LIBERALIZIMI I ÇMIMEVE TE ENERGJISE DHE TE LENDEVE TE TJERA NGROHESE, SHTYTJE PER RRITJEN E PRODHIMIT DHE TE INVESTIMEVE NE KETE FUSHE
ALEKSANDER MEKSI Kryeminister i Republikes se Shqiperise LIBERALIZIMI I ÇMIMEVE TE ENERGJISE DHE TE LENDEVE TE TJERA NGROHESE, SHTYTJE PER RRITJEN E PRODHIMIT DHE TE INVESTIMEVE NE KETE FUSHE Interpelance ne Kuvendin Popullor Masat e marra nga Qeveria per rritjen e çmimeve te lendeve ngrohese jane: a. Energjia elektrike nga 0.8 ne 4.5 leke per kwh pavaresisht nga konsumi. b. Vajguri nga 5.0 ne 20.0 leke/litri c. Ngrohja e perqendruar e banesave: -me avull 40 leke per 1 m3 mjedis te ngrohur -me gaz te lengët (bombola) 40 leke/kg. -me gaz natyror (me tubacione) Prill-Tetor 950 leke/muaj Nentor-Mars 1600 leke/muaj d. Çmimet e shitjes se druve te zjarrit dhe qymyrgurit liberalizohen Familje me 4 anetare ne te cilen 1 person punon ne sektorin buxhetor 700 leke ne sektor jobuxhetor 650 leke Familje me 4 anetare ne te cilen 1 eshte pensionist 700 lek Familje me 4 anetare ne te cilen 1 eshte ne pagese papunesie 700 leke Familje me 4 anetare ne te cilen 2 punojne ne sektor buxhetor punojne ne sektor jobuxhetor 600 leke Familje me 4 anetare ne te cilen 2 jane pensioniste 700 leke ne sektor buxhetor dhe 1 te cilen 2 persona jane ne pagese papunesie 700 leke Familje me nje anetare i cili eshte pensionist ose eshte ne pune ose eshte ne pagese Familje me ndihme ekonomike qytet te plote fshat 600 leke Familje me ndihme ekonomike te pjeseshme fshat 350 leke Per raste te tjera ne vendimin Nr. 138 dt. 3.3.1994 jepen sqarimet perkatese Qeveria po miraton ne zbatim e ketij vendimi dhe rast pas rastit do te bejne modifikimet e nevojshme per ato grupe shtresash te vogla sociale qe nuk perfshihen por qe ju takon. Megjithese nga ana e Qeverise jane bere sqarimet e nevojshme per kete vendim, mjaft paqartesi apo komente jo te sakte e bejne me se normale dhenien e shpjegimeve me te plota apo shtuese. Vendimi perkates, qe per mendimin tone ishte me se i domosdoshem u mor ne kuadrin e reformes ekonomike dhe programit afatmesem te zhvillimit te ekonomise te miratuar ketu disa dite me pare. Sipas programit ne vija te pergjithshme jane parashikuar te behen rritje te cmimeve te produkteve energjetike per vitin 1994 me menyre qe ne vitin 1996 te arrijme ne nivelin e mbulimit te kostove per secilin. Ne menyre te vecante per secilin produkt do te vereni psh. se cmimi i ri i vajgurit per popullsinse eshte 45% me i ulet se sa cmimi i vajgurit per subjektet jo familjare. Persa i perket energjise elektrike rezulton qe kostoja ekonomike e prodhimit te saj eshte rreth 5.5-6 leke/kwh. Gjithashtu keto ndryshime te marra ne teresi kane patur parasysh dhe rezultatet e zhvillimit te sektorit privat ne prodhimin e druve te zjarrit, nevojat per zhvillimin e sektorit privat per prodhimin dhe tregtimin e lendeve energjetike si dhe shmangjen e abuzimeve ne perdorimin dhe destinacionin e subvencioneve. Problemet qe lidhen me ngrohjen e popullates dhe furnizimi me energji elektrike jane trajtuar ne vazhdimesi dhe me pergjegjesi nga Qeveria. Me vendimin qe morem, ne synojme te ruajme garancine e furnizimit te popullates duke krijuar gjithashtu hapesire te gjere qe edhe sektori privat te kete mundesi te veproje konceptet dhe praktikat e ekonomise se tregut dy faktore te lidhur me njeri tjetrin. Me praktiken e deritanishme te subvencionit direkt nga buxheti i shtetit ... energjise per ngrohje dhe te ... elektrike te ... energjetik te vendit nepermjet fondeve buxhetore e inputeve (qe natyrisht jane te perkohshme) per rinaftesimin e pjeseshem te rrjetit te transmetimit e te shperndarjes jo vetem nuk stimulojn por frenon zhvillimin e ketyre sektoreve, frenonin investimet e biznesin