Ditet kur diktatori ra nga piedestali EDI LLOKA Pergjigja e asaj qe ndodhi ne mesditen e 20 shkurtit 1991 ne qender te Tiranes, eshte se sa thelle kishte hyre ne kujtesen e njerezve imazhi i skulptures se tij. Askush nuk mund ta fshije lehtesisht. Me fjalen “diktator” shqiptaret kane emertuar ne menyren me te sakte nje njeri qe ushtroi mbi ta pushtetin ne menyre absolute. Nje statuje e tij e vendosur ne qender te kryeqytetit ishte bere simbol i sundimit te tij. Rrezimi i saj ishte me shume se nje akt kundershtimi politik: ishte nje akt clirimi. Te reshqokthen te drejtat e shqiptareve ne baze te konventave dhe obligimeve nderkombetare Deklarate e zedhenesit te qeverise se Republikes se Shqiperise Ne mes te viteve 1990-1991 regjimi komunist po tronditej ne themele. Protestat studentore, kerkesat per pluralizem, valët e largimeve masive, dhe kriza e besimit tek pushteti po e benin te pashmangshem perballjen me simbolet e djeshme. Statuja e Enver Hoxhes, e ngritur ne sheshin qendror, ruhej fort dhe mbahej si nje prove se regjimi nuk dorezohej. Por njerezit kishin vendosur ndryshe. Keshtu filluan ato ore te mbushura me ankth dhe entuziazem. Fillimisht turma hezitonte. Kishte frike nga provokimet, nga tanket, nga policia, nga snajperet e padukshem. Pastaj erdhen britmat, levizjet, kordoni i njerezve, litaret e hedhur, shtyrja e pare, renia e pllakave dhe me ne fund lekundja e bronzit. Kur monumenti nisi te anohej, turma u ndez ne nje gëzim te papermbajtur. Ishte nje cast qe ndryshoi psikologjine e nje populli te tere. Qindra veta, disa me lot ne sy, te tjere me duar te ngritura, e pane diktatorin te shtrihej ne toke. Askush nuk po shihte thjesht nje cope metali; po shembej nje kult, nje regjim, nje frike e trasheguar. Pas kesaj skene, Shqipëria nuk mund te ishte me e njejta. Shkrimi shoqerohet me fotografi nga dita e rrezimit, ku shihen turmat, litarët, dhe momenti i terheqjes se monumentit. Ato mbeten deshmi e nje dite qe ka hyre ne kujtesen kolektive si fundi simbolik i diktatures. Pamje nga rrezimi i monumentit dhe turma ne Tirane.

Te respektohen te drejtat e shqiptareve ne baze te konventave dhe obligimeve nderkombetare Deklarate e zedhenesit te qeverise se Republikes se Shqiperise AKT I TILLE DREJTPERDREJTE cenon rendë paqen dhe qetesine ne popullaten shqiptare dhe i ben ata te ndihen te pambrojtur ne token e tyre, duke i vene nen presion te vazhdueshem psikologjik e fizik. Me 17 shkurt 1995 forcat policore serbe dhe grupe armatosura civile, ne zonen e Malisheves dhe te Vrelles se Istogut ne Kosove, kane ndermarre aksion te gjere kontrolli, bastisjeje dhe terrori ndaj popullsise shqiptare. Duke perdorur mjete te renda ushtarake, automjete te blinduara dhe armatime te shumellojshme, ato kane ushtruar dhune mbi banoret, kane kontrolluar shtepi e banesa, kane demtuar pasuri dhe kane krijuar nje gjendje te rende pasigurie. Ne keto veprime jane perfshire edhe arrestime, rrahje dhe keqtrajtime ndaj qytetareve shqiptare. Sipas te dhenave te bera publike, aksioni ka pasur karakter frikesues dhe ndëshkues. Qeveria e Republikes se Shqiperise e denon kete veprim si nje shkelje te rende te te drejtave te njeriut dhe te lirive themelore, ne kundershtim me normat e pranuara nderkombetarisht. Qeveria kerkon nga organizmat nderkombetare, perfshire Konferencen per Sigurim dhe Bashkepunim ne Europe, Kombet e Bashkuara, Keshillin e Europes dhe organizata te tjera relevante, te nderhyjne menjehere per te parandaluar pershkallezimin e dhunes dhe per te garantuar mbrojtjen e popullsise shqiptare ne Kosove. Ajo rithekson se ceshtja e Kosoves nuk mund te trajtohet me represion policor dhe ushtarak, por vetem me respektim te te drejtave kombetare dhe njerezore te shqiptareve. Deklarata perfundon duke i bere thirrje autoriteteve serbe te ndalin menjehere aksionet represive dhe te zbatojne konventat nderkombetare qe kane marre persiper.

