TË DREJTAT DHE LIRITË THEMELORE TË NJERIUT duhet të mbeten KRITERI I PAGABUESHMËRISË SONË
- Fjala e z. SALI BERISHA mbajtur në Këshillin Kombëtar të PD -
- Askush nuk mund të mohojë sukseset e reformës.
- Parashikimet kobndjellëse të forcave destruktive do të dëshmojnë.
- PD i është përmbajtur dhe do t’i përmbahet me rigorozitet programit të saj.
- Jo deputetë kukulla, por politikanë profesionistë.
- Komunikimi dhe transparenca - kushte themelore të funksionimit të demokracisë.
- Viti 1993 - viti i privatizimit të plotë.
Mbledhemi sot këtu për të analizuar me përgjegjësi çfarë realizuam gjatë 9 muajve të shkuar dhe cilat duhet të jenë drejtimet tona themelore të punës për të mbaruar me përgjegjësi vitin që filloi. Mund t’ju them se ky është vit i një rëndësie të jashtëzakonshme për besëkimin e vendit dhe për zhvillimin e demokracisë.
Në 22 mars Partia Demokratike erdhi në pushtet me një fitore të paparë në Evropën Lindore. Fitorja e thellë e PD ishte rezultat i besimit të madh, i vendosmërisë së shqiptarëve për të ecur në rrugën e demokracisë. Ajo, natyrisht, është e lidhur me faktin tjetër se PD e Shqipërisë ishte e vetmja forcë politike në Evropën Lindore që erdhi në pushtet direkt nëpërmjet votës së lirë, erdhi në pushtet duke qenë në opozitë. Pra, dalja nga Qeveria e Stabilitetit ishte një hap jashtëzakonisht i rëndësishëm dhe i drejtë, i cili i shërbeu shumë fitores së 22 marsit.
Me 22 mars vërtetë përmasat e fitores ishin institucionet ndërkombëtare të KE dhe gjithë institucionet e tjera ndërkombëtare me të cilat bashkëpunojmë janë shumë të kënaqura nga ecuria e reformës në Shqipëri dhe nga rezultatet e saj. Ne u përmbahemi atyre sikurse do t’u përmbahemi dhe në të ardhmen.
Janë shënuar hapa shumë të rëndësishëm në drejtim të garantimit të të drejtave dhe lirive të njeriut. Natyrisht këtu duhet të ndalemi në disa momente. PD, kur u krijua, u krijua si parti e lirive dhe të drejtave të njeriut, u krijua si parti e qëndrës së djathtë. Në konceptin tonë janë pikërisht partitë e qendrës së djathtë ato që garantojnë më mirë dhe më shumë se të tjerat liritë themelore të individit, sepse këto parti shpallin si të shenjta pronën private dhe lirinë e pronës, nismën e lirë në konceptin e partisë të qëndrës së djathtë është kusht themelor për të zgjeruar dhe liritë e tjera politike.
E vërteta është se gjatë këtyre 9 muajve shqiptarët kanë pasur plotësisht të garantuar lirinë e
Unë dashka një shembull, por është në dijeninë tuaj që të jeni hapësirë mendimit të lirë në parlamentin shqiptar. Nuk mund të gjykohet një parlament me një artikull, zotërinj deputetë, nuk mund të identifikohet një parlament me një grup parlamentar, sepse nuk duhet të harrojë që prapa tij qëndrojnë qindra, mijëra vota të cilat duhet t’i respektojmë. Pra, dhe në qofte se deputeti humbet dinjitetin e tij, edhe në qofte se ai bie në pozitë të gabuar, prespektori zgjedhësit e tij. Ky do të jetë një qëndrim demokratik, kjo do t’ju bëjë nder juve dhe demokracisë.
Është e domosdoshme që PD t’i përmbahet, sikurse deri sot, me rigorozitet programit të saj. Ky program u shpall botërisht, ky program iu shpall popullit dhe, për kënaqësinë tonë, deri më sot PD, i është përmbajtur me rigorozitet programit të saj.
