Pas një vëzhgimi në disa institucione e ndërmarrje të Tiranës Rritja e rendimentit, kursimet, të ardhurat, rritja e mirëqenies etj., janë të lidhura ngushtë me shfrytëzimin e kohës së punës. Ky mendim të vjen në mend edhe kur punohet, por edhe në rastet kur sheh rrugës njerëz që ecin ngadalë e të pa shqetësuar, makina që qëndrojnë të ndaluara me orë të tëra duke bërë tym karbonurat dhe koka bashkë, nëpunës që në vend që të zënë tavolinat dhe karriget e zyrave, zënë ato të klubeve dhe kafeneve, njerëz që humbasin kohë para një njesie në pritje të shitëses duke pare tabelën «shkehem pas pak». E atëherë do «s'do të shkon mendja tek disiplina, tek ato rregulla e sanksione shtetërore që organizojnë prodhimin e që lejojnë një shkallë të bëjë sipas qejfit. E atëherë bëhet i nevojshëm një vëzhgim i shpejtë i disiplinës së punës. Ja se ç'nxorrën nga ky vëzhgim në disa ndërmarrje e institucione të Tiranës. Puna fillon që në mëngjes Mëngjes, ora 7.00. Në Institutin e Studimeve dhe Projektimit Nr. 4, nuk paraqiten në punë 33 punonjës. Pra afro një e pesta e tij është punonjësve të institutit s'vjen në orar... Në Institutin e Studimeve dhe Projektimit Nr. 1, që është në të njëjtin vend me të parin, 20 të tjerë vijnë po me vonesë në punë. Të bashkëfësuar dhe të paqëtuar nga askush me 5, 10, 15, a më shumë minuta vonesë vijnë të tjerë e kërkojnë që të hyjnë dhe zënë vendet e tyre të punës. Dukët se qenka diçka e natyrshme që dikush të vijë me vonesë në punë perderisa mërzitem e s'e justifikimet e rëndomta për këto raste si «më la autobusi», «kisha fëmijën sëmurë», apo «ç'bëri pesë minuta». Ç'bëri pesë apo dhjetë minuta? Në institucionet që përmendëm, po edhe në të tjerë ka ekonomistë e statistikanë që mund të të thonë shifra që të habisin se ç'mund të bëhet në pesë apo dhjetë minuta! Por është dhe ana tjetër e medaljes. Edhe këto pesë a dhjetë minuta bëjnë pjesë në atë tërësinë e punës e për të cilën merr rrogën. Pra një pjesë paguhen, për më tepër se sa bëjnë. Kontrollët që kanë bërë e bëjnë organet e ndryshme të Partisë, të pushtetit a të ekonomisë tregojnë se «këtë 5 minuta», të humbura në realitet janë shumë më tepër se kaq, se kanë brenda kafen e cigaren, bisedat shoqërore, sportin, shakatë e, shpesh, edhe thashethemet. «Jam këtu» e «jam aty» Ora është 14.30 minuta, kur do dhe tridjetë minuta nga përfundimi i orarit zyrtar, dhe nga dera e hapur e ndërmarrjes tregtare ushqimore nr. 1, dalin një grumbull grash e vajzash me çanta në duar. Në drejtorinë e ndërmarrjes, nëndrejtorit i saj, pyes nëse sa vetë ishin tani në punë, na përgjigji: - Tani veç meje është vetëm... dhurani. Ne sapo mësuam një mbledhje dhe e thamë dërguar të gjithë për kontrol...? Duket pak si i dyshimtë ky shërbim gjysëm ore para përfundimit të punës. Me tepër ka të ngjarë që ato të përfundonin më herët. Për edhe nëse këtë gjë nuk e themi me bindje, me bindje themi: kontrolli pa plan e i rastësishëm do të bënte i perceptuar. Këto të dyja janë mënyra të humbjes së kohës. Ngjitur me zyrat e kësaj ndërmarrjeje

