PDSH ka mbajtur fjalen, ka zbatuar kontraten me elektoratin shqiptar, me demokracine, me Shqiperine, me Europen
Fjala e Presidentit te Republikes Sali Berisha mbajtur ne Konferencen e Jashtezakonshme te PD me date 5 mars 1995
Zonja dhe Zotërinj, Të nderuar delegate te Konferences Jashtzakonshme te PD,
Konferenca e Jashtezakonshme e PD eshte thirrur per te trajtuar disa probleme qe kane lindur nga kundervenja e hapur ndaj vendimeve te Keshillit Kombetar te PD dhe kjo, jo nga anetare te thjeshte te Keshillit, por nga vete Kryetari PD dhe miqesht, duke perdorur per kete qellim jo ide te vetat, por vetem tezat e lidershipit marksist shqiptar. Kjo Konference mbidhet ne prag te fillimit te vitit te katert te mandatit qe populli shqiptar i dha Partise Demokratike ne zgjedhjet e 22 marsit. Prandaj edhe sot qe kemi perpara dhe 1/4 e mandatit tone eshte e gjithe, dhe mendoj e domosdoshme te bejme nje bilanc sa me te sakte, nje veshtrim kritik dhe te perpikte te realizimeve 3-vjecare te programit te PD, programit me serioz qe kombi shqiptar ka njohur ne historine e tij. Ky program dihet dakomit tone te lashta te vitet e para te zhvillimit linear te demokracise dhe e shpetoi Shqiperine nga gremisnat e historise, ne te cilat po e rrokulliste nomenklatura e kuqe shqiptare. Sot, me shume se kurre, ne duhet t’i rikthehemi programit tone. Une ne menyre te vazhdueshme e studioj ate, bej bilancet dhe ju ftoj edhe ju si dhe te gjithe anetaret dhe elektoratin e PD, ta beni kete. Programi eshte fjala jone e dhene, kontrata jone me elektoratin shqiptar, me demokracine, me Shqiperine dhe Europen. Ai eshte shpresa, ideali, guximi, sakrifica, realizimi dhe krijimi i atyre votuan per ne, i atyre qe luftuan per nje Shqiperi tjeter. Kam kenaqesine te deklaroj sot, ne kete Konference se PD, ne keto tre vjet, duke zbatuar programin e saj ka mbajtur fjalen e dhene elektoratit shqiptar, ndonese mori pjese, e cilesoi ate si nje tercete dhe demokraci, dhe fushaten me fyese ne histori. Populli nuk e meritoi kushtetuten. Une dua te jem i sinqerte me ju dhe t’ju rikujtoj se edhe sot nuk kritikoj vendimin qe ne moren per referendum, jo, dhe me ska palcyer rezultati, por se ne perkushtimin dhe vendosmerine tone per te ndertuar demokracine, ne perqafiste ne, qe nuk e kemi nisur kete rruge per karrige, qe ne mungese te mundesive te tjera, t’i drejtoheshim popullit te vendoste per Kushtetuten. Me kete akt, ne deshmuam se demokracia dhe jo pushteti jane qellimi ynë me madhor dhe se pushtetin e kemi ne funksion te ndertimit te demokracise. Rezultati referendumit ishte i paparashikueshem nga askush. Por nje gje ishte e sigurte, se populli me 6 nentor nuk votoi per te shkurtuar, por ekstremistet e majte ... apo dhe demone e enverizmit. Nga ana tjeter, ligjet kushtetuese ekzistuese, per shkak te kompromisimeve qe u bene ne komisionin e hartimit te Kushtetutes, ishin dhe jane superiore ndaj projektit qe populli nuk e miratoi. Lidhur me Kushtetuten, ne programin tone elektoral duhet “ne angazhohemi per hartimin e nje kushtetute bashkekohore demokratike duke vene ne themel te saj parimin e ndarjes se pushteteve legjislative, ekzekutive dhe gjyqesore. Pra ne program thuhet se do te angazhohemi per hartimin e kushtetutes dhe kjo sepse miratimi i saj nuk mund te percaktohet nga nje force e vetme politike. Por, per projektin tone per Kushtetuten, hartimin dhe miratimin e saj kane tejkaluar disa here kerkesa te programit. L’tju referohemi fakteve: Se pari, ne miratuam ligjet kushtetuese te standarteve europiane te cilat sipas eksperteve te Keshillit te Europes nuk lejonin vakum legjislativ, garantonin plotesisht nje rregjim parlamentar, ndarjen e pushteteve, lirite