— NGA FJALA E SHOKUT RAMIZ ALIA NË MBLEDHJEN E SEKRETARIATIT TË KOMITETIT QENDROR TË PPSH ME 20. 9. 1990 — Në këtë mbledhje, e cila iu kushtua disa problemeve të formimit ideo-shkencor të rinisë studentore, merrnin pjesë si të ftuar edhe një grup veprimtarësh të dalluar të brezit të ri nga Universiteti dhe shkolla të tjera të larta. Duke diskutuar gjallërisht për këtë çështje, u kalua në një bisedë të ngrohtë shoqërore, karakterizuar nga fryma konstruktive e debatit, e analizës me sy kritik të përvojave dhe mangësive, e shqetësimit shkencor të detyrave për të ardhmen. Shoku Ramiz Alia dhe shokët e tjerë të Sekretariatit shkëmbyen mendime të dobishme me gjithë të pranishmit për të realizuar ndryshime pozitive cilësore në punën me rininë studentore. Rinia studentore, tha në këtë bisedë shoku Ramiz, është e çmuar për gjithë vendin. Nga radhët e saj do të dalin kuadrot e ardhshëm, ata që do të çojnë përpara ekonominë e kulturën, ata që do të forcojnë e përparojnë më tej atdheun. Populli gëzohet kur sheh përpjekjet e zellshme të rinisë për të mësuar, për të përsosuar shkencën, për t’u ngritur më lart intelektualisht, kur sheh që ajo kalit vullnetin e disiplinën në punë, ngre me hallet e popullit dhe shqetësohet për zgjidhjen e tyre. Rinia studentore, tha në vazhdim shoku Ramiz, meriton kujdes të veçantë. Kuadrot, specialistët, studiuesit, njerëzit e shkencës e të kulturës, janë bërë një nga faktorët më të rëndësishëm të përparimit socialist. Prandaj përgatitja e shëndoshë e tyre është një investim i madh për të ardhmen. Në vendin tonë, vuri në dukje ai, është krijuar tashmë një inteligjencie e fuqishme numerikisht dhe e ngritur nga ana kulturore e shkencore. Ajo po u bën duhet ndjekur për të arritur rezultate të frytshme në ekonomi e në politikë, në kulturë e në mbrojtje. Rritjen e rolit të shkencës, vazhdoi më tej ai, e kërkon edhe thellimi i procesit të demokratizimit. Nëse për zgjidhjen e problemeve ekonomike duhet të mbështetemi në ligje e metoda ekonomike, për trajtimin e çështjeve që dalin në fusha të tjera duhet të mbështetemi në ligjësitë e brendshme të tyre. Vendin e kompanive të aparateve dhe të administratave duhet ta zërë logjika dhe veprimi i ligjeve objektive. Drejtimi me metoda administrative është pjellë e fetishizimit të aparateve, të administratës, të cilat janë të nevojshme e kanë rol të rëndësishëm, por vetëm nëse veprojnë në mënyrë shkencore, kur rekomandimeve të shkencës u japin fuqi zbatuese me anë të ligjeve e udhëzimeve shtetërore. Inteligjencia jonë, studiuesit dhe rinia studentore, tha pastaj shoku Ramiz, duhet të ndihmojnë që puna jonë të ngrihet në ato shtje, për problem e formimit të një opinioni të drejtë shoqëror, duhet të jetë aktive e në ballë. Ajo duhet t’i tregojë vendin kujtdo që kërkon të pengojë nëpërmjet të turbullta, që shfij e bën punën e armqve të jashtëm të Shqipërisë socialiste. Partia jonë i ka vlerësuar rininë dhe inteligjencien gjithnjë si bashkëluftëtare. Të tilla kanë qenë e do të jenë ato edhe më tutje. Për këtë duhet punuar çdo sot. Vija e Partisë duhet të plotësojë vullnetet e brezave të rinj. Në qoftë se rinia dëshiron të njihet më gjerë me shkencën e temat me botën, ky është një qëllim i madh dhe shoqëria duhet t’i japë mundësi e t’i krijojë kushte asaj për ta realizuar. Kontakte me të gjera duhet të kenë të rinjtë me vlerat kulturore