Shokut Ramiz Alia i janë adresuar e po i vijnë letra e telegrama nga punonjës, kooperativistë, intelektualë e studentë, ushtarakë, nga të rinj, pionierë e veteranë të luftës dhe të punës, të cilët, duke shprehur mendimet e ndjenjat e tyre për këto zhvillime që po bëhen në vendin tonë e për këto probleme që po shqyrtohen e zgjidhen, shprehin besimin e gatishmërinë e tyre për t’i çuar përpara me sukses ato. Më poshtë po japim disa letra e telegrame dhe shkurtime nga to. Musineja Sotiri, shoqërisht e qepjes “Gaqo Tashko”, Tiranë: “Ca muaj më parë bëmë një diskutim të zjarrtë për zbatimin në kushtet e ekonomisë së tregut të mekanizmit e fitimit, duke marrë konkretisht organizimin e punës dhe pagesës. Sa jemi të gëzuara që me vendimet e fundit të Plenumit të KQ të PPSH edhe ato që trajtuam ne po marrin zgjidhje konkrete! Sot ndjehemi më të qarta e më të bindura për domosdoshmërinë e ndryshimeve të mëdha që po ndodhin në vendin tonë. Edhe ne si të gjithë shoqëria jonë po çlirohemi nga pengesat që na lidhnin duart e mendjen. Tani ndihemi më të çliruara për të menduar e vepruar, duke vënë në lëvizje të gjitha forcat e rezervat që kemi, të cilat do të ndikojnë në forcimin e ekonomisë e të pozitës sonë, por edhe në zgjidhjen më të mirë të problemeve tona social-ekonomike”. Zunilda (Sofri) Posaç, e deleguar e Koferencës së Tiranës, anëtare e Forumit të gruas, mësuese e dalluar, e dekoruar me urdhrin “Mësues i Popullit”: “Jemi me të vërtetë të ngazëllyera me kërkesat e grave tona komuniste, me ndjenjat e tyre të partishmërisë e me aftësinë e tyre, po aq sa me guximin dhe vendosmërinë për t’i çuar deri në fund qëllimet që i kemi vënë vetes, si edhe me qartësinë dhe pjekurinë politike të atyre që kundërshtojnë me argumente çdo gjë të vjetruar, konservatore, burokratike e që frenon ecjen përpara të proceseve demokratizuese dhe forcimin e socializmit. Njerëzit duan të dinë, të jenë pjesëmarrës në jetën politike e shoqërore, të kontrollojnë shtetin e qeverinë në zbatimin e ligjeve, të kenë sa më shumë mundësi e hapësirë që mendimi i lirë e debati i hapur të jenë një realitet për të gjithë”. Iljaz Jaupi, pedagog në Akademinë e Arteve: “Po demokratizohet jeta e vendit, po lihet gjithnjë e më shumë në veprim forca e mendimit të individit, po flitet për gjëra e dukuri që deri dje kanë qenë tabu e mëkat për t’i prekur. Kjo është shumë e bukur dhe forcon bindjen time se do të bëhen të tjera hapa përpara. Kjo i jep zemër njeriut ta luftojë më me forcë konservatorizmin, burokratizmin e rutinën, prej të cilave jo pak herë s’ka vuajtur edhe Instituti ynë e veprimtaria jonë krijuese e shkencore”. Rexhep Bislimi, shkencëtar në zyrën e projektimeve të Kombinatit Metalurgjik “Çeliku i Partisë”: “Ekziston nevoja që hallet e shumë problemeve tona ekonomiko-shoqërore të trajtohen më seriozisht, edhe me mendime të tjera. Po ta kthejmë në veprim burimin e madh të energjive të fjetura e të burimeve të pashfrytëzuara, po t’u heqim pengesat burokratike e konservatore, socializmi ynë do të ecë shumë përpara, do të forcohet e do të begatohet”. Mirvete Bungu, infermiere në gjinekologjinë e spitalit të Vlorës: “Unë i quaj të drejta e të mençura vendimet e Plenumit të KQ të PPSH. Ato i bënë njerëzit t’i shohin gjërat më me realizëm e optimizëm. Unë po i ndjek me kujdes edhe mendimet e popullit për veprimtarinë e pushtetit. Ka probleme. Njerëzit duan të dëgjojnë jo vetëm zërin e shtetit, por edhe zërin e tyre, të jenë aktivë e të bashkëpunojnë për të gjetur zgjidhje e rrugëdalje. Njerëzit e vendit tonë janë shumë të emancipuar për ta kuptuar se në demokraci nuk janë vetëm të drejtat, po edhe përgjegjësitë e secilit”. Jana Veliu, ekonomiste në sektorin e tregtisë në Fier: “Në qoftë se po preken e po mënjanohen një varg dukurish të këqija e pengesa të vjetruara, po krijohet terren më i favorshëm për të çuar përpara socializmin. Tregtia është shërbim për popullin dhe, kur ky shërbim shfaq të meta, ato vijnë edhe nga administrimi e organizimi. Mendoj se ka ardhur koha që gjërat të shihen më me përgjegjësi, më me efektivitet, me kritere të qarta e me kontroll më të madh nga poshtë”.

