VENDISI KOMUNISTE PËR QEVERINË DEMOKRATIKE
Në daljen e parë televizive që nga Shqipëria e diktatorit justifikohej me tezat e idiotit politik, Fatos Nano thotë se ne socialistët (lexo komunistët) mund të qeverisim më mirë se demokratët. Mjafton kjo për të kuptuar se kthimi i tij në Shqipëri nuk është i rastit. I lajthitur nga shkëlqimi i pushtetit që humbi, ai me siguri vuan mbi gjithçka nga gulçi për të rigjetur fronin e dikurshëm. Këto kohë që ka ndenjur në Itali, ai duket se po ka harruar se Shqipëria e sotme nuk është ajo e djeshmja. Këto kohë si duket i paska ikur nga mendja se qeveria e sotme është qeveri e dalë me votën e lirë të qytetarëve dhe jo administratë e emëruar nga kulla e byrosë politike. Sidoqoftë, po të analizosh përnjimend se ç’ka deklaruar ai dje për qeverinë Meksi, e kupton lehtë se përse akoma edhe sot ai s’mund të shkëputet nga ethet e pushtetit të etërve të tij.
Ai thotë se qeveria demokratike qenka e paaftë të qeverisë shtetin. Dhe këtë e argumenton me faktin se vendi po kalon nëpër vështirësi. Nga i qenkërka zbuluar kjo e madhe? Mos vallë Fatos Nano e paska imagjinuar tranzicionin si një shëtitje në park? Apo kërkon t’u mbushë mendjen shqiptarëve se pas gjysmë shekulli diktature, rrënimi ekonomik, izolimi, mungesa e lirive dhe shkatërrimi moral mund të shlyhen brenda pak muajsh? Një logjikë e tillë mund të shitet vetëm nga ata që dje e quajtën mjerimin fitore, burgun rend, dhe varfërinë barazi.
Në vend që të japë llogari për atë që la pas sistemi i tij, Nano vjen e flet me pozën e ekspertit të reformave. Ai sillet sikur nuk ka qenë pjesë e aparatit që çoi vendin në katastrofë, sikur nuk ishte trashëgimtar i drejtpërdrejtë i një partie që për dekada shtypi, internoi, përçau dhe poshtëroi. Prandaj sa herë që flet për paaftësinë e qeverisë demokratike, ai në të vërtetë po bën avokatinë e një rendi që vetë historia e ka dënuar.
Po të shikosh me kujdes deklarimet e tij, dallon qartë se ai nuk është i shqetësuar për fatin e qytetarëve, por për rikthimin e ndikimit komunist në jetën politike. Kjo është arsyeja pse çdo kritikë e tij merr trajtën e një sulmi ideologjik e jo të një kundërshtimi racional. Ai nuk propozon zgjidhje, nuk ofron alternativa reale, nuk pranon përgjegjësi; ai vetëm akuzon. Sepse ky është refleksi i vjetër i nomenklaturës: kur humbet kontrollin, përpiqet ta zëvendësojë atë me propagandë.
Shqiptarët e dinë mirë dallimin midis një qeverie që po përpiqet të ndërtojë demokracinë dhe atyre që kërkojnë të kthejnë hijet e së shkuarës. Vështirësitë janë të mëdha, por ato nuk e rehabilitojnë komunizmin. As nuk e bëjnë më të besueshëm një politikan që, edhe kur flet me fjalor të ri, mendon me skemat e vjetra. Prandaj dalja e tij televizive duhet lexuar si një shenjë alarmi: komunistët nuk kanë hequr dorë nga synimi për të përfituar nga çdo vështirësi e tranzicionit.
Qytetarët duhet të jenë vigjilentë. Demokracia nuk mbrohet vetëm me votë, por edhe me kujtesë. Dhe kujtesa e këtij vendi nuk mund të fshihet nga një intervistë apo nga retorika e ricikluar e ish-udhëheqësve komunistë.