Duke filluar nga rrethi e deri lart në qendër, midis organizatës bazë dhe kongresit veprojnë në linjë partie një sërë forumesh e aparatesh. Gjatë fushatës së zgjedhjeve të reja në parti, para Kongresit të 10-të u bënë përcapje serioze jo vetëm për funksionimin e tyre me një ngarkesë të re, por njëkohësisht u kryen edhe një sërë riparimesh kapitale për t’i përshtatur ato sipas kohës. Ku më shumë e ku më pak diçka u bë, por duke u parë këto veprime në frymën e problemeve që zgjidhi dhe vendimeve që mori Kongresi i 10-të, besojmë s’ka njeri të mos e kuptojë domosdoshmërinë e riorganizimit, të rikonceptimit dhe rivlerësimit të punës e përbërjes të këtyre organizatave duke përfshirë këtu edhe organizatën bazë. Fjala është që fryma e re e kongresit jo vetëm të mbartet me shpejtësi nga një instancë në tjetrën deri tek organizata bazë dhe çdo individ i saj, por edhe të nxitë veprimin e realiteteve të reja në përqëndrimin prej tyre. Mbledhjet e kryesisë së Partisë Socialiste dhe të Komitetit Drejtues të saj, disa takime të zhvilluara me grupe të veçanta njerëzish në Tiranë e në rrethe të ndryshme të vendit etj., janë përcapjet e para për organizimin e punës në këtë drejtim. Tashmë, nëpër instancat e ndryshme të punës së partisë deri në organizatën bazë gjërat janë trasmetuar në vijë të përgjithshme. Njihet aq sa është propaganduar nëpërmjet shtypit e radiotelevizionit, shto këtu edhe ndonjë hollësi që i kanë shtuar këtij informacioni delegatët në takimet e ndryshme që kanë zhvilluar. Por ç’ka mungon dhe mezi pritet në këtë rast janë udhëzimet konkrete për rindërtimin e organizatave bazë, për rifreskimin e forumeve të partisë në rreth, për strukturimin e organizatave, për strukturat e reja që duhen vënë në funksionim në të gjitha nivelet. Veç kësaj materialet që disponojmë disa pyetjeve që mund të na dalin atje s’u përgjigjemi dot saktësisht. Për shembull: cila është fizionomia e ardhshme e organizatës bazë? Si do të veprohet me ata anëtarë partie që janë të ndershëm, por që për bindjet e tyre ideologjike nuk ndahen dot me të kaluarën? Dokumentat e reja të anëtarësisë kur dhe si do t’i marrim? Ç’kriterë do të ketë për rehabilitimin e tyre që janë përjashtuar padrejtësisht nga Partia? Disa të dhëna për jetën e brendshme dhe gjendjen social-politike të partive të majta evropiane? etj., etj., duke mos përjashtuar këtu edhe mjaft pyetje të rëndomta që sjellin vetëm ngatërrim. Në fund të fundit fjala është që të mos zhvillojmë një mbledhje të organizatës bazë të Partisë së Punës, por një mbledhje- organizatë bazë të Partisë Socialiste. U bënë edhe diskutime të tjera, që kush më shumë e kush më pak e mbartte vështirësinë e mësipërme. Dikush, në kuadrin e këtyre diskutimeve shtoi se mjaft organizata i kemi me probleme të oportunizmit, të sektarizmit, të konservatorizmit etj., ndaj vështirësia nuk qëndron dhe aq në përgjigjen e pyetjeve, por në kuptimin dhe pranimin e këtyre përgjigjeve. Nisur nga ky fakt ai propozoi se organizatave të tilla nuk mund t’u vihet menjëherë e në qoshe. Në këto