- Drejtim e mendim ekonomiko - profesional, strukturë bashkëkohore, tërheqje e partnerëve të huaj - tradita ku “fshihet” suksesi i korporatës shqiptare të naftës, ALBPETROL - Ndoshta duhet t'i kthehemi fjalës lexuesit tonë që, që kur pak botent të industrisë sonë siç është nafta, e kishin lënë për kaq kohësh ashtë “përfilljes” në faqet e «RD»-së. E po vend të ngjese lindën dhe po të na vinte ajo ditë “në sy të mbarë”, kur ne u ndodhëm në qytetin e Patosit, pikërisht, në Drejtorinë e Këshillit Ekzekutiv të Albpetrolit, në një moment aq të lakmuar prej ne shqiptarëve: Diskutime miratimi për... - Një kontratë - 20 naftëtarë me 250 dollarë muaj tek «Shevroni» - Mbasdite, 16. 9. 1993. Në zyrë të drejtorit ekzekutiv gjejmë të mbledhur këshillin ekzekutiv. Pas një dite të gjatë pune, po diskutoheshin deri në kontratë kolektive pagave punësimin e 20 punëtorëve dhe specialistëve naftëtarë në kuadrin e kontratës së nënshkruar me grupin amerikan «Shevron» në bllokun Nr. 4 të detit në ortakëri edhe me firmën «Agip». Pyetje, diskutime për kushtet dhe interesat e punonjësve, shteti dhe Albpetrolit. - A është i ngutshëm miratimi i kontratës? pyet drejtori i drejtorisë së financës, zoti Xhevat Avrushi. - Brenda datës 23 shtator duhet përfunduar pa tjetër - përgjigjet Nesti Mocka, inxhinier specialist me përvojë e gjatë me negociim e kontratave. E më tej sqarohet e përcaktohen detyrimet e palëve për kushtet e punës, ngrënien, fjetjen, udhëtimin për në Brindisi, veshjet dhe kujdesi shëndetësor për punëtorët. Diskutohet për pagën, detyrimet ndaj shtetit dhe ndërmarrjes. Sipas përllogaritjeve, i bie që këta punëtorë të kenë një rrogë mujore rreth 250 dollarë. Punëtorët do të punojnë me sistem 12 orësh, me të drejtë e një muaji pushim pas një muaji pune. - Është mirë që në atë muaj pushim këtyre punonjësve, kush e ndjen veten të aftë apo kush ka nevojë, t'u sigurohet e drejta që të punojë edhe në frontin e tyre, këtu në ALBPETROL duke ndihur nga ndërmarrjet e Këshillit. - Ky pus është parashikuar të çpohet për 55 ditë - ndërhyn inxhinier Nesti. Pas kësaj kontrata prishen, të urojnë që pusi të dalë me sukses, që kështu të intensifikohet punësimi i mëtejshëm i punonjësve tanë në këtë sektor. Në përfundim këshilli ekzekutiv e miratoi këtë kontratë, duke marrë mendimin unanim për sa më shumë kontrata të tilla e urime tona për sa më - Sa për i përzemë ALBPETROL-in - Korporata u krijua me VKM nr. 92, datë 12. 3. 1992. Organizimi i ri i drejtimit si dhe zgjidhja e të gjitha problemeve të tjera tashmë do të bazoheshin në logjikën ekonomiko-financiare, duke abanduar njërërë e përgjithmonë logjikën e vjetër administrative bazuar në zbatimin e urdhërave dhe rregullave të vjetruara qendrore. ALBPETROL-i, si bashkësi ekonomike, funksionon në bazë të një statuti të miratuar nga Qeveria dhe ka si objekt të veprimtarisë së vet kërkim zhvillimin, përpunimin dhe shitjen e naftës, gazit, përpunimin e punësime dhe nënprodukteve të tyre, me rryënim plotësimin e interesave kombëtare dhe rritjen e prodhimit dhe të fitimit sipas parimeve të tregut të lirë. Pra, si duhet, ALBPETROL-i funksionon në vetvete si një mekanizëm në ciklin “ mbyllur” ekonomik. Në raport me shtetin ai të kryerur të një detyrë bazë të plotë e që i ngulën nga programet ekonomiko-financiare të tij, si dhe programet e përgjithshme të zhvillimit ekonomik. Është detyruar që deri në buxhet gjithë detyrimet që rrjedhin nga sistemi i tatimeve. Si korporatë fizike, “ALBPETROL” përfshin gjithë administratën