– Me këtë parrullë dhe u zhvillua në Tiranë takimi i PSSH me rastin e fillimit të fushatës elektorale – dhe kushdoqoftë të prisnë «Fitore»... Distancimi nga diktatura, të majta apo të djathta qofshin. «Ne nuk do të lejojmë që frytet e demokracisë të gëzojnë një grup të privilegjuarish...». Shumë aktuale. Për këtë është, për këtë angazhohet kudo në Evropë alternativa socialiste. Që të mos thellohet polarizimi social, që të mos e bëjë ligjin padrejtësia mbi masat e paprivilegjuara. Dhe kjo, siç po shihet po duket edhe këtu tek ne, Prandaj duhet bashkim kombëtar. Këtë e kërkon gjithë salla. E miratojnë edhe folës të ndryshëm. «Pikpamja e Partisë Socialiste për këtë problem është një me pikëpamjen e kryekancelarit të Gjermanisë, Rexhep Qosën e Ismail Kadarenë», thotë Sabit Brokaj. «Ne jemi në grindje që të merremi vesh mes vetvetes», perifrazoi R. Qosën, Fatos Nano. Sa herë në takim përmendet Forum RINOR Eurosocialist shpërthen me entuziazëm janë kulmore. Edhe kur del të flasë njëri prej tyre, Ilir Meta. Apo kur flet Luigjina Abazi. Flasin për fitore në fushatë. Kjo fitore do të shënojë fundin e çdo diktature. Kjo fitore nuk do të lejojë që këmbët e dik- Rexhep Qosen Nano. Sa herë në takim përmendet Forumi të lejojë që këmbët e dik- litikën e dyerve të hapura, dhe jo për politikën e dyerve të shyqera. Akët Final të Helsinkit dhe Kartës së OKB-së që vendin të përfshihët Evropës. Në fusën ekonomiko-financiare me rëndësi ishte pranimi i Shqipërisë dhe Rindërtim. Duket Po brenda vendit? Në vend që të gëzohemi që hapi konkret që kemi bërë, dërgjet një lumë i tërë propagandë, kush e kush të rrëmbejë një copë nga «lavdia demokratike» duke kujtuar se ajo është si gripi që i ngjitët kujtdo, boll që të dalë në një tribunë, apo në një miting e të flasë «më shumë politika» të «pozicionohet» si opozitar, të tregojë se ka vuajtur ai që ka qenë ministër apo dojë i përjetur i monizmit. Në të jaret s'kemi punë tjetër veç të diletrokësimë këtë karikallë politikë. Ky provincializëm ngatërron si kulpra në trupin e demokracisë. Kritiken probleme vale-vajë dhe nga njëherë të krijohet përshtypja se ka forca të caktuara politike që mendojnë si e si të prishin qetësinë e popullit, si e si të shkatërkojnë turbullira, si e si të nxjerrin probleme pas problemesh që të pengojnë ecjen drejt demokracisë me rrugë e mjete demokratike. Dhe mirëfilli se pa këto rrugë e mjete nuk do të kishim demokraci, por një diktaturë të re, një totalitarizëm të ri. Parlamentin nuk ka bërë palë për të prerë rrugën këtyre dramave kombëtare. Pyetje: Cili grup ka luajtur më shumë rol për këtë? Përgjigje: Është e vërteta, pluralizmi, në ndryshim nga monizmi, u heg të drejtën megalomanëve të rrahën gjoksin: «Këtë e bëmë ne! Po të mos i

«Mbrëmë, në pallatin e sportit “Partizani”, me mijëra zgjedhës të moshave të ndryshme, anëtarë e simpatizantë të Partisë Socialiste, me një takim të veçantë krijuan imazhin e një alternative që fuqizohet përmes idealeve të socializmit demokratik evropian. Për minuta të tëra, thirrjet për Partinë Socialiste, shoqëruar me fole­sën, kryetarin e Komitetit Drejtues të PS në qytetin e Tiranës, Halil Lajën, i cili hap takimin e parë të fushatës së zgjedhjeve të shpallura. Brohoritjet janë të vazhdueshme thirrjet ndërrojnë njëra – tjetrën. E ka marrë fjalën salla... Me thirrjen “Fitore”, ajo ia le