Shqiptarët bojkotojnë qeverinë
Përqindje frigjionerike në zgjedhjet e 21 qershorit. Thatësirë në zonat e rebelimit. Koalicioni i majtë humb mëse gjysmën e votave
“Bashkimi për Demokraci”, fitore bindëse në Kavajë, Pogradec, Lazarat e oj; kryetari i bashkisë së Vlorës zgjidhet me çerekun e votave. Nano si Millosheviç. Vetëm në Serbi ka ndodhur një braktisje e tillë e zgjedhjeve
Kompas i politik i zgjedhjeve
Zgjedhjet e parakohshme lokale të 21 qershorit prodhuan dje zyrtarisht një Shqipëri me dy pamje. Njëra e rebeluar dhe tjetra e votuar. Ka qenë si një referendum që ka ndarë qytetarët në dy kategori. Njëra palë ka qënë njerëz që i janë bindur thirrjes së opozitës për të bojkotuar, ndërsa pala tjetër ka votuar për kandidatët vendorë të partive politike. Të dyja palët nuk janë përzier, por kanë qëndruar si dy brigje të ndara përballë njëri tjetrit.
Shifra e pjesëmarrjes ka qenë ndër më të ulëtat që mund të kujtohen për një palë zgjedhje. Në shumicën e qyteteve ajo nuk e ka kapërcyer dot kufirin e 25 për qindëshit. Më e ulëta është shënuar në ato zona që cilësohen si tronditura të rebelimit të vitit të shkuar. Në Vlorë, për shembull, ajo ka mbetur afër 20 për qindëshit, duke u lëkundur nga 12 deri në 19 për qind për njësitë e qytetit. Po kështu, niveli i pjesëmarrjes ka qënë më pak se 20 për qind në Sarandë dhe po kaq në Delvinë. Përjashtim bëjnë zona si Kavaja, ku pjesëmarrja ka qenë shumë më e lartë e po kështu edhe Pogradeci e Lazarati, ku veçanërisht kandidatë të opozitës kanë shënuar fitore.
Në tërësi, ajo çfarë u vu re nga votimi i djeshëm ishte një mospërputhje e qartë midis preferencës së elektoratit dhe rezultatit përfundimtar. Partia Socialiste dhe aleatët e saj mund të kenë fituar në mjaft njësi vendore, por kjo fitore vjen më tepër si rezultat i boshatisjes së qendrave të votimit sesa si dëshmi e një mbështetjeje popullore. Në shumë vende numri i votuesve ishte aq i ulët, sa kandidatë janë zgjedhur me një pakicë shumë të vogël të popullsisë.
Ky fenomen mori formën më të qartë në Vlorë, ku kryetari i bashkisë doli fitues me rreth një të katërtën e votave të mundshme. Në këtë kuptim, ai nuk mund të shihet si përfaqësues i vullnetit të qytetarëve, por si produkt i një gare të cunguar. Situata të ngjashme janë vënë re edhe në bashki e komuna të tjera të vendit.
Për opozitën, bojkoti duket se ka funksionuar si një instrument politik i efektshëm për të delegjitimuar procesin. Ai nuk e pengoi zhvillimin formal të zgjedhjeve, por i hoqi atyre substancën e përfaqësimit. Kjo është arsyeja pse rezultati i djeshëm mund të lexohet jo si një sukses i qeverisë, por si shenjë e krizës së saj.
Në disa qytete, si Kavaja e Pogradeci, mbështetja për kandidatët e “Bashkimit për Demokraci” ishte e dukshme dhe e mjaftueshme për fitore. Këto rezultate krijojnë një hartë politike të çarë, ku zonat e pjesëmarrjes dhe të bojkotit nuk përkojnë me kufijtë administrativë, por me klimën politike të secilit rajon.
Në krahasim me vende të tjera të rajonit, rasti shqiptar i ngjan më së shumti Serbisë së viteve të fundit, ku bojkoti i opozitës dhe humbja e legjitimitetit të pushtetit kanë prodhuar situata të ngjashme. Prandaj edhe krahasimi i bërë me Millosheviçin nuk është thjesht figurativ, por synon të nënvizojë natyrën politike të këtij rezultati.