14 DHJETOR 1991, mbledhja e Keshillit Kombetar te PDSH vendos ngritjen e komisionit per hartimin e Projektprogramit te PDSH. 16 SHKURT 1991, Keshilli drejtues i PDSH cakton komisionin e hartimit te Programit ku ne perberje e tij jane: Aleksander Meksi, Abdi Baleta dhe Tritan Shehu. 17 SHKURT 1991- 723 studente e pedagoge te fakultetit ekonomik e juridik nisen greve e urise ne Pallatin Kombetar te Kultures ne Tirane. Ora 02.00 te dates 19 SHKURT 1991, forcat e policise se regjimit komunist nderhyjne ne greven e urise dhe shoqerojne ne Komisariatin nr. 1 78 studente dhe pedagoge. Skuadrat e gatshme pushtojne qytetin me makina te blinduara. Ora 03.00, studentet e qytetit “Studenti” e shkollen e larte bujqesore nisin marshimin proteste qe perfundoi ne sheshin “Skenderbej”. Ora 04.00, qendra e Tiranes ngrihet ne kembet. Nisen te digjen autobuset e policise. Ora 20.00 te dates 19 SHKURT 1991- Rreth Pallatit te Kultures 1248 delegate, pjesemarres ne mbledhjen e Keshillit drejtues te PDSH, formuan nje rezistence mbarekombetare per ndryshimet e imponuara. Fjalimi i Sali Berishes ne mbrojtje te lirive dhe te drejtave demokratike trondit perfaqesuesit e regjimit. Me 20 shkurt 1991 qindra qytetare te Tiranes u mblodhen ne shesh. Turma u drejtua drejt monumentit te Enver Hoxhes. U terhoq me litar, u rrezua dhe u shoqerua me brohoritje. Skena simbolizoi fundin e kultit dhe nje epoke te re politike ne Shqiperi. Ora 14.05, monumenti i rrëzuar zvarritet permes rrugeve dhe ndalet para godines se Komitetit Qendror. Nje kapitull i regjimit kishte marre fund.

Neser Mbledhje te Keshillit Kombetar te PDSH Lajmerohet se Keshilli Kombetar i PDSH se neser, ora 10.00, do te mblidhet per menyrgen e veprimtarise dhe te zhvilloje punimet e tij ne hotel “Tirana”.

Monumenti e diktatorit nuk e rrezoi erga, po populli demokrat i Korçes dhe dijemte e saj ... 20 shkurt 1991, dita e terrorit komunist Faqe 2

Ku RTVI luanfonte me kujdeserat nuk i kishte parasysh Tepuji Skënder Buçpapaj Faqe 6

Faktoret psikologjike te glakmarrjes dhe rol i ligjit Petrit Rrogoçi Faqe 3

Manifestim i madh muzikor Byro e Kuvendit, ne perkujtim te 20 shkurtit, 91, per publikun misionin, orkestra e gardes muzikore, cili do te jete ne sallen e klubit “T.HANDAK” ne ores 19.00, dhe zhvillohet me muzikore. Ftojme fortesisht, shkurt 2000 me miq te angazhuar, artistet, te krijuesit, perkushtuar deshmoreve te renes, MAJISTE qe do te vore ne te mengjesit. ENVER PLAKU