ZGJERIMI I LIRISË ËSHTË BURIM KRYESOR PËR TË KONSOLIDUAR DEMOKRACINË
Fjala e Presidentit Berisha në Këshillin Kombëtar të PD
Kaluam 18 muaj prej qeverisjes së PD dhe dy partive të tjera në koalicion. Unë mendoj se kjo ka qenë një periudhë e kthesës së madhe në Shqipëri.
Në një kohë kur Shqipëria po rrëshqiste drejt gremisjes, forca të reja erdhën në pushtet dhe kaluan të gjitha parashikimet ogurzeza dhe praktikisht e vendosën vendin në rrugë të mbarë, në shinat e reformës. Në këtë drejtim askush s’besoi se mund të mohojë se plani e jashtëm Shqipëria doli nga izolimi. Ajo ka bërë hapa të rëndësishme drejt integrimit në Komunitetin Ndërkombëtar dhe ka shënuar hapa të përfillshme me drejtimin tërësinë sistemi marrëdhëniesh që është e nevojshme për Sigurimin Kombëtar dhe për zhvillimin e demokracisë.
Shqipëria ka shënuar hapa të rëndësishme në drejtim të reformës ekonomike dhe krijimit të shtetit ligjor.
E sigurt është që ka qenë një periudhë e vështirë, ka qenë një periudhë në të cilën vërtet forcat demokratike në tërësi u vunë në një provë të madhe historike dhe këtë kthesë ata e kaluan me sukses. Ne jemi të sigurt se kjo kohë ka e shkurtër dhe e vështirë dhe, sidoqoftë, ishte periudha e konsolidimit të institucioneve demokratike të konsolidimit të pozicionit të integrimit të Shqipërisë, të konsolidimit të shtetit të së drejtës, të konsolidimit të iniciativës së lirë. Në qoftë se mendojmë se me këto që kemi arritur deri tani do të mund të ecim më tej, do të gabojmë shumë rëndë. Përkundrazi, ne tashti mund të shfrytëzojmë të gjitha potencialet për të rakorduar mënyrat se si ti konsolidojmë këto që kemi realizuar. Në këtë drejtim është i vlefshëm postulati që thotë se - «ato që ke arritur në liri do të mund t’i kapërcesh vetëm duke zgjeruar lirinë». Nga ...
dhe e drejta ekziston, ajo duhet të zbul ohet. Kështu pra, të mos e përdorim forcën e kartonit për të imponuar një të drejtë të diskutueshme, por përmes dialogut e konsensusit të vendosim për ligje a më të mira. Në këtë drejtim i kërkoj grupit dhe insistoj që të krijojë hapësirë për grupet parlamentare, që jemi në koalicion, por gjithashtu t’u japi hapësirë edhe deputetëve të opozitës, ky është kushti i domosdoshëm që një parlament të nxjerri ligje të mira. Në qoftë se duhet të zgjerojmë lirinë dhe ta sigurojmë atë duhet të përshtasim gjithçka me kartën e të drejtave të njeriut, dhe të gjitha ligjet që do të nxjerrim duhet të jenë në përputhje me të drejtat e njeriut. Jashtë kësaj nuk mund të sigurojmë një Shqipëri demokratike. Së dyti duhet detyrimisht të rrisim rolin e deputetit. Unë kërkoj nga kryesia e Kuvendit, nga kryeministri, të marrë të gjitha masat që deputetit ti sigurohet ro-
se nuk jemi konstruktivë ndaj opozitës, të jemi të sigurt se do të bëjmë gabime që nesër historia jonë të na i mbajë për keq.
Qeveria duhet të përcaktojë përparësitë imediate të të mesme dhe të gjata. Dhe për saktësimin e përkryerjen e tyre qeveria duhet të kërkoj ndihmën e institucioneve të tjera. Duke e parë problemin e privatizimit - të ndërmarrjeve të mesme e të mëdha, si një problem të madh unë e vlerësoj praktikën e letrave me vlerë, dhe ne po punojmë që ato të rregullohen e të vihen në vendin e caktuar.
Shteti nuk mund të funksionojë vetëm me vullnetin e disave, shteti funksionon vetëm mbi bazën e ligjit dhe respektimit të ligjit.
Cili është «realiteti»? Realiteti është se ligje ka shumë.
Së pari është krijuar një sistem juridik jo shumë i përshtatshëm.
E dyta: Ne na duhet shumë punë e kulturë në institucionet shtetërore, edhe nga intelektualët të PR, të PSD, intelektualët të lirë etj., etj.