Zhvillimi (sotëm) Posaç e devel-tarive të konsumit dhe i ndërtimit të kooperativës bujqësore, me nënkuptimin e rregullimit të raporteve të reja me shtetin dhe kalimit në llogari ekonomike e një fitim financiar, e ka bërë shumë më të ndërlikuar e me më shumë kërkesa drejtimin e institucioneve bankare. Të gjitha këto kërkojnë nga banka një rol e vend më aktiv, por jo vetëm në kryerjen e shërbimeve, po, para së gjithash, në ushtrimin e kontrollit nëpërmjet kreditit e të parasë. Vetëm në këtë mënyrë banka do të përmbushë plotësisht funksionin e vet si instrument politik e ekonomik i shtetit, në përputhje me fazën aktuale të zhvillimit. Në legjislacionin e sotëm që po përsoset po përcaktohen e sqarohen më mirë të drejtat e bankës, por edhe detyrimet e saj. Kështu është bërë e qartë se mjetet financiare që kalojnë në dorë të kooperativës bujqësore janë mjete shoqërore dhe jo private. Me administrimin e tyre lidhen jo vetëm interesat e kooperativës, por edhe të shtetit dhe të shoqërisë. Nuk po flasim për revokimin e së drejtës së përdorimit nga kooperativa apo për cenimin e të drejtave të saj, por për ushtrimin e kontrollit bankar si mjet për të garantuar përdorimin me efektivitet e me kursim të mjeteve. Në kushtet e zgjerimit të veprimtarisë së kredive e të pagesave, banka duhet të jetë më pranë njësive prodhuese, të njohë më mirë gjendjen reale të ekonomisë, të dallojë në kohë mangësitë dhe të ndërhyjë me argumente profesionale. Krediti nuk mund të jepet mekanikisht. Ai duhet lidhur ngushtë me realizimin e planit, me aftësinë shlyese, me normat e qarkullimit dhe me disiplinën financiare. Ky është edhe kuptimi i rolit aktiv të bankës në kushtet e sotme. Njëkohësisht, banka duhet të ndihmojë ekonominë me analiza, me studime e me rekomandime, jo vetëm me transaksione. Ajo duhet të ketë iniciativë në evidentimin e burimeve të brendshme, në përmirësimin e qarkullimit monetar, në forcimin e kontrollit mbi fondet dhe në luftën kundër çdo shpërdorimi. Puna e saj kërkon kualifikim më të mirë, përgjegjësi më të lartë dhe lidhje më të ngushta me organet e tjera ekonomike. (Vijon në faqen 2)

