Te suksesshme dhe historike vizitat e Berishes ne Bruksel dhe ne Rome
Nga Konferenca për shtyp e Presidentit të Republikës z. Sali Berisha
NJOFTIM SHTYPI
Mbi viziten e Presidentit te Republikes Sali Berisha ne Bruksel dhe Itali
Në këtë takim dëshiroj t’ju njoh me rezultatet e vizitave të rëndësishme zyrtare që unë zhvillova javën e kaluar në Bruksel dhe Romë.
Me ftesë të Presidentit të Republikës së Italisë Dr. Oskar Luihì Skalfar[o][?] nga data 13-15 tetor unë isha për një vizitë zyrtare në Itali.
Dua të theksoj se fillim se kjo ishte një vizitë shumë e rëndësishme, e suksesshme dhe historike në marrëdhëniet midis dy vendeve tona mike. Prandaj dhe unë me këtë rast dua të falenderoj nga zemra Presidentin Skalfaro, Kryetaren e Parlamentit italian Zonjen Piveti, Kryeministrin Dini, Ministren e Jashtme të Italisë Zonjen Anjeli për ftesën që më bënë dhe për pritjen që me rezervuan si dhe për mikpritjen që dëshmuan vendosmërinë për të zgjeruar e intensifikuar bashkëpunimin në të ardhmen për Shqipërinë.
Gjatë kësaj vizite unë u prita dhe zhvillova bisedime me Presidentin Oskar Luihi Skalfaro, Kryetaren e Parlamentit Italian zonjen Piveti, dhe Ministren e Jashtme te Italise Suzana Anjeli. Gjatë darkës që Presidenti Skalfaro shtroi për nder të delegacionit tonë ne zhvilluam bisedime dhe diskutuan gjerësisht dhe me mirëkuptim Dini.
Në takimin me Presidentin Skalfaro, cilësisht një mikujar i Shqipërisë dhe i shqiptarëve i shpreha falenderimin dhe mirënjohjen tone te thellë për ndihmën kryesore, solidaritetin dhe bujarinë e madhe qe Ai, Qeveria dhe institucionet italiane i kanë dhënë dhe dëshmuar Shqipërisë ne një periudhë te vështirë e historisë së saj, kohe ne te cilën diktatura komuniste kishte sklyruar atë. Kjo ndihme ka qene një kontribut historik për daljen nga kaosi, anarkia dhe mjerimi, sikunder dhe për ndërtimin e shtetit ligjor dhe ekonomisë se tregut gjate këtyre tre-katër viteve, si në rrafshin humanitar ashtu edhe në atë teknik, ekonomik, kulturor, ushtarak. Në bisedimet me Presidentin, Kryeministrin, Kryetaren e Parlamentit dhe Ministren e Jashtme u trajtuan çështjet e vijojnë:
Se pari, projektet ekzistuese te bashkepunimit bilateral ne kuadrin e kooperacionit ndermjet dy vendeve tona dhe mundësia kryesore dhe perspektiva e Shqipërisë ne kuadrin e kooperimit me Italinë në dy vite të ardhshme dhe azhurnimin e programit te ekzistueshm në projekte të rëndësishme rajonale si autostrada Durrës-Sofje-Stamboll, ujësjellësi transballkanik, intensifikimi i bashkëpunimit në fushën kulturore, arsimore, ushtarake dhe fusha te tjera.
Së dyti, çështja e pranimit të emigracionit sezon[al][?] shqiptar në Itali dhe parandalimit të emigracionit klandestin nga ana e Shqipërisë si dhe lehtësirat për lëvizjen e njerëzve.
Së treti, angazhimi me i madh i investimeve private italiane në Shqipëri dhe garantimi i këtij investimi nga institucionet financiare italiane si SACE dhe vendosmërine tone te palekundur për te parandaluar emigracionin klandestin. Per kete qellim jemi dakord te bashkepunojme me institucionet italiane dhe vendeve te tjera. Shqipëria eshte e vendosur te parandaloje çdo lloj trafiku të paligjshëm. Ne mendojme se hapja e konsullatave ne Durrës dhe Vlorë si dhe heqja e vizave te sherbimit e ne përgjithësi liberalizimi i vizave do të ndihmojë zgjidhjen e këtyre çështjeve.
Ne bisedime u ra dakord qe Qeveria italiane do t’i kerkoje SACE-s dhe institucioneve të tjera italiane te garantojne investime italiane ne Shqipëri, mbasi stabiliteti makroekonomik i Shqipërisë si dhe zgjidhja e borxhit të jashtëm e bëjnë plotësisht të mundur këtë garanci.
Ne bisedime u ra dakord qe te zgjerohet perspektiva në marrëdhëniet Shqipëri-Itali ne kuadrin bilateral dhe te permiresohet potenciali shqiptar në mbështetje fuqimisht përfshirjen e Shqipërisë ne të gjitha projektet europiane te zhvillimit rajonal, veçanërisht korridoret e mëdha Perëndim-Lindje-Veri-Jug.
