Në sistemet diktatoriale, përfshi dhe atë që ndërtoi PPSH-ja në Shqipëri, shteti duhej të interesohej dhe ishte përgjegjës edhe për gjilpërën e çdo amvise.
U arrijt deri atje sa t’i hiqte edhe lopën fshatarit nga shtëpia, sepse qumështin do ta blente dyqanet e bollshme të kooperativave bujqësore! Në fakt, fshatari s’kishte as dhe një pikë qumësht për t’ia lënë buzën. E megjithatë, çdo shqiptar çdo gjë e kërkonte prej shtetit dhe lokes kryesore mëmëse parti. Dhe nuk ishte gabim, sepse shteti kishte monopolizuar në duart e veta, çdo gjë, prandaj dhe duhej të përgjigjej për çdo kërkesë. Por në sistemin kapitalist, pra në ekonominë e tregut, shteti nuk ka të njejtin funksion si në diktaturë. Po të ishte ashtu, vaj halli dhe këtu tipi i shtetit! Shteti është vetëm një rregullator sepse është forcen ekonomike e shoqërisë e organizuar privatist nëpër uzina, fabrika, ferma, punishte, e deri në dyqanet e vogla. Kështu, vetë populli, përpiqet të rrisë fitimet, të rrisë prodhimin, duke plotësuar gjithnjë e më mirë kërkesat për jetesë. Nga kjo veprimtari e pandërprerë shteti vjel taksat, që janë i vetmi burim i tij dhe përmes atyre të ardhurave mban administratën, ushtrinë. Pra, fonde të mëdha si ish vendet socialiste për t’i investuar në këtë ose atë fushë, shtetet kapitaliste si p.sh. SHBA nuk i praktikojnë, sepse ajo është detyrë e korporatave dhe sektorit privat. Prandaj dhe kur këto shtete duan të ndihmojnë ndonjë vend të vogël, në vizitat që bëjnë duke përdorur edhe oklale të tilla aspak të kulturuara si ajo «Shqipëria e përrallimit». Kjo është aq fyese sikur unë t’i quaja ata «ç’nk socialistët» Jago të monizmit. Në sulmet e tyre mohojnë çdo gjë. Madje edhe sektorët që shikonin akcil se po lulëzojnë, nuk ia atribuojnë edhe kontributit të qeverisë. Por ata zotërinj gabohen. Në rast se presin, siç pritëm 50 vjet që qeveria të na sigurojë çdo gjë, duke na ushqyer me biberon, ne kurrë s’kemi për të shkuar në Evropë. Po, qeveria jonë demokratike, ka meritën se krijoi klimën e duhur për zhvillimin e tregtisë private. Çdo mall që të kërkosh sot në treg e gjen, në një kohë kur PPSH me qeverinë e vet thoshte «Nuk ka divizë, pa eksport nuk ka import...» dhe shumistifikime të tjera qoftë edhe për të sjellë televizor me ngjyra ose artikuj industrialë të kërkuar. Pyes socialistët: mirë dikujt se tregetarë që kanë njerëz për gjatë që i gjetën të ardhurat për biznes, po ata që po bëjnë tregti dhe po shuhen duke mos patur asnjë njeri refuguar, ku i gjetën paratë? Ata janë njerëz të aftë, të shkathët, të guximshëm, që marrin parasysh edhe riskun. Po të tillë ata kanë qenë me kohë, veçse qeveria moniste, çdo gjë e kishte përqendruar në duart e veta dhe rezultat i mjeredhët. Qeveria e re dhe Parlamenti me mazhorancë demokratike po bën ligje për t’i hapur rrugën këtij veprimit dhe për t’u krijuar kushte edhe afaristëve të huaj në një kohë që ligjet e PPSH dhe PS si bija e po asaj partie komuniste, ka papunësi dhe ka shumë probleme me emigracionin. Atëherë si mund të hedheshe poshtë punën e bërë për ata qindra vetë të punësuar jashtë, kur për 50 vjet kur kishit drejtimin ju nuk nxorët as edhe një njeri? Sillen shembuj se disa individë privatisht reaguan me shpejt. Kjo është e drejtë, por të mos harrojmë që këtë mundësi çdo njeri ia dha vetë demokracia, sepse ajo u bë nismëtare. Si janë njerëzit e lirë të punojnë e jetojnë ku të duan, në rast se ky ose ai nuk u bën garancinë dhe ky se ai shtet i pranon. Edhe për ndihmat që vijnë vetëm në sajë të demokracisë vjen mohimi kategorik se na