Tërë kjo doktrinë prapambetjeje synon t’i lërë në gjunjë dhe t’i bëjë robër, ndonëse në emër të “lirisë”, për njerëzit e punës në kooperativat bujqësore, ku pronësia e përbashkët e fshatarëve kooperativistë duhet të kalojë në duart e të tjerëve. Janë po këta që me shkatërrimet e tyre e kanë rrënuar vendin, dhe jo bujqit kooperativistë. E kanë shkatërruar sepse këta pandehin se bëjnë “të re” duke shkatërruar të vjetrën. Fshatarët e kanë të qartë se pa u mbështetur në përvojën e tyre, pa u mbështetur në vlerat e fituara me punë e me djersë, nuk mund të ecet përpara. Kur flet për “pluralizëm”, për “demokraci”, për “shoqëri të hapur”, propaganda reaksionare kërkon që njeriu i punës të humbasë orientimin, të mos besojë më në forcat e veta, por të presë “shpëtimin” nga të tjerët. Ajo nxit dembelizmin, fitimin pa djersë, përvetësimin e pasurisë së përbashkët, kundërvënien e fshatit me qytetin dhe prishjen e çdo disipline pune. Në kooperativë, puna e organizuar dhe prona e përbashkët nuk janë pengesë për jetën e fshatarit, por mjeti i tij i vetëm për të siguruar bukën, farën, bagëtinë, tokën e punuar, ujitjen e kullimin. Kush u thotë fshatarëve të kundërtën, i mashtron. Kush i fton të hanë sot farën e motit tjetër, i shtyn drejt varfërimit. Kush i nxit të copëtojnë tokën, të rrëmbejnë makineritë, të plaçkitin depot dhe stallat, nuk u sjell liri, por rrënim. Partia dhe pushteti popullor nuk e kanë lënë dhe nuk do ta lënë fshatin në baltë. Ato kanë bërë dhe do të bëjnë gjithçka për të garantuar farëra, plehra kimike, karburante, pjesë këmbimi, kredi e mbështetje teknike, që toka të punohet dhe prodhimi të rritet. Por edhe këto masa nuk mjaftojnë, në qoftë se vetë njeriu nuk punon, nuk mban disiplinë, nuk kujdeset për pasurinë shoqërore dhe nuk i qëndron larg nxitjeve për rrëmujë e shkatërrim. Asgjë nuk arrihet pa punuar vetë. Kjo është një e vërtetë e thjeshtë, por e madhe. Ajo vlen për njeriun, për familjen, për kooperativën, për vendin. As liria, as demokracia, as mirëqenia nuk bien nga qielli. Ato fitohen me mend, me punë, me rend, me përgjegjësi. Kush kërkon t’i arrijë me rrugë të shkurtra, me rrëmbime, me anarki, me mashtrime, i humbet të gjitha. Sot fshati ynë ka nevojë për qetësi, për punë, për solidaritet e për besim në vetvete. Ka nevojë të ruajë çdo pëllëmbë toke, çdo mjet pune, çdo kokë bagëti, çdo farë e çdo mjet jetese. Ka nevojë të mos bjerë pre e thirrjeve që e shtyjnë të shesë sot të ardhmen e vet. Kush punon, fiton. Kush shkatërron, humbet. Kjo është prova e jetës dhe mësimi i ditës së sotme.

Programi i PPSH-së, paraqitur si platformë politike për zhvillimin demokratik të vendit, mbështetet në ruajtjen e arritjeve themelore shoqërore dhe në përshtatjen e tyre me kushtet e reja. Në të theksohet se rruga e reformimit nuk mund të jetë rruga e mohimit të çdo gjëje të ndërtuar, por e përmirësimit të saj në dobi të njeriut të punës. Dokumenti ngre si detyrë të dorës së parë sigurimin e rendit, të prodhimit dhe të jetës së përditshme, si kusht për çdo ndryshim real. Në të vihen në dukje nevoja për rritjen e efektivitetit ekonomik, për decentralizim të mençur, për nxitjen e iniciativës dhe për kontroll të përgjegjshëm shoqëror e shtetëror. PPSH vlerëson se pluralizmi politik nuk duhet të kthehet në shkatërrim të shtetit dhe as në luftë të verbër kundër çdo vlere të deritanishme. Programi i saj paraqitet si më real dhe më i besueshmi, sepse ruan ekuilibrin ndërmjet ndryshimit e qëndrueshmërisë, ndërmjet reformës e mbrojtjes së interesit publik. Në të trajtohen çështje të pronës, të punësimit, të arsimit, të kulturës, të të drejtave të qytetarëve dhe të hapjes ndaj botës, por gjithnjë duke theksuar se zhvillimi i Shqipërisë duhet të mbështetet mbi forcat e veta dhe mbi ruajtjen e pavarësisë kombëtare. Më real dhe më i besueshmi, ky program u drejtohet njerëzve që duan ndryshim pa kaos, reformë pa rrënim, liri pa anarki dhe përparim pa humbje të identitetit kombëtar e shoqëror.