Italia angazhohet të vendose prioritete e 6-mujorit te saj te Presidences se BE-se hapjen e negociatave për marrëveshjen e asociimit ndërmjet Shqipërisë dhe BE-se dhe se ajo mbron dhe Shqipërinë ne përparimin e mëtejshëm nga bërë emërton se spishti këto marreveshje. Ne bisedime dolì që Qeveria italiane vlerëson rolin e rëndësishëm që ka luajtur Shqipëria në paqen dhe stabilitetin e Ballkanit, angazhimin e Shqipërisë për bashkëpunimin dhe integrimin ne Evropë, perspektivën e përmirësimit të marrëdhënieve me Greqinë, si dhe standartet qe Shqipëria ka realizuar për te drejtat e minoritetit, duke vene theksin tek arsimi.
Ne bisedime mjaft vend te rëndësishëm zune problemet e Kosovës dhe zgjidhja e këtij problemi. Qeveria italiane kundërshton te domosdoshme një zgjidhjen e këtij problemi për zgjidhjen e krizës ballkanike, vlerëson qëndrimin e udhëheqjes shqiptare te Kosovës dhe do të angazhohet te kontribuoje në realizimin e autonomisë së kërkuar me dhunë të shqiptarëve të Kosovës.
Gjatë qëndrimit në Romë pata një takim me afaristin e njohur italian qe kane investuar dollarë në vendin tonë. Shqipëri. Përfaqësuesit e konfìndustrisë, sipërmarrjeve me mediat italiane si Agip, Eni, e shumë të tjerë vlerësuan investitorët huaj dhe shprehen kënqësine e tyre për angazhimin e qeverisë italiane për t’i kërkuar SACE-s qe te mbroje investimet italiane ne Shqipëri.
Vlorë per nje vizitë zyrtare të zgjatur ne Shqipëri Presidenti Skalfaro, i cili pranoi me kënaqësi ftesën dhe me premtoi se do te ligjet per garantimin e tyre.
- Ndihma dhe përkrahja e Italisë per integrimin e Shqipërisë ne strukturat Euroatlantike.
- Probleme i Kosovës dhe e krizës rajonale.
Rezultatet me te rendesishme te tilla garantojnë dhe suksesin e lartë të vizites mendoj se jane:
- Nënshkrimi i Traktatit te Miqësisë dhe Bashkepunimit me Italinë si dhe marrëveshja për bashkëpunimin ushtarak, marrëveshja për bashkëpunimin ekonomik e financiar.
Traktati i Miqësisë dhe Bashkëpunimit është një arritje historike. Miqësitë që unë nenshkruan, por ndertohen. Shqipëria dhe italianet ne kohera pagë dhe lule kane vendosur lidhje të ngushta miqësie. Traktati i Miqësisë e Bashkëpunimit është si dhunash tërorezimi i bashkëpunimit dhe zhvillimeve intensive e miqësore të këtyre viteve te fundit, solidariteti dhe ndihmes kryesore qe Italia i ka dhene vendit tone, si dhe i lidhjeve tradicionale miqësore te hershme qe kane lidhur dhe zhvilluar e dy popujt tanë.
Por, Traktati i Miqësisë dhe Bashkëpunimit si dhe marrëveshjet e tjera te nenshkruara keto dite jane gjitbashtu dokumenta te rëndësishme per intensifikimin ne te ardhmen te bashkëpunimit ne te gjitha fushat nga ndihmat ekonomike, nxitja e investimeve, bashkepunimi ushtarak, ai kulturor, mbrojtja e ambientit etj.
Marrëdhëniet tona tashme migsore dhe shume te mira kane një kuader ligjor solid dhe te plote për zhvillimin e tyre të ardhshëm.
Po u provua plotesisht nga fryma miqësore, karakteri i hapur dhe rezultatet pozitive te bisedimeve qe u arriten me Presidentin qe zhvilluam me Presidentin e Republikes Skalfaro, Kryetaren e Parlamentit italian zonjen Piveti, Kryeministrin Dini dhe Ministren e Jashtme Anjeli.
Ne keto bisedime u ra dakord qe Shqipëria te percaktohet si nje nga përparësite e Italisë ne kooperacionin ekonomik dhe u ra dakord qe edhe ne te ardhmen ndihma italiane dhe kooperacioni ne interes do te orientohen kryesisht ne ujësjellës, rrugë, energji elektrike, bujqësi, arsim, kulturë, por do te përfshijë dhe fusha të tjera.
Ne keto bisedime eshte rene dakord qe Italia te pranoje emigracion sezonal nga Shqipëria dhe se Qeveria italiane e konsideron kete si një marrëveshje me interes bilateral, pra si per palen shqiptare ashtu edhe për italiane dhe se pala italiane do punoje per një marrëveshje për punësimin e emigrantëve sezonale. Ndërsa ne biseduam masat e rrepta recikuar për te frenuar futjen klandestine te qytetareve te huaj sikunder shprehem vendosmërine tone te palekundur për te parandaluar emigracionin klandestin. Per kete qellim jemi dakord te bashkëpunojmë me institucionet italiane dhe vendeve te tjera. Shqipëria eshte e vendosur te parandaloje çdo lloj trafiku te paligjshëm. Ne mendojme se hapja e konsullatave ne Durrës dhe Vlorë si dhe heqja e vizave te sherbimit e ne përgjithësi liberalizimi i vizave do te ndihmojne zgjidhjen e këtyre çështjeve.