radhën, kryetarit të Partisë Socialiste të Shqipërisë shokut Fatos Nano. Një përshkrim i rrugës më pak se një vjeçare të kësaj partie. Ç’merita ka? Me çfarë del para zgjedhësve? Fatos Nano përmend mengurimin e socialistëve, urtësinë e tyre, tolerancën demokratike për të mbrojtur demokracinë e vërtetë. Denoncon ata që duke manipuluar me vështirësitë, punuan për anarkinë, për shkëputjen, për të inkurajuar në të gjithë vendin një luftë të re klasash. Ata janë jashtë kësaj salle. Publiku miratoi “Nuk do të lejojmë që ata dhe kushdoqoftë të prishë të ardhmen demokratike të këtij kombi”. Përsëri miratim me duartrokitje, me thirrje. “Bashkimi bën fuqinë”, “E majta do të fitojë”, “Fitore”... Distancimi nga diktatura, në horizontin e një ekonomik që ende nuk po i shfaqen konturet. Tani para zgjedhjeve del një deputet, Sabi[t] Brokaj. Partia Socialiste, thotë ai, nuk e uli flamurin kombëtar, që të vendosë në vend të tij flamurin e kozmpolitizmit. Në qoftë se ka dikë që e vret demokracinë, ajo është anarkia. Kjo e vërtetë, edhe në këmbët e pafytyrëve, imoralëve politikë, të hajdutëve. Edhe të tjerët që marrin fjalën denoncojnë pikërisht këta armiq që u intereson vetëm atyre që nuk ia duan të mirën Shqipërisë. Edhe një temë tjetër. Salla hesht. Flitet për trojet shqiptare në zgjedhën më të egër në Evropë, atë diktaturë, atë okupator, serboshovin që i solli viktima të panumërta të gjysmës tonë të kombit në ish Jugosllavinë. Dikush denoncon projektin e ndonjë partie politike për t’ia kundërvënë Partisë Socialiste vëllezërit e një gjaku. Kur një politikë e tillë lufton e ngre brenda Shqipërisë një pjesë të popullit kundër pjesës tjetër, shërbim më i mirë nuk mund t’u bëhet synimeve të shovinizmit serb. Prandaj duhet bashkim kombëtar. Këtë e kërkon gjithsesi salla. E miratojnë edhe folës të ndryshëm. “Pikëpamja e Partisë Socialiste për këtë problem është një nga pikëpamjen e krye­fletkualëve të kombit, Rexhep Qosja e Ismail Kadare”, thotë Sabit Brokaj. “Ne jemi në gjendje të bëjmë çdo përpjekje, përfshirë edhe ...” [Fjali të tjera vazhdojnë, por teksti është i prerë nga skaji i poshtëm i imazhit.] [Vazhdim i shkrimit “ALTERNATIVE QE NENKUPTON PROGRESIN”] ... të vendosë në vend të tij flamurin e kozmopolitizmit. një nga pikëpamjet e ...” [Fjalë të tjera të dukshme, të pjesshme: “... turizmit ...”, “... krahina ...”, “... demokracisë ...”]

– Intervistë e redaksisë tonë me ish-kryetarin e grupit parlamentar të Partisë Socialiste, Tonik Doko – Pyetje: Parlamenti i parë pluralist i Shqipërisë i mbylli dyert dhe tani vështrimin e kemi hedhur te 22 marsi. Me pak penaleta si do ta karakterizonit punën në parlament? Përgjigje: Parlamenti i parë pluralist shqiptar ishte pasqyrë e kohës që e solli, në këtë kapërcyell të shekullit në njëzetë: me vuajtjet dhe brengat, me hallet dhe dilemat, me shpresën dhe besimin, me kontradiktat dhe marrëdhënien e këtij dhjetëvjeçari të fundit të shekullit, që ndoshta do t’ia ndryshojë faqen Shqipërisë. Në qof­tëse ky parlament do të ketë bërë edhe vetëm një vepër të bazuar, por ama bazën e parë, drejt një jete më të vërtetë demokratike, atëherë edhe për kaq, ai meriton një vend në historinë e këtij vendi. Debatet, zenkat, replika e ligjet që ai ka aprovuar tani ngjajnë me njëzet anës rresht. Kur kalon shpesh herë shumë pranë tyre, nuk i vë re, nuk i dallon nga