NË DEGËN E PD TË TIRANËS DERI TANI JANË BËRË ZGJEDHJET NË 48 SEKSIONE. KËTO DITË JANË KRYER 400 ANËTARËSIME TË REJA, NGA TË CILËT 200 JANË INTELEKTUALE.

Mbi 25 mijë familje kryeqytetase kanë të punësuar në subjektet private Para një viti 321 milionë lekë, në shtator 1993 1,6 miliard lekë Mbi 25 mijë familje kryeqytetase kanë të punësuar në subjektet private Para një viti 321 milionë lekë, në shtator 1993 1,6 miliard lekë Gazeta kryesore e opozitës «ZP», ato nxjerrin në dritë të vërtetën dhe simotrat e saj «KJ», «Lajmëtari», «Shqip», «24 orë» gazetat komuniste «Jehona», «Kombi» etj, gati numër për numër realitetin e sotëm shqiptar e shohin vetëm me syze të zeza. A thua se që nga 22 marsi i vitit 92, jeta në Shqipëri është ndalur, madje, për logjikën e tyre edhe dielli nuk ndriçon më me forcën që ka patur. Nga njëra anë kjo mënyrë e të vlerësuarit të realitetit nuk i shërben aspak progresit e dëshirës për zhvillim, siç deklarohen dendur sponsorët e këtyre kukuvajkave, të cilat këndojnë vetëm për natën. Kështu «ZP»-në një artikull me titull «Sukseset e Qeverisë a janë dhe në të njerëzve», nga kreu deri në fund nënvizon se kurfarrë suksesi nuk është arritur në këtë vend. Anijet e punës, nga ku nxirret e ardhja e rritjes, të ekonomisë e të mirëqenies së përditshme të shqiptarëve. Si e përjeton njerëzia privatizimin e ekonomisë? – pyet zëpisti. Dhe përgjigjet: «Endërr e ndërprerë se një ditë çdo shqiptar do të bëhej një pronar». Ani, e vërteta flet vetë, nuk ka nevojë për levdatën tënde. Pyes, a nuk është një realitet privatizimi mbi 90 për qind të tokës, në fshat për të mos thënë afër 100 për qindshit? A nuk është një sukses tejet i madh, që do ta kishin zili shumë vende të tjera të Europës Lindore, privatizimi i banesave, i cili në çdo qytet të vendit po shkon drejt përfundimit të plotë? Pyet qytetarët. — Sa pagove për shtëpinë që privatizove? — Ta zësh nga Shqipëria për t’u depozituar pastaj kush e di se ku? A lidhen engjëjt e Skendos me familjet e kuqe? Po me drejtuesit e vjetër e të rinj të partisë ish-komuniste? Shpesh është folur për zhdukjen e floririt shqiptar, për depozitimin monetar nga ish-krerë komunistë në bankat e ndryshme të Evropës. Më kujtohet sot biseda që bëra me një mikun tim, biznesmen i njohur italian, lidhur me këtë temë «Navitiete - tha ai. - Të mendosh që ish-kreët tuaj i mbajnë paratë të bllokuara në Bankat e Zvicrës është naivitet. Investimi është mënyra më e mirë për ta shtuar atë para, por sidomos për ta paraqitur. Të jesh i bindur që ato para do të futen në investime dhe, më të shumtat, në investime që do të bëhen në Shqipëri». Pyet qytetarët. — Sa pagove për shtëpinë në privatizove? — Ta zësh se ma kanë falur, përgjigjet ai. — Po ja, 50 mijë lekë të vjetra, 70 mijë në tjetër, 150 mijë në qytet e mijëra dhe 3 dhoma e një guzhinë e kështu me radhë. Disa të tjerë i marrin falas e kështu ditë pas dite qytetarët tërheqin pronarë edhe të banesës së tyre, ku secili, sipas mundësive, mund ta japë me qira, mund ta shesë apo t’ia dhurojë dikujt. Tanime është prona e tij. Po ky, a nuk është një realitet tjetër, një sukses i qeverisjes demokratike (Vijon në faqen 2) vlerësuar zhvillim, si për ravën. sepse

