Nga fjala e Presidentit SALI BERISHA në Simpoziumin "Franz Jozef Shtraus" Mynih, 15-17 mars '92 Të nderuar miq, Duke ndjerë krenari që na jepet rasti të jemi këtu në një aktivitet shkencor e politik kushtuar atij që i dha Gjermanisë një burrë shteti të rangut evropian, që i dha Bavarisë një politikan modern dhe njeri politik me përmasa planetare dhe politikës evropiane një mbrojtës të vendosur të vlerave të lirisë, më lejoni t'ju përshëndes dhe t'ju uroj suksese në punimet e këtij simpoziumi. Franz Jozef Shtrausi ka qenë për mua dhe në rininë time, kur sapo kisha hyrë në universitet, një ndër figurat më të njohura dhe një ndër politikanët që kisha për zemër. Ai përfaqësonte në mënyrën më të denjë orientimin perëndimor të Gjermanisë, me të cilin ne shqiptarët, ndonëse të ndarë me një perde të hekurt, e ndienim veten të lidhur natyrshëm nga historia, kultura dhe aspiratat. Në Shqipëri, për një kohë të gjatë, emri i tij lidhej me idenë e Evropës, me një politikë të fortë kombëtare e demokratike dhe me mbrojtjen e vlerave konservatore dhe të ekonomisë së lirë. Ai ishte një nga ata burra shteti që e kuptuan se pa liri politike dhe pa ekonomi tregu nuk mund të ketë as prosperitet e as dinjitet njerëzor. Sot ne shqiptarët jemi duke dalë nga një natë e gjatë diktature. Ne kemi hyrë në rrugën e reformave demokratike, në pluralizëm, në shtetin juridik dhe në ekonominë e tregut. Kjo rrugë nuk është e lehtë. Vendi ynë është i rraskapitur nga izolimi, nga varfëria, nga shkatërrimi ekonomik, nga deformimet morale që solli totalitarizmi. Por vullneti i popullit shqiptar për t'u ndarë përfundimisht nga e kaluara është i pakthyeshëm. Ne besojmë se e ardhmja e Shqipërisë është Evropa. Kjo nuk është një formulë retorike. Është një zgjedhje historike, politike, kulturore dhe morale. Shqipëria i përket qytetërimit evropian, jo vetëm për nga pozita e saj gjeografike, por për nga traditat e saj më të mira, nga historia e saj, nga kultura e saj dhe nga aspiratat e qytetarëve të saj. Në këto muaj të vështirë tranzicioni, ne kemi kuptuar edhe më mirë sa të domosdoshme janë ndihma, solidariteti dhe mirëkuptimi i Evropës dhe i botës perëndimore. Populli shqiptar ka nevojë për mbështetje jo vetëm ekonomike, por edhe politike e morale. Ai ka nevojë të ndjejë se nuk është i vetmuar në këtë përpjekje të madhe për liri, demokraci dhe rindërtim kombëtar. Ne kemi zgjedhur rrugën e reformave të thella. Kemi nisur të ndërtojmë institucionet demokratike, të garantojmë të drejtat dhe liritë e njeriut, të çlirojmë energjitë krijuese të shoqërisë, të hapim ekonominë dhe të rivendosim lidhjet normale me fqinjët dhe me Evropën. Kemi bindjen se pa një transformim të tillë rrënjësor, Shqipëria nuk mund të dalë nga kriza e saj e rëndë. Por tranzicioni ynë do të jetë i vështirë. Nga një ekonomi e komanduar dhe primitive, nga një shoqëri e kontrolluar në çdo qelizë të saj, nga një shtet i ngritur mbi frikën dhe izolimin, ne duhet të ndërtojmë një rend të ri të bazuar mbi lirinë, ligjin, pronën, iniciativën private dhe përgjegjësinë qytetare. Kjo kërkon kohë, sakrifica dhe ndihmë. Ne dëshirojmë marrëdhënie të mira me të gjithë fqinjët tanë. Stabiliteti në Ballkan nuk mund të ndërtohet mbi urrejtje të vjetra, mbi hegjemoni apo mbi dhunë. Ai duhet të bazohet në respektin për të drejtat e popujve, në bashkëpunimin rajonal dhe në integrimin evropian. Shqipëria do të japë kontributin e saj për paqen, stabilitetin dhe mirëkuptimin në rajon. Në këtë kuadër, çështja shqiptare në ish-Jugosllavi përbën një shqetësim të madh për ne. Ne kërkojmë që të drejtat e shqiptarëve në Kosovë të respektohen plotësisht, që atyre t'u garantohet liria, dinjiteti dhe e drejta për të vendosur për fatin e tyre në përputhje me normat evropiane dhe ndërkombëtare. Pa zgjidhje të drejta e demokratike të kësaj çështjeje, nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme në rajon. Shqipëria e re është e vendosur të bëhet pjesë e familjes evropiane. Ne nuk kërkojmë privilegje, por mundësi; nuk kërkojmë lëmoshë, por partneritet; nuk kërkojmë mëshirë, por mirëkuptim dhe bashkëpunim. Populli ynë është i gatshëm të punojë, të sakrifikojë dhe të ndërtojë një jetë të re në liri. Jam i bindur se, me mbështetjen e miqve tanë evropianë dhe amerikanë, me ndihmën e institucioneve demokratike dhe financiare ndërkombëtare, Shqipëria do t'ia dalë të kapërcejë vështirësitë dhe të ecë me vendosmëri drejt demokracisë dhe ekonomisë së tregut. Kjo është arsyeja pse ne e shohim Evropën jo si një ëndërr të largët, por si destinacionin natyror të kombit shqiptar. E ardhmja e Shqipërisë është Evropa. (teksti në foto është pjesërisht i paqartë; transkriptimi i plotë i kolonave të brendshme nuk lexohet me saktësi të mjaftueshme në këtë imazh dhe mund të përmbajë pasaktësi)