njëra-tjetra. Por sapo të kalojë pak koha, sapo t’u largoheni paksa ngjarjeve të kësaj viti, asri­sjet e këtij parlamenti do të fitohen qëndresën e penëve të horizontit e atëherë mund të gjykohen më saktësisht. Unë mendoj se ky parlament nuk dha pak. Ai aprovoi ligje të rëndësishme mbi bazën e të cilave u krijuan hapësira demokratike të përshtatshme për veprimtarinë e shumë institucioneve shtetërore e shoqërore. Organizimi i shtetit juridik mori disa impulse pozitive. Bota, duke parë zhvillimet tona demokratike, na ofroi mjaft zgjidhje. Shumë nga ndërmarrjet në përkrahje të Shqipërisë. Nënshkrimi i Aktit Final të Helsinkit dhe Kartës së Parisit, bë­në që vendi ynë të përfshihej përfundimisht edhe në mënyrë të pakthyeshme në proceset demokratizuese të Evropës. Në fushën ekonomiko-financiare u renditën hapa përfshirë në Bankën Botërore, në FMN dhe Bankën Europiane për Zhvillim dhe Rindërtim. Dukët qartë që në arenën ndërkombëtare Shqipëria po i gjen partnerët. Pyetje: Me këtë parlament? Kushtetuta? Ky i kaluar a do të na shënojë një të ardhme? Përgjigje: Nuk e di se ç’gjë komuniste shikohet në një parlament ku shumica e akuzuar, aprovonn ligjet që institucionalizojnë pluralizmin politik, paketë ligjesh që garantojnë shumë të drejta sociale dhe individuale, projekt­on ligjërisht reformën drejt ekonomisë së tregut që përbën etapën komuniste në ekonomi. Të gjitha këto u bënë brenda një kohe të shkurtër. Por, të mos harrojmë se ka gjëra që nuk arrihen aq shpejt. Nëqoftëse stuhia politike është ngritur në frymën tallëse “për liri e demokraci” për një kohë të gjatë, askush nuk mund të injorojë në Shqipëri si dhe në tërë vendet e Lindjes, pjesën e madhe që ka patur varfëria ekonomike në këtë lëvizje të gjerë. Si shpreh­het një analist i shquar, shkatërrimi i murit të Berlinit ishte rruga e konsumatorëve të Berlinit Lindor për në dyqanet e Berlinit Perëndimor. Por, të mos harrojmë se, në mos është më i lehtë, të paktën mund të realizohet shumë më shpejt revolucioni politik se sa revolucioni ekonomik. Një ekonomist perëndimor me të drejtë pat thënë: “Mund të përmbysësh një diktator në disa ditë, por nuk mund të zëvendësosh ekonominë e planifikuar me ekonominë e tregut në një ditë”. Këtë mban parasysh edhe programi i ri elektoral i Partisë Socialiste për të mos e zhytur vendin e popullin në drama të tilla sociale nga nuk do ... demokratike, në këtë mjaft zgjidhje. Shumë ... ndërmoren në përkrahje të Shqipërisë. Nëshkrimi i marrëveshjeve për Partneritet e Bashkëpunim, për përshtatjen, për politikën që vendin të përfshihët dhe Rindërtim. Duket këtyre dramave kombëtare. Pyetje: Përgjejgje: Po të mos i..." Pyetje: Dhe për këtë ju akuzojnë... Përgjigje: Pikërisht. Tashmë po bëhet e qartë se forca të caktuara po krijojnë aleanca të djathta, aleanca midis atyre që e humbën pushtetin (kasta e bllokmenëve dhe pasuesve të tyre) dhe atyre që duan ta marrin. Paravërisht nëse këto aleanca janë të hapura, apo të mbyllura, me marrëveshje apo pa marrëveshje, logjika historike të thotë se ato diku punojnë. Terrori politik kundër PS tregon se dikujt nuk i intereson kredibiliteti i saj në rritje në vend dhe në Evropë, si një nga forcat kryesore demokratike të Shqipërisë, si një nga forcat që do të garantojnë stabilitetin e saj. Mungesa e argumentit i çon kundërshtarët tanë në kërkim të nokautit. Mesa duket u pëlqen nofka «komunist». A keni vënë re se si i njëjti shkrim, i njëjti diskutim, i njëjti miting thotë në fillim se PS është parti pushtetmbajtëse e më pas se ajo është inekzistente. Ku ta lidhësh këtë fjalë? Kontradiksion «filozofike» për t'ym e mjegull?! Pyetje: Si e shpjegoni që në shumë raste gru- (Vijon në faqen 3)