dhe te drejtat e njeriut, pavarësine e gjykatave. Ne jemi angazhuar per hartimin e kushtetutes dhe jo vetem per hartimin siç kerkohet ne program, por edhe per miratimin e saj si asnje force tjeter politike, ne lidhje. Keshhtu, ne bashkepunim me Komisionin e Venecias u hartua Karta e te Drejtave te Njeriut, qe eshte njekohesisht edhe ligji themelor i pajtimit kombetar, i cilesuar si dokumenti me i shkelqyer majte ... Presidenti Herzog, Presidenti Scalfaro, Sekretari i Pergjithshem i NATO-s Verner, Kryetari i Parlamentit Evropian shepeçtesh, kryeministra dhe ministrat e shteteve, per te BE-s, SHBA-se, vende te tjera te Evropes dhe bote. Amje politiken sasi sigurojndhimen me te larte per fryme ne Evropen Lindore, dhe ia dolin te nderkombetarizoje si kurre me pare çeshtjen shqiptare. Ne programin e PD theksohet se ne marredheniet dypaleshe, PD do te mbeshtetet tek aleatet tradicionale historike te vendit, duke percaktuar Gjermanine si partnerin kryesor. Shqiperia, qeveria shqiptare perpelitej me te dila e me tragjike, ka sot marredhenie te ngushta me kete vend mik. Takimet e mia me Presidentin Vajceker, Kancelarin Kohl, vizitat reciproke te zotërinjve Gensher, Kinkel, Shpanger, Serreqi, Kopliku, vizita e suksesshme e Presidentit Herzog dhe deklarata e perbashket me te vleres e ne traktati te vertete miqesie dhe bashkepunimi si momente kulmore jane arritje madhore te miqesise dhe bashkepunimit te Shqiperise me Gjermanine. Gjithashtu qe vendi perjeton Gjermania i ka dhene vendit tone nje nga ndihmat me te larta per fryme ne bote. Ne programin tone pecaaktome Italine si prioritare dhe si partner te rendesishem per Shqiperine. Ajo i ka dhene nje ndihme shume te madhe Shqiperise qe ne hapat e para te saj dhe vazhdon t’i jape edhe sot. Disa probleme te krijuara nga dysja Kraksi - Nano u kapercyen, duke mos zbehur aspak mirekuptimin tone te thelle dhe mbare shqiptareve per ndihmen e madhe dhe bujare qe qeveria, institucionet dhe qytetaret italiane i kane dhene dhe po i japin Shqiperise. Vizitat e Presidentit Scalfaro ne Shqiperi, vizita e zotit Meksin ne Itali, takime me Presidentin tonë, perfaqesuesit dhe qeverise se Italise, jane te gjitha ndertime te pjeset per integrimin evropian. Qendrimi i Presidentit Bush dhe i presidentit Klinton ndaj me vone i Presidentit Klinton ndaj çeshtjes se Kosoves si dhe qendrimi i Presidentit Klinton ndaj dialogut shqiptaro - grek, vendimi i tij per t’i shtuar marreveshje dhe e krijimit amerikan mbi armet e rrezikshme e fondit amerikan - shqiptare te sipermarrjes jane akte te tilla te shume te rendesishme ne bashkepunimin miqesor ekonomik dhe politik ndermjet dy vendeve tona. Shqiperia ka vendosur marredhenie miqesore te tipasit dhe respektit reciprok me nje sere vendesh te tjera si Zvicra, Vendet Skandinave, NATO dhe ka vendosur marredhenie shume te mira me kete organizate. Vizita e Sekretarit te Pergjithshem Verner dhe kryetarit te Komitetit Ushtarak te NATO-s ne Shqiperi, vizitat e mia ne seline e NATO-s ne Bruksel dhe ministrat Seraçi, Zhulali si dhe nenshkrimi i Partneritetit per Paqe, zhvillimi i manovrave te perbashketa, afrimi i lehtesive aeroportuale per forcat e NATO-s si dhe pranimi i Shqiperise ne Asamblene e Keshillit te Atlantikut Verior jane arritje te medha dhe te pamohueshme te politikes tone. Ndërkombetarizimi i çështjes shqiptare ka qene dhe mbetet nje objektiv madhor i politikes tone te jashtme. Rezoluta per çeshtjen e Kosoves se sponsorizuar nga Shqiperia dhe e miratuar para disa muajsh me nje mbeshtetje prej rreth 130 vendesh eshte nje arritje e vertete e diplomacise shqiptare, e politikes tone te jashtme ne teresi dhe ne veçanti ne nderkombetarizimin e çeshtjes shqiptare, e