u shpërndarkëan jo me drejtësi?! E ç’gjëje kandarin se cilët shqiptarët që nuk është tregtar) nuk ka nevojë për këtë ndihmë! Sikur dhe soli vetë të vinte ti ndante, për zëri sera të pakënaqurish do të ketë. Madje arrihet deri aty sa nga ndonjë mohus kategorik të skërçohët edhe dorëheqja e ministrit të punëve të jashtme, zotit Sera-ki, kur në këtë muaj diplomacia shqiptare ka shkëlqyer si kurrë ndonjëherë. Mjafton të përmendim vizitat e personaliteteve të tilla si Igelberger, Gensher, De Mikelsi, Dyma, Demirel, Micotaçis, Skalfaro, Mesic etj. e deri vizita e pritshme e papës Gjon Pali i dytë për të dëshmuar nivelin e lartë dhe sukseset e kësaj diplomacie. Nuk po përmendim këtu ftesat që ka patur nga presidentët që ka bërë Presidenti Berisha në shumicën vende të botës. Dhe pse u dashkërkan mohuar këto, moh u këto, SG 3-4 pseudo diplomatët shqiptarë bënë një skandal erotik në rugicat e Bostonit? Për hir të kësaj ose dhe të faktit se zëri i Shqipërisë nuk u dëgjua sa duhet në Konferencën e Londrës, fitore që vetë pjesëmarrja në atë konferencë, nuk ke të drejtë të mohosh brojtjen historike të zotit Xhorxh Bush, mikut të madh të shqiptarëve, i cili i shkroi letër Millosheviçit, duke e paralajmëruar se po shtive konfliktin në...
dhurave mban administratën, ushtrinë. Pra, fondet e më të vogël, në vizitat që bëjnë liderët, krahas nëpunësve, marrin me vete edhe presidentët e korporatave ose firmave private, të cilët shkojnë punën e tyre si për shpenzimet e përfitimet që do të kenë.
Teorikisht këto duken e megjithatë socialistët shqiptarë, duke u qëndruar besnikë parimeve të shtetit monist dhe ekonomisë të centralizuar, çdo gjë ia kërkojnë qeverisë. Me këtë fakt shpjegohet tërë ajo fushatë sulmesh kundër qeverisë së zotit Meksi madje edhe veçse qeveria moniste, çdo gjë e kishte përcaktuar në dekret e veç ta dhe rezultatet miridhën. ligje për t’i hapur rrugën kësaj veprimtarie një kohë që ligjet e PPSH dhe PS si bijë e saj, me kushte të tuta ia mbyllën dyert Shqipërisë duke e izoluar gjysmëshekulli nga bota e zhvilluar dhe e qytetëruar. Na falni, ata punë vetëm Sejdin Hajdinë si shpëtimehtar, kur u «bindën» se diçka duhej ndryshuar.
Në këtë muaj ekzistence, edhe pse pa përvojë, kjo qeveri po bën përpjekje dhe përpunesë të organizuara. Diçka është bërë, megjithatë kërkesat e dëshirat e popullit janë për më shumë. Po të mos harrojmë se Evropa sot veçse sa... (Vijon në faqen 4)
Qeveria shqiptare vazhdon rrugën e thellimit të reformës ekonomike
— Për thellimin e mëtejshëm të reformës ekonomike, me qëllim që të nxitet furnizimi më i mirë i tregut të brendshëm me produkte ushqimore dhe mallra të tjera bazë, të kontrollohet inflacioni si dhe për të kompensuar efektin e rritjes së çmimeve të disa mallrave e shërbimeve, Këshilli i Ministrave në mbledhjen e fundit të tij mori këto vendime:
a) Bëhen disa ndryshime të çmimeve dhe tarifave që kontrollohen nga shteti: liberalizohen çmimet e artikujve vaj vegetal, sheqer, oriz dhe sapun rrobash. Organet e tregtisë ngarkohen për të ndjekur në mënyrë të vazhdueshme ecurinë e këtyre çmimeve për të shmangur çdo ngritje artificiale të tyre.
Çmimi i bukës masive nuk ndryshon. Bën përjashtim çmimi i bukës masive që prodhohet me lekë [e]rund? me grezë 75 për qind, i cili ulet nga 17.8 lekë për kg në 15 lek kg. Çmimi i ujit të pijshëm bëhet 5 lek për metër kub. Çmimi i druve të zjarrit, qymyrit gurit dhe vajgurit nuk ndryshon, ndërsa ai i energjisë elektrike brenda normativës së lejuar të konsumit mujor familjar, bëhet 0,5 lek për KW – orë.