Unë dola këtu, natyrisht, jo që të bëj paradën e sukseseve, por për të treguar se grupi parlamentar i PD, PD dhe qeveria në këtë 9 mujor kanë pasur
Në këtë vend në pushtet që aparatin politik ta ndryshojmë. Këtë po e shohim tani në administratën e Klintonit, por këtë e bën çdo administratë. Sidoqoftë, unë bëj thirrje që të zgjidhni njerëz të aftë të zotë, intelektualë të përkushtuar për demokracinë, të cilët nuk janë të pakët, prandaj duhet të dimë t’i angazhojmë.
Në reformën administrative, esenciale duhet të jetë edhe kryerja e reformës institucionale. Është e vështirë që në muajt apo ditët e para të dish se cila është forma më e përshtatshme e administratës, cila do të ishte forma e organizimit të qeverisë. Në këtë drejtim, duke kërkuar ndihmën e institucioneve ndërkombëtare, ne po përpiqemi të realizojmë këtë ndihmë që na është dhënë.
Defekt serioz në punën e administratës shtetërore ka qenë koordinimi. Mungesa e koordinimit midis dikastereve të ndryshme është një nga elementët të cilat kërkojnë korrigjim të shpejtë.
[Pjesë e prerë në krye] shërbeu shumë fitoreve ishin të mëdha, por, natyrisht, shumë herë më e madhe, shumë herë më e rëndë se barra të cilën merrnin përsipër ne. Demokracia, reforma demokratike shqiptare mbanin me vete një trashëgim të paprecedentë në të gjithë kontinentin evropian. E vërteta është se Shqipëria në shumë aspekte është botë e tretë, e pakrahasuar me asnjë vend tjetër të kontinentit.
Përveç problemeve komplekse të shumta nuk duhet mohuar se jo të pakta kanë qenë dhe forcat destruktive e konservatore, të cilat, të grupuara në shoqata dhe parti të ndryshme politike, janë përpjekur t’i kundërvihen qeverisë që në hapat e parë, janë përpjekur t’i kundërvihen reformës që në ditët e para të saj. Ata me psikologjinë e tyre filluan të përcaktojnë afate për qeverinë dhe pushtetin demokratik, por, siç e shihni, të gjithë parashikimet e tyre dështuan. Për herë të parë Shqipëria ka periudhën më të gjatë të jetës parlamentare, të demokracisë parlamentare. Në qoftë se demokracia e Shqipërisë me 1924 dështoi, kjo ndodhi jo se deshën shqiptarët, por sepse Shqipëria ishte e rrethuar nga klika reaksionare, kurse sot Shqipëria është në një aleancë dhe lidhje të ngushtë me shtetet demokratike, të cilat, së bashku me përpjekjet e shqiptarëve, bëjnë të mundur zhvillimin e demokracisë gjithnjë e më shumë në Shqipëri.
Natyrisht që këto 9 muaj kanë qenë muaj të arritjeve të mëdha. Askurrkush nuk mund ta mohojë në fushën e reformës administrative, por edhe në fushën e reformës administrative, reformës politike dhe asaj ekonomike. Në 9 muaj mund të themi se Shqipëria u shndërrua në një vend të hapur, në një vend të respektuar, në një vend me lidhje të shëndosha e të fuqishme. Në 9 muaj ajo e prezantoi demokracinë shqiptare dhe të gjitha shtresat kombëtare shqiptare me dinjitet në të gjitha shtetësitë kombëtare dhe ndërkombëtare.
Në 9 muaj parlamenti shqiptar aprovoi ligje të cilat do të qëndrojnë për një kohë të gjatë në themelet e një shoqërie të iniciativës së lirë, një shoqërie e cila i ka provuar plotësisht vlerat e saj në vendet e zhvilluara të Evropës dhe të kontinentit të tjera.
Në 9 muaj qeveria e z. Meksi pati kurajon e saj të fillojë reformën ekonomike. Reforma e madhe e kësaj reformë e gjim madh për politikë-ekonomike padyshim është rritja e madhe e investimeve, reforma mbart aspekte kanale, sepse, në vetvete, reforma mbart aspekte kanale, sepse, në vetvete, reforma mbart aspekte kanale, liberalizimi i çmimeve, asistenca, të gjitha këto nuk punojnë në favor të emrit, por në favor të kundërtën. Megjithatë, vendimet e guximshme dhe herë të guximshme, sepse, pa vendime të guximshme vendi nuk ecën përpara. Qeveria Meksi u angazhua me përkushtimin të madh në zbatimin e reformës ekonomike, nënshkroi marrëveshjen e FMN dhe, për kënaqësinë tonë, u mirëprit me FMN dhe Banka Botërore.