cila perveç kesaj ka qene dhe vazhdon te jete teme madhore e bisedimeve dhe dialogut tone me vendet dhe institucionet e tjera. Pra zotërinj, siç e shikoni, ne programin e saj politikese jashtme, objektivat madhore jane arritur, por dhe tejkaluar, jo vetem ne rrafshin bilateral por edhe ate multilateral. Shqiperia, qe para tre vjetesh digjej dhe lëngonte ne agoni, tani jo vetem qe eshte e saj dhe e shumte, por ajo eshte shnderruar ne nje faktor paqe dhe stabiliteti. Integrimi ne Europe dhe ne vend qe ka humbur me shume se gjysme shekulli mund te arrihet per dy as dhe kater vjet, por padyshim hapa te medha jane bere dhe te tjera padyshim do te behen. Marrëdheniet tona me mikun tonë i kombi tone ne rruge te sigurta. Takimet me Presidentin Klesiul, Kancelarin Vranacki dhe vizitat reciproke te Ministrave te Jashtem, Ministrave te Mbrojtjes, dhe qeveritareve te tjere kane ndihmuar ne rritjen e mirekuptimit, bashkepunimit, miqesise ndermjet dy vendeve tona. Po keshtu jane bere perpjekje per zgjerimin e bashkepunimit te vendit tone me vendet skandinave. Rezultatet e para jane mjaft pozitive. Takimet e vizitat e larta si dhe vizitat e tjera kane afruar vendin tone me keto vende. Ne programin tone, nje vend te veçante zene marredheniet me SHBA. Mund t’ju them me kenaqesi se me gjithe ndermimin e administrates, marredheniet tona miqesore vijne gjithnje ne rritje dhe ne konsolidim. Ato kane njohur dhe njohin nivele gjithnje e rritje duke filluar nga akordimi i klauzoles se kombit me te favorizuar dhe ndihmat e medha teknike dhe humanitare qe iu dhane Shqiperise ne momentet tejet te veshtira. Bashkepunimi bilateral ne fushen e sigurimit dhe te mbrojtjes eshte nga me te suksesshmit. SHBA ka mbeshtetur fuqimisht Shqiperine ne te gjitha perpjekjet e saj per integrim evropian. Qendrimi i Presidentit Bush dhe dhe qendrimi i Presidentit Klinton ndaj dialogut shqiptaro - grek, vendimi i tij per t’i shtuar marreveshje dhe krijimin e fondit amerikan - tona. Po keshtu, marredhenie shume te mira dhe miqesore kemi me Bullgarine, Rumanine, Kroacine, Sllovenine, vende mike keto me te cilat kemi zhvilluar vizita te gjitha niveleve dhe kemi nenshkruar traktate miqesie dhe bashkepunimi si dhe nje seri marreveshjesh te tjera. Ne programin e PD percaktohet se PD synon integrimin e vendit ne ... Prandaj, ne zhvillimin e vendit, me organizate. Perveç fjalimeve te Jashtezakonshme te PD-se, u mbajt Konference shtypi e drejtuesve te PD. Marrëdheniet tona me vendet dhe organizatat nderkombetare jane rritur ndjeshem, jane krijuar kushtet me te mira per zhvillimin e vendit. percaktuar Gjermanine si partnerin kryesor. Shqiperia, qeveria shqiptare perjeton marredhenie te ngushta me kete vend mik. SHBA. Mund t’ju them me kenaqesi se me gjithe ndermarrjen me te larta. Ne programin e PD theksohet se shqiptare perjeton marredhenie te ngushta me kete vend mik. Nderkohe jane derguar edhe delegacione te perbashketa ne vendet e tjera, jane zhvilluar takime dhe vizita. ... percaktohet reforma ne fushen e ekonomise, shendetesise, arsimit, kultures dhe rendit. Ekonomia shqiptare e lire paqe dhe stabiliteti. Integrimi ne Europe per nje vend qe ka humbur me shume se gjysme shekulli nuk mund te jete problem afatshkurter. Evropa nuk padyshim hapa te medhenj jane bere dhe te tjera padyshim do te behen. Lidershipi aktual socialist shqiptare nga pozitat e nje nihilizmi destruktiv dhe antintegrimi i vertete i eshte konsideruar te gjitha keto jo arritje, por te paqena. Daltonizmi i tyre i lindur nuk i lejon te shikojne demokracine shqiptare dhe Evropen, ne harten e se ciles ato si te qene Evropa. Percaktimet e programit per problemet e fese jane zbatuar plotesisht. Shqipëria