Çmimet e barnave rriten mesatarisht 30 përqind ndaj çmimit e[?]ranzues. Theksojmë se, çmimet e barnave më të domosdoshme e të një përdorimi të gjerë, mbeten të pandryshuara. Çmimet e banesave rriten 3 herë ndaj atyre ekzistuese. Çmimet e librave shkollorë për arsimin 8 vjeçar e të mesëm dhe fletoreve rriten 3 herë ndaj atyre ekzistuese. Tarifat e ngrohjes së përqendruar nuk ndryshojnë, kurse tarifa e transportit të udhëtarëve rriten mesatarisht 2 herë. Gjithashtu rriten tarifat e shërbimeve të telekomunikacionit mesatarisht 2.5 herë dhe ato të postave 4.5 herë. Çmimi i benzinës 66-85 oktan bëhen 34 lekë litri, kurse 95 oktan e lart bë 62 lekë dhe gazoili 25 lekë litri.
Çmimet e tarifat që ndryshojnë si më sipër hyjnë në fuqi me 16 janar 1993. Bëjnë përjashtim çmimet e barnava, tarifat e PTT-së dhe çmimet biletave të pajtimit (abonove), që do të hyjnë në fuqi më 1 shkurt 1993, ndërsa çmimet e reja të banesave shtetërore hyjnë në fuqi më 1 mars 1993 që përkon me privatizimin e këtyre banesave.
b) Me vendim të veçantë të Këshillit të Ministrave u bë një rregullim në pagat e punonjësve të institucioneve buxhetore. Kjo masë u mor për të harmonizuar më mirë raportin e pagave të këtyre punonjësve me ato të ndërmarrjeve jobuxhetore, ndërmarrjeve të përbashkëta dhe subjekteve private. Megjithatë, edhe pas këtij rregullimi, niveli i tyre vazhdon të mbetet i ulët.
c) Këshilli i Ministrave vendosi që pensionet dhe ndihmat e punëtorëve dhe nëpunësve të përfitojnë nga ligji nr. 4171, datë 13.09.66, për sigurimet shoqërore shtetërore të rriten në masën 25 për qind.
Përkrahja sociale dhe ndihmat ushqimore për personat që mbeten të papunë nga zbatimi i reformës rritet 18 për qind.
Rregullimi i pagave në institucionet buxhetore si dhe pagesa e asistencës hyjnë në fuqi me 16 janar 1993, ndërsa rritja e pensioneve dhe e ndihmave fillon me 1 shkurt të këtij viti.
d) Gjithashtu, Këshilli i Ministrave kaloi për miratim në parlament projektligjin për një ndryshim në ligjin 7583, datë 13.07. 1992 «Për kompentecat mbi caktimin e pagave të punës që cliron më tej kontrollin mbi pagën mesatare të ndërmarrjeve jobuxhetore».
Në kuadrin e 525-vjetorit të vdekjes
Në kuadrin e 525-vjetorit të vdekjes të Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, Akademia Ushtarake «Skënderbeu» dhe Qendra Kulturore e Ushtrisë, organizuan dje me historiantë, intelektualë dhe gazetarë, një tryezë të rrumbullakët me temë «Gjergj Kastrioti Skënderbeu dhe historiografia ushtarake».
— Në kuadrin e 525-vjetorit të vdekjes të Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, Akademia Ushtarake «Skënderbeu» dhe Qendra Kulturore e Ushtrisë, organizuan dje me historianë, intelektualë dhe gazetarë, një tryezë të rrumbullakët me temë «Gjergj Kastrioti Skënderbeu dhe historiografia ushtarake».
Në fjalën e hapjes, prof. dr. Kristo Frashëri vuri në dukje se Skënderbeu ishte një figurë e dashur, sidomos për ushtarakët. Më pas, ai foli për meritat e Skënderbeut në fushën ushtarake, në krijimin e një ushtrie të re dhe të një arti të ri ushtarak.
(ATSH)
Dhjetë milion dollarë ndihmë nga SHBA për grurë dhe oriz
Të premten në Ministrinë e Tregtisë dhe të Lidhjeve Ekonomike me Jashtë midis ministrit, zotit Artan Hoxha dhe ambasadorit William Rayerson u nënshkrua marrëveshja në bazë të së cilës SHBA do t’i dhurojnë Shqipërisë 10 milion dollarë.