kushte u ndërrua mendje dhe u hodh ideja për mbledhjen e byrosë dhe të plenumi të partisë së rrethit. Bile këto të bëheshin sa më shpejt. Po përseri doli në skenë problemi i pagartësive dhe i mungesës së udhëzimeve konkrete. Përse e theksojmë këtë? Për të nënvizuar se jo çdo gjë është tepër e qartë. Problemet që diskutoi dhe vendimet që mori Kongresi i 10-të synojnë zhvilluar deri më sot. pyetje të rëndomta që sjellin vetë por një mbledhje-organizatë bazë të Partisë Socialiste. U bëne qartë. Njeh fakt që diskutoi dhe vendimet që mori Kongresi i 10-të janë të shumta, por në fund të fundit ato konvergojnë në dy drejtime: distancimi tërësor me të kaluarën dhe kalimi i jetës partiake sipas koncepteve dhe praktikave të së majtës evropiane. Bukur! Dhe këto orientime janë mirëpritur, por si do të veprohet konkretisht në bazë. Ja, e zëmë se do të mblidhet plenumi i Komitetit të Partisë së rrethit. Si do të diskutohen ai nga të kaluara? Dikush do të thotë se kjo u realizua gjatë zgjedhjeve të reja para Kongresit të 10-të. Një përfundim i tillë kuptohet që është i pasaktë. Të mos shkojmë më tutje, por të qëndrojmë tek plenumi i Tepelenës. Ta lëmë faktin që ai ishte produkt i një konference të paorganizuar e të padrejtuar mirë e të përmendur me disa të zgjedhur në të nuk u mirëpritën qoftë për shkelje të kritereve... ...dual të nëpërmjet shtypit e radiotelevizionit, shet partisë në rreth, për strukturën e aparatit etj., etj. Dhe na duket se kjo s’ka të bëjë aspak me mungesën e iniciativës dhe vetveprimit në bazë (!)… Se, ja, 2-3 herë është mbledhur aparati i Komitetit të Partisë Socialiste të rrethit të Tepelenës në ditët që kanë kaluar pas Kongresit të 10-të. Problemi është i qartë: si do ta organizojmë punën për njohjen, kuptimin dhe materializimin e vendimeve të Kongresit të 10-të? Fillimisht u tha se duke studiuar e përmbledhur materialet e botuara dhe mbresat e delegatëve për këtë çështje të zhvillojmë mbledhjet e organizatave bazë. Pastaj nisën diskutimet rreth këtij mendimi. — Unë mendoj, — tha një shok, — se në këtë mënyrë do të zhvillojmë një mbledhje me pyetje e përgjigje pa fund, si ato që kemi parë me rastin e ...? [pjesërisht e palexueshme] u mirëpritën qoftë për shkelje të kritereve... ...dhjen e byrosë dhe të plenumit shpejt. Po përsëri doli në skenë problemi i paqartësive Për të tërhequr qoftë për shkelje të kritereve... ...Në fakt ka një sërë çështjesh që lidhen me problemet e mësipërme për qëllimi është të veprohet konkretisht, sepse kemi të bëjmë jo me një përçellje të zakonshme direktivash, por me një ndryshim thelbësor në jetën dhe veprimtarinë e Partisë. Dhe pa masa të vërteta organizative, pa i ndarë njerëzit e mirë gjërat, kjo punë s’ecën mbare. Kongresi i 10-të s’kishte për të bërë e bërë, tani puna ka ngelur midis disa organizatash bazë. Kjo e fundit ka probleme e veta, jo të pakta, ndaj shkallë-shkallë e me siguri e mirëlahapët duhet zbritur sa më shpejt këtu, për riorganizim radikal edhe të kësaj njësie partiake, që përbën themelin e tërë godinës së Partisë.