eshte vendi i lirise, tolerances fetare. USHTRIA, RENDI, SHIK-U, TERAPIA E NJEREZVE Ne programin e PD percaktohet reforma ne ushtri, shnderrimi i saj ne nje institucion demokratik. Ushtria shqiptare tani drejtohet nga civile, nuk eshte me ushtri private te hapjes, por ushtri e kazermave qe stervitet dhe eduk ohet me nje program krejt tjeter. Ajo ka vendosur nje bashkepunim shume te mire me ushtrite e vendeve mike dhe ka zhvilluar manovra te perbashketa me to. Sot, Shqipëria ka nje ushtri te reformuar. Gjithashtu, arsimi ushtarak eshte reformuar thellesisht. Perparime serioze jane shenuar ne kualifikimin brenda dhe jashte vendit. Perparime jane bere ne fushen e policise, ne adresen e t... (Vijon ne faqen 2)
shqiptar, me demokracine, me Shqipërinë dhe Evropen. atyre qeverive mbajtur fjalen e dhene elektoratit shqiptar ka zbatuar kontraten e saj historike. Ajo e shpetoi Shqipërinë, “Somaline e Evropes”. Per kete nuk flasin fjalet, por faktet dhe vetem faktet, flasin, transformimet e medha ne te gjitha fushat, ligjet qe jane aprovuar, institucionet e reja qe jane ngritur. Ne kete ekspoze do te paraqes nje ballafaqim te shkurter te programit tone dhe realitetit te zbatimit te tij ne pak se tre vjet.
A - NE FUSHEN POLITIKE
Tre vjet me pare, programi elektoral i PD percaktoi si objektiva madhore ne fushen politike: ruajtjen e pavaresise se vendit, sovranitetin e tij, ndertimin e shtetit ligjor, respektimin dhe garantimin e lirive dhe te drejtave te njeriut, respektimin e te drejtave te pakicave, reformimin e pushtetit juridik, reformen teresore te pushtetit lokal, depolitizimin e institucioneve, reformen e thelle legjislative dhe sistemit gjyqesor. Shqipëria e lire dhe e drejte te qytetareve te ndaluara, vendi i fjales se ndaluar, besimit te ndaluar, levizjes dhe pronës se ndaluar, ka numrin me te larte te gazetareve private ne Europe, eshte vendi i tolerances se plote fetare, vendi qe dominohet nga prona private. Shqiptaret levizin lirshem ne te gjitha boten. Shqipëria, qe vetem kater vjet me pare ka nenshkruar Karten e te drejtave te njeriut, eshte anetare e gjykatave, per hartimin siç kerkohet ne program, per dhe lindje. Keshtu, te Drejtave te Njeriut, qe eshte nje kohehesisht me i shkelqyer ne raport me Konventen Evropiane te te Drejtave te Njeriut. Per ekstremistet e majte shqiptare per shkak te refleksit te tyre antidemokratik prishten konsensusin e dhene dhe votuan kunder Kartes. Me daten 13 qershor te vitit 1993, Kushtetuta e hartuar me Komisionin e Venecias u dergua ne Parlament, por lidershipi socialist i vendosur per te lene vendin pa kushtetute dhe me qendrimin e tij destruktiv ndaj demokracise dhe ligjeve te saj, si dhe per te provokuar zgjedhjet e parakohshme, brak tis per 4 muaj Parlamentin. Megjithate, ne nuk i nderpreme perpjekjet tona per Kushtetuten, propozuam Asamblene Kushtetuese, te cilen ata e shpallen si grusht kushtetues. Kushtetuta e Presidentit, ndonese sipas ligjeve kushtetuese Presidenti nuk ka asnje te drejte te dekretoje nje Asamble Kushtetuese apo ta shpalle ate, sepse krijimi i saj eshte e drejte ekskluzive e Parlamentit shqiptar. Te ndodhur para ketij ballafaqimi, dhe duke mos patur 2/3 ne parlament, ne propozuam referendum per miratimin e kushtetutes, si nje forme qe ligjet tona kushtetuese, si nje forme qe ligjet tona kushtetuese (neni 16/2) e lejonin plotesisht. Akti i referendumit pati perkr ahjen e plote te eksperteve me ne ze te delegacionit te KE-se dhe te gjitha institucioneve te tjera nderkombetare. Lidershipi socialist Arbnori, ne kete seance u procedua me pergigjet e pyetjeve.
Nderkohe jane departizuar te gjitha institucionet e pavarura qe te percaktuara ne program.