Në këto ditë kur thatësira e tejzgjatur, i ka cuar rezervat ujore në kufirin shumë kritik, në afro 9 për qind të kapacitetit të tyre, për të njohur më mirë gjendjen shkuam në ndërmarrjen e ujërave në rrethin e Beratit. Skënder Jonuzi, drejtor i kësaj ndërmarrjeje, thotë: me situata të tilla kemi vite që jemi ndeshur. Ato na kanë mësuar se jo ujia, por rritja e kërkesave për rregull e disiplinë në punë bën të mundur përballimin e saj. Këto disiplinë na e kërkon prodhimi bujqësor që rrezikohet të humbasë, sepse edhe ne e ndjejmë veten zot të këtij malli. Ballafaqimet për probleme të tilla si ai sa ujë damë sot, si u përdor ai etj., bëhen dhe herë në ditë, në mëngjes herët dhe vonë në darkë. Stacionet e pompimit funksionojnë të gjitha. Si pasojë e disiplinës së lartë teknike, defektet eliminohen shpejt. Kështu u kemi dhënë ekonomive bujqësore nëntë 5 milionë metër kub ujë më shumë se gjithë sasisa e vitit të kaluar. Kontrollët ditën dhe natën, gjobat për shpenzime si në Poshë, Fushë - Peshtan na bëjnë të jemi gjithmonë në lëvizje, gjithmonë në këmbë si administratorë. Asnjë nga punonjësit tanë nuk ka bërë kërkesë për t'u larguar me lejen e zakonshme - etj». Ja si vendoset rregulli e disiplina, duke e kuptuar jo thjesht si çështje fakultative, por të lidhur me prodhimin e të mirave materiale, me probleme që s'presin më tej. Të nënvleftësohet ato do të thotë t'i hysh në hak punës dhe prodhimit. (Vijon në faqen 2)

(Foto: ATSH)

Dje Kryetari i Presidiumit të Kuvendit Popullor, shoku Ramiz Alia, priti në Pallatin e Brigadave delegacionin e Komisionit të Kongresit të SHBA për Sigurimin dhe Bashkëpunimin në Evropë, të kryesuar nga kryetari i këtij Komisioni, Denis de Koncini, dhe të përbërë nga senatori Pol Sarbanes dhe kongresisti Xhim Moody, si dhe personalitete të tjera që i shoqëronin ata. Në pritje merrnin pjesë deputetë Rolanda Dhimitri, Drejtore Agolli dhe zvendësministri i Punëve të Jashtme Muhamet Kapllani. Gjatë takimit, shoku Ramiz Alia, bëri një ekspoze të situatës në vendin tonë dhe foli për traditat historike të popullit shqiptar, të frymës së tij liridashëse, paqedashëse e demokratike. Shqipëria, në vazhdim, ai, ka ndjekur rrugën e vet të zhvillimit e të përparimit, rrugë që e ka zgjedhur vetë populli e që shpreh aspiratat e tij. Ai u ndal në transformimet që janë bërë në jetën e popullit shqiptar, duke theksuar se tashmë vendi ynë është përpara me optimizëm në rrugën e demokratizimit të mëtejshëm, në një gjë të fuqishme. Ky proces që është një kërkesë e zhvillimit tonë i hap perspektiva të reja e të mëdha progresit dhe begatisë së popullit, forcimit të marrëdhënieve, të miqësisë e të bashkëpunimit me vendet dhe popuj të ndryshëm të botës. Shqipëria, si një vend evropian, ka shoku Ramiz Alia, u kushton një vëmendje të veçantë zhvillimeve të reja në Evropë dhe është e interesuar seriozisht për pjesëmarrjen e saj në procesin e sigurimit dhe të bashkëpunimit në Evropë, për të dhënë kontributin e vet të drejtpërdrejtë në këtë proces. Nga ana e tij, senatori Denis de Koncini, falenderoi për takimin e ngrohtë dhe bisedën e humor me shokun Ramiz Alia, duke vlerësuar vlerën dhe rëndësinë e normalizimit të marrëdhënieve midis SHBA dhe Shqipërisë si dhe pjesëmarrjen e plotë të saj në KSBE. Ai, gjithashtu, shprehu kënaqësinë për vizitën në Shqipëri, për bisedimet e kontaktet e shumta që pati me zyrtarë e qytetarë të thjeshtë shqiptarë. (ATSH)