Në një distancë prej disa muajsh emri i firmës ADA dhe përfaqësuesit të saj shqiptar, M. Skëndo, shfaqet përsëri në dosjet e organeve të drejtësisë. Këtë herë akuza është për falsifikim dokumentash. Pasurimi i menjëhershëm i Skëndos dhe e kaluara e tij si «bir i tregtarit» të ish-Ministrisë së Brendshme do të nxiste padyshim për hetime organet e drejtësisë dhe kontrolit financiar. «Paraja e lehtë» është treguesi kryesor që «terhëq vëmendjen» e institucioneve të antikrrimit në gjithë botën. «Misteri i pasurimit të Skëndos mbase fshihet dhe në skutat e aktivitetev të ish-Sigurimit. Zhdukja e 220 ? të dollarëve të nxjerrë jashtë Shqipërisë? Si për 1990, gjoja për blerjen e bombave me gazlotsjellës bën pjesë në këtë “mister”. Ku janë këta dollarë sot? Mos vallë ata janë vetëm një pjesë e qindrave mijëra dollarëve të tjerë të dalë ku? A lidhen çengelët për zhdukjen e floririt shqiptar, për depozitime — Një ndërmarrje tjetër kundër korrupsionit. — Marsel Skëndo nga bir i «tregtarit» të Ministrisë së Brendshme në «milioner» dhe President i Drejtorive të firmës ADA. — Kush e bëri milioner M. Skëndon? A lidhen çengelat e tij me familjet e kuqe të vjetra e të reja? — Investime për pastrimin e parave të ish-krerëve komunistë? — Kontradiksioni në shifrat e dokumentave të Skëndos në «ngatërresë e vogël» apc.. — «Aleanca» paragjykon drejtësinë dhe mbron mashtrimin. Sa është i vërtetë një parashikim i tillë nuk dihet. Është drejtësia që duhet t’i japë përgjigje kësaj dhe gjithë pyetjeve të tjera. Le të kthehemi tani në momentin e fundit. Marsel Skëndo akuzohet për falsifikim dokumentash. Bëhet fjalë për dokumenta të paraqitura pranë institucioneve shtetërore ku Skëndo, në rolin e Presidentit të Drejtorive të firmës ADA, ka deklaruar se në magazinat e tij gjenden 100 tonë duhan. Në të vërtetë rezultoi që në magazina gjendeshin vetëm 40 tonë duhan. Çfarë paraqet ky «kontradiksion i vogël»? Në deklaratat që Skëndo ka lëshuar tek «KJ» kërkon ta paraqesë akuzën e fundit si një vazhdim të mund të trajtohet nga neni, që në ligjin shqiptar flet për falsifikime në dokumentat shtetërore pasi «një privat dhe një investitor i huaj» nuk mund të konsiderohen njëlloj si «një drejtor shteti» — mos vallë një privat dhe një investitor i huaj mund ta ushtrojnë veprimtarinë e tyre pa u kontrolluar? Sigurisht që jo. Çdo privat është i detyruar të deklarojë veprimtarinë e tij dhe të ardhurat pranë organeve shtetërore, dhe ramë dhe të parë për efekt të taksave mbi të ardhurat. Zakonisht ndodh që biznese të ndryshme paraqesin të ardhura më pak se sa kanë në realitet dhe kështu taksat janë më të ulta. Rasti i M. Skëndos «auditerisht» është i kundërt. Ai deklaron që ka 100 tonë duhan në vende: Pastrimi i parave. Ka firma të ndryshme, restorante dhe banka në botë që merren kryesisht me atë që quhet «pastrim i parave të fëlliqura». Pra, parave që vijnë nga droga, kontrabanda e armëve etj. Si ndodh kjo? Vetëm për thjeshtësi, pra, pa dashur të akuzoj asnjë, po bëra aludime, po marr rastin në fjalë. Një firmë deklaron që ka gjendje 100 tonë duhan dhe, në fund të vitit, i paraqet shtetit faturën e të ardhurave nga 100 tonë duhan të trajtuar. Në të vërtetë firma ka trajtuar vetëm 40 tonë duhan, ndërsa shuma e parave të paraqitura sikur vijnë nga 40 tonë duhan (që nuk ekziston) në të vërtetë vjen nga rrugë ilegale. Në këtë mënyrë vërtetët tatimi shtetit do të jetë më i lartë, po nga tatim nuk është asgjë në krahasim me fitimin e ardhur