dhe institucionet që zhvillojnë veprimtarinë në industrinë e naftës, si dhe ndërmarrjet e shërbimit që funksionojnë të ndërlidhura me aktiviteti kryesor. Aktualisht ky “konsorcium” (bashkim) shtrihet, përbëhet nga 46 ndërmarrje (filiale) dhe Institut i Kërkimeve. Statusi i korporatës tregojnë të gjithë të drejtat, dhe detyrimet mes vetë korporatës dhe njësive ekonomike që bëjnë pjesë në të, si gjë me filialet dhe ndërmarrjet e shërbimit. Në zgjidhjen dhe zbatimin e dinamikës dhe programeve të zhvillimit funksionon Këshilli Ekzekutiv me drejtorin e vet ekzekutiv në krye. Ndërkohë, aktiviteti kryesor kanë drejtoritë përkatëse. ALBPETROL-i është në kulmin e punës, siç vërehet edhe nga aji këtë fuqi punëtore. Ka rreth 20 mijë punonjës e ndër ta, rreth 1500 janë specialistë të lartë. - Ç'ka lëvizur gjithë një vit? - Duhet thënë qysh në fillim, se ndryshon nga sektore të tjerë, prodhimi në industrinë e naftës nuk u ndërpre asnjëherë gjatë këtyre dy viteve të vështira të tranzicionit. Mund të konsiderohet kjo si ndihmesë modeste e këtij sektori në lehtësimin deri diku të asaj mase të stërmadhe të reformave të ekonomisë shqiptare. Ekipi i ri i ALBPETROL-it e ka filluar punën në maj të '92-shit. Mund të themi, relativisht, një fillim nga zeroja. Objektivat e tij të emërgjonin në rënien e prodhimit, ndryshimi i mënyrës së drejtimit dhe strukturimit e novatore të sjellë për të sjellë interes për të shtuar investimet e huaja. Tranzicioni i mejte në orientime masave të shpejta në ato objekte që kishin efektivitet më të lartë, siç është rehabilitimi dhe vënia në punë e puseve të izoluara, por më element e mirë (15.2 ton/ditë). Kështu sektori kryesor, ai i nxjerrjes së naftës dhe gazit, paraqitet me një realizim prej 97.2 për qind. Për periudhën janar-shtator '93 prodhimi është duke u rritur dhe, nëse do të zgjidhen “bështësitë” të bazës materiale-teknike si dhe ato financiare, do të ketë rritje edhe më të madhe. Parashikohet që për vitin '93 prodhimi të realizohet në masën 15 mijë tonë më tepër se në '92-shin. Ndërkohë, përveç aktivitetit në vendburimet ekzistuese, po punohet edhe për kërkime të reja, si jashtë nisjes me dy puse në Duhne dhe një në Velçë. Gjatë kësaj periudhe është punuar dhe vazhdohet të punohet për statutin e ALBPETROL-it, për ligjet për hidrokarburet, për strukturimin e ndërmarrjeve të shpim-kërkimit për naftë dhe gaz, si dhe për negocime me kompani të huaja për kërkime në tokë dhe vendburime ekzistuese. - Ristrukturimi - thember Akili... - Duke biseduar me zotin Fatmir Mëzini, drejtor i Drejtorisë së Nxjerrjes, jo pa dashje, mua më shkoi nëpërmend AP-PO me ristrukturimin, si veç punës?[?] -Ah, le re-kronikë siç thonë njëri duke marrëdhënie tona?- Kurse drejtori ekzekutiv, zoti Bahri Shana, do të na thoshte se, pas miratimit të ligjit për hidrokarburet, strukturimi ka filluar duke punuar ndërkohë në fazën përfundimtare të studimit për përshtatjen e ALBPETROL-it sipas modeleve bashkëkohore me kompanitë ale të kërkim-nxjerrjes, atë të përpunim-marketingut dhe kompanive e ndërmarrjeve të shërbimit Çdo kompani do të ketë departamentet e saj. Tani po punohet për detajet e tyre, statutin, gjithashtu, duke hequr dorë nga mania e «gigantizmit» ekonomik, e strukturua sektorit i botimeve me reduktim e tij nga 6 ndërmarrje në 4. Gjithë riorganizimi i deritanishëm në ALBPETROL ka rezultuar me rreth 4600 vetë në asistencë. Ndërkohë, për personat e sistemit të mbledhjes dhe përpunimit të informacionit, meqësojmë se janë dhe në