Cilës parti i takojnë demokratët? (MBRESA NGA TAKIMI I NËNKRYETARIT TË PSSH, SPIRO DEDE ME PUNONJËS SHKODRANË) Këtë pyetje ia bëra vetes sapo mbaroi takimi. Dhe nuk më nxiti vetëm fjala e oratorit, por edhe përbërja e qendrimi i auditorit. Ishin «shkëlqur» me të dyja këmbët ca rregulla të redjeshme e organizatorët nuk kishin treguar kujdes që në këtë takim të përfaqësoheshin të gjitha shtresat, moshat, seksët, pra të kishte edhe të rinj edhe pleq, edhe nxënës edhe ushtarë, edhe punëtorë edhe fshatarë. Të kishte mundësisht edhe intelektualë. Për më keq akoma, ishte shkuar edhe më tej, në sallë kishin hyrë edhe njerëz me biografi të «dyshimtë». Shkodranët e mbajnë mend mirë, kur pak vite më parë, Komiteti i Partisë ruhej nga ushtarë se sekretari i parë Muho Asllani ishte një anëtar i Byrosë Politike të [??] dhe për arsye të mendjesive të vjetra dhe mungesës së reputacionit në masë. A duhet t’i mbajë më gjatë plenumi në njërin veç këta dhe të tjerë? Unë them se jo! Dhe këtë qëndrimi mua ma edukon Kongresi i 10-të. Bile, para se ky organ të vihet në rolin e sugjeruesit, të ndihmuesit apo koordinuesit duhet të zgjidhë rifreskimin e vetvetes, jo vetëm duke ndërruar disa elementë, siç thamë pak më lart, por edhe metodën e punës. Pra duhet ridimensionuar edhe ky organizëm partiak sipas parametrave që përcaktoi Kongresi i 10-të. Tjetër: A duhet të ekzistojë më byroja e Partisë në rreth? Mbase dhe mund të ndërrojë formë e rol, por siç është aktualisht ajo është jashtë funksioni. Shumë pak ndryshon nga e vjetra. Në përbërje të saj akoma s’janë njerëzit që i [??] që i një punëtorë n’punën e Partisë. Vijmë tani tek aparati i Partisë në rreth. Gjatë gjithë kësaj kohe, bile edhe tani së afërmi janë bërë shkurtime. Nuk kanë mbetur as 20 për qind e atyre që kanë qenë dikur. Përmirësime janë bërë edhe në cilësi. Po përsëri duhet nevoja e fiksimit të kësaj organizanike, me të cilën vajtëm kohë që po luajmë. Për shembull efke- rativ i aparatit të Komitetit të Partisë Tepelenë duke përfshirë këtu edhe shofera, pastrues e daktilografues arrin rreth 15 veta. Do- mosdo që kaq janë shumë, bile shokët e shprehin vazhdimisht këtë shqetësim, por ende s’po vendoset përfundimisht struktura dhe përbërja e saj. S’duhen lënë njerëzit pezull, duke menduar ore ç’kaç, kush do të shkurtohet dhe kush do të mbetet. Duhet shkurtuar, por do gjetur dhe metoda e punës për të mos i dobësuar lidhjet dhe ndikimin në jetën e organizatës. Në Shkodër ka shumë punonjës. Te hynte në zyrën e tij një punëtor ishte heroizëm, ndërsa kujt me «klëçkë» në biografi as që duhet t’i shkonte nëpër mend një gjë e tillë. Për aq kohë sa qëndroi Xhemal Dymylja në Shkodër nuk zhvilloi qoftë edhe një takim me intelektualët. Por edhe kur qëllonte të vinin udhëheqës të tillë, do të merreshin masa të rrepta për sigurimin e kokave të tyre. Sa e çuditshme, sa paradoksale për ata që gjithë jetën e banin veten për demokratë e trimëbëshit «demosit», pra