Plenumi i 10-të bëri shumë zhurmë dhe solli me vete zhvillime të reja në mendimin e në veprimin e njerëzve. Kudo flitet për demokratizim, për heqje pengesash, për ndryshime në mënyrën e punës e të drejtimit. Këto procese nuk mund të mos pasqyrohen edhe në jetën krijuese, në art, në letërsi e në publicistikë. Krijuesit, si pjesë aktive e shoqërisë, kanë për detyrë të jenë më të hapur ndaj së vërtetës, më kërkues ndaj vetes dhe më të ndershëm në paraqitjen e problemeve. Nuk mund të ecet më me skema të ngrira, me fraza të përgjithshme e me patetikë të pavërtetë. Njeriu i sotëm kërkon fjalë të sinqertë, art që e ndihmon të kuptojë kohën dhe ta përballojë atë me mendje të kthjellët. Në këtë kuptim, kritika dhe vetëkritika nuk janë vetëm nocione politike, por edhe kategori të domosdoshme të kulturës krijuese. Vetëm nëpërmjet një klime të tillë mund të rritet përgjegjësia qytetare e artistit dhe të forcohet lidhja e tij me popullin. Kërkohet guxim për të thënë gjërat siç janë, pa stoli të tepruara, pa frikë e pa alibi. Kjo nuk do të thotë cenim i idealit, por pastrim i tij nga retorika dhe zbrazëtia. Vetëm kështu arti mund të jetë bashkëkohor, i dobishëm dhe i vërtetë. RENZI PULAHA (Vijon në faqen 2)

Në qeveri e Komitetit të përgjithshëm: Botuesi u shkurtuan 50 për qind e punonjësve Jo problemi i kontrollit të transportit ka trajtuar një varg çështjesh të organizimit dhe të drejtimit. Në përputhje me vendimet e fundit, po merren masa për të shkurtuar aparatin, për të thjeshtuar procedurat dhe për të rritur përgjegjësinë e strukturave. U muar mendimi i vendos, po zbatohet. Shqetësimet e punonjësve për ngarkesën administrative, për vonesat dhe për burokracinë kanë qenë të përligjura. Prandaj, krahas rishikimit të strukturave, po punohet për një disiplinë të re pune, për lidhje më të drejtpërdrejta me bazën dhe për kontroll më efektiv të zbatimit të detyrave. Në qeveri e komitet po bëhen lëvizje konkrete. Aparati i administratës qendrore e lokale nuk mund të mbetet më pas punës e reformës. Edhe ai duhet të japë shembull në kursim, në thjeshtësi e në efikasitet. Shkurtimi i 50 për qind i punonjësve në një varg sektorësh është një hap i rëndësishëm, por jo i mjaftueshëm nëse nuk shoqërohet me ndryshim të metodës së drejtimit. (Vijon në faqen 2)

Në ditët e sotme, kur flitet kaq shumë për reformë e për demokraci, shpesh harrohet se historia e popullit tonë ka lënë mësime të vyera edhe për ditët që jetojmë. Një komb që nuk njeh përvojën e vet, që nuk e studion me sy kritik e me përgjegjësi, e ka më të vështirë të gjejë rrugën e drejtë për të ardhmen. Historia nuk është vetëm rrëfim faktesh. Ajo është edhe shkollë mendimi, burim përvojash dhe provë e asaj se si popujt, në rrethana të ndryshme, kanë ditur të mbrojnë lirinë, pavarësinë dhe dinjitetin e tyre. Prandaj, trajtimi i historisë kërkon seriozitet shkencor, çlirim nga skemat e ngurta dhe lidhje më të gjalla me nevojat e sotme. Studimi i periudhave të ndryshme të zhvillimit kombëtar duhet të ndihmojë që të kuptohen më mirë edhe dukuritë aktuale: marrëdhënia midis shtetit dhe qytetarit, roli i ligjit, nevoja për pjesëmarrje, vendi i mendimit të lirë dhe rëndësia e përgjegjësisë publike. Këto nuk janë çështje të shkëputura nga historia, por të rrënjosura në të. Kjo kërkon edhe një gjuhë më të qartë e më të kuptueshme në botimet historike, më pak ceremonial dhe më shumë analizë. Vetëm kështu historia mund të jetë vërtet në shërbim të aktualitetit. QAZIM SUZHA (Vijon në faqen 3)