vështirësi, me 32 kompjutera? Mbetet chuar për të bërë përshtatjen e kompjuterizimit dhe informatimin e mëtejshëm të aktivitetit të korporatës, bërksa, dhe studimet apo projektet të eja janë nuk mungojnë. Aktualisht ALBPETROL-i është në punë intensive për përgatitjen e strategjisë së zhvillimit për vitin '94, si dhe për periudhën '94-'96. Janë aktivizuar në këtë ndërmarrje serioze specialistë nga institute dhe drejtoritë e korporatës, të cilët në strategjinë e zhvillimit për të vitet e ardhshëm parashikojnë një rritje prej 10-15 për qind prodhimi për vit. Parashikohet, gjithashtu, që në sektorin e çmimeve, për shkak të kufizimit të puseve joproduktive, të fillonë në asistencë për këtë periudhë dhe rreth 1500 punonjës. Por në “merakun” na mbet loti domosdoshmëria e vënies sa më shpejt në praktikë të strukturës të reja, sepse është paradoksi e logjika e tregut të punojë akoma me strukturën ekonomisë së centralizuar. - Strategji e qartë për tërheqjen e investimeve të huaja - Pyetje nga ato, ku në këto kohë «të afron gjuha» (Vijon në faqen 6)

Presidenti i Republikës, Sali Berisha priti i djeshëm liderin e Kosovës, Bujar Bukoshi, me të cilin bisedoi rreth bashkërendimit të veprimtarisë për parandalimin e konfliktit dhe zgjidhjen e problemit të Kosovës. Në të dy shprehen shqetësimin e madh për rritjen kohët e fundit të shkallës së provokacioneve e të shtypjes serbe në Kosovë.

Memorandumi i nënshkruar nga Presidenti i Shqipërisë Sali Berisha gjatë vizitës së tij në Kroaci, ka kohë që ka nisur të konkretizohet për mes shumë marrëveshjesh bashkëpunimi në fushat e ndryshme të ekonomisë, arsimit e kulturës pas marrëveshjes për transportin ajror. Në këtë kuadër u përurua të martën linja ajrore Zagreb-Tiranë, e cila do të funksionojë dy herë në javë. Për përurimin e kësaj linje, si dhe për nënshkrimin e disa marrëveshjeve të tjera tregtare e kulturore erdhën edhe një delegacion i qeverisë kroate, në përbërje të të cilit ndodheshin edhe disa ministra dhe zëvendësministra. Delegacioni të cilësuar si mori pjesë në përurimin e kësaj linje ajrore, ku ndodheshin edhe mjaft deputetë e qeveritarë shqiptarë, u prit në hotel “Dajti” nga ministri i Transportit Fatos Bitincka dhe ministri i Arsimit Xhezair Teliti. Për nder të tyre kompania ajrore “Croatia Airlains” dha një kokteil. Në mbremje pjesëtarët e delegacionit kroat dhe atij shqiptar dhanë një konferencë shtypi. Qeveritarët kroatë shprehën gadishmërinë e tyre edhe për trainimin e studentëve shqiptarë që studiojnë në Zagreb dhe për regjimin e vizave për lëvizjen e qytetarëve, të cilat siç u shpreh zëvendësministri i Jashtëm kroat, së shpejti do të hiqen nga qeveritë kroat e jugosllave. (ATSH)

Zgjedhjet e Presidentit i pyetur lidhur me krizën aktuale në Rusi, tha se Presidenti i Republikës Sali Berisha mendon se zhvillimet e fundit politike në Rusi dhe vendimet e marra nga Presidenti Jelcin janë të domosdoshme për kapërcimin e vështirësive të krijuara nga forcat konservatore antireformiste si dhe përpjekjen e mrimit të reformave në Rusi. Zëdhënësi i Presidentit i pyetur lidhur me krizën aktuale në Rusi, tha se Presidenti i Republikës Sali Berisha mendon se zhvillimet e fundit politike në Rusi dhe vendimet e marra nga Presidenti Jelcin janë të domosdoshme për kapërcimin e vështirësive të krijuara nga forcat konservatore antireformiste si dhe përpjekjen e mrimit të reformave në Rusi, që ka tendencë jo vetëm për popullin rus po edhe për të gjithë popujt e Evropës dhe Komunitetit Ndërkombëtar.