për shkak të marrëdhënieve a armëve, dhe të panatyrëta sikur vijnë nga duhani në një pikë tjetër? Në këtë mënyrë, nuk është e shtirë. E theksoj dhe një herë ky është vetëm një trajtim teorik jo aludim, pasi gjithçka ka në dorë drejtësia për të sqaruar Ndërkohë për çështjen kemi vetëm një «ngatërresë» shifrash që faktikisht përbën falsifikim, po përbëjnë falsifikim, por kjo nuk mjafton për gazetën «Aleanca» që, duke paraqitur drejtësinë (vetëm sepse mendon që ajo vare nga qeveria e tij), mbron mashtrimin. Mos vallë gazetat e «Aleancës» u ka ardhur urdhër nga shefat që ta mbrojnë birin e ish-oficerit të sigurimit? Apo Skëndo ka investuar e dhe atë për publicitet? Dihet ai nuk ka kursyer për të investuar për «popularitetin» e tij në TV e huaja. EDI PALOKA ata janë vetëm një pjesë e qindra mijëra dollarëve të tjerë të dale nga paraqesë si akuzën e fundit si një vazhdim të persekutimit që i bëhet atij nga shteti dhe rendit akuzat që i janë bërë për «vjedhje, përfitime» etj. Siç duket, z. Skëndo nuk e di që në praktikën e drejtësisë botërore akuzat, edhe kur nuk arrijnë të faktohen plotësisht, renditen të precedentët e të pandehurit. Kjo nuk bëhet për të vërtetuar që një kriminel çfarëdo është i persekutuar nga cilido shtet sepse ka kryer disa herë në burg, por për të vërtetuar precedentët e personit në vazhdimësinë e krimit. Gjithashu, z. Skëndo në deklaratat e tij pretendon që ai nuk primtarinë e tij dhe të ardhurat pranë organeve shtetërore, në rast se një ndodh që biznesmenë të ndryshëm dhe kështu taksat janë më të ulëta. Rasti i M. Skëndos «quditërisht» kur ka vetëm 40 tonë. Pse? Të «KJ» ai mundohet ta paraqesë këtë si një ngatërresë të thjeshtë në kohë të dokumentave. Por nga kjo «ngatërresë» bie që në fund M. Skëndo të tatohet nga shteti për trajtimin e 100 tonë duhani dhe jo 40 që ai ka në të vërtetë. Pra deklarimi i rremë «quditërisht» demton vetë firmën, dhe tepër pse bëhet një gjë e tillë? Për t’ju shmangur akuzave të pafuquara do të doja të trajtoja teorikisht një fenomen që njihet mjaft mirë në praktikën e të gji-

Shqipëria shqiptare tanimë ka hyrë në fazën postdiktatoriale, në fazën, që në gjuhën e përditshme jemi mësuar ta quajmë «fazë tranzicioni», në të cilën shoqëria, me dhimbje, sakrifica, mundime e përpjekje të mëdha, kërkon të çlirohet plotësisht nga e shkuara e mallkuar dhe e turpshme, për t’i hapur rrugë një shoqërie të re në themel të së cilës të jenë vlerat më të larta që ka përpunuar njerëzimi gjatë gjithë historisë së tij mijëvjeçare dhe që shërbejnë si bazë për ndërtimin e një shoqërie të lirë, të drejtë, potencialisht e favorshme për të gjithë anëtarët e saj. Pra, po jetojmë në atë fazë kur demokracia, si vlerë universale e organizimit shoqëror, kërkon të konsolidohet, kërkon të bëhet normë dhe realitet jetësor, kurse, nga ana tjetër, diktatura dhe ideologjia e saj sunduese, hijet, mentalitetet dhe praktikat e saj të dhunshme, veniten, shuhen, përjargohen njëra pas tjetrës. Është, pra, një fazë në të cilën duket, në pamje të parë, se proceset socialen normalisht, me zhvillimin pozitiv drejt përfundimit, drejt realitetit përfundimtar, sikur një rrjedhë e rregullt zhinxhir që zhvillohet në një atmosferë të ndriçuar e paqësore. Në fakt, proceset janë aq të ndryshme në pamjen e parë, ka procese antitetike që e mund të tejkalohen në mënyrë fiziko-kimike: ndërlikueshëm e lëvizë. Sarmë me e madhe dhe e ekuacionit përparësie «po» logjike e vërtetësisë së të gjitha faktorëve që janë të parashikuar në vendosjen e demokracisë. Realiteti i të gjitha vendeve lindore është me shume ... dhe më e një kostum majash ...