Kryetari i PDSH-së, z. Tritan Shehu pritit ambasadoren e SHBA-së dhe ambasadorin rus në Shqipëri Kryetari i PDSH-së, z. Tritan Shehu priti ambasadoren e SHBA-së dhe ambasadorin rus në Shqipëri. Më datë 7-4-1997 kryetari i PDSH-së z. Tritan Shehu zhvilloi një takim me ambasadoren e SHBA-së dhe me ambasadorin rus në Shqipëri. Biseda kishte si temë gjendjen politike në vendin tonë. Gjithashtu z. Lino, ambasadorja e SHBA dhe ambasadori rus, z. Avdeev, diskutuan gjendjen në qytetin e Vlorës dhe masat e nevojshme që duhen marrë për të dalë nga kjo situatë. Në takim u nënvizua një herë se çelësi i zgjidhjes së krizës shqiptare është rivendosja e pushtetit ligjor, e kontrollit të shtetit dhe e administratës, lufta kundër banditizmit dhe shkrirja e të ashtuquajturve komitete, të vetëquajturat qeveri. Të gjithë të pranishmit vlerësuan se vendosja e rendit publik është kushti i parë për zgjidhjen e krizës shqiptare. Z. Lino theksoi se propozimet e Partisë Demokratike janë krejtësisht realiste dhe janë në përputhje me angazhimet që ka bërë Shqipëria ndaj institucioneve europiane. Ai tha se nuk mund të ketë zgjedhje pa rend dhe qetësi. Në kushtet e mungesës së rendit publik dhe të një administrate funksionale, tha ai, zgjedhjet do të ishin farsë. Ai pohoi se pa kthimin e autoritetit të shtetit në jug dhe pa çarmatimin e të ashtuquajturve komitete është e pamundur të zhvillohen zgjedhje të lira dhe të ndershme. Pas kësaj, z. Lino parashtroi atë që deklaroi se janë pikat kyçe të programit demokrat për zgjidhjen e krizës shqiptare. Së pari, sipas tij, duhen marrë masa të rënda kundër bandave të armatosura dhe rikthimit të rendit. Së dyti, duhet të armatosen dhe të kthehen në normalitet strukturat shtetërore. Së treti, duhet të krijohet një klimë e qetë dhe qytetarët të kenë garanci për jetën dhe pronën e tyre. Së katërti, zgjedhjet duhet të jenë të lira e të ndershme dhe nën kontrollin e organizmave ndërkombëtare. Ndërkohë ai kërkoi që zgjedhjet të zhvillohen vetëm pasi të jetë qetësuar gjendja në vend. Ai tha se vendimi për caktimin e datës së zgjedhjeve duhet të merret vetëm pasi të konsultohen të gjitha forcat politike dhe pasi të jetë rivendosur rendi e siguria në vend. Ai shtoi se çdo zgjidhje tjetër do të ishte e dëmshme për procesin demokratik. Ai theksoi gjithashtu se SHBA dhe Rusia mund të japin një ndihmë të çmuar për zgjidhjen paqësore të krizës dhe për forcimin e institucioneve ligjore në Shqipëri.