Dje u largua nga vendi ynë delegacioni i Komisionit të Kongresit të SHBA për Sigurimin dhe Bashkëpunimin në Evropë, i kryesuar nga kryetari i këtij komisioni, senatori Denis de Koncini. Në aeroportin e Rinasit ata u përcollën nga nënkryetari e Komisionit të Përhershëm të Punëve të Jashtme të Kuvendit Popullor të RPS të Shqipërisë, Rolanda Dhimitri, sekretari i këtij Komisioni, Driton Agolli, drejtori për Bashkëpunimin shumëpalësh në Ministrinë e Punëve të Jashtme, Petraq Pojani, etj. Po dje, para dite, anëtarët e delegacionit të Komisionit të Kongresit të SHBA për Sigurimin dhe Bashkëpunimin në Evropë bënë një vizitë në Universitetin e Tiranës «Enver Hoxha», ku u takuan e biseduan me studentë e pedagogë. Rektori i këtij Universiteti, prof. dr. Nikolla Kononi, i njohu ata me veprimtarinë mësimore e shkencore për përgatitjen e kuadrove e specialiteteve të rinj, me masat që janë marrë e po merren për demokratizimin e mëtejshëm të punës e të jetës në këtë institucion, si dhe me bashkëpunimin e marrëdhëniet që ka Universiteti ynë me ato të vendeve të Evropës, të Mesdheut e të Ballkanit. (Vijon në faqen 4)

Pardje dhe dje, në bazë të marrëveshjes së arritur më parë, midis përfaqësuesve të ndërmarrjes «Agroeksportit» dhe drejtori të firmës së import - eksportit të Shkupit «Makimport», u zhvilluan në Tiranë bisedime për konkretizimin përfundimtar të saj. Këto dy ndërmarrje kontraktuan e parë për mallrat që firma «Makimport» do të marrë nga «Agroeksport» për t'i tregtuar në Jugosllavi. Brenda kësaj jave përfaqësuesit e ndërmarrjes sonë të tregtisë së jashtme do të shkojnë në Shkup për të përcaktuar mallrat që përbëjnë nga pajisje shtëpiake, elektronike, elektrike, artikuj kozmetikë, këpucë etj., të cilat sipas kontratës, do të vijnë nga Tirana gjatë muajit shtator të këtij viti. Si do të tregtohen mallrat jugosllave në Tiranë dhe ato shqiptare në Jugosllavi? Për të njohur më mirë, biseduam në ministrinë e eksport - importit të Ministrisë së Tregtisë së Jashtme. Sipas marrëveshjes, mallrat e firmës «Makimport» të Shkupit do të tregtohen në Tiranë në njësi të që do të hapë «Agroeksport». Jo ndërmarrje e tregtisë sonë të jashtme do t'i shesë artikujt me çmimet në lekë të mallrave analogë të tregut tonë të brendshëm. Për mallrat e reja, të llojeve që nuk janë tregtuar më parë, «Agroeksporti» me halkat përkatëse do të caktojë çmimet në lekë sipas kritereve në fuqi për formimin e çmimeve me pakicë. Për Ministrinë e Tregtisë së Jashtme në ndryshim nga të gjithëve, është interes i rëndësishëm që tregtarë industrisë në Tiranë me gjithë porosinë që ka marrë e premtojnë të ka dhënë nul një punën... të bërësë së tyre, po kështu nga të bërë gjatë 4 muajsh e çast...