[?] nga diktaturat dhe hyjë në fazën e vlerësuar zhvillim, si për ravën. janë dhe të njerëzve», nga kreu deri në fund nënvizon se kurfarë suksesi nuk është arritur gjatë këtyre dy vjetëve të qeverisë demokratike. Për artikullshkruesin sukseset, që numërohen nga masmedia dhe shtypi i pozitës, nuk janë suksese të dukshme e të prekshme, por «përralla me mbret». Nëpërmjet një loje bajate fjalësh kalemxhiu Alqi Kadesani duke lakuar mbi 25 herë fjalën sukses, ka guximin negativ të mohojë të gjitha sukseset e arritura në këtë muaj pune e lodhjeje të bashkëmoshatarëve të vet. Ka shumë frikë t’u referohet shifrave zyrtare ose jozyrtare, sepse ... Duhët thënë, që në krye, se demokratët e vërtetë shqiptarë, ata që kurrë nuk u pajtuan me diktaturën, ideologjinë e saj, praktikat e saj njerëzore e të çmendura sunduese, ose ata të tjerët, që dalëngadalë, falë zhvillimit intelektual dhe potencialit të tyre të brendshëm mendor, arritën të distancohen dhe të çlirohen nga dogmat helmuese ideologjike dhe të kuptojnë me qartësi dhe thellësi gjithë mekanizmin e përbindshëm të diktaturës, pra këto dy kontingjente, që e mbajnë të gjallë ndjenjën e lirisë dhe shpresën, që proceset historike i kanë përfytyruar paksa ndryshëm; së pari, ata e kanë përfytyruar më të vështirë rënien e diktaturës dhe, së dyti, epokën pas rënies së diktaturës e kanë përfytyruar më të lehtë, më të kollajtë, më të pandërlikuar dhe me më pak probleme të vërteta. Përse ka ndodhur kjo? Të analizojmë aspektin e parë, atë se përse mendohej se shëmbja e diktaturës është shumë më e vështirë, se sa që në të vërtetë dhe si ndodhi që pakušh pas së al ajo po shtërkeqet e përballet që një duhej shuhet në ...[?] Për të shpjeguar këtë duhet vëzhguar me vëmendje gjithë segmenti kohor që kur komunisti ...[?] në pushtet e gjerë në atë çast kur u dekretua formimi i partisë së parë opozitare me atë komuniste, që kish qenë shpirti dhe zemreku i diktaturës. Tre kanë qenë elementët më të fuqishëm që figuruan vullnetin e diktaturës: dhuna, shpenzimi dhe përpjekun lëvizje. (Vijon në faqen 3)

Nesër, më 1 nëntor do të vijë për vizitë zyrtare në Shqipëri Leon Brittan, zëvendëspresident i Komisionit të Komunitetit Evropian. Zoti Brittan, i lindur më 25 shtator 1930, ka kryer shkollën tregtare, «Aske» Trinitri Kollezh të Universitetit të Kembrixhit. Në vitet 1974-1983 ka qenë anëtar i Parlamentit për partinë Konservatore për Klivlëndin dhe UItin. Në periudhën dymbëdhjetëvjeçare 1974-1976 ka qenë zëvendëssekretar i Komitetit Parlamentar të Punësimit të Partisë Konservatore, në vitin 1981 deri më 1983, kryesekretar i Thesarit. Që nga viti 1989 Leon Brittan është zëvendëspresident i Komisionit për Bashkësitë Evropiane, Gjithashtu ai është angazhuar edhe në planin shkencor, duke qenë, që nga viti 1960, kryetar i Shoqatës së Konservatorëve të Universitetit të Kembrixhit, zëvendëskryetar i Shoqatës Kombëtare të Guvernatorëve të Shkollave dhe Menaxhueve në vitet 1970-1978, kancelar i Universitetit Triniti më 1993, etj. Zoti Brittan do të qëndrojë në Shqipëri dy ditë.

