Tragjedia e Fushe Arrezit nje veper tjeter e krereve te PS
Te nderuar lexues, dje ishim ne F. Arrez dhe takuam familjare e viktimave te ketij qyteti qe me 9 dhjetor 1991, u dogjen per se gjalli ne magazinen e qytetit.
Tragjedia e Fushe
Arrezit nje veper tjeter
e krereve te PS
Flasin te afermit e viktimave
Te nderuar lexues, dje ishim
ne F.Arrez dhe takuam familjare
e viktimave te ketij qyteti qe me 9
dhjetor 1991, u dogjen per se gjalli
ne magazinen e qytetit.
Paralajmerimi tragjik ne '91
ish Kryeministri socialist Ylli Bufi,
se Shqiperia ka vetem 6 dite buke,
mori ne flaket e asaj ndertese 40
jete njerezish.
Njerezit kerkuan buke dhe liri
dhe gjeten vdekje mes flakeve te
egra te asaj nate dhjetori.
Nuk kane kaluar vetem 4 vjet,
ndersa ligji mbi genocidin ua jep
te drejten ketyre familjeve qe te
akuzojne aktivitetin e krimit
komunist, te cilet po e denonojne,
pushatuar, duke e kthyer Shqiperine
ne nje koke te djegur.
Si shprehen vete te
intervistuarit, kjo ishte veper e
Sigurimit te Shtetit dhe PS, e cila
sot nuk ka te drejte morale te
kerkojë serishmi vota.
Kriminelet perpara gjyqit. Ky
eshte mesazhi i intervistave qe ne
lejojmë ne poshte.
Halit Kopani me profesion
shiter. I jane djegur dy motrat:
Mishire Kopani 24 vjeç dhe Sejie
Kopani 27 vjeç. Lidher me ngjarjen
e athershme tregon: “Ne ate kohe
isha shofer ne Degen e Rendit
Publik. Polem. Ngjarja ishte me
veshtire, kohe me pare, por nuk arrin
asnje mase per ta parandaluar. Ne
ate kohe zjarrfikeset shuanin edhe
tallazhin e sharrove. Per te shpetuar
shperthyen xhama, nuk muran asnje
mase.
“RD” A mendoni se ngjarja
ka lidhje me paralajmerimet e ish
kryeministrit Bufi, ne mbledhjen
e qeverise Shqiperia ka vetem 6
dite buke?
M.Kopani: Pa asnje,
dyshim thënia e Ylli Bufi ne
kisht[e] nje ndikim vrastar ne
popullin e varfer. Njerezit u
meruan nga mendimi se do te
vdisnin urie dhe mesyne
magazinat. Shprehja e Bufi
ishte nje paralajmerim per
vdekje nga uria. Prandaj shkauan
dhe u dogjen edhe dy motrat e
mija, qe te merrnin pak ushqime,
ishim te varfer si shumica e
qytetareve ketu ne F.Arrez.
Motrat e mija ishin me i mrai i
doja shume dhe nuk e meritonin
te vdisnin, pse komuniste po
humbnin pushtetin.
“RD”: A mendoni se PS ne
rreth ka qist ne kete pune
M.Kopani: Patjeter qe ka
gisht, dogja ishte e organizuar.
Ats donin te na e digjnin ne
gjitheve, perpara se te humbnin
karrigen 50 vjeçare.
“RD”: A mendoni se eshte
koha per te bere denoncim
perkates?
M.Kopani: Patjeter, pluhuri i
shkrimeve te joovrave te mia, nuk
me le me qete, do ve denoncoj
autoret e krimit, qe siç merren prej
motrave te mia ne zjarr e po
merren perdite edhe frutet.
Pjerdë Ndoci fshatar [?],
24 vjeç. I jane djegur dy motrat,
Mira Ndoci, 20 vjeç dhe
Vjollca Ndoci, 27 vjeç.
Tregon: “Kane qene te 8 ne nje
familje, tani familjen time e ka
zene gjema, asgje s'me kthen ato
viktima qe, e cila qe vdekur me
kur i[?]”.
“RD” Çfare dini per ngjarjen?
P.Prenja: Ajo çfare ndodhi te
shkretoi familjen e vellait tim. Nusja
dhe dy tre te tjere nga shtepia. Ndersa
eshtrat e tim vellai jane te bera hi e
pluhur. Disa e tjeret ishte perhapur
lajmi se do te vdisnin urie te gjithe.
Ata qe kishin televizor moshin se e
kishin degjuar vetem nje te madh
ne Tirane se keshtu kishte thene.
Keshtu u dogj edhe vellai im.
Mallkuar qofshin ata qe na
shkretuan shtepine (qan)
Petrit Gjoka 25 vjeç, i ka
vdekur vellai Arjan Gjoka 19 vjeç
punetor.