botërore, me artin dhe letërsinë e përparuar bashkëkohore, me filmin dhe shkencën. Por tani janë zgjeruar mundësitë edhe për kontakte të drejtpërdrejta, për të cilat duhet të mendojnë si organet shtetërore, ashtu edhe vetë organizata e rinisë. Rinia ka shumë ç’të mësojë nga zhvillimi i dijeve në shkallë botërore, ashtu siç ka dhe çfarë të afirmojë në botë nga vlerat e kulturës kombëtare. Shtimi i kontakteve të rinisë sonë me botën, qoftë përmes botimeve, përkthimeve, shfaqjeve etj., duhet të shihet si një proces i dyanshëm, marrje e dhënieje, dhe duhet realizuar pa komplekse krijuar tashmë një inteligjencë shkencore. Ajo po u bën ballë me sukses detyrave që i ka dalë përpara. Themelore është që ajo është e lidhur me popullin, se interesat e saj janë të lidhura me zhvillimin e përparimin e Shqipërisë socialiste. Kjo ka të bëjë me politikën e drejtë që ka ndjekur Partia, me mbështetjen e gjithanshme që i ka dhënë dhe me besimin që ka treguar e tregon vazhdimisht për të. Urtësia e saj në trajtimin e inteligjencës e dëshmon edhe koha e sotme. Që nga çlirimi i këtij të shumta kanë qenë përpjekjet e armikut për t’i kthyer rininë dhe inteligjencën në rezervë të tyre, por askush s’ia arriti dhe s’mund t’ia arrijë kësaj. Më tutje shoku Ramiz theksoi disa detyra imediate që lidhen me forcimin e bindjeve ide-shkencore të brezave të rinj shkollorë. Roli i shkencës, i studimeve, i dijeve dhe dijetarëve, tha ai, duhet të rritet më shumë në të gjitha fushat e jetës sonë. Synimi ynë duhet të jetë që në çdo punë të vendosë mendimi shkencor, jo urdhri i një nëpunësi, preferenca e një drejtuesi. Koha i ka thërritur shkencës dhe studimit të ashpër kërkesa të luajnë role të reja në përcaktimin e orientimeve të zhvillimit dhe në realizimin e tyre. Ato duhet të paraprijnë e zhvillimin në çdo fushë, duhet të tregojnë rrugën më racionale që nga jeta kulturore në shoqëri, duke u bërë pjesë e rëndësishme të jetës së vendit, në çdo nivel. Për këtë poshtë, janë të nevojshëm mënyrë shkencore, kur rekomandojnë ngrihet në ato nivele që kërkon koha. Në këtë punë do të dalin edhe njerëzit e shquar, talentet, veprimtarët e zotë. Demokratizimi është një proces i madh, që përfshin gjithë masat punonjëse, por nuk duhet lejuar që të kthehet në mjet spekulimesh për njerëz të veçantë që janë në kundërshtim me interesat e popullit. Prandaj edhe opinioni shoqëror duhet ta formojnë njerëzit e përparuar, luftëtarët e vërtetë për çështjen e socializmit e të demokratizimit të jetës, pionierët e pararojës e komunistët, inteligjencia e rinia revolucionare, të gjithë ata burra e gra që e duan Shqipërinë kështu, të lirë e sovrane, siç e krijoi populli ynë me gjak e djersë në këto pesë dekada. Në duhet të formojmë opinionin për përparim e demokraci, për socializëm e mirëqenie, që arrijnë jo me thashetheme, jo me fjalë kafenesh, por me punë, me shumë punë, me disiplinë, bile me disiplinë rigoroze, me dije e shkencë. Vetëm mbi këtë bazë do të përparojë vendi, do të zgjerohet demokracia, do të rritet iniciativa, do të përmirësohet jeta. Rrugë tjetër, të ndershme e në dobi të popullit, rrugë që të garantojë lirinë e pavarësinë e atdheut, s’ka e s’mund të ketë. Rinia jonë, edhe për këtë çështje, duhet të zhvillojë një dije të një duhet të shihet si një proces i domosdoshëm, marrje e dhënie, dhe duhet realizuar pa komplekse e pa