Mbi të gjitha janë synimet e aspiratës Kombëtare mbi ato partiake.
Kështu që në këtë drejtim unë mendoj që kualiteti duhet të respektohet dhe të shkoh et duke u për-sosur.
Unë jam jashtëzakonisht i kënaqur me kandidaturat që ka vënë PR e PSD në komunat e rrethit të Dibrës. Përshëndetje për votuesit e Zerqanit dhe Luznisë, e sidomos për ata që më 26 korrik votuan ndryshe.
PD nuk duhet të bëjë monopol gjithçka.
Ne duhet të zgjerojmë bazën, ne duhet të pranojmë ndryshimin.
Sa më e mirë të jetë baza aq më e sigurtë duhet të jetë Shqipëria, aq më e sigurtë demokracia. Ne jetojmë në një periudhë të trazuar, në një rajon të destabilizuar.
Pra duhet ta kemi parasysh është në interesin kombëtar që ne të kemi sa më shumë me veten tonë dhe duhet tu kthehmi mirë të gjitha atyre premtimeve që kemi dhënë, tu përmbahemi atyre.
Ne duhet të gjykojmë njerëzit jo nga biografia, por nga veprimtaria e tyre...
Po kështu qëndrimi ndaj luftës, i PD, është një qëndrim i qartë.
Nderim pa diskutim ndaj gjithë atyre që luftuan dhe ranë për lirinë e këtyre trojeve në të gjithë kohërat, edhe në Luftën Nacionalçlirimtare.
Këtu nuk mund të ketë asnjë lëkundje.
Ne duhet të udhëhiqemi nga parimet më humane, më njerëzore dhe jo nga parimi ky ishte kështu ai ishte ashtu...
- Fryma e dialogut duhet të dominojë mes forcave politike.
- Nderim për të gjithë ata që luftuan për kombin për lirinë.
- Ne duhet të zgjerojmë bazën, të
mit shfrytëzojmë të gjitha potencialet për të rakuar këtë drejtim është i vlefshëm postulati që thotë se - kapërcesh vetëm duke zgjeruar lirinë». Nga kjo duhet të udhëhiqemi të gjithë ne, në mënyrë që të mund të konsolidojmë ato që kemi arritur.
Më e rëndësishmja është që ne të kalojmë në një analizë konkrete. Unë do të thosha se është kusht i domosdoshëm që në punën tonë të harrojmë ato që kemi arritur e tu drejtohemi atyre që nuk kemi realizuar. Është e vërtetë se PD ka realizuar programin e saj, ka mbajtur premtimin e saj, së bashku me forcat e tjera që mori përsipër qeverisjen. Por është e vërtetë se ka shumë gjëra për të bërë, aq është e vërtetë se nuk mund të ecet më tej, po qe se jetojmë vetëm me arritjet. Ne duhet të shohim gjithnjë anën e vështirë të problemit.
Ajo kërkon shtylje. Ajo na nxit për të ecur më përpara si në konsolidimin e shtetit, në avancimin e reformës dhe të iniciativës së lirë.
Theksoj dhe një herë se zgjerimi i lirisë është burimi kryesor për të konsoliduar demokracinë për të përforcuar ato që kemi arritur.
Në këtë drejtim le ti kthehemi pak të gjitha strukturave që disponojmë. Se pari duhet, që të gjitha institucionet e demokracisë shqiptare të rishqyrtojnë veprimtarinë e tyre.
Kam mendimin se grupi parlamentar nuk mund të punoj siç ka punuar deri më sot. Është e vërtetë që ka bërë një punë të admirueshme. Por sot është e vërtetë që duhet të jetë më racional, më ekzigjent në gjithë punën e tij të ardhmen.
Për nga disa zhvillime dhe qëndrime që po e shprejnë Prandaj ky grup parlamentar duhet të gjejë forma pune që të parandaloje e të përshpejtojë frenimin e këtyre fenomeneve, siç duhet të vendos dialogun si normë dhe formë pune.