Livrimi i kësaj dhurate do të bëhet gjatë vitit 1993. Në këtë mënyrë SHBA tregojnë vullnetin e mirë për të ndihmuar konkretisht e në vazhdimësi reformat demokratike në Shqipëri, veçanërisht në sektorin e bujqësisë.
Ruhuni nga zemërimi i Bashkisë së Tiranës
10 VJETËT PËR TË QESHUR
Për njoftim të gjithë të interesuarve, zyrtarëve dhe firmave private, që varen, ose që kanë lidhje me Bashkinë e Tiranës).
Në qoftë se ju vjen një shkresë për të zbatuar një vendim të kësaj Bashkie, mos e merrni seriozisht, se zotërinjtë atje i kemi një rez me humor dhe duan të engledisen zyrtarisht.
Në qoftë se kjo shkresë përsëritet për së dyti, duhet të shkoni në Bashki për të parë nëse e kanë me gjithë mend apo jo.
Kur t’ju vijë shkresa e tretë për të njëjtin problem, atëherë duhet të ruheni nga pasoja: të prisni shkresën e katërt!
FILIP ÇAKULI
DISA TË DHËNA STATISTIKORE PËR AKTIVITETIN DOGANOR
— VETËM GJATË VITIT 1992 KANË HYRË NË SHQIPËRI: 71331 TELEVIZORË, 103458 FRIGORIFERË, 99627 SOBA ELEKTRIKE, 11411 LAVATRICE, 17630 VETURA.
Shqipëri nga dita në ditë po hapet gjithmonë e më tepër nëpërmjet shkëmbimit të lirë të mallrave dhe duke i krahasuar këto të dhëna me ato të periudhës moniste, lind vetvetiu optimizmi për sistemin e ekonomisë tregut që po fillojmë të rinovojmë pas një pauze dhe shkëputërimi të plotë 50 vjeçar. Se sa i etur, i zhuritur ka qenë ky vend për komunikimin tregtar me botën e jashtme, për zhvillimin e marrëdhënieve të tejtërsimit të produkteve të tij të punës, këtë e dëshmon më së miri statistika e mëposhtme.
Shndërimi i sistemit ekonomik - shoqëror në vendin tonë objektivisht po shoqërohet me shkëputjen e strukturave komuniste dhe fillimin e ndërtimit të strukturave të qëndrueshme kapitaliste të ekonomisë së tregut.
Në këtë proces transformimesh është e kuptueshme, dhe e justifikueshme rënia e përkohshme e prodhimit, rritja e papunësisë, inflacioni i ndjeshëm i monedhës si dhe destabilizime të tjera.
Vendi ynë ka hyrë në këtë fazë dhe nga vrojtimi makro-ekonomik konstatohet ulje të ritmeve të rënies së ekonomisë të shoqëruara këto me fillimet e ndërtimit të legjislacionit bazë të shtetit demokratik si dhe me rritjen e sektorit të privatizimit dhe iniciativës së lirë.
Në këtë kuadër edhe sistemi doganor, si pjesë përbërëse e Institucionit demokratik të vendit tonë, ka gjetur jo vetëm mbështetjen ligjore demokratike të tij, por po fillon edhe konsolidimin e tij sipas gjithë kërkesave juridike bashkëkohore.
Si i vetmi Institucion ku pasqyrohen marrëdhëniet ekonomiko - tregtare sasiore dhe cilësore të Shqipërisë me botën e jashtme, sistemi doganor po rrit përgjegjësinë e vet në reflektimin e qarkullimit të mallrave në tregtinë e jashtme.
Të dhënat statistikore dëshmojnë për atë sipas viteve.
Importet e disa mallrave elektro - shtëpiake sipas viteve.
Nr. | Vitet | Televizorë | Frigoriferë | Soba elek. | Lavatrice | Vetura
1. 1992 | 71331 | 103458 | 99627 | 11411 | 17630
2. Periudha moniste 1944-1989 | 32495 | 94240 | 3286 | 86006 | —
3. Mesatare vjet. | 7220 | 2094 | 219 | 1911 | —
4. Rritja në herë e vitit 1992 ndaj mes. vjet. periudha moniste | 9.9 X | 49.4 X | 457 X | 6 X | +
— Gjatë periudhës 45 vjeçare 1944-1991 (Prill) janë paisur me televizorë 324905 familje me një mesatare vjetore prej 7220 televizorë ose 9.9 herë më pak në krahasim me ritmin vjetor të importeve të vitit 1992, pa bërë fjalë këtu për cilësinë e tyre.