Më 23. 09. 1993 në një nga mjediset e Lidhjes së Shkrimtarëve, përfaqësues të gazetave “Rilindja Demokratike, Zëri i Popullit, Republika, Alternativa SD, Koha Jonë, Radio Televizioni Shqiptar, ATSH, Populli Po, Drita, Balli i Kombit, Dita Informacion, Bashkimi, Tirana, 24 Orë gazeta të tjera u inisiativë e Lidhjes së gazetareve të Shqipërisë pasi morën nën shqyrtim projekt ligjin për shtypin, paraqitur Kuvendit Popullor nga një grup deputetësh, kërkuan bllokimin e projekt-ligjit të paraqitur Kuvendit. Më 23. 09. 1993 në një nga mjediset e Lidhjes së Shkrimtarëve, përfaqësues të gazetave “Rilindja Demokratike, Zëri i Popullit, Republika, Alternativa SD, Koha Jonë, Radio Televizioni Shqiptar, ATSH, Populli Po, Drita, Balli i Kombit, Dita Informacion, Bashkimi, Tirana, 24 Orë gazeta të tjera u inisiativë e Lidhjes së gazetarëve të Shqipërisë pasi morën nën shqyrtim projekt ligjin për shtypin, paraqitur Kuvendit Popullor nga një grup deputetësh, kërkuan bllokimin e projekt-ligjit të paraqitur Kuvendit. Procedura jo korrekte e paraqitjes së këtij projekt-ligji dhe mangësitë themelore të tij, e bënë të domosdoshme konsultimin me përfaqësuesit e shtypit shqiptar dhe marrjen e një opinioni serioz për çdo hallkë të legislacionit për shtyp në Shqipëri. Këto objeksione iu dërguan Kryetarit të Kuvendit dhe Kryetarit të Lidhjes së Gazetarëve të Shqipërisë në këtë mbledhje, e cila u miratua me shumicë absolute nga gazetarët e pranishëm.

WASHINGTON. - Presidenti Klinton tha më 21 shtator se që nga fillimi i administratës së tij ka qenë dhe mbështetje të plotë për ceshtjet historik të reformës politike dhe ekonomike që zhvillohet aktualisht në Rusi. WASHINGTON. - Presidenti Klinton tha më 21 shtator se që nga fillimi i administratës së tij ka qenë dhe mbështetje të plotë për çështjet historik të reformës politike dhe ekonomike që zhvillohet aktualisht në Rusi. Mbështja i bindur se reforma demokratike dhe kalimi në një ekonomi tregu mbajnë shpresën më të mirë për të ardhmen më të mirë për popullin e Rusisë. Veprimet e shpallura sot nga Presidenti Jelcin drejtuar popullit rus thëksojnë kompleksitetin e procesit të reformës që ai udhëheq. Nuk ka asnjë dyshim që presidenti Jelcin veproi në përgjigje të krizës kushtetuese që kishin arritur i pas kritik kësaj paralizuar procesin politik. S'i udhëheqjes i Rusisë i zgjidhur demokratik, presidenti Jelcin ka vendosur të lejojë vetë popullin rus për ta zgjidhur këtë impas. Besoj se rruga drejt zgjidhjeve për një legjislaturë të aftë është definivisht në konsekutë me kursin demokratik e reformat për të ai ka hartuar. I telefonova sot presidentit Jelcin për t'u siguruar që opsionet e vazhduara të palëve të zgjidhen në një mënyrë që do të siguronte sigurinë, stabilitetin dhe procesin e hapur e të drejtë të votimit. Ai më tha se ka vendosi të shpallë, konkurruese zgjedhjet që ai ka kërkuar, të organizohen, të zhvillohen në bazë të ligjeve demokratike. Në demokraci janë njerëzit ata që duhet të vendosin përfundimisht për çështjet që janë në thelb të debatit politik e shoqëror. Presidenti Jelcin ka zgjedhur rrugën e një vendi të përbashkët. Unë kam besim se me marrjen e një vendimi të drejtë për të ardhmen e vet populli rus do të udhëhiqet nga mënyra e karakterit.