Sot u mbush një muaj nga Marrëveshja Politike, e nënshkruar në prani të Presidentit të Republikës, me anë të së cilës Ylli Bufi dhe forcat politike të përfaqësuara nga ai në qeveri morën përsipër drejtimin e vendit dhe bënë të njohur programin e tyre. Gjatë kësaj kohe qeveria e drejtuar nga Bufi, pra qeveria e pajtimit kombëtar, bëri dhe propagandoi se po i rikthente vendit qetësinë, se po punonte për rivendosjen e autoritetit të shtetit dhe po bënte gjithçka për shmangien e një lufte civile. Por një tërthorazi deklaronte se gjatë kësaj kohe po punohej për përgatitjen e zgjedhjeve të reja parlamentare në qershor. Qeveria, gjatë këtyre katër javëve, nuk bëri shumë punë për t'i realizuar këto objektiva. Në vend që t'i përmbahej programit të saj me përpikmëri, ajo herë pas here u përfshi dhe në skena të pastërta politike, madje për disa nga drejtuesit e saj që atëhere u kuptua që ishin nisur në të tjera shkapërderdhje.[?] Të katër forcat politike që përfshinë në këtë qeveri e morën gjendjen e vendit në pikën më të errët. Kryengritësit në jug i kishin asgjësuar pothuajse tërësisht forcat qeveritare dhe ato të rendit publik në atë pjesë të atdheut. Spastrimet etnike të policisë dhe ato të SHIK-ut në të gjithë jugun e vendit ishin thuajse realitet. Bandat e armatosura kontrollonin pothuajse të gjitha rrugët dhe qytetet kryesore të Shqipërisë. Qeveria e atëhershme e kryesuar nga Aleksandër Meksi dha dorëheqjen për t'i lënë vendin qeverisë së pajtimit kombëtar. Presidenti i Republikës dekretoi kryeministër Ylli Bufin. Menjëherë pas krijimit të qeverisë së pajtimit kombëtar gjendja u përkeqësua edhe më shumë. Përveç Tiranës, kudo tjetër në vend, rendi publik u shpërbë pothuajse tërësisht. Sheshet dhe rrugët e kryeqytetit nuk vunë para kryengritësve të jugut. Vendi nga dita në ditë po shkonte drejt asaj që quhet luftë civile. Situata e krijuar në vend kishte dhe një anë tjetër, atë politike. Ose më saktë lufta ka zonë veprimi vetëm në jug. Të vetmit armiq që qeveria e pajtimit kombëtar i kishte dhe i ka, janë grupet banditeske. Në mënyrë të natyrshme, qeveria e pajtimit kombëtar duhej të shpallte luftë kundër tyre dhe të kërkonte që t'i kapte një e nga një. Në fakt nuk ndodhi kështu. Qeveria nuk goditi grupet e armatosura dhe nuk tentoi të kapte asnjë prej drejtuesve të tyre. Ajo nuk tentoi të rikthente autoritetin e shtetit dhe të policisë në jug. Përkundrazi herë pas here vuri në dyshim ligjshmërinë e vendimeve të Presidentit, ligjshmërinë e forcave që i bindeshin atij, policisë dhe SHIK-ut. Qeveria e pajtimit kombëtar nuk shpalli luftë ndaj bandave por, me sa duket, vendosi të negociojë me to. Gjersa e bëri këtë, ajo njohu njëkohësisht edhe ato struktura që kishin marrë atributet e shtetit. Komitetet e Shpëtimit Publik për qeverinë u bënë njëkohësisht edhe një adresë, me të cilat ajo negocioi. Në fakt, këto të fundit ishin e mbetën struktura kriminale dhe uzurpatore. Qeveria e pajtimit kombëtar nuk i konsideroi të tilla, por ende vazhdon të bisedojë me drejtuesit e tyre. Ajo e zhvendosi ose e projektoi të gjithë konfliktin me grupet e armatosura dhe me strukturat e tyre të pushtetit paralel në një plan më të gjerë, edhe në atë politik. Për disa nga përfaqësuesit e forcave politike pjesëmarrëse në qeveri kryengritësit u bënë njerëz me ideale dhe qëllime të larta politike. Kësisoj, qeveria me qëndrimin e saj i afirmoi ata si një realitet të mirëqenë, me të cilin duhej bashkëjetuar. Për një qeveri që një muaj më parë e mori gjendjen e vendit në kushtet e një lufte civile të pashpallur, si kjo e Ylli Bufit, është e habitshme dhe tepër e rrezikshme kjo politikë. Shqipëria rrezikoi seriozisht të ndahej. Për fat të keq qeveria nuk tregoi shenja se po luftonte për të kundërtën. Ajo nuk insistoi deri në fund që të rivendoste autoritetin e shtetit në të gjithë vendin. Përkundrazi, asaj iu kushtëzua dhe iu imponua, nën trysninë e armëve dhe të forcës, të tërhiqte nga jugu strukturat e veta të policisë. Si shpërblim për këtë, qeverisë së Ylli Bufit iu besua dhe iu afrua një lloj fuqie politike. Për fat të keq, ajo nuk insistoi deri në fund, ashtu siç ishte detyra e saj, për të rivendosur rendin publik. Koha njëmujore e saj e dëshmoi këtë. Pikërisht për këtë, qeveria e Ylli Bufit e mbylli një muaj të saj të parë duke mos arritur asnjërin prej qëllimeve që i vuri vetes. Ose më saktë, e mbylli një muaj dhe asaj iu shfaqën të gjitha problemet që ajo kishte në dorë të zgjidhte. Qetësia për të cilën po flitet mbetet thuajse një iluzion. Strukturat e shtetit janë ende të rrënuara në jug dhe të dobëta në veri. Lufta e pashpallur apo sabotimi me armë i autoritetit shtetëror vazhdon. Kthimi i ushtrisë në jug po bëhet me vështirësi dhe jo në rrugë normale. Të gjitha këto dëshmojnë për paaftësinë e qeverisë së pajtimit kombëtar për të bërë më të mirën e mundshme që të qeverisë vendin.[?]