PREMET Në rrethet e vendit zhvillohen takime, diskutime dhe veprimtari të shumta në mbështetje të programit elektoral të PPSH-së. Punëtorë, fshatarë, intelektualë dhe të rinj shprehin mendimet e tyre për nevojën e ruajtjes së rendit, të shtimit të prodhimit dhe të përballimit me qetësi të vështirësive të kohës. Nga aktivet dhe mbledhjet e organizuara del si kërkesë kryesore që çdo qelizë shoqërore të bëjë pjesën e vet për normalizimin e gjendjes, për të mos lejuar rrëmujë, sabotime e thirrje që dëmtojnë interesat e popullit. U nënvizua se zbatimi i programit elektoral kërkon bindje, organizim dhe kontakt të vazhdueshëm me masat. Pjesëmarrësit folën për domosdoshmërinë që fjalët të shndërrohen në punë konkrete, në fabrikë, në arë, në shkollë e në zyrë, në mënyrë që zgjedhjet të shoqërohen me një klimë përgjegjësie dhe qytetarie. (Vijon në faqen 2)

Në një vlerësim të bërë pas takimeve zyrtare, një ministër i huaj e cilësoi qëndrimin e palës shqiptare si “të qetë e të qartë”, duke theksuar seriozitetin me të cilin po trajtohen çështjet e bashkëpunimit dhe të zhvillimeve politike në vend. Sipas tij, Shqipëria ka nevojë për një klimë stabiliteti, për institucione funksionale dhe për një orientim të qartë reformues, në mënyrë që kontaktet me botën e jashtme të japin frytet e dëshiruara. U nënvizua se bashkëpunimi mund të ecë vetëm mbi bazën e respektit të ndërsjellë dhe të mosndërhyrjes. Deklarimi u prit si një shenjë inkurajuese për vijimin e dialogut dhe të marrëdhënieve me partnerët e huaj.

Në diskutime të ndryshme publike u shpreh bindja se vendi ka nevojë për frymë perspektive, për qetësi dhe për forcimin e unitetit qytetar e kombëtar. Në kushtet e ndryshimeve të mëdha politike e ekonomike, u tha se askush nuk duhet të kërkojë përfitime të çastit në kurriz të interesit të përgjithshëm. Punëtorë dhe intelektualë vunë në dukje se uniteti nuk do të thotë njëzëri mekanike, por vullnet për të bashkëpunuar në zgjidhjen e problemeve dhe në mbrojtjen e rendit demokratik. U theksua se vendi ka nevojë për energji krijuese, për durim dhe për ndershmëri publike. Vetëm kështu, u tha, mund të ndërtohet perspektiva e zhvillimit dhe e besimit tek e ardhmja.

Ministri i Punës e Çështjeve Shoqërore dha një konferencë shtypi mbi çështje që lidhen me punësimin, mbrojtjen sociale dhe masat për përballimin e vështirësive që kanë sjellë ndryshimet e periudhës së fundit. Ai u ndal në nevojën e ruajtjes së vendeve të punës, të mbështetjes për kategoritë në nevojë dhe të një administrimi më të drejtë të ndihmës ekonomike. Sipas ministrit, problemet janë të mëdha, por ato mund të përballohen më mirë nëse ruhet qetësia dhe nëse prodhimi nuk ndërpritet. Në konferencë u tha gjithashtu se po ndiqen me vëmendje pasojat sociale të tranzicionit dhe se do të merren masa për të shmangur goditjet më të rënda mbi shtresat e pambrojtura.

Në kushtet e reja ekonomike, specialistë të bujqësisë dhe drejtues të ekonomive rurale shohin mundësi të favorshme për perspektivën e kooperimit. Sipas tyre, bashkimi i forcave, përdorimi racional i makinerive, i ujitjes dhe i bazës ushqimore mund të japë rezultate më të mira sesa copëzimi dhe veprimi i veçuar. U vlerësua se kooperimi i mençur mund të ruajë përvojat e mira të organizimit, duke i pajtuar ato me nismën dhe përgjegjësinë individuale. Në këtë kuptim, reforma në fshat nuk duhet të kthehet në prishje të gjithçkaje, por në një mënyrë më të mirë për të prodhuar dhe për të jetuar. Përfaqësues të zonave rurale kërkuan mbështetje më të madhe teknike e financiare, në mënyrë që perspektiva e kooperimit të mbështetet mbi kushte reale dhe jo mbi slogane.

Teksti i kësaj pjese është pjesërisht i palexueshëm në imazh dhe shumë fjalë nuk dallohen qartë[?]. Duken fragmente që lidhen me tregtinë, bashkëpunimin me jashtë dhe zhvillime në Korçë[?]. (Vijon në faqen 4)