Prodhimi në vend i televizorëve për vitet 1985-1990 ka arritur në 120000 copë ose mesatarisht 20,000 copë në vit, shifër e cila është 3.5 herë më e vogël se shifra e importit të tyre për vitin 1992.
b - Vetëm 94240 copë frigoriferë mundën të futeshin në Shqipëri për 45 vjet me radhë ose çka do të thotë se mesatarisht ishte furnizuar popullsia me 14 frigoriferë për 100 familje. Në vitin 1992 nëpërmjet iniciativës së lirë private janë furnizuar nga importi 103458 frigoriferë ose 49.4 herë më shumë mesatarisht për një vit duke furnizuar 15 frigoriferë për çdo 100 familje.
c - Vetëm 3286 soba elektrike sigurroi ekonomia e centralizuar për 45 vjet, ndërsa vetëm për vitin 1992 popullit iu siguruan në treg sasia prej 99627 copë ose 457 herë më shumë mesatarisht për çdo vit.
d - Furnizimi me lavatriçe për 45 vjet është 86006 copë ose mesatarisht 1911 copë në vit kur vetëm për vitin 1992 janë furnizuar në tregun shqiptar 11,411 lavatriçe, çka do të thotë 6 herë më shumë mesatarisht në çdo vit.
e - Pjesa i përket futjes së autoveturave as që...
DISA TË DHËNA STATISTIKORE PËR AKTIVITETIN DOGANOR
nuk mund të bëhej krahasim me vitet e shkuara gjatë të cilave shqiptarët i provohej automjeti personal, dhe mund të themi se vetëm gjatë vitit 1992 janë futur në Shqipëri 17630 vetura.
Kudo ekziston mendimi dhe është fakt se në treg ka çdo gjë se ka filluar përmirësimi i cilësisë së mallit që tregtohet.
Sistemi monist gjatë gjithë viteve të sundimit të tij nuk arriti kurrë të krijojë një bilanc pozitiv në eksport - import. Viti më i suksesshëm i atij sundimi ishte 1980-ta gjatë të cilave u realizuan 3029 milion lekë në eksport kundrejt 3792 milion lekë në import, me një rezultat negativ prej -762 milionë lekë -20 përqind.
Me çmimet e liberalizuara të vitit 1992 eksporti arriti për vitin në fjalë 4400 milion lekë, ndërsa importi 13100 milion lekë, shifra të cilat të reduktuara me ndryshimin e kursit 1992-1990 (4.82) rezultonin respektivisht japin shumën në eksport 913 milion lekë ose 33 përqind e vitit më të mirë monist në eksport, dhe në import 2717 milion lekë ose 71,6 përqind ndaj vitit më të mirë monist.
Të ardhurat nga doganat mund t’i krahasojmë vetëm me vitin 1991, pasi gjatë 45 vjetëve mburremish se ishim i vetmi vend pa taksa në botë.
Kundrejt vitit 1991 janë realizuar vetëm 90 milion lekë të ardhura doganore, gjatë vitit 1992 ato arritën në 1600 milion lekë ose 17.8 herë më shumë.
E rëndësishme është të përmendim faktin që gjatë 6-mujorit të dytë 1992 është rritur pesha specifike e eksportit të sektorit shtetëror ndaj atij privat në krahasim me 6-mujorin e parë 1992 ose me vitin 1992. Kështu nëse në sektorin privat në eksport shëtohej 57,8 përqind dhe ai privat 42.9 përqind, gjatë 6-mujorit të dytë subjektet shtetërore zënë 60,2 përqind ndaj 39,8 përqind që zënë subjektet private, jemi optimist që ekonomia po fillon të lëvizë.
Po të shohim importin e vitit 1992 vëmë re se... (Vijon në faqen 4)
NJOFTIM
Lajmërohen anëtarët e Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike se ditën e shtunë, më datë 23.1.1993, ora 10-00, do të zhvillohet në sallën e Muzeut Historik Kombëtar, mbledhja e radhës e këtij këshilli.
Zyra e shtypit dhe informacionit të partisë demokratike.
RIM
ve-apo m e ion ik?
te mu- e pava- kodrane kulin’ e Skandal
on se ntacioni ri i Fi- e, zoti re kalon argon e ndërtimit shme hur ditë nori ur- 1993 kon- e ndih- litare, ajo Shtetit kontrollit dhe Malësi (4) D ARO