Takim në Komitetin Drejtues të Partisë Socialiste Kryetari i Partisë Socialiste të Shqipërisë, Fatos Nano, priti në selinë e Komitetit Drejtues, ambasadorin e Gjermanisë në Shqipëri, Dr. Klaus Vollers dhe zhvilloi me të një bisedë të përzemërt. Fatos Nano i paraqiti atij një pasqyrë të situatës së sotme politike, ekonomike e shoqërore të vendit dhe të pozicionit e të luftës së Partisë Socialiste për çuarjen përpara të reformës, për stabilizimin e rendit dhe për institucionalizimin e demokracisë. Duke folur për procesin e integrimit të Shqipërisë në Evropë, Fatos Nano tha se Shqipëria është vend europian dhe vendi i saj është në Evropë. Kjo do të thotë që ne të jemi anëtarë aktive të problemeve të sotme europiane. Dhe natyrisht kjo lidhje edhe me situatat në Ballkan, me zhvillimet në ish vendet e Lindjes etj. Shqipëria ka bërë përparime në pak muaj, si në fushën e hapur, megjithatë është akoma mjaft për t'u bërë, është krijuar kuadri ligjor e praktikës edhe me partitë e huaja, për një legjislacion bashkëkohor etj. Natyrisht çuarja përpara e reformës ekonomike, e procesit të privatizimit dhe e demokratizimit në përgjithësi kërkojnë edhe një mbështetje më të plotë e aktive nga Evropa. Këtu edhe Gjermania ka vendin e saj të rëndësishëm, vendi ynë është serioz për të ndihmuar në çdo fushë, duke përfshirë dhe asistencën e kualifikuar profesionale. Duke folur për përgatitjet për zgjedhjet, që ato të zhvillohen vetë demokratike e të lira, Fatos Nano tha se do të fillojë atë që meriton, pra shumicën. Duke vazhduar, Fatos Nano tha se Partia Socialiste gjykon edhe për minoritetin grek në Shqipëri, në bazë të dokumentave të KSBE-së, akteve të tjera ndërkombëtare dhe në bazë realiteti historik të njohur të bashkëjetesës së tij me popullin shqiptar. Por qëndrimet e disa qarqeve të njohura shoviniste shpesh kufizurit, si dhe përfytyrimet aspak realiste të ndonjë deputeti në Omonia, sensibilizuan opinionin dhe kjo u reflektua edhe në dy grupet parlamentare. Në 1 përmbahen tezës e shovinismi nuk luftohet me nacionalizëm. PS në Shqipëri e ka mbështetur dhe do ta mbështesë minoritetin grek që ai të ketë, si deri më tani, të gjitha të drejtat e të gëzojë të gjitha liritë e njohura për pakicat kombëtare në dokumentet e KSBE-së. Kjo përbën një bazë reale për vazhdimin e forcimit të miqësisë me popullin grek. Nga ana e tij ambasadori i Gjermanisë në Tiranë, Dr. Klaus Vollers, falënderoi Fatos Nanon për shpjegimet interesante dhe theksoi se stabilizimi politik në Shqipëri jep edhe garanci e plota edhe për të çuar përpara procesin e demokratizimit e të reformës, edhe për të ndihmuar aktivisht Evropën. Ne, tha dr. Vollers, do të bëjmë të gjitha përpjekjet e do të angazhohemi që Shqipërinë të integrohet përherë e më mirë në proceset europiane. Duke folur për situatat në Ballkan al tha se Gjermania i shikon me shqetësim këto situata, veçanërisht ringjalljet e frymës së vjetër. Në takim mori pjesë edhe sekretari për marrëdhëniet me Jashtë i Partisë Socialiste, Eshkimb Zenell.