-regtimin e mallrave të firmës «Makimport», sapo ato të mbërrijnë në Shqipëri. Mallrat shqiptare që do të merrën nga firma «Makimport» e Shkupit do të tregtohen në Jugosllavi me çmimet e tregut të atjeshëm nga vetë firma. Shitblerja e mallrave midis «Agroeksportit» dhe firmës «Makimport» do të bëhet në bazë të çmimeve të konjukturës. Fitimet që do të realizohen nga shitja e mallrave jugosllave në Tiranë dhe atyre shqiptare në Jugosllavi do të ndahen proporcionalisht midis «Agroeksportit» dhe firmës private «Makimport» të Shkupit. Në Ministrinë e Tregtisë së Jashtme mësuam gjithashtu se ndërmarrjet në vazhdim të saj si «Agroeksporti», «Teknoimporti» etj., kanë tjetër plan zhvillojin bashkëpunimin e tyre me firmat e huaja dhe me shqiptarë me banim jashtë vendit për të lidhur marrëveshje e për t'i konkretizuar sa më shpejt ato, për të hapur njësi për shitje të mallrave të përdorimit të gjerë. MEHDI KOKHAJ

— Në prag të 2400-vjetorit të Beratit — 2400-vjetori i Beratit nuk është një festë e zakonshme. Ndoshta po të ishin kujtuar dy-tre vjet më parë, Durrësi do të kishte festuar 2600-vjetorin. Megjithatë Berati arriti që «ta gjejë» datën e formimit të tij. Dhe shkak për këtë u bë simpoziumi ndërkombëtar i përmendoreve të kulturës, që do të bëhet në shtator. Me kohë organet e Partisë e të pushtetit në Berat programuan punën për ta përmbyllur shtatëdhjetë të kësaj feste të veçantë atdhedashurie. Është me të vërtetë një festë e veçantë. Ne jemi mësuar të festojmë një përvjetor çlirimi apo një datë tjetër të shënuar, por dhe një histori shumë pak është gjetur tërësisht për t'i bërë të ditur shumëshumë data e ngjarje që kanë ndodhur të mprehta edhe aq shumë fymë të lartë atdhedashurie. Kështu vitit 1990 për Beratin është viti i 800-të i krijimit të familjes së shquar të Muzakajve, ashtu siç është e qartë Shqipëria feston edhe 800-vjetorin e krijimit të këtij tope të arbërorësh. Përpjekja e parë më mund të bëhet atëherë kjo: Çdo përgatitje kështu të fillojë në Berat? Si po e presin këtë festë të rrallë? Këtë mund ta vërtetë në seksionin e kulturës, me drejtuesen e përmendur te këtu... është, me nënvlerë historik, të grupit i piktorëve, në teatër e në skulpturë e kulturës të krijimtarisë popullore. Festa nuk është projektuar si t'a zakonshme, me flamuj e banderola, me një miting e aq. Mendohët të jetë krejt e veçantë. Piktori Agron Breçu punon për emblemën që do të simbolizojë shumëshpallës në Ministrinë e Punëve të Jashtme, Petraq Pojani, etj. Një gjë tjetër: Si do të paraqitet 2400-vjetori i Beratit? Si do të marrin një simbolike dhe histori, dhe një gjë e gjatë dhe e panderprerë e qytetit? Dhe pikërisht ka prerë e qytetit? Dhe pikërisht ka përgatitur dy makete. Njëri më i bukur se tjetri. Që të dy do të mbeten. Sëcili që t'i miratohet prej të tjerëve, do të jetë një emblemë e bukur dhe do të zërë vend të veçantë. Po që ai shëmtueshëm është - një piktori Aleksandër Filipi. Si mund të paraqitet harku në hyrje të qytetit? Qyteti në jetën e parë mbiqytet. Gjithë e harxhu skulpturor që duhet të shprehë dukshmërinë historisë dhe jetën e qytetit. Mirëpo është dhe në ballë: sytë e kujt? Skulptorët e rrugës, të kalojnë si një shembull. Megjithatë autorët e grupit skulpturor po punojnë me fantazi dhe kujdes. Shumë një nga gjë e bukur dhe e veçantë i përmendoreve që kulturore janë Brenda festës, edhe për simpoziumin ndërkombëtar... dhe për simpoziumin e mjeshtërive të ndryshme të kalasë; që nga piktorët, relievët e shtylla të tregtisë, ndërtime e sheshe të madhe