Sipas zëdhënësit të prokurorisë së rrethit të Tiranës mësohet se prokurori i çështjes përgjegjës nga Nanos dhe kryesori se PS, Fatos Nano, për ndërrimin e ekipit hetimor. Sipas zëdhënësit të prokurorisë së rrethit të Tiranës mësohet se prokurori i çështjes përgjegjës nga Nanos së kërkesës së kreut të PS, Fatos Nano, për ndërrimin e ekipit hetimor. Kjo për arsye se kërkesa e tij nuk ka asnjë bazë ligjore. Kështu ekipi hetimor në ngarkim të çështjes penale të F. Nano do të mbetet ai i mëparshmi, i përbërë nga Fatos Devri, shi hetues dhe Arben Qeleshi, prokuror. Korresp i «RD»

Më 12 shtator 1993 ambasadori i Republikës e Shqipërisë në Federatën Ruse, Arben Cici, mori pjesë në festën e përvitshme të fshatit shqiptar Zhovimjevoje (ish Kakut) në rajonin e Odesës në Ukrainë. Ai u prit nga kryetari i këshillit të fshatit, kryetari i kolkozit, drejtori i shtëpisë së kulturës dhe nga banorë të tjerë me origjinë shqiptare. Në koncertin e organizuar me këtë rast, në valle shqiptare, u uroi mirëseardhjen miqve nga Shqipëria me bukë dhe kripë.

Lidhur me lajmin e botuar në gazetën “Zëri i Popullit” datë 21 shtator 1993 për takimin e deputetëve holandezë me Fatos Nanon Ministria e Rendit Publik, në një njoftim dërguar ATSH-së, thekson se nga gazeta “Zëri i Popullit”, datë 21 shtator 1993, në një nga faqet e saj parë, me germa të mëdha, është bërë njoftimi se një lajm shumë i rëndësishëm, i cili po përgatitet në faqen e brendshme, ku bërë njoftimi se një gjykatës i Partisë Socialiste, Nyk Jeta, thotë se vendimi i gjykatës për të revokuar masën e sigurisë për Nanon u anulua me pretendimin se ishte bërë ndaj paditësit e pjesë. Lidhur me lajmin e botuar në gazetën “Zëri i Popullit” datë 21 shtator 1993 për takimin e deputetëve holandezë me Fatos Nanon Ministria e Rendit Publik, në një njoftim dërguar ATSH-së, thekson se nga gazeta “Zëri i Popullit”, datë 21 shtator 1993, në një nga faqet e saj parë, me germa të mëdha, është bërë njoftimi se një lajm shumë i rëndësishëm, i cili po përgatitet në faqen e brendshme, ku bëhej fjalë për paditësve që është bërë në burgosje e kryetarit të Partisë Socialiste. Njëkohësisht, aty theksohet se vendimi për një ndryshimin të frymës është bërë ndaj paditësve që është bërë ndaj paditësit. Lidhur për sa shkruhet në këtë lajm të “Zërit të Popullit”, bëjmë të ditur se, vetët deputetët holandezë u takuan në burgun e Tiranës me Fatos Nanon, për ata mbajtjen një qëndrimi shumë të drejtë dhe të rregullt. Gjatë gjithë kohës së takimit, që zgjati afro 15-20 minuta, foli vetëm Fatos Nano, ndërsa deputetët holandezë nuk u prononcuan për asnjë nga problemet që ngriti ai dhe nuk shprehën asnjë konsideratë për të, përfundon njoftimi i ministrisë së Rendit Publik.