Siç është bërë e njohur nga mjetet e informimit, Presidenti i Republikës Ramiz Alia ka shfaqur dëshirën që Nëna Terezë ka Kuvendin Popullor në emër të tij, i cili kjo [sic] urdhëron marrjen Terezës një pasaportë dhe shtetësinë e Shqipërisë. Zëdhënësi i Presidentit të Republikës Bashkim Hoxha njoftoi se me rastin e vizitës së Nënës Terezë, e cila është e ftuar përfaqësuese e saj, për t'u bërë e ditur... ... identitet Ramiz Alia ku ndër të tjera thuhet: «Ja janë shumë mirënjohëse juve që popullit tonë shfaqtar që më zgjodhët si simbol për të ndërtuar mirëqenien që populli për të mirën e popullit dhe për të paharruar popullin me gjithë botën. Punët me dashuri jam punët e paqe.» «Ja jam shumë mirënjohëse në veçanti kemi përfshirë të falënderon Kuvendin Popullor për nderin që më bënë.» Dje, Presidenti i Republikës Ramiz Alia dekretol dhënien e shtetësisë shqiptare Gonxhe Bojaxhiut (Nënë Terezën) dhe porositi organet kompetente shtetërore për të kryer veprimet e duhura për paisjen e saj me pasaportë diplomatike të Republikës së Shqipërisë. (ATSH)

VEÇOJMË FAKTIN TIRANA E KRYQËZUAR – A bëhet demokracia duke patur frikë – Është një fakt tashmë i rëndomtë – gjithandej sheh lokale tregtie, komunalje, baranga çfarëdo që po rrethohen me hekura; dyer e dritare, kudo kryqëzimin shufrash metalike. E, n i këti punë, e dua këtu shembullin një tregtar i huaj që bleu ish-pasurinë «Rinia», në godinën të Tiranës dhe me sa di u me gjithë shqerimit që dha se ato rreja hekura që vendosi në dyer e dritare ishin të lëvizshme, pra u çmontueshme, kanë kaluar muaj dhe për asnjë çast ato s'kanë lëvizur nga vendi. Tani «Tirana e kryqëzuar», e gjen kudo, lokali pas lokali, në rrugët kryesore e deri në rrugicat më të ngushta. Është vërtet një epidemí, një sëmundje ndërtimi deri në të vonë, si për të provuar se privatizmi i ngjall njerëzve aq shumë entuziazëm sa nuk u mjafton as dyqani e as shtëpia. Vërtet privatizimi gjallëron punën, prandaj mirëfilli përderisa kemi një nivel të ri të ardhur për tiu kthyer punës është për t'u llogaritur më i shpejtë e më i plotë i gjithë rrjetit të tregtisë, komunalës etj. Por, edhe e kemi fjalën me këtë fakt të rëndomtë që sollëm. Me këtë «Tiranë të kryqëzuar» që po shohim përballë demokracisë që po përpiqemi të ndërtojmë, duhet të kemi një më pak apo më shumë frikë se më diktatura? Nuk është e lehtë t'i përgjigjesh kësaj pyetje kur ndodhemi me paradokse të tilla. Mund të jemi dakord me atë që e sëmundë për kulturë se ky i demokracisë që shërbeu për të rrënuar në Shqipëri i njerëzve. Po të tjera përsa nxitohet të kryqëzohet Tirana anekënd me hekura? Këtu nuk është fjala për një problem thjesht estetik, se vërtet lehtë po e gjymtojmë më shumë kryeqytetin, por kjo ka të bëjë me një problem më madhor – a mund të shkojmë drejt demokracisë duke patur frikë, duke i kthyer shtëpitë dhe lokalet, tanimë të privatizuara, në bunkere të një lloji tjetër? Vini re se engjëjt: pasi u rrethuan me tela e hekura dyqanet e katedrave po rrethohen në çdo palë, hekurat kanë filluar të pushtojnë edhe hakat e dyta e të tretë. Duket sikur sjellim për këtë paradoks është i thellë – përderisa nuk funksionon shteti e ligja e nuk duket qëndimi polici, tërëhërë njerëzit, privatel, tanimë në pronën e tyre i marrin vetë masat mbrojtëse. Sa të vazhdojë kjo pasiguri, aq duhet të vazhdojë edhe kjo garë kush e kush të rrethojë me fort pjesën e tij të pronës. Ky duket një shpjegim bindës, por ajo që nuk e bind qytetarin e thjeshtë është se demokracia nëkupton zbatimin korrekt të ligjës, jo më nga frika si dikur, por si nevojë e si edukatë. Ja pse themi që këtë paradoks: edhe të bëjmë demokraci edhe edhe kemi frikë, vështirë që mund ta spjegojmë. Ndërkohë këto hekura pafund, këto shufra në mos me tonë, me kontratë, disi merren. Dikur kemi kujtuar me emrin e vërtetë – vjedhje – ata mizorë tubash për antenën televizori që kemi ngritur mbi çatitë e pallateve. Ata shtohen çdo ditë, por askush nuk ka dënuar. Mosari se ku i ka marrë. Tani, e shumfishuar, pa ngjet e ngjashme pamje. Ku merret gjithë ky hekur? A lëvizlin fatura gjykimi apo e gjithë ajo që prishhet e shkatërrohet, e burra ta marrë kush është me zot te të gjitha puna? Këmi, policë financiarë po e organizmin kontrollin që marrin rrugën kemi rillastash, atëherë pse nuk veprojnë ato? Kaq frikë? Po a bëhet demokracia me frikë? ARTAN MULLISI

PARTIA SOCIALISTE KA LUFTUAR DHE LUFTON PËR ZHVILLIME TË EKUILIBRUARA DEMOKRATIKE.