privat. Keto ishin subvencione qe nuk perfundonin ne destinacion dhe lindnin korrupsion jo te vogel, e shperdorime. Me vendimet e marra per rritjen e cmimeve Qeveria synoi te krijoje kushtet per zhvillimin e sektorit te ngrohjes dhe atij te energjise elektrike ne perputhje me ligjet e ekonomise se tregut, ne menyre qe te plotesohen sa me mire nevojat e popullates. Me keto masa behet e mundur qe te krijohet tregu i lire i produkteve energjetike komunale duke bere qe te jene te interesuara dhe te konkurroje subjektet private ne perputhje me vecorite specifike te cdo rajoni ose zone gjeoklimatike te vendit tone dhe te mos kemi humbje ne fondet buxhetore e subvencioneve. Duke ju referuar ne menyre specifike lendeve kryesore energjetike, energjise elektrike dhe vajgurit mund te evidentojme per secilen prej tyre keto vecori: 1. Energjia elektrike, vleresohet si nje nga format me te perkryera te energjise ne sherbim te zhvillimit dhe qyteterimit njerezor. Bilanci pozitiv i prodhimit te energjise elektrike dhe potencialet e medha hidroenergjetike te pashfrytezuara ende, nuk jane vetem tregues te fizionomise energjetike te vendit tone, por jane realisht nje pasuri e madhe kombetare ne te cilen eshte derdhur djersa e mundi dhe sakrifica dhe nje populli te tere gjate nje periudhe te gjate kohe. T’i japesh vleren e vertete nje malli qe tregtohet, ne kuptimin ekonomik perben nje domosdoshmeri, ne baze te se ciles percaktohet qenia e veprimtarise ekonomike qe ka ai produkt per treg mallin ne fjale. energjitik te perkohshme) per riaftesimin vetem nuk stimulojn por frenonin keto vecori: I ai produkt per treg mallin ne fjale. Kuptimi i vleres se energjise elektrike eshte i gjere dhe multifor... E trajtuar si lende energjetike ne kuptimin teknik, ajo duke marre parasysh energjine e cliruar ne forme nxehtesie nga njesia e saj 1 kwh, futet ne raporte te percaktuara sakte me lendet e tjera ngrohese si vajguri, gazi i lenges, qymyri, drute e zjarrit etj. Duke ju referuar rendimenteve teknike, energjia per ngrohje e cliruar nga 1 kwh energji elektrike vleresohet ekuivalent me rreth 0.15 litra vajguri, 0.5 kg qymyrguri 0.11 kg gaz te lengte, 0.16 m3 gaz natyror etj. Duke qene se sistemet energjetike te vendeve te ndryshme punojne te integruar ne paralel me njeri-tjetrin dhe ne kete kuader kryhen kombinime reciproke te energjise sipas mundesive te prodhimit dhe kerkeseve cdo vendi, vlera e energjise elektrike ridimensionohet edhe sipas vleres se konjuktures nderkombetare. Sigurisht qe ne jemi te vetedijshem se nje vlere tjeter, e jashtzakonshme e energjise elektrike, vecanerisht ne kushtet aktuale te vendit tone, qe e ben ate te dallueshme ne krahasim me llojet e tjera te energjise eshte vlera e komoditetit te perdorimit. Kjo vlere buron nga lehtesia ideale per ta perdorur kudo dhe ne cdo moment, nga keta e perkryer per te mos ndotur mjedisin, nga llushemria e jashtzakonshme e aplikimeve per nevoja familjare nepermjet perdorimit te pajisjeve komode dhe me kosto relativisht te ulet. Kjo vlere perdorimit te energjise elektrike, krahas edhe faktoreve te tjere i ka dhene impakt te fuqishem zhvillimit te qyteterimit njerezor, vecanerisht ne dekadat e fundit te ketij shekulli. Ne paragrafet qe bera me ndihmen dhe te institucioneve te njohura nderkombetare si dhe nga misione te specializuara te tyre per
PRESIDENTI BERISHA NE DITEN E DYTE TE VIZITES NE BULLGARI
-Bullgaria dhe Shqipëria nuk kane kufi te perbashket, por si ne te kaluarën edhe sot gjerat qe i lidhin jane te shumta-
Ne diten e dyte te vizites zyrtare ne Bullgari, presidenti Berisha dhe zonja e tij i shoqeruar nga delegacioni vune nje kurore me lule ne monumentin e ushtratit te panjohur ne sheshin ne qender te Sofjes.