[Kolona e dytë, fillimi i prerë] ... të drejtat dhe të njeriut, u krijua si parti e qendrës iniciativa e lirë në konceptin e partisë të qendrës së djathtë është kusht themelor për të gëzuar e mendimit dhe të shprehjes së tij, lirinë e besimit, lirinë e mbledhjes dhe të organizimit, lirinë e iniciativës, lirinë e pronës private. Janë krijuar me dhjetëra parti e, ndër të tjera, njëra u krijua edhe nga një grup i cili doli me mendime jashtë programit të PD. Kjo është demokracia e ne jemi shumë të kënaqur që krijohen parti, që organizohen shoqata të ndryshme.
Mendoj që e drejta e individit duhet të jetë çështje themelore së cilës duhet t’i përmbahemi në çdo moment. Të gjithë duhet ta kenë të qartë se ne do të mund ta integrojmë Shqipërinë në Evropë, se ne do të mund ta realizojmë qëllimet dhe idealet tona vetëm duke qenë dhe duke mbijetuar si parti e lirive dhe të drejtave njerëzore.
Do të bëgojë rëndë ai që mendon se duke gjunjëzuar ligjet dhe duke përcaktuar norma që bien ndesh me kartën e Helsinkit apo atë të OKB, do të ndihmojë Shqipërinë.
Është e vërtetë që integrimi në Evropë shton përgjegjësinë, është e vërtetë që sa më shumë që të hapemi aq më përgjegjës bëhemi për të hartuar paretime vlerat e të cilëve qëndrojnë në bazë të ayterimit perëndimor. Është e vërtetë se Shqipëria jo vetëm që s’humbet identitetin e vet, por forcohet, zhvillohet dhe afrohet gjithnjë e më shumë me botën e qytetëruar. Prandaj zotërinj deputetë dhe zotërinj të këshillit, ju bëj thirrje që në të gjithë veprimtarinë tuaj, në çdo moment t’u referoheni lirive e të drejtave themelore të njeriut. Ky është dhe duhet të jetë kriteri i pagabueshëm. Në qoftë se do t’u përmbahemi atyre, ne nuk do të gabojmë; por, në qoftë se nuk do t’u përmbahemi, ne do të spostojmë partinë majtas ose djathtas, në ekstreme dhe nuk do të ndërtojmë demokracinë, por përkundrazi. Prandaj, ju bëj thirrje që në gjithë veprimtarinë tuaj t’u përmbaheni shumë këtyre parimeve. Është e vërtetë se në demokraci shumica qeveris dhe ky duhet të jetë një mësim i madh për të gjithë shqiptarët. Është e vërtetë, gjithashtu, se shumica ka tolerancën e saj. Nuk më vjen mirë nga njerëz kur deputetët e PD, me gjithë kontributin e tyre të jashtëzakonshëm në faza të caktuara, ngushtojnë hapësirën e forcave të tjera politike në parlament.
Kur u aprovua ligji për invaliditet duhet thënë se, vërtetë që në kuptimin se në atë ligj përfshiheshin dhe ata që luftuan kundër bashkëluftëtarëve, por deputetëve tanë nuk u bëhej veçse nder, po të shtoheshin ata kategori bashkëluftëtarë. Askurrkush s’ka pse të ngushtojë hapësirën e tjetrit. Duhet të kemi të qartë që PD ka demokracion me pushtuesit dhe kolaboratorët e tyre të djeshëm dhe të gjithë kisha… llavre. PD është parti e qendrës së djathtë dhe jo e ekstremistëve. Ekstremistët janë fashistë, kolaboracionistë, ’nta nuk kanë asgjë të përbashkët me PD.