“RD” Çfare sillni
ndermend nga ngjarja?
P.Gjoka: Ka qene kohe
darke. Bente ftohte. Dolem qe
te dy nga shtepia. Ai u shkepu
nga unë. Shoqërija e lagjes qe
me tejna. Une e prita
ate e thirra, bertita me te madhe,
por tashme nuk shihja asgjë
vetem nje lemsh flaker[?] i madh
nuk do te vinte kurr me. Ai
ishte nje tmerr qe nuk mund te
tregojë. Mu duk qe gjithçka
po digjej me ate bote... Gjithçka
ndodhi kaq minuta...
“RD”: A mendoni se kjo
tragjedi ka qene veper sigurimi
të shtetit?
P.Gjoka: Patdyshim.
Perndryshe te gjithe do te kishin
shpetuar. Zjarri do te shuhej qe
ne fillim. Policia do te
nderhynte. Policia, Rendi,
NFP, i zbaton urdherat e
ardhur nga lart, ne Fushe-Arrez
duhej nje tragedi, perpara se
dorëzonin pushtetin. E pagoi
vëllai im. Nuk e kisha veten
vella, por edhe shok. Sa here
kaloi afer asaj ndertese, me
duket se e shoh tim vella me
flake. Ndersa kriminelet jane
jashte.
“RD” A mendoni te beni
denoncim, meqenese tani
ekziston dhe ligji i Parlamentit
“mbi genocidin”?
P.Gjoka: Denoncimin do
ta bejme menjehere. Krimeve
komuniste nuk u duhet heshtur
per. Ligji mbi genocidin eshte
drejte dhe na jep shprese se do
te ndriçohet ngjarja.
Preng Perkola 49 vjeç,
kam mbetur i djegur i vellai i
gruas, Mark Gjoni 21 vjeç.
“RD”: A ju kujtohet si
ndodhi ngjarja?
P.Perkola: Po. Marku
shkoi te blente buke. Nderkohe
ne pazar zervllon[?] se eshte
hapur magazina, shkon dhe
mbet atje. Ne shtepine e prisnim
per te ngrene buke, ndersa ai per
gjalle nuk u kthye, ishte nje tmerr
per familjen tone.
“RD” A do te beni
deno[ncim]?
P.Perkola: Qysh neser do
te bej denoncimin. Ata qe e
bene Markun e ri ishin
kriminele. Ata donin qe ne na
rrisnim e gjithsesi. Por ne nuk do
t'i falim. do te akuzojme ato per
buken e pashitur, qe ngjallte njeri
per njeri, per vdekje nga uria. Ne
jemi sy e varet. Ti kerconesh
se do te mbetemi pa buke dhe
buka hidhen ne zjarr. Nuk
kemi pasuri, kemi shume femije
shkolla.
Kole Hamza 23 vjeç, i
eshte i djegur vellai Bislim
Hamza 26 vjeç, punetor dhe
djali i tezes Behar Guri, stu-
dent.
“RD” A mendoni se
tragjedia ne fjale eshte veper e
sigurimit te shtetit dhe PS?
K.Hamza: Drejtesia do te
thote statisti[s]t flasin e saj por
menyra se si u pergatit kurthi i
krimit tregon se krimi u
pergatit nga nje dore kriminale.
Une nuk jam me asnje parti,
por mendoj se deklarata e urise
i ka cuar njerezit qe t'i ndershin
ne magazina, ndersa
sherbetoret e diktatures e lane
gjendje ndodhte gjeme qyteti
tone.
“RD”: A do te beni
denoncim?
K.Hamza: Menjehere.
Ligji i mbi genocidin me duket i
drejte per te gjithe, i le te
denojne kriminelët kushtdo
qofshin ata, sidomos te larta
qe kane patur adhere[r]e!
Eduard Doda. Nxenes i te
trete gjimnaz, i jane djegur
i jati dhe halla 35 vjeç. Tani
eshte kryefamiljar ne shtepi.
“RD” Ke mendoni te
akuzoni ne denoncimin tuaj?
E.Doda: Gjithe piramiden
e shtetit te atehershem nga
Tirana deri ne Pukë. Diktaturen
komuniste. Ata qe nxiten me
deklarata çrregullimet dhe
pasigurine ne popull me 9
dhjetor 1991. Ligji mbi
genocidin ne jep te drejte te
plote te denoncojme autoret.
Ata qe vrane baben dhe hallen
time duke shkretuar familjen
tone.
“RD” Megjithate PS sot
kerkon te rikthehet ne pushtet.
E.Doda: Nuk ka asnje te
drejte t'a kerkoje votat tona.
Ndersa ku ka mbaruar babai
im akoma leshon tym. Ajo eshte
nje akuze per diktaturen.
