Letër e hapur parlamentit TË HARBUAR E TË BRAKTISUR — Eshtë gaja për rënie sot dhe jo për lëkundje e premtuar për nesër — Të nderuar parlamentarë! Këtë letër personale s'ua shkruaj asnjë zëri, i po me këmbëngulje e shkruaj, sepse ndjej se më duhet ta bëj. Ndjej se kam arritur një moment të tillë, kur fjalët duhet të dalin jo vetëm nga mendja, por edhe nga zemra. A e dini se ç'do të thotë për një njeri, për një familje, për një popull i tërë kur humbet shpresën? A e dini se ç'do të thotë kur sheh përditë se jeta bëhet më e rëndë, se buka mungon, se fëmijët shohin në sy prindërit pa ditur ç't'u japin? Unë nuk jam këtu për të bërë retorikë, as për të folur me slogane. Jam këtu për të thënë një të vërtetë të hidhur, por të madhe: populli shqiptar po rrëzohet në humnerën e varfërisë dhe të braktisjes. Po, e them me përgjegjësi të plotë: ne jemi sot të harbuar e të braktisur. Të harbuar nga pasiguria, nga frika, nga ankthi për ditën e nesërme. Të braktisur nga ata që duhet të kujdesen për ne, nga ata që duhet të qeverisin me mendje të kthjellët e me dorë të drejtë. Ne nuk kemi nevojë për premtime të largëta, për fjalë të bukura, për justifikime të pafundme. Ne kemi nevojë për bukë, për punë, për rend, për drejtësi. Dhe këto duhen sot, jo nesër. Sot ka familje që nuk ndezin zjarr. Ka pleq që rrinë me ilaçe të papërballueshme. Ka të rinj që s'kanë ku të mbështeten, veçse te rruga e emigracionit. Ka punëtorë që presin pagën dhe marrin fjalë. Ka fshatarë që prodhojnë e nuk shesin, ose nuk kanë me ç'të mbjellin. Ka qytete të mpira, të lodhura, të shurdhuara nga zhurma e krizës. Dhe në këtë gjendje të tmerrshme, të na thuhet se duhet të presim lëkundjen e premtuar për nesër? Jo. Eshtë gaja për rënie sot. Parlamenti nuk duhet të jetë vend i fjalimeve të thata, por i vendimeve. Qeveria nuk duhet të jetë strehë e paaftësisë, por mjet i shpëtimit. Nëse nuk e ndjeni peshën e kësaj kohe, shikoni fytyrat e njerëzve nëpër radhë, nëpër tregje, nëpër rrugë. Shikoni nënat, shikoni pensionistët, shikoni fëmijët. Dhe atëherë do ta kuptoni se koha nuk pret. Në qoftë se sot nuk merren masa të menjëhershme, nesër do të jetë vonë. Nuk kërkohet mrekulli. Kërkohet përgjegjësi, ndershmëri, guxim. Kërkohet të mos luhet me fatin e njerëzve. Kërkohet që shteti të mos jetë një emër bosh. Kërkohet që politika të mos jetë pazar i fjalëve, por angazhim ndaj jetës. Po ju drejtohem si qytetar, si njeri i zakonshëm, por edhe si pjesë e kësaj shoqërie që po vuan. Ju drejtohem që të dëgjoni britmën e heshtur të popullit. Ajo është më e fortë se çdo brohoritje. Ajo është zëri i urisë, i mungesës, i zhgënjimit. Mos e shpërfillni. Sepse sot vendi nuk ka nevojë për lëkundje të premtuara për nesër. Ka nevojë për shpëtim sot.