Truproja e nderit dhe banda ushtarake ekzekutuan himne kombetare te te dy vendeve. Me pas kryetari i shtetit shqiptar, ne oren 9.30 minuta, pritet nga kryetari i Kuvendit Popullor te Bullgarise Zordanov. Ne kete takim prej 30 minutash zoti Jordanov, pasi vuri ne dukje rendesine e madhe te kesaj vizite ne ecurrine e marredhenieve dypaleshe, e njohu presidentin shqiptar dhe delegacionin me punen e bere te parlamentit bullgar. Me pas Ballkani dhe problemet e tij u futen ne fokusin e bisedes dhe u vu re se ky dy palet theksuan se konflikti ne rajon mund te shmanget vetem me kontributin e çdo shteti te Ballkanit. Me pas presidenti Berisha futet ne sallen e parlamentit ku kryetari i Kuvendit Popullor te Bullgarise, paraqiti presidentin shqiptar dhe beri nje analize te pergjithshme mes dy vendeve. te shumta. Ne mungen e veshtire drejt demokracise ne kemi probleme te ngjashme. Ka rendesi shkembimi i pervojave ne zhvillimin e reformave politike dhe ekonomike, si dhe nje rendesi te dores se pare ne zhvillimin e ketvre reformave ne Jordanov, theksoi integrimin e strukturave tona ne organet evropiane.
Ne perfundim te fjales se tij - provoj vullnetin e mire te pales bullgare, per pranimin e Shqiperise ne Keshillin e Evropes, qe do te kryesohet nga Bullgaria ne maj te ketij viti. Me pas ne prani te presidentit Zhelev dhe deputeteve, zoti Berisha mbajti fjalen e perzhendetes, perpara Kuvendit Popullor te Bullgarise, e cila u transmetua ne televizion dhe radion bullgare.
Te dy vendet tona, tha zoti Berisha, ashtu si edhe vendet e Lindjes, u veteliruan nga diktatura komuniste dhe nisem rrugen e lirise, te ekonomise se tregut dhe shtetit te se drejtes. Por ata, krahas veshtiresive te shumta te kalimit nga kolektivizimi ne ekonomine e tregut u gjenden perpara te pariturave dhe veshtiresitë te paparashikuara. Renia e murit te Berlinit dhe perdese se hekurt jane padyshim arritje te medha te njerezimit ne pergjithesi dhe qyteterimit perendimor ne veçanti. Por zevendesimi i tyre nga muri i pare ne bariera dhe ndarjeje te tjera psikologjike multiracionaliste, raciste, jane nje kercenim i madh jo vetem per vendet tona, por per te gjithe kontinentin. Renia e perdes se hekurt u shoqerua pra, jo vetem nga çlirimi i disa shteteve, por edhe miliona njerezve prej diktaturave me te egra, por duhet te pranojme se ajo u shoqerua nga dukuri te reja, siç jane et se saj me sindromen e Bosnjes dhe fenomenin Zhirinovski, agresioni serb, inkurajimi i tij nga nacionalistet e tjera, ultranacionalizmin, racizmin ksenofobik, vërshimin e interesave dhe ambicieve te tjera imperialiste.