paragjykime. Duke folur më tej për çështjen e argëtimit të rinisë shoku Ramiz vuri në dukje se kërkesat e saj në këtë fushë duhen konsideruar krejt të ligjshme dhe duhen plotësuar në përputhje me shkallën e mundësive ekonomike. Dëshirat e rinisë për argëtim të mos i marrim me kutin e viteve të shkuara, vuri në dukje ai. Jam njohur me disa kërkesa që kanë të rinjtë për ambiente clodhëse e dëfrimi dhe nuk kam vënë re të ketë mides tyre pretendime të tepërta. Rinia dëshira ka shumë, por edhe hallet e vendit i njeh mirë, prandaj është mjaft e arsyeshme në kërkesat e veta. Sekretariati i Komitetit Qendror i ka rekomanduar Qeverisë të shpejtojë realizimin e disa projekteve që i janë paraqitur nga organizatat e rinisë për të ndërtuar mjedise argëtimi në Tiranë e në qytete të tjera. Investimet që mund të jepen duhen përdorur me efektshmëri e lartë. Në fund shoku Ramiz ritheksoi rëndësinë e vendimeve të Plenumit të 11-të të Komitetit Qendror të Partisë për rininë studentëske dhe shprehu besimin për forcën e saj krijuese e realizuese. (ATSH)

Me rastin e 2400-vjetorit të themelimit të Beratit Berati po feston 2400-vjetorin e tij si qytet. Si vendbanim, ai ka edhe 300 vjet më shumë. Është e një rëndësie kombëtare dhe ndërkombëtare mis-mja beratasë. Mund ta kishte marrë në kohë më se një qytet i lashtë e më i lashtë i Shqipërisë, më se një qendër banimi e kësaj treve adriatike. Atij që e mori, i lumtë! Stoli e ndërtimit mijëvjeçar, Berati flet për ndihmesën e popullit tonë në zhvillimin e qytetërimit në Ballkan. Shqipëria e shpalli qytet-muze pas Luftës dhe ka bërë mjaft që këtë titull Berati ta mbajë si duhet, duke merituar që ai të shpallet qytet-muze, i mbrojtur nga bota. Nuk dyshojmë se do të shpallet. Pasuritë arkitekturore dhe urbanistike, pasuritë e artit e artizanatit të këtij Qyteti të Bardhë janë vënë në pah mirë. Shkenca e re shqiptare ka derdhur pjesë të rritur e vlerësuar. Përmes tyre, shqiptarët mund të njohin 24 shekuj të historisë e të kulturës së tyre dhe bo ta po aq shekuj histori në Ballkan. Kur përmendim Beratin, kujtojmë historinë e ilirëve, romakëve, arbërve, Despotatin e Epirit, domenat e Muzakajve, epokën e Skënderbeut e qëndresën kundër osmanëve, pashallëqet autonome shqiptare, fillimet e lëvizjes kombëtare shqiptare, Çlirimin e vitit të madh 1944. Kujtojmë Glavinicën, Ballshën, Mbretërinë e parë pranë, kodikët e famshëm të Mjeshtërisë dhe epitatin e Aranitit, një kulm të me Onufrin dhe pasuesit e tij të shumtë, Nezimin e Naibin, që shqipen e hodhën mbi letër. Qytetin e djeshëm bujqësor e artizan, sot qytet industrial. Në këtë festë të madhe, gjithkush uron qytete si Shkodra, Lezha, Durrësi, Vlora me radhë, për mijëra vjetët e tyre. 2600-vjetorin e vet Durrësi mund ta kishte festuar më 1973. Selencia se nuk i feston të 25-26 shekujt e minierës së saj? Më 1006, Elbasani mund të kishte përkujtuar 500-vjetorin e ndërtimit të tij, duke kujtuar edhe të 18 shekujt e Skampës me tri rrugën Egnatia. Skampa ia ruan edhe sot emrin lumit të Shkumbinit. Po s’janë vetëm qendrat e lashta që duhen festuar. Kur i kanë vitet e tyre Voskopoja e Vithkuqi, motit qytete të zhvilluara? Përsi është qytet i ri, po, që kur? Kukësi dhe Peshkopia sa vjet bëjnë si qytete? Për sa vjet ecin Laçi e Përrenjasi e Memoriali me të tjerë, që i pamë në të themelohen si qytete? Janë krenari qytetërimi qytetet.