- Ne bisedime u ra dakord qe Qeveria italiane do t’i kërkojë SACE-s dhe institucioneve të tjera italiane te garantojne investime italiane ne Shqipëri, mbasi stabiliteti makroekonomik i Shqipërisë si dhe zgjidhja e borxhit te jashtëm e bejne plotesisht te mundur kete garanci.
- Ne bisedime u ra dakord qe te zgjerohet perspektiva në marrëdhëniet Shqipëri-Itali ne kuadrin bilateral dhe te permiresohet potenciali shqiptar ne mbeshtetje fuqimisht përfshirjen e Shqipërisë ne të gjitha projektet europiane te zhvillimit rajonal, veçanerisht korridoret e mëdha Perëndim-Lindje-Veri-Jug.
- Italia angazhohet te vendose prioritete e 6-mujorit te saj te Presidences se BE-se hapjen e negociatave per marreveshjen e asociimit ndermjet Shqiperise dhe BE-se dhe se ajo mbron dhe Shqipërinë ne përparimin e metejshëm nga bërë emërton se spishti këto marrëveshje.
- Ne bisedime u ra dakord qe Kosova dhe zgjidhja e ketij problemi, Qeveria italiane e konsideron te domosdoshme nje zgjidhjen e ketij problemi per zgjidhjen e krizes ballkanike, vlereson qendrimin e udheheqjes shqiptare te Kosoves dhe do te angazhohet te kontribuoje ne realizimin e autonomise se kerkuar me dhune te shqiptareve te Kosoves.
Po keshtu fto[a][?] edhe Kryeministrin Dini, Ministren Anjeli e perfaqesues te tjere te larte te Italise.
Gjatë një vizite te Bashkine e Romes, kryetari i Bashkisë Ruteli tregoi nje interes te veçante per te zgjeruar bashkëpunimin ndërmjet Romës dhe Shqipërisë.
Zoti Ruteli deshmoi nje interes te veçante ne zhvillimin e lidhjeve kulturore dhe arsimore ndërmjet Romës dhe Shqipërise. Ai vetemoi pjesen e inaugurimit ekspozites se piktorit te mirenjohur shqiptar Keli Kodheli ne qendren kryesore te Artit Modern te Italise.
Gjatë qëndrimit ne Itali une isha për vizite ne Kalabri, ku jetojne komuniteti i gjere arberesh, i shquar nga tradita me e bukur ne shekuj me pare. Ne Kalabri, ne Kozence se bashku me autoritetet me te larta lokale u prita përzemersisht nga arbereshet. Ne prefekturen e Kozences une u takova me I Kryetare te komunave arbëreshe te Kozencës, vizitova Universitetin e Kozencës, ku studjone edhe shumë studente shqiptare dhe qe ka nje katedër te gjuhes shqipe e cila ben botime e studime te rendesishme ne lemin e gjuhes sonë. Takimi me arbereshet e Italise, si takimi i pare i Kryetarit te shtetit shqiptar me arbereshet e larguar 500 vjet me pare, ishte nje ngjarje e veçante dhe me ka lene mbresa te thella.
Arbereshet, gjaku ynë i shprishur, jane gjaku ynë i fishem me burrat e mendhem qe i dhane kombit shqiptar. Ne Shen Mitër e Maks i takova vendin kujtoj, punoi dhe vidi kolosi i Rilindjes sonë kombetare Jeronim De Rada, u takova me sterrnipërit dhe bashkevendësit e tij. Ditelindjen time e kalova me arbereshet e Italise.
Ato, ne dhe huaj ruajten te paprekura krenarine e te qenurit shqiptar, virtytet me te çmuara te kultures sonë. Nga Shen Mitër e Maki Albanese me zërin e De Rades, Dares dhe shume burrave te tjere mendjendritur te kombit tone vinte thirrja e fuqishme e rilindjes, zgjimi kombetar.
Ne qytetin e Kastelanetes, nje shesh kryesor dhe te bukur te qytetit iu vu emri i heroit tone kombetar Skenderbeg, nje nderi madh qe ky qytet, Keshilli i tij bashkiak i beri Shqiperise.
Si përfundim, mund te themi se kjo vizite ishte nje vizite plotesisht e suksesshme dhe hapi nje kapitull te ri ne bashkepunimin dhe marredheniet miqesore ndermjet Shqiperise dhe Italise.
Gjatë qendrimit tim ne Rome me daten 14 tetor, une u prita ne nje audience dhe pata nje bisede private me Shenjterine e Tij, Papa Gjon Pali II. Ky takim, i treti qe zhvilloj dje ketyre tre viteve me Shenjterine e Tij, ishte padyshim
(Vijon ne faqen 2)
FOTO: A. BABANI