[Kolona e tretë, fillimi i prerë] ... botërisht, ky program u qeveria në këto 9 muaj në mënyrë të padiskutueshme kanë shënuar arritje të cilat janë dhe themelet e Shqipërisë demokratike. Por, a kanë patur të meta dhe dobësi në punën e institucioneve tona? Ka patur dhe jo të pakta. Unë po përpiqem këtu të përmend disa nga më kryesoret:
Së pari, roli i raportit deputet-qeveri. Unë them se qeveria ka bërë një ndryshim të thellë pas mbledhjes së fundit në qëndrimin ndaj deputetit. Unë kërkoj që deputeti të respektohet plotësisht dhe të kërkoj jo vetëm për deputetin e PD. Zotin ministër, deputeti duhet respektuar. Kërkesat e tij duhen ndjekur me vëmendje dhe duhen zgjidhur.
Në qoftë se ai bën sugjerime që bien ndesh me programin e qeverisë, nuk do t’i marrësh për bazë, por, në qoftë se deputeti do të ngrejë probleme të cilat janë në përputhje me programin e qeverisë, jeni të detyruar, zotërinj ministra, të shkoni deri në fund në zgjidhjen e tyre.
Mund të them se rritja e rolit të deputetit është një kusht themelor për funksionimin e demokracisë në Shqipëri. Shqipëria nuk ka dhe nuk mund të ketë deputetë kukulla, por politikanë profesionistë, të cilët janë zgjedhur me votën e lirë dhe kanë besimin e atyre që i kanë zgjedhur. Veprimtaria do të jetë përcaktuese si për mbarëvajtjen e punëve ashtu dhe për zhvillimin e reformës në zotërinë tuaj. Veprimtaria e tyre dhe për zhvillimin e reformës në zotërinë tuaj. tyre.
[Kolona e katërt] ... pa zgjedhur. Veprimtaria e tyre dhe për zhvillimin e reformës në zotërinë tuaj. tyre.
[Kolona e pestë, në vazhdim] ... është e vërtetë që PD të program u shpall botërisht, ky program u fund në zgjidhjen e tyre.
[Kolona e djathtë] ... gjithçka ia atribuonin shtetit, sot duhet të jetë e kundërta, gjithçka duhet t’ia atribuojmë vetes. Duhet ta zhvillojmë këtë koncept. Në drejtim të privatizimit, në qoftë se janë shënuar suksese në privatizimin e tregtisë dhe të tokës, në disa dikastere mbamjet janë serioze, të pasjustifikueshme. Ato mbajnë mendësitë dhe psikologjitë e vjetra dhe drejtuese të këtyre dikastereve, të cilët besojnë akoma në pronën shtetërore duke harruar që ajo është pronë e një shteti të vjetër. Pra, ju bëj thirrje të angazhohemi si deputetë si anëtarë të Këshillit Kombëtar si qeveritarë dhe si qytetarë, me të gjitha forcat për realizimin e procesit të privatizimit. Është ky vit që do të përcaktojë dhe unë do ta quaja vit i privatizimit; është ky vit ai që do të përcaktojë në përpjekjet privatizim suksesin e reformës.
Lufta kundër korrupsionit padyshim duhet të ishte njëri nga drejtimet themelore të veprimtarisë së qeverisë dhe organeve të tjera të pushtetit. Nuk mund të them se nuk janë bërë hapa të rëndësishëm, por përseri është larg të qenit në nivelin e duhur të kësaj lufte.
Është e vërtetë që ka një dekret, por ministri të tilla si ajo e Ekonomisë dhe e Financave dhe ajo e Bujqësisë pak e kanë vënë në zbatim për zbatimin e tij. Kanë preferuar t’ia lënë Komisionit të Kontrollit të Shtetit, kurse qeveria është e domosdoshme për të përcaktuar të gjitha masat konkrete që duhen marrë në luftën kundër korrupsionit, i cili është, padyshim, njëri prej trashëgimeve më të hidhura.
Duke përfunduar, edhe njëherë shpreh bindjen time se duke ju përmbajtur programit të PD, programit që qeveria Meksi paraqiti në parlament, forcat demokratike brenda dhe jashtë PD do të çojnë përpara reformën, brenda dhe jashtë PD do të çojnë përpara reformën, do ta zhvillojnë më tej demokracinë dhe Shqipëria do të shënojë gjatë këtij viti hapa shumë të rëndësishëm në afirmimin e saj me Evropën.