Pas një shiu të rrëmbyeshëm, shpërthyen rrëmbyeshëm rrëketë të cilat rrëmbyen ç'të gjenin përpara. Zakonisht drurët e drurët, gërrhat dhe gurët munden. Por jo, befasat e rrëmbyera nga përroni, bëhet bashkë me trungjet e më në fund, zakonisht trungjet e krimbur, trungjet e kalbur, nga qënë bëhet me tërë të për tolen e paqëndrueshëm, mbeten anësh së dhe aty këthen në kallesira, pa i hyrë punë njeriut, veç këpuëve dhe helmuse që gjejnë strehat mirë. Pas një shiu të rrëmbyeshëm, shpërthyen rrëmbyeshëm rrëketë të cilat rrëmbyen ç'të gjenin përpara. Zakonisht ç'të gjenjë përpara. Zakonisht drurët e drurët, gërrhat dhe gurët munden. Por jo, befasat e rrëmbyera nga përroni, bëhet bashkë me trungjet e më në fund, zakonisht trungjet e krimbur, trungjet e kalbur, nga që janë bërë tërë të papëndrueshëm, mbeten anësh sëkërreve dhe aty kthehen në kallesira, pa i hyrë punë njeriu, veç këpurdhave helmues e gjejnë strehat mirë. Edhe revolucioni demokratik dhe lëvizjet [90 ka nxjerrë jashtë rrjedhës së tij disa tipa pseudo-intelektualësh të ngjashëm me këto trungje të krimbur e të kalbur, të papërmbushur, por që i bëjnë vendin vetes qoftë edhe nëpërmjet zhurmës. Bile të paperfillshëm. Një prej këtyre është dhe Frrok Çupi i cili ka mësdy dy vjet që në shkrime vetëm dërden helm e vrer. “SHQIPTARËT E BOTËS- ësht[?] ha jonë», që i zbulon plotësisht fytyrën dhe karakterin si emisar i R. Alisë dhe i forcave antishqiptare ai diasporë. Për disa shkrimet e duhen të, është vërtetë për të ardhur keq e për të qeshur njëkohësisht. Sepse, duke mohuar racën, kombin e gjuhën e tij, mbetet pa emër, pa atdhe, pa nënë e pa familje. Sepse, kur këta tipa mohojnë e përçmojnë racën e tyre, cila racë tjetër i pranon? Por, le të citojmë disa pjesë, nga një shkrim plot shkravina: “Një milion arsye pse shqiptarët e botës bëjnë shamatë me synë dhe mes botës së qytetëruar janë në të njëjtën kohë dhe një milion arsye”. Arsye e këtij fjalë, autori na e zbulon tek ajo që pakur e përbashkët “raciale” me të trashë shqiptarët (kombësia shqiptare M. SH.) dhe, sipas tij, kjo racë është e mallkuar, sepse para disa a veçanta dhe kjo e veçanta na qënka vetë gjuha jonë shqipe që për fatin e mirë të saj nuk njihet nga qytetarët e botës[?] Dhe vazhdon më tej; “Mirpo për fatin e mirë (dhe të keq, njëkohësisht) nuk mërret vesh në ç'farë është. Nuk dua të bëj komente për këto zbulime të “çmura”; por vetëm dua t'i themë kësaj piesë pastore: të pakten ki respekt për ato pak fjalë shqipe që, kur arrin t'i zotië nënës sate, ato të afronte gjirin e të ushqente me qumështin e saj, pikërisht të asaj që t'i mësëloi ato fjalë. Me atë gjuhë të nënës sate ti fyen, shan e përçmon atë. Po të shkruaje siç e flet në një gjuhë tjetër, psh serbisht a greqisht, kjo do t'i justifikonte ato që vjellë. Më tej këti “intelektuali, që ahkroi për pullat e Haklı Llëshit, bota është mbushur menda se vjen për mua vlerat pas 201t Rexhep Qosja, paska e ai e përmenda e këtij intelektuali. (Vijon në faqen 6)