Kur shkoi drejtza Ana në Shkodër para nja pesëmbëdhjetë ditësh, për në gjyq, me telekamerë, shirit regjistrues, aparat fotografik, reportofon, ballafaqoi të pandehurit, prokurorët, gjykatësit, spektatorët dhe dhjetëra policë. Ajo bëri një gjë shumë të thjeshtë e shumë të nevojshme: pa me sytë e vet. Por askush nuk i tregoi se përse në atë sallë të vogël e të ngarkuar me një tension të dukshëm, kishte aq shumë sy që prisnin jo drejtësi, por një shenjë force. Gjyqi i Shkodrës nuk është një çështje krahinore, as një ngjarje që mund të mbyllet me një kronikë të thatë. Ai është provë për shtetin, për ligjin, për qytetarin. Është provë për mënyrën se si një shoqëri del nga hakmarrja, nga rrëmuja, nga rrëzimi i autoritetit. Dhe pikërisht për këtë arsye, heshtja është e rëndë. Po pse heshtet? Pse nuk flitet hapur për procedurën, për provat, për trysninë, për atmosferën? Pse nuk u jepet qytetarëve e drejta të dinë? Mos vallë kemi frikë nga e vërteta? Apo kemi mësuar të mbyllim sytë sa herë që drejtësia vihet në provë? Nëse është kështu, atëherë kjo heshtje është bashkëfajtore. Në sallë nuk mungonin fytyrat e njohura të emocioneve tona kolektive: zemërimi, mosbesimi, etja për ndëshkim, dyshimi. Dhe në një mjedis të tillë, ligji duhet të jetë më i kthjellët se kurrë. Në të kundërt, gjyqi kthehet në shfaqje, drejtësia në improvizim dhe shteti në spektator. Ata që kanë qenë në Shkodër e dinë mirë se qyteti nuk ka nevojë për heshtje. Ka nevojë për qartësi. Ka nevojë të dijë se çfarë po ndodh në emër të ligjit. Sepse kur mungon fjala publike, lulëzon thashethemi. Dhe thashethemi është armiku i parë i drejtësisë. Prandaj pyetja mbetet: pse kjo heshtje ndaj gjyqit të Shkodrës? Kush përfiton prej saj? Jo qytetari, jo ligji, jo e vërteta.

Në njoftimin e parë për gjendjen e rendit dhe të qetësisë, numri i viktimave të konfliktit të armatosur në qytetin verilindor të Shkodrës është dhënë 4. Në njoftimin e dytë të Ministrisë së Rendit Publik, po për konfliktin e Shkodrës, ky numër është bërë 8-9 të vrarë. Po sipas kësaj ministrie, ngjarja ka ndodhur më 16 maj, kurse sipas të tjerëve më 17. Ka konfuzion për vendin, për kohën, për rrethanat dhe për pasojat. Në një kohë kur publiku ka nevojë më shumë se kurrë për saktësi, për transparencë e për përgjegjësi, mospërputhja e shifrave dhe e datave sjell jo vetëm pasiguri, por edhe dyshim. Dyshim për institucionet, për seriozitetin e komunikimit zyrtar, për aftësinë e shtetit për të përballuar situata të rënda. A është e pranueshme që në një çështje kaq të rëndë, ku janë humbur jetë njerëzore, njoftimet zyrtare të lëkunden kaq shumë? A është normale që opinioni publik të mos dijë cilin version të besojë? Kur vetë shteti paraqitet i paqartë, qytetari ndihet i pambrojtur dhe i mashtruar. Nuk bëhet fjalë thjesht për një lapsus, për një gabim teknik apo për ngutje. Bëhet fjalë për besimin. Dhe besimi ndërtohet me të vërteta të sakta, me komunikim të matur, me respekt për publikun. Në të kundërt, çdo deklaratë e mëpasme humbet peshën e vet. Prandaj pyetja është e drejtë: cilën të besojmë? Të parën, të dytën, apo asnjërën? Derisa të flitet qartë, kjo pyetje do të mbetet e hapur.

Më 18 dhe 19 maj në Romë, sekretari për marrëdhëniet me jashtë i Partisë Socialiste të Shqipërisë, z. Servet Pëllumbi, zhvilloi një seri takimesh me përfaqësues të partive socialiste dhe socialdemokrate italiane dhe evropiane. Në qendër të bisedimeve ishin marrëdhëniet dypalëshe, përvoja e transformimeve demokratike, gjendja në Shqipëri dhe mundësitë e bashkëpunimit të mëtejshëm politik. Gjatë këtyre takimeve u vlerësua nevoja për thellimin e kontakteve ndërmjet forcave të majta evropiane dhe Partisë Socialiste të Shqipërisë. U shpreh mbështetje për rolin e PS-së në jetën politike shqiptare dhe përpjekjet e saj për konsolidimin e demokracisë dhe të shtetit ligjor. Delegacioni shqiptar pati gjithashtu takime pune edhe me përfaqësues të organizmave të tjerë politikë e shoqërorë, ku u diskutua për zhvillimet e fundit në vend dhe për perspektivën evropiane të Shqipërisë. Këto takime përbëjnë një hap të mëtejshëm në zgjerimin e marrëdhënieve ndërkombëtare të Partisë Socialiste të Shqipërisë dhe në forcimin e pranisë së saj në dialogun politik evropian.