Gadishulli yne, vazhdoi zoti Berisha, eshte i zhytur ne nje krize te thelle dhe shume te rrezikshme. Lufta e Bosnjes eshte me e madhe se Evropa ka kaluar pas luftes se dyte boterore. Kjo lufte perveçse agresionit ishte preludi i nje lufte rajonale dhe me gjere pasojat e se ciles do te jene te pamagjinueshme. Ne mendojme tha zoti Berisha, se agresioni ndaj Bosnje-Hercegovines ndaj nje shteti anetar i OKB-se, copetimi i saj me forcen e armeve, ve ne pikepyetje sigurine e perbashket dhe individuale te vendeve te gadishullit tone. Ne jemi shume te shqetesuar per represionin e parreshtur ne Kosove, ku ne nje territor kompakt jetojne 2 milione shqiptare qe perbejne 90 perqind te popullsise se saj. Shqipëria ka deklaruar se ajo eshte kunder ndryshimit te kufijve me force, por insist on se, ne rast se Beogradi do te zhvendose konfliktin ne Kosove. Ai do te mbaje gjithe pergjegjesine per nje lufte rajonale, parandali mi i te ciles eshte nje nder perparesite madhore dhe konstante te Shqiperise, Bullgarise dhe vendeve te tjera te interesuara per paqe dhe stabilitet.
Duke perfunduar presidenti Berisha u shpreh fuqimisht per zhvillimin e frymes se mirekuptimit, miqesise dhe bashkepunimin midis dy vendeve.
Pasdite presidenti Berisha dhe delegacioni qe e shoqeron kthehet ne Atdhe.
“KJ” NE GARE ME “ZP” SE CILA TE GENJEJE ME SHUME
Me sa duket virus i gënjeshtres qe i ishte futur ne gene 52 vjet me pare “ZP” ka influencuar ne menyre te pashmangshme edhe bijen e saj “KJ”.
Menjehere te krijohet bindja se keto dy gazeta jane bere tribuna te genjeshtres, shpifjes, fyrjes, demagogjise, destruktivitetit. Sikur jane vene ne gare se cila te shpife, te fyeje dhe genjeje me shume ne dem te PD, Presidentit, Qeverise, Demokracise dhe Shqiperise. Edhe ne numrin e 27 prillit “KJ” boton nje genjeshter me bisht kur “informon” per nje skandal ne sherbimin e urgjences ne Shkoder. Fantazia e autorit te semure ne menyre te pashërueshme nga virusi i genjeshtres, fabr ikon nje perralle te trashe me synimin qe me nje gur te vrase dy zogj, te diskreditojne organet e rendit, Qeverine dhe PD, si dhe te nxise tek nje pakenaqesine dhe zhgenjimin, per te me larguar nga rruga e drejtitor 1990, per e me terhequr ne stanin e tyre. Sidoqofte shoke te “KJ” mos u lodhni kot, ju vazhdoni mungen 52 vjecare te genjeshtres me flamurtare “ZP”-ne, une me te gjithe demokratet e Shkodres dhe te Shqiperise do te vazhdojme rrugen e Demokracise, te mbrojtjes se interesave kombetare nga armiqte historike te jashtem e misionaret apo nga mercenaret e tyre te brendshem.
ASNJE REAGIM NGA PS PER TAKIMIN DISKRETIUES ALIA - NANO
S. Pellumbi: “Po te jete se ka ndodhur ky takim ai do te perbente nje moment politik”.
P. Majko: “Une nuk ndihem i entuziazmuar nga ky takim”.
Ka disa dite qe gazetat shqiptare … ndaj shqiptareve.
… se PS si “moment politik” per te cilin duhet
DISKREDITUES ALIA – NANO
S. Pellumbi: “Po te jete se ka ndodhur ky takim ai do te perbente nje moment politik”. P. Majko: “Une nuk ndihem i entuziazmuar nga ky takim”.
Ka disa dite qe gazetat shqiptare publikuan faktin e takimit ne qelite e burgut te F.Nanos dhe R.Alise. Quditerisht asnje reagim nuk pati nga PS per kete problem.
“ZP” vazhdon te botoje artikuj e komente bajate per burgosjen “e padrejte” te Nanos por nuk gjen asnje fjale per te komentuar faktin qe e diskreditoi keq Nanon dhe PS (kur themi Nano nenkuptojme Partia dhe...). Pse eshte diskretituues, mbase nuk ka nevoje shume per komente. Ne artikullin e pare qe botoi “RD” per kete fakt permendej qe ky takim nuk mund te ishte thjeshte takim miqsh qe i ka marre malli, sepse per nje gje te tille nuk ka nevoje te korruptosh gardianet e as te perdoresh kasetofon e aparat fotografik. Gjithashtu fakti qe ata takohen perpara gjyqit te tyre (nuk eshte lapsus) flet shume. Por diskretues vec kete rrethane eshte per PS dhe fakti qe kryetari i PS se “rinovuar” takohet me nje figure si R.Alia i cili do te gjykohet per genocid ndaj shqiptareve.
