomisë
…nomike duke qenë pikësynues për të arritur të mirën shpejt, mbart edhe elementë të euforisë t’i quaja periudhë pas vendosjes të kësaj qeverie, nisën nga një terren tërësisht i paralizuar, sepse të gjitha degët e ekonomisë kishin humbur vitalitetin dhe enën me nxitim të madh vetëm në procese humbëse. Kështu që stopimi i këtij procesi dhe madje fillimi i ngritjes do të donte korrigjime afatës të cilat duhet të ishin më të zgjuatura, korrigjim synimesh që duhet të ishin më të zbutura, korrigjim metodash e mënyrash për të arritur qëllimet, të cilat duhet të ishin më elastikë e më maturi.
Mund të bësh një projekt ekonomik me cilësi, por, nëse atë nuk e mbështet në burime financiare, materiale e të personelit, ai nuk gjen zbatim e duhur. Në nivelet në që ndodhet ekonomia jonë përparësinë marrin burimet financiare të cilat do të shërbenin për të oksigjenuar disa nga degët ekzistuese dhe për të ngritur degë të reja. Nëse u mendua për degë të reja e personeli e ato materiale, nuk u mendua shumë për burimet financiare. Janë pikërisht… ekonomike të të gjitha qelizave strukturore shtresave të ndryshme, të marrë më shumë ai që punon më shumë e më me cilësi e që kontribuon më shumë në begatimin e vendit. Politika fiskale që është ndërmarrë, me gjithë përmirësimet e bëra, mbart në vetvete moskonvergim mistimulim të së tashmes me stimulimin e së ardhmes; gjithnjë e parë në mjaft raste nuk garantojnë për e pengojnë të ardhmen strategjike: Ky fenomen veçanërisht pasqyrohet në ligjin mbi taksat, mbi tatimin e xhiros etj. Disa vendime e udhëzime të nxjerra pas ligjit të ri të ndërmarrjeve për sistemin e pagave në ndërmarrjet publike nuk konvergojnë me ligjin themelor të drejtimit të ndërmarrjeve. Këto akte administrative pengojnë iniciativën, veçanërisht rritje të prodhimit e të ardhurave.
Aksi qeveri - ministri-bashki - ndërmarrje funksionon me pauza dhe pa efikasitetin e nevojshëm. Ndërsa në ndërmarrjet që ndihen më shumë përgjegjëse për të impulsuar ekonominë, në nivelet e mesme e… ekonomike të të gjitha qelizave strukturore më shumë e ardhurave.
Aksi qeveri - ministri-bashki - ekonominë, në nivelet e mesme e…
reale. Problemet e para; megjithëse katalizojnë të drejtë, industrializim, reformën do të tejzgjatet.
FATKEQËSITË NATYRORE DO T’I KAPËRCEJME SË BASHKU
Nga vizita e Presidentit Sali Berisha në Laç, Lezhë dhe Shkodër
Dje paradite, Presidenti i Republikës, Sali Berisha i shoqëruar nga zvendëskryeministri dhe Ministri i Bujqësisë Rexhep Uk[a] dhe Gjeneral Major Bak[l] S[h]ehu, bëri një vizitë në rrethin e Laçit dhe të Lezhës.
Në Këshillin e rrethit të Laçit, ai zhvilloi një takim me anëtarë të këtij Këshilli dhe me anëtarë të komisionit të ngritur për rregullimin e situatës në këtë rreth. Mbi dëmtimet e bëra dhe masat e marra, Presidentin e informoi gjërisht Bardhok Riza, kryetar i këshillit të rrethit. Ai bëri të ditur se në shkallë rrethi janë përmbytur 610 ha tokë të mbjella me grurë, janë dëmtuar rëndë vepra të bonifikimit, shtypl, energjia elektrike ka vështirësi për t’u shpërndarë, pasi janë dëmtur gjuashtë transformatorë, shtatë pompa uji, të cilat kushtojnë mbi një milion lekë, etj. Më tej, edhe nga fshatrat të tjerë, Presidenti Berisha u njoh nga një hollësi mbi vështirësitë që kalon populli i këtij rrethi këto ditë.
Presidenti Sali Berisha në këtë takim tha: «Dëmtimet janë të mëdha, sidomos ato materiale, por e rëndësishme është që me këtë rast nuk trashëgojmë viktima të shumta në njerëz, pas katër vjetave, sepse kjo do të bënte më të rënduar gjendjen shpirtërore të njerëzve. Në vijim të fjalës së tij, Presidenti u garantoi të pranishmëve se nga ana e qeverisë janë marrë të gjitha masat për të qenë sa më pranë nevojave të njerëzve për ushqime, veshmbathje, ilaçe, energji elektrike dhe në riparimin falas të shtëpive të dëmtuara nga përmbytjet. Gjithashtu, ai tha se nga Ministria e Bujqësisë po merren masa për të rimbjellë tokat që janë dëmtuar në mbjella, pasi kjo ka rëndësi të madhe. Ndërsa për familjet që janë shpërngulur nga banesat e tyre, Presidenti tha se atyre duhet t’u dërgohet ushqimi atë ku janë dhe të përshpejtohet rregullimi i banesave të dëmtuara.