popullit! Po le t’i lëmë këto. «Bëma» të tilla tashmë kanë hyrë në laboratorin e humorit shkodran dhe të jemi të sigurt se prej tij nuk del «bukë» dosido. Le të kthehemi te takimi i para disa ditëve. Njoftimi i bërë me këtë rast e mbushi sallën e Teatrit «Migjeni» plot e përplot. Por organizatorët e kishin lënë. Gjithçka mund të prishej. Por gjithçka shkoi si s’ka më mirë, ndoshta edhe më mirë nga sa e kishin parashikuar organizatorët. I vetmi shqetësim ishte se takimi zgjati shumë, gati katër orë; u bënë rreth 100 pyetje. Askush nuk u vetëpërmbajt se mos i shpëtonte ndonjë pyetje «me spec», por edhe askush nuk u shqetësua se u bënë shumë të tilla. Aq më pak vetë oratori. Vërtet nuk pati «entuziazëm të paparë», «brohoritje të fuqishme» e «duartrokitje frenetike», por pati mirësejlle, tolerancë e kulturë. (Vijon në faqen 3)

Prifshmëria është e dëmshme Nuk është rastësi ku udhëheqësit e lartë partiakë e shtetërorë kur vinin për vizita pune në rrethin e Tropojës paraprakisht postosnin menyrë, ku të mos mungojë mishi i vicit, ku ta shoqëronte edhe në Valbonën piktoreske. Se mos vinin vetëm? Jo, merrnin me vete gjithë familjen, duke përfshirë këtu dhëndurë e të dendurëve për të shijuar perlat e Valbonës. Sa e rëndë është për shqiptarin kur i shkon në shtëpi e i kërkon se me çfarë të gostisë, pra e ofendon në burrërinë e tij, qoftë ajo edhe me lek. Mendoj se nuk është vendi të bëjmë lista se do dilte shumë e gjatë, por tre herë më e gjatë do dilte lista e tyre që e shoqëronin. Kuptohet se cilët ishin këta, funksionarë shtetërorë e partiakë, drejtorë e zëvendës drejtuesi e ku secili luf- font e ta uronte me bukur e të prekte në zemër duke fituar kredibilitet më shumë për të ngjitur shkallët e karrierës nga tre për një herë se nga dy ishin pak. Pritmëria është e dëmshme e nga ku duhet filluar në komitetet e organizatat e Partisë, në organet e pushtetit, në qendër e në bazë. Jo të paktë janë ata që kanë përfituar në emër të popullit, duke mbajtur të njëjtën karrierë 10-15 vjet, jo me aftësi por me miqësi. Qilizm[a?] është e nevojshme deri tek magazinieri, të cilët kanë zënë rrënjë për mbi 15 vjet në të njëjtën magazinë, ku për një vit ve në atë pasuri sa një kuadër i lartë nuk i ven ato deri sa të dali në pension. Amotimi e koha janë të ndarë shapi nga sheqeri, të këputen hallkat e lidhjeve fisnore, të afërteve e të komprometuare, hiqave, servilëve e karrieristëve, që janë akumuluar në vite të tëra, si janë akumuluar edhe mjaft probleme të tjera.

