VËSHTRIM I NJË DEPUTETIT NGA ELBASANI Shumë shkurt: Përfundimi i 6 orë debat në Parlament. Nuk u mjaftuan, përkundrazi, u vendos që ato të vazhdojnë nesër. Përsa dukej, mendja e vetme, që bëri bujë e çuditi njëkohësisht, ishte thënia e z. Pashko se "PDSH-ja e ka fituar me votën e popullit, demokracinë". Duhet të kesh një shpërfillje jo të vogël për popullin të mendosh se ai të ka votuar për të fituar demokracinë! Sepse demokracia nuk fitohet as me vota dhe as me forcë. Ajo është një proces shumë i ndërlikuar për t'u ndërtuar. Dhe pasi është ndërtuar, duhet ruajtur e përkryer. Asnjë nga partitë që aspiron të zërë vendin e saj në skenën politike shqiptare, nuk mund ta quajë veten pronare të demokracisë. Porgamet qeverisëse të bëra nga programi elektoral? Duket se po. Programet qeverisëse nuk mund të jenë shprehje e fjalëve të bukura dhe premtimeve të përgjithshme. Z. Pashko foli dje në parlament për nevojën e stabilizimit monetar, për reformën e çmimeve, për privatizimin, për nxitjen e iniciativës së lirë etj. Këto janë gjëra që dihen dhe që ne i kemi thënë vazhdimisht. Por pyetja është: çfarë do të bëhet konkretisht? Cilat janë afatet? Cilat janë mjetet? Çfarë garancish u jepen njerëzve që do të mbajnë mbi shpinë barrën e reformave? Nuk është e ndershme të flasësh për sakrifica, pa ua thënë njerëzve troç se kush do t'i bëjë ato, sa do të zgjasin dhe çfarë përfitimesh do të sjellin. Aq më tepër kur vendi ndodhet në një gjendje tejet të rëndë ekonomike e sociale. Të thuash vetëm se do të ecet përpara me hapa të shpejtë, pa sqaruar rrugën, do të thotë të kërkosh besim të verbër. Nuk ka asgjë të keqe që qeveria e re të kërkojë kohë për të hartuar programin e saj. E keqja fillon atëherë kur paraqiten si të zgjidhura probleme që sapo janë shpallur. Ka një prirje për ta trajtuar realitetin si fushë propagande. Kjo nuk i shërben as qeverisë, as vendit. Nëse do të ketë politika të reja ekonomike, ato duhet të mbështeten në një analizë të saktë të gjendjes. Papunësia, mungesa e mallrave, rënia e prodhimit, prishja e lidhjeve ekonomike, gjendja e bujqësisë, energjetika dhe transporti nuk janë nocione teorike; janë plagë të përditshme të njerëzve. Askush nuk mund t'i kapërcejë ato me slogane. Shqipëria ka nevojë për një administratë të aftë, për institucione që funksionojnë, për ligje të qarta dhe për një përgjegjësi të dukshme politike. Populli nuk voton për figura abstrakte; ai pret që jeta e tij të bëhet më e jetueshme. Kjo është prova e vërtetë e seriozitetit të një partie. Prandaj, serioziteti i një partie duket në qëndrimin që mban ndaj premtimeve elektorale. Çdo premtim i bërë duhet matur me mundësitë reale të vendit. Dhe çdo shmangie nga e vërteta, sado e vogël, paguhet shtrenjtë në besimin publik. ENVER MUSAQINI

(Sipas ATSH-së) Qeveria e Republikës së Shqipërisë, e shqetësuar seriozisht nga zhvillimi i mëtejshëm i konfliktit në Bosnjë-Hercegovinë, e konsideron të domosdoshme që të gjitha forcat politike e kombëtare të shmangin përshkallëzimin e mëtejshëm të gjendjes dhe të përpiqen për zgjidhje paqësore. Ajo i bën thirrje organizmave ndërkombëtare që të ndërhyjnë energjikisht për të garantuar të drejtat legjitime të popullsive dhe për të penguar aktet e dhunës e të spastrimit etnik. Qeveria shqiptare mbështet të drejtën e popujve për vetëvendosje dhe për jetesë të lirë e të sigurt në trojet e tyre. Në këtë kuadër, Republika e Shqipërisë shpreh solidaritetin e saj me popullin e Bosnjë-Hercegovinës dhe kërkon që të respektohet pavarësia, integriteti territorial dhe sovraniteti i saj. Çdo shkelje e këtyre parimeve përbën rrezik për paqen dhe sigurinë në rajon. Qeveria shqiptare dënon aktet e terrorit, të dhunës dhe të diskriminimit mbi baza kombëtare e fetare. Ajo u kërkon të gjitha palëve të tregojnë përmbajtje, maturi dhe vullnet politik për dialog. TIRANË, 20 prill 1992. Ministria e Punëve të Jashtme