E megjithate PS hesht. Sidoqofte korrespondenti i “Zeri te Amerikes” u mori mendim dy anetareve te kryesise se PS, nenkryetarit S.Pellumbi dhe eurosocialistit P.Majko.
“Partia Socialiste nuk ka dijeni rreth ketij takimi. te perbente nje moment politik per PS. Ne do te sqarojme rrethanat e ketij takimi” – keto ka thene S.Pellumbi perpara tre ditesh, por deri tani asnje “sqarim” nuk ka. Pellumbi ben te qarte se PS nuk ka dijeni per kete takim, pra Nanon dhe nje here i atribuon vetes rolin e Partise sic ndodhi me deklaraten e PASOK-ut. Pellumbi thote se ky do te jete moment politik per PS ne se ka ndodhur. Eshte vështire te besohet qe Pellumbi e vertetet ne dyshim qe takimi kete ndodhur. Sidoqofte faktet padiskutueshme per kete ekzistojne, por te shohim se sa zoti do te jete Pellumbi qe kete takim ta paraqese edhe para kryesise se PS si “moment politik” per te cilin duhet mbajtur qendrim.
Po cfare qendrimi duhet te mbaje PS?
P. Majko shprehet qarte: “Vendimi per kete takim duhet te jete marre personalisht nga zoti Nano pasi udheheqja dhe grupi parlamentar i PS nuk di gje. Sidoqofte une nuk ndihem i entuziazmuar nga ky takim”. Sigurisht nje eurosocialist qe pretendon per socializem europian nuk mund te jete i “entuziazmuar” nga nje diskretim i tille, por ja qe vendimet ne PS i merr Dokle, Ruci e Brokaj, pra dhe qendrimi i PS per kete (ne se do te kete), merret me mend si do jete.
Nano tashme eshte figura qe po e diskretiton nga te gjitha anet PS (dhe mire ben), por edhe propaganda e PS (“ZP”) nuk po ben me pak duke vendosur ne piedestalin bosh te Hoxhes, koken e burgosurit per korrupsion, ish-kryeministrit komunist, F.Nano.
EDI PALOKA
DEPUTETI RITVAN PESHKËPIA NDALOHET TË MARRË PJESË NË PUNIMET E SESIONIT NGA DATA 28 PRILL DERI 12 MAJ 1994
Ne seancen plenare te kuvendit Popullor te dates 28 . 4. 1994 deputeti Ritvan Peshkepia me sjelljen e tij cenoi rregullin e mbledhjes.
Edhe pse Kryetari i Kryesise i terhoqi verejtjen per sjellje te pahijshme, raguaceria e perseri perdori fjale fyese dhe tentoi te provokoje rremuje. Sjellje te tilla deputeti Ritvan Peshkepia ka manifestuar edhe here te tjera, megjithese rralle merr pjese ne mbledhjet e Kuvendit popullor. Keshtu nga data 20 janar 1994 kur eshte hapur sesioni i tanishem e deri ne daten e sotme ai ka marre pjese vetem 3 dite ne punimet e Kuvendit Popullor dhe s’ka marre pjese ne asnje komision. Ne baze te nenit 22 paragrafi i katert te ligjit “Per dispozitat kryesore kushtetuese”, deputeti nuk ka pergjegjesi ligjore per veprimet qe kryen e qendrimet qe mban gjate ushtrimit te detyres se tij si deputet ose per voten e dhene, per veprimet e ugaceri dhe fyrjet nuk kane te bejne me ushtrimin e detyres dhe per to ai mbahan pergjegjesi ligjore si cdo qytetar etj.
Sjellja e deputetit Ritvan Peshkepia e dates 28 prill 1994 cenon etiken parlamentare dhe rregullin e mbledhjes, prandaj, Kryesia e Kuvendit Popullor vendosi qe deputeti Ritvan Peshkepia te ndalohet te marre pjese ne punimet e sesionit te Kuvendit Popullor nga data 28 prill deri 12 maj 1994.
Korrespi e “RD”-se
PS
ZERI I POPULLIT
ZERI I N…[?]
ZERI I POPULLIT