— GJIROKASTËR — Një e vërtetë dëshmohet: kongresi i Partisë Socialiste është pritur me entuziazëm gjithandej. Ky entuziazëm zëvendëson dëshpërimin dhe u kthen besimin mjaft njerëzve. Megjithatë nuk ka vend për kurrfarë euforie: Rinovimi, reformimi, ndryshimi ka shumë vështirësi. Ende ka simpatizantë, edhe njerëz të lëkundur e të pavendosur në bindjet, me uluhatë politike. Edhe një vërtetësi tjetër, që e dëgjojmë nga shumë njerëz, veçanërisht simpatizantë të Partisë, që kërkojnë të afrohen me të. Ndërrimi i kuadrit, zgjedhjet «lart» u bëne cilësore, thonë ata, na japin shpresë, por ndarja nga e kaluara duhet filluar me të komprometuarve, tëra, si janë akumuluar edhe mjaft probleme të tjera. Në kushtet e pluralizmit i duhet dhënë fund këtyre se populli është ngopur me Zylot e me Demkat. Burokratët e vjetër të mos zëvendësohen me të rinj siç po veprohet, së afërti po bëhen përsëri bijtë e klaneve. Demokracia presupozon të pasuruarit me djersën e ballit. Opini- Opinioni ka një merak se janë shpërndarë po shpërndahen delegacionet tona në gjithë botën. Të sqarohet populli për rezultatet që arrin ... secili delegacion, pra të dalin rendimentet e tyre, se po harxhohet financa e jonë, e cila duhet se është mjaft e varfër, por të mos përsëriten më akrobacitë nga më të kamufluarat që janë bërë me valutën e këtij populli. Sado të fshehta të bëhen ato nuk i shpëtojnë popullit se i zë diersa e tij. Prandaj drejtues shtetërorë e partiakë larg privilegjeve, vilave e veturave, luksëve familjare e lidhjeve me afaristë të dyshimtë, me qëllim përfitimi personal. Shfrytëzoni talentin e zgjuarsinë tuaj për të justifikuar besimin e këtij populli për stabilizimin e vendit. ...Nje entuziazëm gjithandej. Ky entuziazëm zëvendëson dëshpërimin dhe u kthye Riorganizimi, reformimi, ndryshimi ka shumë vështirësi. Ende ka shumë «ndryshk» në konceptet e shumë anëtarëve e në shumë praktika të punës së Partisë. U bë aktiv i zgjeruar i partisë në rreth, ditën e parë, të nesërmen si u kthyen delegatët. Por nuk ishte e rinovuar as vetë salla, po ata aktivistë, po ato mosha të kaluara, pyetjet mbanin ende fanatizmin e kaluar, mungonte oksigjeni që u vu në kongres. A mund të përvetësohet e zbatohet kështu programi i Partisë në rreth? Vështirë. Zgjasë, mani për shumë porosi e udhëzime dhe praktika të vjetra, që i kanë velur njerëzit, u vënë re edhe në spjegimet e rekomandimet që u dhanë. Edhe u vunë për ta kthyer partinë e re në parti masash, për të rifutur traditat e humbura, kryesisht duke bashkëbiseduar natyrshëm e sinqerisht me anëtarë, simpatizantë, edhe njerëz të kundur e të pavendosur në bindjet, me luhatje politike. Edhe një vërejtje Partisë, që kërkojnë të afrohën me të. Ndërrimi i kuadrit, zgjidhjet e karakterit të bëhen, dhe ndryshimi i gjithëdjes nuk bëhet dot po nuk u bë edhe ndërrimi i kuadrit edhe nëpër rrethet poshtë. Ka vend për t’u dëgjuar kjo këshillë e masës. Të gjithë e shohin se me sa energji e freskon udhëheqja e re e Partisë në qendër. Nga rrethet pak informacion kemi. Nuk punohet? Punohet, por me metodat e stilit që nuk bëjnë shumë përshtypje. Metodë e stil që nuk mund t’i bëjë dot njerëzit me vete. Një krizë kanë të drejtë të kërkojnë freskim të Partisë në bazë, pavarësisht që sapo janë zhvilluar konferencat. E vetmja arsye që duhet të diktojë ndryshimet dhe riorganizimet është e mira e Partisë dhe e masave që e pasojnë.