Zef Ndoci, i eshte djegur
vellai Ndoc Ndoci 28 vjeç.
“RD” Si perjetobet djegia
e vellait tuaj ne familje?
Z.Ndoci: Nena ime plake
nuk po gjen kurre prehje, pa ditur
se kush ja vrau te birin ne lule te
moshes. Vajton dhe mallkon cdo
dite diktaturen, qe la keto rrenga te
pariparueshme ne shpirtrat tanë.
Ajo kerkon qe autoret e gjemës
dalin para gjyqit.
“RD” A do te beni denoncim?
Z.Ndoci: Do te denoncojme
autoret e krimit, per shpirtrat te tim
vellai te djegur per se gjalli, u
prehjën nën dhen me quke qe shkon
çdo dite te rrengat ku i mbeti libri!
Ata individe qe e ndertuan ate krim
ne te gjitha mjetet me telepoit
me propagande, polici, nensuar
Sigurimit...[?]
P.Mrenda. Denoncimin do ta
bejme menjehere. Tani na jep
mundesi ligji. Ata qe vrane tim
vella, nuk do te shpetojne nga
gjykimi i shtetit tone Nga gjykimi i
drejtesise s'ecin. Ne kemi besim se
do te ndriçohet kjo vdekje
kolektive.
Mike Ndue Sala 31 vjeç i ka
vdekur burri 31 vjeç. Tani jeton me
dy femije sa punon pastruse dhe
merr 3500 leke, ndersa per burrin
merr nje pension 1300 leke. Jeton
ne kushte shume te veshtira
ekonomike
“RD” A do te besh
denoncimin?
M.Sala: Une jam e vetme.
Nuk kam burrë, burra me ka vdeke
dhe jam e preokupuar te rris dy
femijet. Denoncimin do t'ja le
shtetit qe ta beje, te me perfaqesoje
edhe mua, por une do t'i kerkoj
shtetit qe ta rrise pension per te
rrastet e burrave qe kane lene gra
dhe femije mes kater rrugesh. Kam
shum te keqte. Flora Kavaja 40
vjeç i eshte djegur vajza 40
vjeç te [?]
“RD” Si ka ndodhur ngjarja?
F.Kaneti[?]: Une de burrin nuk
ishim ne shtepi. Vajza kishte shkuar
të blente buke, pastaj kishte marre
buke, semuren e megazine dhe
kishte shkuar. Kur u kthyem e
gjetem vajzen te djegur. Ishte
shkrumbuar. Une nuk e njoh as
vajzen time. Dhimbje e madhe.
Ajo ishte e e bukur. E vrane
per se gjalli. Kerkojme
ndriçimin e çeshtjes deri ne
fund nga drejtësia shqiptare.
Gjyste Marku 38 vjeç i
eshte djegur burri tani jeton me
dy femije ka problem
ekonomike megjithese merr nje
rroge 3000 leke.
“RD” A do te beni
denoncim?
Gj.Marku: Po do te kerkoj
deri ne fund ata qe e vrane
burrin tim dhe me lane femijet
jetime, kemi besim se shteti
demokratik do ta ndriçoje kete
çeshtje.
Tereze Gjoka: 50 vjeç i
eshte djegur djali 19 vjeç
“RD” A te kujtohet si
ndodhi ngjarja?
T.Gjoka: Po. Djali i kishte
ardhur telethrimi per ushtri. Do
te shkonte me 12 janar. Por me
9 dhjetor vdiq ne magazine.
Fill me vone me vdiq edhe burri.
I pushuar zemra nga dhimja,
“RD” A do te beni denoncim?
T.Gjoka: Ne emer te gjithe
familjareve te viktimave kerkoj t'i
shkohet deri ne fund zbulimit te
ketij krimi. Sepse ndreqja jone
eshte shume e vrarë. Kemi shume
besim tek Presidenti Sali Berisha
qe do te ndihmoje te ndriçoje kete
çeshtje.
Kur ndodhi tragjedia?
P.Mrenda: Une mbaj mend
qe paten pare Z.Bufit ne televizor.
Lajmi se qeveria nuk ka buke per
popullin alarmoi te gjithe. U hap
lajmi se do ta peshtyn magazinat.
Dhe u hapen. S'di se qysh. Vellai
im shkoi dhe nderhi vdekur. Une
pres cdo nate qe te vije, por ai nuk
vjen me... da moren jeten
perbindeshat...
“RD” A do te beni denoncim?
M.Prenda: Denoncimin do ta
bej me menjehere. Tani na jep
mundesi ligji. Ata qe vrane tim
vellla, nuk do te shpetojne nga
gjykimi i shtetit tone. Nga gjykimi i
drejtesise se tij. Ne kemi besim se
do te ndriçohet kjo vdekje
kolektive.
Pergatiti Mujo Bçupapaj