Zoti Spiro Deda tregon me shqetësim nga rrethi i Elbasanit për gjendjen e rëndë të jetimëve dhe të pensionistëve në disa zona, ku mungesa e përkrahjes sociale po i çon njerëzit në kufijtë e mbijetesës. Ai kërkon ndërhyrje urgjente nga organet shtetërore dhe nga pushteti vendor për të siguruar strehim, ndihmë ekonomike dhe mundësi pune për ata që nuk kanë asnjë mbështetje. Sipas tij, shumë jetimë janë lënë në mëshirë të fatit, ndërsa pensionistë të shumtë, ndonëse në moshë të thyer, detyrohen të kërkojnë punë për të siguruar bukën e gojës. Kjo gjendje, thekson ai, është e papranueshme për një shoqëri që synon të jetë humane dhe demokratike.

— Deklaron zëvendësministri i Jashtëm shqiptar me mbërritjen në KBSë — Zëvendësministri i Jashtëm i Shqipërisë deklaroi me mbërritjen e tij në KBSë se vendi ynë nuk mund të pranojë zgjidhje të nxituara apo të papërgjegjshme për çështjen e shqiptarëve në Kosovë. Ai theksoi se çdo formulë duhet të marrë parasysh të drejtat legjitime të popullsisë shqiptare dhe standardet ndërkombëtare. Sipas tij, stabiliteti në rajon është i lidhur ngushtë me trajtimin e drejtë të çështjes së Kosovës dhe me garantimin e të drejtave politike, kombëtare e njerëzore të shqiptarëve atje. Shqipëria, shtoi ai, do të vazhdojë të mbajë një qëndrim të qartë dhe të përgjegjshëm në forumet ndërkombëtare. Deklarata vjen në një moment të ndjeshëm diplomatik, kur zhvillimet në ish-Jugosllavi po tërheqin vëmendjen e kancelarive evropiane dhe të organizmave ndërkombëtarë.

Shqetësime që ngrihen prej së paku dy javësh për gjendjen e mësuesve të qytezave dhe të zonave të largëta po marrin përmasa më të gjera. Mësimdhënësit ankohen për mungesën e pagave, për vështirësitë në transport, për kushtet e këqija të banimit dhe për mungesën e vlerësimit institucional. Në shumë raste, mësuesit duhet të përballojnë shpenzimet nga të ardhura minimale, ndërsa një pjesë e tyre mendojnë të largohen nga profesioni. Kjo godet drejtpërdrejt cilësinë e arsimit në zona që edhe më parë kanë vuajtur nga mungesa e infrastrukturës. Institucionet arsimore dhe pushteti vendor duhet të reagojnë menjëherë për të parandaluar thellimin e kësaj gjendjeje. Arsimi nuk mund të mbahet mbi sakrificën e pafund të mësuesit.

— Qeveria e koalicionit prishur, punë me koalicion, e mësimdhënia, kërce te DSP-së — — ???[?] po të mos vazhdojë puna me arsimin — Ko Keka: "A vazhdojmë a jo mësimin?" — — Vit i keq(?) për arsimin dhe kryefamiljarin[?], por mësuesit duhet të marrin rrogat — (Titujt në faqen 2) Gjendja në arsimin parauniversitar dhe universitar po shkon drejt përshkallëzimit të konfliktit social. Mësuesit kërkojnë pagesat e prapambetura, kushte më të mira dhe qartësi për politikat arsimore. Greva po paraqitet si mjeti i fundit për të tërhequr vëmendjen e qeverisë ndaj gjendjes së rëndë.

GREVË E PRGJITHSHME E ARSIMTARËVE NË SHKODËR Me datën 19 maj 1992, nё ora 10.00, zhvillohet për herë të dytë mbledhja e kryesisë së Sindikatës së Pavarur të Arsimit (SPA) të rrethit Shkodër. Në përfundim të saj, si dhe pas konsultimeve me arsimtarët e shkollave të qytetit dhe rretheve, u vendos të fillojë greva e përgjithshme e arsimtarëve. Shkollat e të gjitha kategorive do të marrin pjesë në grevë. Kërkesat lidhen me pagesat, kushtet ekonomike dhe zgjidhjen e problemeve që rëndojnë mbi arsimin. (Vijon në faqen 3)

Teksti në këtë pjesë të faqes është i përmbysur dhe me lexueshmëri shumë të ulët. Dallohen vetëm fragmente të tilla si: “Vëzhgim i ditës”, “Korçë”, “ASTSH”, “Vijon në faqen 3”. Pjesa tjetër mbetet e palexueshme me siguri të mjaftueshme nga kjo figurë.