- Ramiz Alia, Hekuran Isai, Gramoz Ruçi e të tjerë - njerëz me duar të përlyera - «Shkelje e shërbimit të rojës, përgjegjës për vdekjen e 6 vetëve dhe plagosjen e 3 të tjerëve gjatë përpjekjes 21 prill - 20 dhjetor 1990». - Ky është motivi i vendimit të gjykatës së Shkodrës, e cila dënoi Engjëll Tomën, 30-vjeçar, ish-komandant në postën e kufirit në Rrushkull, me 10 vjet heqje lirie. Engjëll Toma, pra, bëhet sipas një procesi që është ndëshkim ligjor i të gjitha krimeve njerëzore të kryera gjatë kohës së diktaturës. Engjëll Toma është i pari «viktimë» nga viktimat e urdhërave të Ramiz Alisë, Hekuran Isait, Gramoz Ruçit e të tjerëve për ruajtjen me fanatizëm të kufirit, duke sakrifikuar çdo njeri që tentonte të kalonte brezin e telave gjembash. Njerëz si Engjëll Toma janë ekzekutues të verbër të dënimeve dhe vdekje të nënshkruara «lart». Dhe, duke iu referuar krimit dhe dënimit të tij, është absurde të mendosh që jashtë procesit të ndëshkimit, ligjor të mbeten ata që lëshuan urdhërin «qëlloni». Ata të cilët mbushën me kufoma Malin me Gropa si të donin të krijonin një pikë referimi për viktimat e ardhshme të Vukovarit, ata që nën emrin e terrorizmit psikik shëtitën kufomat nëpër qytelet, si të donin t’i linim në asahzin që nuk janë unikale në mbamjetin e veprimeve të tyre. Është absurde të mendosh që jashtë ndëshkimit ligjor të mbeten ata të cilët vranë pleqtë, prej lëvde të një atentati ndaj tyre, duke vazhduar në këtë mënyrë rrugën e diktaturës. Ata të cilët me do cinim zbatuan parimin e izolimit të plotë, duke ndaluar edhe dallandyshet të dalin jashtë. Të gjitha këto klasifikohen në krimin: genocid politik ndaj popullit shqiptar. Dhe duke i sjellë ndër mend këto ngjarje të skalitura mirë në kujtesën e popullit pikërisht prej tragjizmit dhe dramatizmit të tyre, atëherë duhet piskëlluar lutja e Ramiz Alisë që preferon gjyqin politik. Preferenca e tij duhet të merret parasysh, pasi vendimin e një gjyqi të tillë Ramiz Alia mund ta ketë konsideruar një mundësi të dhënë për shlyerje mëkatare, pavarësisht se ato nuk shlyhen dot. Ai ka dëshirë të vetëdënohet. Ndërsa drejtësia ta bëjë të ndiejë ç'ka kryer, që ka kryer krime, i çnjerëzoi që të lii dhe në çfarëdo kohe që t’i ketë ndodhur. Ndëshkimi ligjor i gjithë autorëve të krimit politik do të jetë akti i fundit i një tragjedie shumëvjeçare. Ajo do të shënonte gjejtimin e një populli, i cili ka qenë viktimë për një periudhë të gjatë.