— Brigada e shetipit e «Zërit të popullit» — Plenumi i 11-të i KG të Partisë i Aktualisht hap perspektiva të reja edhe për shtrirjen e zgjerimin e shërbimeve komunale e të artizanatit. Vendimet e këtij Plenumi shërbyen për të analizuar gjendjen deri tani në këtë sektor, orientuan për gjetjen e formave më efikase të organizimit kanë hapur shtigje të reja për veprim e nismat për më shumë veprimtari komunale e të artizanatit. Ka mbi dy muaj që organet dhe organizatat e Partisë si dhe organet e pushtetit dhe të ekonomisë në rrethin e kanë në duar këto vendime. Ç’është bërë për vënien në jetë të tyre? Për këtë ditët e fundit vëzhguam në rrethet e Durrësit, të Elbasanit, dhe të Tiranës. «Pesha e lehtë» e shërbimeve Ta themi që në fillim: gjendja e shërbimeve komunale dhe të artizanatit, jo vetëm në rrethin që vëzhguam, nuk i përgjigjet kërkesave bashkëkohore. Populli ka më shumë nevoja për shërbime, për llojshmëri, cilësi e korrektësie në kryerjen e tyre. Qytetarët janë mërzitur nga shprehje tipike të «lindura» në sektorin e shërbimeve: «hajde nesër», «hajde pas një jave»... Janë mërzitur edhe nga çeqejat për të kryer punën me një javë... Janë mërzitur dhe nga çeqejat për të kryer shërbyer shpejt, për të bërë me porosi lloje e modele. Të nxjerrë përfshirimin për rrugë qytetesh që zhurmojnë nga puna e zanatlinjve, nga lëvizja e klientëve... Konkurencë e njësive më njëra - tjetrën, e privatëve me njësitë shtetërore e kooperativat e artizanatit, propagandim e reklamë për të thithur klientë... Por të gjitha këto gjëra këtu e gjetani janë përfytyrime. Mundësitë e ndë nuk po kthehen në realitet. Habise së ndonjërit: «Pse? kaq shpejt do çelen?», opinioni, kërkesat e popullit i thonë: jemi vonë, madje po i zvarritim mjaft punët! A nuk flasin për zvarritje, për moskuptim, mosvlerësim vetë këto shifra: në rrethet e Durrësit, të Tiranës e të Elbasanit janë hapur këto dy-tre muaj përkatësisht 26, 43 dhe 33 njësi (jo pak prej tyre janë lustrueshënjtë). Janë tre rrethe që kanë me qindra mijëra banorë. Kërkon të njihesh me organizimin e një kooperative të artizanatit. Po ku ta gjesh?! Në Durrës thonë: ka ngritur për kooperativat e artizanatit (këtë e gjen edhe në materiale të mbledhjes së Byrosë së Komitetit të Partisë të Rrethit të datës 11 shtator). Kështu, siç veprohet, hapen përsiat që janë mekanizmi i ri apo format e reja të organizimit ngushtohen, shtetërot për shërbimet kthe Vështirësi që zmadhohen Edhe për nivelin e ulët të shërbimit në lokalet ekzistuese të shërbimit komunal e të artizanatit, edhe për mangësitë që vihen re në zgjërimin e mëtejshëm të tyre të nxjerrin përpara vështirësi. Pse është pa klient një njësi? «Mungon baza materiale, pjesët e këmbimit», - të thënë se shërbimet për frymë të popullsisë dhe fuqia blerëse që thithet nga shërbimet. Në rrethin e Elbasanit, në Tiranës dhe të Durrësit, me popullsi shumë të madhe e me lëvizje e klientelë të shumtë, për frymë të popullsisë kryhen 400-450 lekë shërbime në vit dhe thith përkatësisht 7,8 dhe 9 për qind e fuqisë blerëse. Vetë këta tregues të thonë se ka mjaft mangësi në punën me shërbimet, se ato përbëjnë një «peshë të lehtë» që presioni i kërkesave të popullit do t’i lëvizë lehtë! Hapësirat e mekanizmit të ri Rrugë të reja e të larmishme jep edhe për shërbimet komunale dhe të artizanatit mekanizmi i ri ekonomik. Të tregon hapësira të tëra për shtrirjen e zgjerimin e shërbimit; ngacmon mendimin për të ngritur lokale të reja, nxit ekonomisht që të japin më shumë drejt zhvillimit të përgjithshëm të vendit, edhe në botë nga vlerat e kulturës kombëtare. Ky kontaktet e dhënie, dhe duhet realizuar pa komplekse e pa paragjykime. Dhe re në zgjerimin - të (Vijon në faqen 2)