Kryetari i PD Prof. Tritan Shehu, rreth nismës së presidentit Berisha lidhur me kushtetutën e re të Shqipërisë Unë mendoj se nismëtarja e Presidentit Berisha dhe të gjitha këto lëvizje politike që kanë ardhur si përfundim i zhvillimeve të fundit në vendin tonë, janë tërësisht në realizimin e objektivit të Europës ende për fatin nga realizimi i Europës mesatare janë pozitive. Kjo do të na mbështesë në punën tonë për të ndërtuar një kushtetutë sa më europiane, sa më demokratike që të jetë e tillë në të gjitha aspektet, me një frymë dhe me përmbajtje ashtu siç e kërkon shqiptari. Për ne të gjitha këto lëvizje politike të Berishës do të ketë këtë rëndësi në vendin e vetë, do të jetë tërësisht në realizimin e kushtetutës dhe për fakitin se nga realizimi i reformimit të Europës mesatare janë pozitive.[?] Europa mesatare janë pozitive.[?]

Në prag të mbledhjes së Këshillit Kombëtar Tendenca për ta kthyer Këshillin Kombëtar nga një organ që duhet të marrë vendime politike në një organ aligjësor nuk është tolerancë për asnjë shqiptar. Të gjithë veprimet e ndërmarrura për ta paraqitur këtë forum si një seancë gjyqësore nga një organ i marrë vendime politike janë përfaqëse e moralit të asaj kategorie të njerëzve që po përpiqen t'ia kthejnë komunizmit dhe sot kërkojnë ta transformojnë atë në marrëveshje të demokracisë.[?]

Tendenca për ta kthyer Këshillin Kombëtar nga një organ që duhet të marrë vendime politike në një forum dekomunizues e gjyqësor nuk është tolerancë për asnjë shqiptar. Të gjitha veprimet e ndërmarrura për ta paraqitur këtë forum si një seancë gjyqësore nga një organ që duhet të marrë vendime politike janë shprehje e moralit të asaj kategorie të njerëzve që po përpiqen t'ia kthejnë komunizmit dhe sot kërkojnë ta transformojnë atë në marrëveshje të demokracisë.

Shoqata “Bregeti”, kryetari i bashkisë Himarë dhe Këshilli Komunës Lukovë kërkojnë Vazhdon sa më parë të organizojë rrondin në Vlorë dhe në qytetet e tjera që i janë nënshtruar të ashtuquajturës “Komitete të Shpëtimit Publik” dhe forcave të armatosura të tyre për të ripërtërirë e rivendosur kontrollin e shtetit në to. PDSH e qarkut të Sarandës i ka drejtuar me 8 Prill 1997 kryetarit të qeverisë shqiptare z. Bashkim Fino një shkresë, ku i kërkon me urgjencë të ndërhyjë për rivendosjen e rendit në Himarë e zonën e bregdetit. Z. Fino urgjentisht ta organizojë forcën e shtetit në zonë të luftojë me të gjitha mjetet dhe me ngulm për të çarmatosur ato grupe kriminale të ardhura nga Vlora të cilat janë grumbulluar në qytezën e Himarës, thuhet ndër të tjera në shkresë. Duke paraqitur shqetësimin e rëndë të minoritetit grek e të banorëve të krahinës, PDSH e qarkut të Sarandës thekson se në Himarë dhe në zonën e Bregut po sundon me armë një lloj banditizmi i pastër. Zoti kryeministër, në qoftë se ju do të vazhdoni të mbështeteni në ato struktura që në jug janë quajtur të ashtuquajturat komitete shpëtimi dhe në grupet e armatosura që i mbështesin dhe i realizojnë, ju do të bëheni jo vetëm kundërshtarë të demokracisë por njëherësh edhe të shqiptarëve të etnisë greke në Himarë e bregdetit, theksohet në shkresë. Zonat tona nuk mund të qëndrojnë as gjatë në këtë gjendje mbytëse dhe të jashtëligjshme. Sipas PDSH e Sarandës, rivendosja e rendit publik në Himarë e rrethinat e saj nga qeveria do të zgjidhte natyrshëm shumë probleme të tjera të mprehta. Ne ju bëjmë thirrje të dilni hapur në anën e shtetit shqiptar dhe të krijoni kushte për rivendosjen e rendit publik në Vlorë e Sarandë. Vetëm në këtë mënyrë ju do të fitoni mirëbesimin e qytetarëve të këtyre zonave dhe do të bëheni të aftë për zgjidhjen e një sërë problemesh të tjera që i bëjnë banorët e këtyre zonave të jenë të shqetësuar. Ne ju bëjmë apel juve dhe qeverisë që të rivendosë rendin në Vlorë e Sarandë dhe përmes kësaj edhe kontrollin e shtetit në Himarë e bregdet, përfundon shkresa. Me 8 Prill 1997, të nënshkruar nga kryetari i Shoqatës “Bregeti” Kirillo Dhimo, kryetari i Bashkisë Himarë Vasil Bollano dhe kryetari i Këshillit të Komunës Lukovë Kristo Gorani.

“PD t'i dëm një 10 të fortë qeverisë,” tha zoti Kazan, me qoftë se preferon të ketë më indiferente në vendin me kryeministrin Fino dhe jo me presidentin Berisha.