e arkitekturës të qytetit, objektive të kulturës të partive... e dhe brendshme dhe... Një punë e madhe që kërkuesësi shumë të bëhet të tëra. Festa atdhedashurie e 2400-vjetorit të Beratit ka përfshirë edhe ndërmarrje e institucione të ndryshme. Koncerti katernatë poetik i teatrit profesional me regji të Sokol Propit, koncerti përmbyllës i shoqërisë së kulturës me dirigjent artistik Valentin Veizin, drama e Rexhep Qosja, «Vdekja e një mbretëreshe», me regji të Foto Vangjit janë duke u përgatitur për t'u paraqitur me dinjitet dhe krejt në mënyrë të veçantë. Mund të përmendim me radhë të gjitha ato që janë përfshirë në këtë festë. Dhe gjithnjë do të ishte tepër pak. Kështëlla e Beratit; Antipatrea e dikurshme, ndonëse për këtë ende nuk e ka thënë si duhet fjalën arkeologjia. Por kjo s'mund të bëhet në mënyrë amatore. As duket shkaqur ndonjë artikull. Shumë studime të huaj kanë ardhur në Berat, Sidomos në fund të shekullit e nëntëmbëdhjetë dhe në fillim të shekullit të njëzetë, ata kanë kërkuar studime tani i kishin aq që të pikt. Dhe thashe lë qithë Beratin e njëjtës Antipatrean lire. Për Beratin e vjetër nuk ka mundur të thuhet edhe Bargul (studiuesi, me sa duket, ka harruar se kjo kala, Barguli, është bërë fshati i sotëm Beratin, në shekull të Tomorit), ashtu edhe nga Parthia, veç pa asnjë argument, por edhe nuk ka munguar të quhet Patra, çka është shumë e qartë me Antipatrea, duke sjellë argumente bindëse, duke botuar pasqaje me emrat e mjetes e hershme. Kur fusim për Antikitetin është mend naq jen vit 200 para erës sonë, kur mërgjohet e saj në përpjekje me romakët dhe dhatë... taret po romakët shkruan se [partially illegible]. Ai nga qyteti u esh... [partially illegible] Nëjra nga piktoret po përgatit për ekspozitë një kompozim, «Dasura» (Vijon në faqen 3)

Në bashkëpunim me firma të huaja Sic mësuam dje, në Ministrinë e Ndërtimit po punohet dhe janë bërë marrëveshje me firma të reja bashkëpunimi të cilat kanë nisur lidhjet do të sjellin ndryshime e teknologjinë e prodhimit të materialeve të ndryshme. Këto janë të lidhura me shitjen e eksportit e paksimit e importit, futja e në përdorim të lëndëve të para. Puna me firmat dhe përparimi i lendëve të para, përfshirë në vendet ku prodhohen më tepër në vendin tonë, kemi marrë prodhime më mirë se ato të vendeve të tjera, për sistemet, për infrastrukturën. Çdo veprim që do të kryhet, na dha Dardhik Gjata, drejtor i drejtorisë së eksport-importit në Ministrinë e Ndërtimit, mbështetet mbi efektivitetin ekonomik të investimeve, mbi bazën e leverdisë ekonomike të reciproke me kushte kontraktimi të përshtatshme e të miratuara nga të dyja palët. Pas nënshkrimit të marrëveshjes me firmën Hallane «Nuova Id-press» e cila do të prodhojë makineri e nevojshme për linjën e re të implantit të polistirentit, që do të ndërtohet në Tiranë, pardje u dha konfirmimi nga Banka e Shtetit Shqiptar. Kjo do të thotë që marrëveshja është e garantuar dhe hyn në fuqi menjëherë; firma fillon prodhimin e makinerive për t'u lëvruar në afatet që janë përcaktuar nga të dy palët. Puna për ndërtimin do të fillojë në shtator, kurse më 6-10 dhjetorin e parë të vitit të ... (Vijon në faqen 2)