Ne kete tre vjet u realizua reforma e pushtetit lokal, u organizuan zgjedhjet e para lokale te lira ne historine e Shqipërisë. Administrata lokale u vendos mbi baza ligjore qe perputhen plotesisht me Konventen Evropiane te autonomise lokale. Per qellime partiake ekstremistet e majte bejn tentativa te vazhdueshme per bllokimin e ketij pushteti. Konsolidimi i ketij pushteti eshte dhe mbetet nje problem shume i rendesishem.
Ne programin e PD per politiken e jashtme, hapja e vendit, sigurimi i mbeshtetjes per reformen dhe nderkombetarizimi i çeshtjes shqiptare percakton si objektiva madhore te kesaj politike.
Gjate ketre vjeteve Shqipëria, Tirana, priti dhe percolli kryetare shtetesh ministra dhe drejtues te Organizatave Nderkombetare me shume se çdo vend tjeter ballkanik dhe me shume se gjate gjithe historise se saj shekullore marre se bashku. Te mos harrojme se Shqipëria, Kryeministrin e fundit komunist, te se cilës jo me larg se tre vjet me pare linte ne aeroport per vizë, u vizitua ne keto tre vjet nga personalitete evropiane dhe boterore, kryetare shtetesh dhe drejtues te institucioneve nderkombetare si Papa Gjon Pali II, e gjykatave. Ne jemi anetaresuar asnje force tjeter politike, ne lindje. Keshtu, te Drejtave te Njeriut, qe eshte nje kohehesisht e parakohshme, brak tis per 4 muaj Parlamentin.
Vizitat e Presidentit Skalfaro ne Shqipëri, vizita e zotit Meksi ne Itali, vizitat reciproke te Ministrave te Jashtem, takimi im me z. Berlusconi, vazhdimi nga Italia me pareshtje i ndihmave per Shqipërinë deshmojne per perspektiven dhe nivelin aktual te bashkepunimit miqesor shekullor me kete vend.
Forcimi i lidhjeve te gjithanshme me Francen, Britanine e Madhe, Austrine dhe vendet Skandinave percaktohen ne program si objektiva te politikes sonë te jashtme. Mendoi se Traktati i Miqesise me Francen dhe marreveshjet e tjera te nenshkruara me kete vend, krijimet me Francen, vizitatar, vizitata e Kryeministrit Meksi dhe zotit Serregi ne Paris, shkembimi i delegacioneve ushtarake jane zhvillime historike ne marredheniet tona miqesore dhe dypaleshe.
Britania e Madhe dhe marredheniet tona jane miqesore dhe kane arritur nivele te panjohura me pare. Vizita e zotit Herd ne Shqipëri, e Ministrave Hog dhe Coker, vizita ne Angli, shkembimi i delegacioneve ushtarake si dhe marreveshjet e nenshkruara i dhane nje shtytje te madhe marredhenieve tona miqesore. Qeveria britanike, fill pas zgjedhjeve çlironj an Shqipëtar, ndihmoi ne kena teknike dhe ekonomike.
Ne programin e PD kerkohet marredhenie shume te mira me Greqine si dhe garantimi i te drejtave te pakices greke ne Shqipëri dhe i te drejtave njerezore ndaj çameve ne Greqi dhe riatdhesimin e tyre. PD qe ne fillim i ka kushtuar dhe i kushton nje rendesi te veçante marredhenieve me fqinjet tane jugore. Shqipëria nuk ka luajtur asnje provokim ndaj saj, i ka shprehur dhe do t’i shprehe miqesine per ndihmen qe i ka dhene Shqipërisë, ne perpjekje me programin e PD, ka realizuar ne kete tre vjet, siç pohon Komisioneri i Larte i OSBE-se per pakicat, zoti Van Der Shtul, standartet e Kartes se Kopenhagenit per Pakicat, standardet qe ende nuk i plotesojne demokraci shume me te vjetra e madje vende themeluese te dokumentit te Helsinkit. Ne perkeqesim e fundit te marredhenieve me kete vend, vendet e BE dhe SHBA kane mbeshtetur qendrimin tone te hapur per dialog dhe jane shprehur kunder bllokimit.
Ne kemi ngritur problemin çam dhe dhe vazhdon t’ja jape edhe sot. Disa probleme te njohura ngadhënje nga Greqia - Nanon u kapercyen, duke mos zbehur aspak miqerohen tone te thelle dhe bashkepunimit miqesor me te ndihme dhe mbare shqiptare qytetaret italiane i kane dhene dhe po i japin Shqipërisë. miqesor shekullor me kete vend.
Me tej, Britania e Madhe madhe marredhenieve tona miqesore.