Qeveritarët braktisin zyrat
Ceremonit e madhë e Qendrën Ndërkombëtare të Kulturës. Procesion i mijëra njerëzve tek varri i Azemit dhe vendi i vrasjes së tij. Libër i vrr me aktivitetin e heroit
GJAKU I Azemit nuk bëhet ujë
Nga A. ALIÇKA
Ka kaluar jo më shumë se dy orë nga vrasja e Azem Hajdarit, dhe një grup gazetarësh mblidhen në mjediset e gazetës RD për ta ndjekur konferencën e Kryetarit të Partisë Demokratike, z. Sali Berisha. Përveç lajmeve që mbërrijnë në zyrë, telefonit dhe agjensitë e lajmeve, vetë jeta e qytetit dukej se kishte ngrirë dhe ndihmohej të kuptohej masa e rëndë e këtij incidenti të paimagjinueshëm. Më pas, për t’i shpëtuar ankthit dhe për të kuptuar njerëzit, dola në qytet. Jo më shumë se 150 metra larg selisë së PD, përballë turmës së njerëzve që mbanin zi, në një dyqan të vogël lulesh u afrova dhe pyeta shitësen: “Çfarë mendoni ju, zonjë?”. Ajo uli kokën dhe tha ngadalë, “Azemi po kthehej në legjendë. Kjo vrasje do ta shenjtërojë”.
Dhe tashmë rrugët e Tiranës në këtë mëngjes vjeshte qarkullojnë nga njerëz që nuk duan ta besojnë ndarjen e tij, por bëjnë çmos që deri nesër të mos e lënë të ikë. Së pari tek sheshi “Skënderbej”, teksa mitingjet vazhdonin si zakonisht, nuk kishte si të mos ndjeje se ç’kujtime po zgjoheshin. Ata mijëra njerëz që shtyheshin për t’i hedhur një vështrim arkivolit me trupin e pajetë të Azemit, që ishte vendosur pas një gardhi prej druri ngjitur me monumentin e Skënderbeut, u ngjanin jo vetëm mijëra njerëzve që para pesë vjetësh përshëndetën djaloshin e parë demokrat që hipi në podium me zërin e rebelimit, por edhe njerëzve të një përvoje më të lashtë. Një grua e vjetër, veshur me të zeza, përpiqej t’i fliste me zë të ulët një fotografie të Azemit në krah të arkivolit. Më tej, nënat dhe motrat e djemve të vrarë nga diktatura qanin para tij si para djalit të tyre. Diku fshatarë me zë të lartë thërrisnin emrin e tij, ndërsa të tjerë ngrinin lart gishtat e fitores për ta përshëndetur. Dallkoheshin qartë se po i jepnin lamtumirën jo vetëm një njeriu. Mendova se kur të gjithëve u shfaqet perëndia e tyre, të paktën njëherë në jetë, e shenjtë dhe e paprekshme. Turma ju afrohej me gjunjë e me lot, me frikë dhe me dhimbje. Azem Hajdari po kthehej në mit.
Në mjediset e Qendrës Ndërkombëtare të Kulturës kishte një disiplinë të mahnitshme. Dukej sikur vetë ethet e zisë i kishin zbutur të gjitha emocionet e mëdha. Një protokoll i gjatë me përfaqësuesit e lartë të shtetit dhe të diplomacisë, homazhe të panumërta dhe kurora lulesh. Të shumtë ishin edhe ata që ndaleshin të çast para portretit të tij dhe nuk mund të ndaheshin pa pëshpëritur një fjalë apo një betim. Kudo ngjante se po ndodhte një përzierje e pazakontë e zisë personale me atë publike. Në fytyrat e shumë njerëzve lexohej se po përcillej një i afërm dhe një simbol njëkohësisht.
Më pas, në orën e pasdites, procesioni i gjatë u drejtua drejt varrezave të dëshmorëve. Nuk kish asgjë të organizuar me zhurmë; kishte vetëm një rrjedhë njerëzish që ecte me vendosmëri, me pankarta, me lule, me fotografi dhe me heshtje. Më vonë turma zbriti edhe te vendi i vrasjes, aty ku lotët përziheshin me zemërimin. Në mbrëmje qyteti ende ruante jehonën e emrit të tij.
NE FAQEN 4
Azemit në Qendrën Ndërkombëtare të Kulturës. Procesion i mijëra njerëzve tek varri i Azemit dhe vendi i vrasjes së tij