Tiranë, 21 prill (ATSH) — U nënshkrua protokolli tregtar midis Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë dhe Republikës Popullore të Polonisë për vitin 1990. Dokumenti përcakton shkëmbimet kryesore të mallrave dhe format e bashkëpunimit ekonomik midis dy vendeve në fushat me interes të ndërsjellë. Nënshkrimi i këtij protokolli u vlerësua si një hap i dobishëm për zgjerimin e marrëdhënieve ekonomike dhe për krijimin e mundësive të reja në shkëmbimin tregtar. U shpreh besimi se zbatimi i tij do të ndikojë në zhvillimin e mëtejshëm të bashkëpunimit dypalësh. (Vijon në faqen 3)

Më 20 prill, në pallatin e kulturës “Ali Kelmendi” u zhvillua mbledhja jubilare me rastin e 120-vjetorit të lindjes së V. I. Leninit. Në të morën pjesë përfaqësues të organizatave shoqërore, kuadro të partisë e të pushtetit, punonjës të arsimit e të kulturës, veteranë dhe të rinj. Në fjalën e mbajtur në këtë mbledhje u vu në dukje rëndësia e figurës së Leninit për lëvizjen revolucionare ndërkombëtare dhe për përvojën e ndërtimit socialist. U theksua gjithashtu nevoja që mësimet e tij të shihen në dritën e kushteve konkrete dhe të detyrave aktuale të zhvillimit. Në diskutime u shpreh vendosmëria për të thelluar punën ideologjike, për të rritur rolin e organizatave bazë dhe për të forcuar edukimin politik të masave. (Vijon në faqen 3)

Gjithkush mund t’i shtojë diçka kësaj teme 4-5 vjet më parë ishin bërë një seri shkrimesh për punën e mirë e për rezultatet e larta që kishte arritur ndërmarrja bujqësore “29 Nëntori” në Shkodër në drejtim të prodhimit dhe të organizimit. Sot kur po flitet kaq shumë për ndryshime e për përdorimin më të mirë të tokës, përvojat pozitive të tilla marrin vlerë edhe më të madhe. Tokën nuk mund ta zëvendësojë asgjë. Ajo është burim jete, pasuri themelore dhe garanci për ushqimin e popullit. Prandaj çdo pëllëmbë e saj duhet ruajtur, sistemuar, vaditur dhe shfrytëzuar me kujdes. Kjo kërkon jo vetëm teknologji e mjete, por edhe mendësi të re pune, përgjegjësi më të lartë dhe disiplinë më të fortë. Në disa zona ende hasen neglizhenca në sistemimin e parcelave, në kullim e ujitje, në mirëmbajtjen e kanaleve dhe në përdorimin me efektivitet të tokës së punueshme. Janë këto dobësi që dëmtojnë prodhimin dhe cenojnë interesin e përgjithshëm. Ato duhen parë hapur, pa justifikime, dhe duhen korrigjuar me masa konkrete. Nga ana tjetër, shembujt e mirë provojnë se kur organizimi është i drejtë, kur specialisti dëgjohet dhe kur kolektivi punon me ndërgjegje, toka jep shumë më tepër. Kjo vlen për fushat, për kodrat, për pemëtarinë e për blegtorinë; vlen për ndërmarrjet, kooperativat dhe ekonomitë ndihmëse. Në kushtet e sotme të reformës, puna me tokën merr një kuptim edhe më të gjerë. Ajo lidhet me furnizimin e tregut, me përmirësimin e jetës së fshatit dhe me forcimin e ekonomisë kombëtare. Çdo pëllëmbë tokë është një pasuri e pamatë dhe si e tillë duhet trajtuar. (Vijon në faqen 4)

Ndryshimet që po bëjmë nuk realizohen vetvetiu. Ato kërkojnë një punë më të kualifikuar në të gjitha drejtimet. Detyrat e reja nuk zgjidhen me metoda e mentalitete të vjetra.