Zotërinj është e vërtetë që kemi kartonin dhe kemi shumicën dhe kjo është për tu respektuar. Por ka një të vërtetë tjetër se ligjet nuk janë vetëm shumica, se ligjet janë atje ku është e drejta dhe vendi që i përket. T’u sigurohen atyre kushte të përshtatshme pune. Kjo do të bëjë më efikase punën e tyre. Kjo gjë është e domosdoshme më tepër se sa një zgjedhur me votën e lirë dhe duhet tu krijojmë mundësitë të kryejnë funksionin e tyre. Po kështu kërkohet që qeveria detyrimisht është e obliguar, që të gjitha vendimet e saj të rëndësishme duhet ti konsultojë me të gjitha kryetarët e partive dhe forcat politike që janë në qeveri, por nuk përjashtohet edhe mundësia e konsultimit me opozitën, kur kanë një mendim të dobishëm, për probleme që shihet e arsyeshme. Qëndrimi ndaj opozitës është një çështje që duhet ta kemi parasysh. Unë e konsideroj faktqëti për Shqipërinë shfaqjen e ekstremizmit të majtë në kokën e opozitës. Por askëri prej nesh nuk duhet të jetë i leçundur për diversitetin e plotë ndaj opozitës. Në qoftë se nuk bëjmë koalicion me të, ajo duhet ta kuptoj se është në interes për opozitën. Opozita është opozitë dhe respektohet si e tillë. Zgjedhjet janë alternative politike.
Natyisht do të ishte e pamoralshme të identifikohej opozita me një grup të vërtetë ka ndërmarrë veprime që e kanë deklarata të pa pranueshme për një shoqëri demokratike. Sidoqoftë, në këtë kusht duhet të zhvillojmë oponencën, nuk duhet të ngushtojmë veprimet e tyre konstruktive në opozitën ashtu që të zhvillojmë edhe me forcat e tjera politike për të bërë të mundshme thellimin e demokracisë. Në qoftë se nuk zhvillojmë oponencën, në qoftë se nuk janë të rëndësishme zgje-
Së dyti: Më vjen keq por unë mund të them këtu se një nga talentet negative të qeveritarëve të sotëm është se e shohin ligjin si etikë. Zoti Ministër i Ndërtimit. Në qoftë se dhjetra mijëra ton cimento humbasin?
Zoti Ministër i Financave, në qoftë se dhjetra mijëra lekë humbasin nga kontrollet e programet e policisë financiare, në qoftë se në Bujqësi humbasin plehrat, e po kështu edhe në Ministrinë e Industrisë, ka humbje, jeni ju përgjegjësit kryesorë përpara atdheut. Në radhë të parë përgjegjës për zbatimin e ligjit jeni Ju. Ju e bëtë këtë ligjin, ju e zbatoni atë. Përndryshe do të jeni përpara një situate shumë të pakëndshme.
Së fundi dua të dal pak te PD. PD mund të luajë rolin e saj në zgjerimin e spektrit përmirësimit të vetëqeverisimit. Vlerat e kësaj parti kanë ... Gëzojnë një ... tërë nga që ajo të përballojë sfidat e ardhshme. Me vetëqeverisjen kuptojmë korrigjimin e të gjithë atyre problemeve që cilat mund të kenë dalë jashtë programit të Partisë Demokratike. tjera politike. Kam qenë, jam e do të jemi për koalicion. Por harroni se kur kishim diktaturën ne mbollëm dashuri në zemra dhe nënshkruam marrëveshje me PR, PSD dhe shoqatën e burgosurve politikë e rrethanat e pavarura, dhe njerëzit në përzgjedhje për këtë. Pra kemi detyrimin moral që na bashkon.
Prandaj është e domosdoshme, të jemi mjaft kujdesshëm ndaj trajtimit të figurave të Luftës NÇL e të viktimave të diktaturës. Ata janë viktimat dhe martirët e demokracisë.
Të mos lejojmë që dëshmorët e lirisë të bëhen monopol propagandistik i të majtëve.
Unë mendoj se një parti që ka forca për tu vetkorrigjuar, është një parti që sheh në të ardhmen dhe kjo është e rëndësishme.
Fillimisht erdhëm në pushtet pa përvojë. Tani ndryshimet shihen kudo, në të gjitha instancat.
Duhet të jemi të vëmendshëm që të bëjmë ndryshimet e domosdoshme e të duhura në të mirë të kombit e të atdheut.
Sepse vetëm në këtë mënyrë do të ecim përpara.
Ka edhe ekstrem të majtë, ka edhe një ekstrem të djathtë. PD ka si pozicion të përcaktuar qëndrën e djathtë. Unë mendoj se Kuvendin e dyta kombëtar të PD ta bëjmë në dhjetor dhe të mendojmë për një ripërtëritje, për një vetkorrigjim, në mënyrë që të përballojmë edhe një herë sfidat e mëdha që paraqet për ne, faza e re e konsolidimit të fitoreve demokratike.
Tiranë, më 17.9.1993.