Presidenti përshëndetet me banorë që ishin grumbulluar në qendër të qytetit.
Prej këtu, Presidenti Sali Berisha shkoi në rrethin e Lezhës, ku mësoi se dëmet materiale ashtu si edhe në Laç kanë qenë të mëdha. Në komunën e Talës janë përmbytur 1700 - fami[?]lje, ndërsa në Ishull Lezhë 200 të tjera. Në këtë takim gjithashtu Presidentin e njohën edhe me dëmtime të tjera që kanë ardhur si pasojë e përmbytjes, si janë 2400 shpend, 1000 derra, 6000 ha tokë të përmbytur, një pjesë e madhe e të cilës ka qenë e mbjellë me të lashta.
Edhe në këtë takim, Presidenti Berisha tha se dëmet materiale do të shmangen me masat që ka marrë qeveria. Gjithashtu po dje Presidenti Sali Berisha bëri një vizitë në fshatin Alk, të zonës së Fushë Kuqes në rrethin e Laçit, ku u takua me banorët e këtij fshati, një pjesë e madhe prej të cilëve u janë përmbytur shtëpitë dhe u janë dëmtuar bagëtitë, baza ushqimore për to e për të mbjellat e tjera. Ata duke shprehur gëzimin e tyre për këtë vizitë të papritur i bënë të ditur Presidentit shqetësimin e tyre për banesat, ushqimin, energjinë elektrike mjelljeve etj, duke thënë se ata kanë besim te qeveria, por se në këtë periudhë duhet të ndihmohen sa më shumë. Presidenti u tha atyre se unë jam mjaft i shqetësuar për këtë gjendje të krijuar dhe për dëmet që keni pësuar, por unë duke qenë i sigurtë se çdo gjë këtu do të rregullohet shpejt mund t’ju them se qeveria do të jetë pranë jush në këto ditë të vështira, sepse fatkeqësitë e natyrës do të kalojmë të gjithë së bashku, duke ndihmuar njëri-tjetrin.
Pas vizitës në rrethin e Lezhës, dje presidenti i Republikës Sali Berisha mbërriti për vizitë në Qytetin e Shkodrës. Në mjediset e divizionit «Ta-
(Vijon në faqen 4)
Kronikë nga zonat e përmbytura
Në mbasdite e djeshme duke udhëtuar drejt Lezhës, disa pikërrisht drejt zonave më të dëmtuara nga përmbytjet e fundit mundoheni të sjellim një panoramë të gjendjes aktuale.
Në zonën e Shëngjin-Mamurras gjendja paraqitet e qetë. Tek-tuk ka akoma parcela të përmbytura nga krahu i majtë i rrugës.
Në qendrën e Laçit mjetet e rënda punojnë për pastrimin e rrugëve. Gjendja duket e normalizuar, tokat janë djkaçka më të ku-
Në të dy anët e rrjedhës së lumit Mat poshtë urës së Milotit tokat janë akoma të përmbytura dhe lumi i dalë nga shtrati ngjan si liqen. Edhe në Zejmen tokat në të dy krahët e rrugës janë akoma të përmbytura. Uji dikur ka kërcyer mbi rrugë. Në zonën e Treshit vazhdon puna e mjeteve të rënda për pastrimin e rrugës së bllokuar nga shembja e ledheve dhe ve dhe rëshqitjes së rerave.
Teksa hymë në qytetin e Lezhës bien në sy pirgjet me gurë
zytur në baltë, llum dhe zhavorr. Akoma prej bordurave uji i përrejve rridhte poshtë rrugëve. Qyteti ka kaluar 2 net pa drita.
Rreth orës 15.30 mbërritëm në Shënkoll. Këtu gjendja është e stabilizuar, ujrat kanë rënë, por disa qindra metra më tej ato janë me kuota të larta. Është për t’u theksuar se duke ardhur për këtu, lamë pas Rilën; fermën që mban më të madhe të tokave e ka të përmbytur; nga 1000 ha 500 ha janë të mbytur, nga të
e rrugëve. Gjendja duket e normalizuar, tokat janë djegia më të ku-luara, megjithëse në sfond dallohen akoma parcela të përmbytura.
Nën kujdesin e qytetit të Lezhës bien në sy pirgjet me gurë dhe zhavorr të grumbulluara në të dyja anët e rrugës.
Bruga kryesore e qytetit është…
…si ligën. Edhe në Zërmen lokat në të dy krahët e rrugës janë a-komë të përmbytura. Uji diku e mjeteve të rënda për pastrimin e rrugës dhe bllokuar nga shembja e ledhe-ve dhe rrëshqitjes së rrëreve.
Teksas rrugës.