Presidenti i Republikës së Shqipërisë Ramiz Alia, dje paradite, priti në selinë e tij delegacionin e Kryepeshkopatës Ortodokse Shqiptare në Boston në Amerikë, i kryesuar nga kancelari i saj At Artur Liolin, që ndodhet për vizitë në vendin tonë. Presidenti Ramiz Alia uroi mirëseardhjen në mëmëdheun e tyre, dhe zhvilloi me At Artur Liolin dhe me pjesëtarët e delegacionit që ai kryesonte një bisedë racionale dhe të përzemërt. Ai u foli për thellimin e proceseve të demokratizimit në Shqipëri, për punën që është duke u bërë për kapërcimin e vështirësive në rrugën për kalimin në ekonominë e tregut, për liritë e ndërgjegjes në kushtet e pluralizmit politik etj. Ndërmjet tyre shoku Ramiz Alia i përsëriti të gjithë patriotët shqiptarë të Amerikës, të cilët kanë ndjerë gjithnjë veten e tyre të lidhur ngushtë me mëmëdheun e dashur, ndjekin me interesim të veçantë zhvillimet në Shqipëri dhe punojnë për të mbajtur gjallë gjuhën, kulturën dhe traditat shqiptare. Nga ana e tij, At Artur Liolin falënderoi Presidentin e Republikës së Shqipërisë Ramiz Alia për pritjen e ngrohtë e të përzemërt, dhe shprehu kënaqësinë për vizitën e tij që po bën në Shqipëri. Pritja kaloi në një atmosferë të ngrohtë dhe vëllazërore. (ATSH)

Me rastin e përurimit të Shoqatës së Miqësisë Shqipëri-Turqi, dje në Muzeun e Historisë u zhvilluan në Muzeun Historik Kombëtar disa veprimtari kulturore dhe një mbrëmje kulturore. Merrnin pjesë anëtarë e simpatizantë të shoqatës, intelektualë dhe ... [pjesërisht e palexueshme] Kryetari i shoqatës së Miqësisë Shqipëri-Turqi, ... drejtor i Arkivave ... në fjalën e tij ... [pjesërisht e palexueshme]

Një grup përfaqësuesish nga qyteti i Tiranës krijuan shoqatën e miqësisë Shqipëri-Suedi. Kjo shoqatë do t’i japë ndihmën e saj për forcimin e lidhjeve miqësore midis popullit shqiptar dhe popullit suedez, do të ndihmojë për njohjen e historisë, kulturës, traditave dhe arritjeve në fusha të ndryshme të zhvillimit ekonomik-shoqëror të popullit suedez dhe anasjelltas dhe për zhvillimin e bashkëpunimit midis Shqipërisë dhe Suedisë në fusha me interes të ndërsjellë. Shoqata do të zhvillojë veprimtarinë e saj në përputhje me statutin e miratuar. (ATSH)

Estrada profesioniste e pallatit të kulturës «Hasan Prishtina» në Kukës doli këto ditë para audiencës së këtij qyteti me numrin e ri të premierës: «Muzikë-muzikë» vuri në skenë ngjyrat kombëtare. Zyberi meritoi të Arben ...? [pjesërisht e palexueshme], piktor Ramazan ...? Pallati i kulturës «Hysni Kapo» në qytezën e Vlorës organizoi këto ditë një sallë e shfaqjeve të tij, koncertin e ansamblit «Labëria», me recital të kompozitorit e të këngëtarit popullor vlonjat, Reshat Osmani. (Sipas ATSH-së)

Në uzinën mekanike të naftës në Kuçovë. (Foto: N. Xhufka) Në uzinën mekanike të naftës në Kuçovë. (Foto: N. Xhufka)

— LAJMËRIM PËR TË GJITHA GAZETAT — Lajmërojmë të gjitha gazetat politike që janë krijuar (apo që mund të krijohen), organizatat shoqërore politike dhe sindikatat e pavarura se kohët e fundit nga disa ish anëtarë të PP po vetëprikësohet ulja e emërimit personal të karakterit, të bindjeve dhe idealeve sipas konjukturës. Kjo dukuri gjen shprehje në lëvizjen dhe zënien e faqeve të gazetave sipas motos se e vërteta është me mua, pasi si thotë një fjalë e urtë çdo gjëneshtë që i sjell të mira, është më e mirë se e vërteta, që të sjell të këqija. Me këto kushte këshillojmë kryesitë e partive dhe të organizatave politiko-shoqërore të mos pranojnë në gjirin e tyre njerëz astrologë për fatin e PS, demokën e shumë disertacioneve e parashikimeve, të cilit ka qenë anëtar i PPSH-së, pasataj anëtar i Komisionit të shoqatës «Vullnetarët e Enver Hoxhës», aktualisht anëtar i PS, por që ka deklaruar se pret të hyjë sa po të krijohet parti tjetër. Ne mos ... [pjesërisht e palexueshme] VEZHGUESI