(nga programi i qeverisë së re) "Çmimet e artikujve ushqimore do të liberalizohen duke pasqyruar realitetin e çmimeve në treg". Të liberalizuar do të thotë? (Nga programi i qeverisë së re) Mysret Alimani Që paraqitja e gjithë kabinetit qeveritar dhe qëndrimi i tij para parlamentit për programin qeverisës ka qenë një përballje me realitetin e ashpër ekonomiko-social shqiptar, kjo dukej që në deklarimet më të para të kryeministrit dhe ministrave. Së fundi edhe ministri i Bujqësisë e Ushqimit, z. Pali Miska, me një gjuhë të drejtpërdrejtë, tha se nuk mund të kishte më iluzione për shporta të garantuara dhe çmime fikse në kushtet kur tregu po lëviz sipas rregullave të reja. Ai nënvizoi se ndërhyrja e shtetit do të jetë e kufizuar dhe se garantimi universal i furnizimit nuk mund të mbahet në të njëjtën mënyrë si më parë. Ky pohim ngjalli reagime të shumta, sepse për shumë familje shqiptare sigurimi i ushqimeve bazë mbetet shqetësimi kryesor. Megjithatë, sipas programit të qeverisë së re, orientimi i përgjithshëm është drejt liberalizimit të çmimeve, kompensimit të shtresave në nevojë dhe riorganizimit të tregtisë. Pyetja që shtrohet është nëse ekonomia shqiptare, me prodhim të rrudhur dhe me mungesë të theksuar mallrash, e përballon dot një kalim kaq të shpejtë. Ka rrezik që në mungesë të mekanizmave mbrojtës, çmimet të shpërthejnë dhe barra të rëndojë mbi më të varfrit. Programi flet për reforma, për privatizim, për nxitje të prodhimit dhe të tregut. Por konsumatori kërkon përgjigje të prekshme: a do të ketë bukë, vaj, sheqer, qumësht? Me çfarë çmimesh? Dhe kush do t'i mbrojë qytetarët nga spekulimi? Në këto kushte, deklarata se shportë të garantuar e çmime fikse nuk do të ketë, është jo vetëm një orientim ekonomik, por edhe një sinjal social me pasoja të gjera. (vijon në faqen 2)

MARRËVESHJE FINANCIARE MIDIS QEVERISË SË R. F. TË SHQIPËRISË DHE KFf GJERMANESE Jo vetëm bashkimi i të gjitha forcat politike në Shqipëri në favor të marrëveshjes së dëmshpërblimeve për të përndjekurit politikë dhe asistenca për zhvillimin e ekonomisë shqiptare janë mesazhe të qarta për opinionin gjerman e më gjerë, por dhe fakti që Parlamenti shqiptar po bëhet një institucion funksional me debate të hapura e me vendimmarrje sipas rregullave demokratike, ka rritur interesimin e politikës gjermane për vendin tonë. Lajmi për vizitën e ministrit të Jashtëm të Gjermanisë, z. Hans-Dietrich Genscher, në Tiranë u prit me vëmendje. Kjo vizitë shihet si shenjë mbështetjeje për tranzicionin demokratik të Shqipërisë dhe për përpjekjet e saj për t'u integruar në Evropë. Marrëveshja financiare midis qeverisë shqiptare dhe KfW gjermane ka të bëjë me financimin e projekteve me rëndësi për ekonominë dhe infrastrukturën. Ajo pritet të ndikojë në zbutjen e vështirësive të shumta që po kalon vendi. Në këtë kuadër, prania e z. Genscher në Tiranë ka edhe domethënie politike: ajo nënvizon interesin e partnerëve perëndimorë për stabilitetin e Shqipërisë dhe për orientimin e saj demokratik. THANAS SINO

NËSË VENDIMI NGA PARLAMENTI Shënim. Kryetari i seancës së djeshme i dha fjalën deputetit të PDSH-së z. Curashi, por ky nuk ishte në sallë. Mungesa e tij u vu re jo vetëm për faktin se emri i tij ishte në rendin e diskutimeve, por edhe sepse pritej që ai të paraqiste një qëndrim të qartë për një çështje të debatueshme. Disa deputetë e lidhën mungesën e tij me rezervat për mënyrën se si po zhvilloheshin punimet, të tjerë me arsye personale. Zyrtarisht nuk u dha ndonjë shpjegim. Fakti u komentua në korridore si tregues i një klime të pasigurt politike, ku edhe gjeste të vogla marrin peshë simbolike. Në mungesë të sqarimeve, pyetja mbeti e hapur: pse mungoi z. Curashi?

Reforma = vështirësi ekonomike? Zbutimimi Gazeta i Shtatë ditë qeverisë së re. Bashkë me deklarimet programore të reformës në parlament u fol shumë edhe për faktorët me kosto më të lartë sociale. Në qendër të vëmendjes ishte pyetja se si do të përballohet tranzicioni nga qytetarët me të ardhura të pakta, nga pensionistët, nga familjet pa përkrahje dhe nga ata që rrezikojnë të mbeten pa punë. Në shumë diskutime u tha se nuk ka reformë pa sakrifica. Por kjo nuk mjafton si përgjigje. Shoqëria ka nevojë të dijë se cilat shtresa do të mbrohen, me çfarë mekanizmash dhe për sa kohë. Në të kundërt, reforma mund të humbasë mbështetjen publike. Ekonomistë e deputetë kanë shprehur mendimin se barrën kryesore nuk duhet ta mbajnë më të dobëtit. Nëse çmimet liberalizohen, duhet të ketë edhe kompensim real, rritje të ndihmës sociale dhe politika punësimi. Ndryshe, pasoja e reformës do të matet me varfëri e pakënaqësi. Nga ana tjetër, qeveria e re duket e vendosur të shkojë përpara me ritme të shpejta. Kjo sjell një tension të pashmangshëm midis nevojës për ndryshim dhe aftësisë së shoqërisë për ta përballuar atë. (vijon në faqen 3)

Lajm i paqartë, i marrë me hamendje nga një fjalim, ka ngritur shqetësim në opinionin lokal. Banorët e këtyre zonave duan të dinë nëse bëhet fjalë për izolim fizik, për masa administrative apo për një keqkuptim të pastër. Deri tani nuk ka pasur sqarim zyrtar. Pyetja ngrihet si reagim qytetar ndaj çdo ideje që mund të kufizojë lëvizjen ose komunikimin e lirë të banorëve. Për një vend që kërkon të ecë drejt demokracisë, metaforat e telave me gjëmba tingëllojnë rëndë. Përgjigjja e qartë nga autoritetet do të ishte e nevojshme.