Dje paradite në qytetin e Fierit Komiteti Kombëtar i Veteranëve të Luftës së Popullit Shqiptar dhe komiteti i veteranëve të rrethit organizuan një takim me drejtues dhe veprimtarë të dalluar të kësaj organizate nga të gjitha rrethet e vendit, në të cilin u diskutua për punën e kryer në edukimin atdhetar e revolucionar të masave dhe detyrat që dalin për ta thelluar këtë veprimtari në përputhje me vendimet e plenumeve të kohëve të fundit të KQ të Partisë dhe të porosive të shokut Ramiz Alia. Merrnin pjesë edhe kryetari i Komitetit Kombëtar të Veteranëve të Luftës së Popullit Shqiptar, Shefqet Peçi, sekretari i Komitetit Qendror të Partisë, Pilo Peristeri, kryetari i Komitetit Ekzekutiv të KQ të rrethit, Anastas Pone, dhe shokë të tjerë. Pjesëmarrësit në këtë takim kërkuan vendosmëri për punën e deritanishme, për kontributin me vlerë që japin ata si militantë të Partisë për edukimin atdhetar e revolucionar të masave, duke zhvilluar veprimtari të shumta propaganduese, për të transmetuar veçanërisht tek brezi i ri traditat e shkëlqyera të popullit tonë në luftën për çlirimin e Atdheut dhe ndërtimin socialist të vendit. Në takim foli edhe shoku Shefqet Peçi, i cili ndër të tjera vuri në dukje punën e mirë të veteranëve në fshatra e qytete në zbatim të vendimeve të të porosive të shokut Ramiz Alia. Ai tha se detyrat që shtrohen aktualisht për demokratizimin e mëtejshëm të gjithë jetës së vendit duhet të vihen më mirë në qendër të vëmendjes të komiteteve të veteranëve në rrethe. Duke aktivizuar më shumë dhe në forma të ndryshme anëtarët e tyre e tërë masën e veteranëve puna e tyre të ndikojë fuqishëm për të kuptuar e vlerësuar drejt situatat në të cilat vendi ynë ndërton socializmin dhe masat që ka marrë Partia për thellimin e demokratizimit të shoqërisë kanë në themel forcimin e mbrojtjes së lirisë e pavarësisë së Atdheut, çuarjen përpara të fitoreve në rrugën që kemi zgjedhur vetë. Veteranët, vazhdoi ai më poshtë, janë të nevojshëm e kanë rol të rëndësishëm në jetën e vendit dhe në rrugën që kemi zgjedhur vetë. (Vijon në faqen 2)

Nga jeta kulturore në rrethe Grupi polifonik i Bënçës në Tepelenë është nga më të vlerësuarit në jetën kulturore-artistike të rrethit. «Biografia» e tij deri sot shënon pjesëmarrjen në më shumë se 350 veprimtari. Grupi ka një repertor të pasur e të larmishëm me mbi 220 këngë, shumë prej të cilave të regjistruara edhe në fondin e radios, televizionit, e Institutit të Kulturës Popullore. Ky grup ka tërhequr vëmendjen edhe të studiuesve të huaj, si: gjermanë, grekë, francezë etj. Këto ditë në shtëpinë e kulturës «Mustafa Matohiti» të qytetit u zhvilluan një varg veprimtarish kushtuar 25-vjetorit të krijimit të këtij grupi polifonik. Me këtë rast u organizua një sesion përvjetor dhe u hap një fotoekspozitë nga veprimtaria e tij. U organizuan edhe disa koncerte për artdashësit tepelenas, ku përveç këtij grupi morën pjesë edhe amatorët e ansamblit folklorik të Lapardhasë të Vlorës, të ftuar në këto veprimtari. SEJМEN GJOKOLI

Dje mbërriti për një vizitë në vendin tonë një delegacion i Komunitetit Evropian, i përbërë nga drejtorët politikë të ministrive të punëve të Jashtme të Italisë, Irlandës dhe Luksemburgut. Në Ministrinë e Punëve të Jashtme u zhvilluan bisedime midis delegacionit të Komunitetit Evropian dhe delegacionit shqiptar, të kryesuar nga zëvendësministri i Punëve të Jashtme, Sokrat Plaka. Gjithashtu delegacioni pati takim me drejtorin e Institutit të Studimit të Marrëdhënieve Ndërkombëtare, prof. Sofokli Lazri, dhe u prit nga ministri i Punëve të Jashtme, Reis Malile. Gjatë bisedimeve dhe takimeve u shkëmbyen mendime mbi marrëdhëniet dhe bashkëpunimin midis Shqipërisë dhe Komunitetit Evropian në fushat ekonomike, tregtare, etj. U fol gjithashtu mbi zhvillimet e sotme ndërkombëtare në Evropë e Mesdhe, mbi procesin e bashkëpunimit ballkanik dhe mbi hapat e ndërrmara nga Shqipëria për t’u bashkuar me procesin e Sigurimit e të Bashkëpunimit Evropian, etj. Po dje delegacioni i Komunitetit Evropian u largua nga vendi ynë. (ATSH)

Vështirësi që zmadhohen