Bruga kryesore e qytetit është stabilizuar, urat ardhur për këtu; lamë pas Rrëshen; fermën që masën 1000 ha 500 ha janë të mbytura, nga të cilat 200 ha të mbjellura me grurë. Po kjo gjendje është edhe në…
(Vijon në faqen 4)
Nga vizita e delegacionit ushtarak turk
- Me ftesë të ministrit të Mbrojtjes, Safet Zhulali, më 18 nëntor mbërriti për një vizitë zyrtare një delegacion në vendin tonë ministri i Mbrojtjes Kombëtare të Republikës së Turqisë, Nevzat Ayaz. Në përbërje të delegacionit ushtarak të nivelit të lartë janë edhe zëvendëssekretari i Ministrisë së Mbrojtjes, Gjeneral Major Şener Canova, drejtori i përgatitjes lufta-rake në Shtabin e Përgjithshëm Gjeneral major Orhan Genceler, si dhe ushtarakë madhorë të tjerë.
Delegacioni ushtarak i nivelit të lartë, u prit nga ministri i mbrojtjes Safet Zhulali, zëvendësministri i mbrojtjes, gjeneral major Baki Shehi, zëvendësministri i Punëve të Jashtme Arian Starova, zëvendësministri i mbrojtjes zoti Fatmir Memaj, ushtarakë madhorë dhe funksionarë të ministrisë së Jashtme, etj.
Kishin dalë gjithashtu ambasadori i atëhershëm dhe fuqiplotë i Republikës së Turqisë në Republikën e Shqipërisë, Metin Ornekol, atasheu ushtarak Kolonel Denis Jeshlimark dhe funksionarë të tjerë të kësaj ambasade.
(Vijon në faqen 4)
Bujqësia shqiptare do të ndihmohet që të përparojë
Filloi punimet Konferenca e G.24 për bujqësinë
«Kjo nuk është thjesht një konferencë premtimesh» theksoi në hapje të saj zëvendëskryeministri dhe ministër i Bujqësisë dhe Ushqimit, Rexhep Uka.
Ndërsa bashkëkryetari tjetër i konferencës, Antonio Camin, përfaqësues i Komisionit të Komunitetit Evropian në Shqipëri, tha se kjo konferencë pas asaj të korrikut të G-24 në Tiranë, tregon për vëmendjen dhe rëndësinë që i kushtojnë vendet anëtare të këtij grupi dhe organizmat përkatëse zhvillimit të Shqipërisë.
Në këtë konferencë marrin pjesë specialistë të bujqësisë, ekonomisë, financave etj., përfaqësues të Komunitetit Evropian, Bankës Botërore, FAO-së, UNDP-së, USAID-it, dhe dhe të Austrisë, Francës, Greqisë, Gjermanisë, Italisë, Holandës, Zvicrës, Turqisë e Britanisë së Madhe, drejtues e specialistë shqiptarë.
Në fillim në konferencë u paraqit programi i transformimit ekonomik të Qeverisë shqiptare. Ministri i Bujqësisë dhe Ushqimit, Rexhep Uka, duke folur për kuadrin politik të zhvillimit të bujqësisë, vuri në dukje gjendjen e mjerë, në të cilën e ka kandisur fashizmi bujqësinë shqiptare regjimi komunist gjysëmshekullor, gjë që coi edhe dhe në urinë e qytetit për produkte ushqimore. Ai u ndal në politikën që ka ndjekur e po ndjek qeveria demokratike shqiptare për privatizimin e bujqësisë, për dhënien e tokës fshatarëve, liberalizimin e çmimeve të produkteve bujqësore, ristrukturimin dhe privatizimin e NB-ve, etj. Ministri theksoi gjendjen e rëndë të mekanikës, «të rë pakët», tha ai, do të na duhen 500 traktorë në pranverë dhe 600 të tjerë vjeshtën e ardhshme për të përballuar mbjelljet.
Gjithashtu ai foli edhe për nevojat që ka Shqipëria për të zhvilluar me ritme të shpejta blegtorinë, sidomos të imëtat, që aktualisht janë rreth 3,5 milionë krerë dhe ritmi i shtimit sivjet do të jetë 2-5 për qind më i lartë se vitet e tjera. Ai theksoi nevojën e ndihmës financiare për mbrojtjen e ekosistemit, shtimin e pyjeve të rinj dhe ruajtjen e atyre ekzistuese etj. Një tjetër drejtim i politikës ushqimore të qeverisë, që u vu në dukje, ishte privatizimi brenda 6 muajve të ardhshëm i ndërmarrjeve të vogla e të mesme ushqimore.
Zoti Uka foli edhe për nevojën e kredive urgjente në të gjithë nënsektorët e bujqësisë, për politikën nxitëse të çmimeve që po aplikon qeveria, sidomos për grurin, etj.
Duke paraqitur kuadrin e…
(Vijon në faqen 4)
N J O F T I M
N
J
O
F
T
I
M
Kryesia e Partisë Demokratike, duke u nisur nga ngjarjet e papritura tronditëse të zhvilluara në zonat veriore dhe veriperëndimore të vendit si pasojë e reshjeve të shumta të shiut; vendosi që mbledhja e Këshillit Kombëtar të PD të planifikuar për ditë, 20, 11, 1992; të shtyhet për një javë;
Njoftohen anëtarët e Këshillit Kombëtar të PD, se kjo mbledhje do të zhvillohet më dt. 27, 11, 1992, po në orën 10 në Tiranë.