26/05/1992
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Zëri i Popullit

26 maj 1992

INSTITUCIONALIZMI I DEMOKRACISË KËRKON EKUILIBËR POLITIK

PËRFAQËSIM I DREJTË, JO GARNITURË PLURALISTE Rreth qëndrimit të PS për përfaqësimin në pushtetin lokal • Intervistë me nënkryetarin e PS, Spiro Dede Rreth qëndrimit të PS për përfaqësimin në pushtetin lokal • Intervistë me nënkryetarin e PS, Spiro Dede - Pyetje - Si e konsideron PS vendimin e dt. 25. 4. 1992 të Qeverisë së re për Komitetet Ekzekutive Pluraliste? Përgjigje: Vendimi i Qeverisë Meksi e ka një bazë të drejtë e të justifikuar: shumë nga Komitetet Ekzekutive pluraliste gjatë kësaj kohe, sidomos në prak e pas zgjedhjeve të 22 Marsit, thuajse u paralizuan an veprimtarinë e tyre. Ndërkohë nuk janë pa gjë zërat e korrupsionit dhe dhe përzierjes në rrëshfete e marifete të tjera spekulative të pushtës së ndryshme në njërin ose tjetrin Komitet pluralist, sidomos në qytete të mëdha. Me pushtet lokal të hallakatur, me shumë punonjës me mendje të ngrirë, me dilemen «do jem, s'do jem më», me pretendimet e shumta të fitimtarëve të zgjedhjeve të 22 marsit për të marrë apriori edhe pushtetin lokal, me etjen e shumëkujt për karierë, kolltuqe e pushtetit, etj. etj, pra me një pushtet lokal të tillë, nuk mund të ecë. Kështu as rendi s'vendoset dot, as puna s'fillon atje ku duhet të kish filluar, as Reforma s'nis dot zbatimin. Ne kështu e kuptuam dhe e cilësuam shyjësin që e nxiti Qeverinë Meksi për këtë vendim dhe, mbi këtë bazë, askush nga ne s'kish pse të kishte kundërshtim. Por kupohet, si zgjidhja e vitit të kaluar ashtu edhe përmirësimet e tanishme, janë zgjidhje e përmirësime të përkohshme, jo ligjore. Zgjidhje përfundimtare, e të ligjshme do të japin Zgjedhjet e Përgjithshme të Pushtetit Lokal. Ato duhen përgatitur sa më seriozisht e të zhvillohen në afatet më të mundshme e optimale. Pyetje - Në se vendimi i Qeverisë është i drejtë e i nevojshëm, përse të shumë rrethe KD të Partisë Socialiste ngritën shqetësime të mëdha dërgojnë protesta e peticione në Qeveri e te Presidenti, bile disa dhe i kanë larguar përfaqësuesit e tyre nga pushteti lokal? Përgjigje: Sepse thelbi i drejtë e racional i vendimit të Qeverisë në disa rrethe po nëpërkëmbet në disa rrethe të Partisë Socialiste. Nën nevojën e përmirësimeve ka filluar një fushatë spastrimsh nga pushteti lokal për përfaqësuesit e simpatizantët e PS. Në s'kërkojmë asgjë më tepër se sa respektimin me rigorozitet të marrëveshjes për përfaqësim në bazë të përqindjes së elektoratit të fituar në 22 mars nga secila parti. Pra: atë që PS doli si forcë e parë politike në rreth, të këtë edhe vendin kryesor në Kryesinë Ekzekutive të Komiteteve, atë që doli si forcë e dytë, të ketë një nga vendet në ato Kryesi (nënyrën se sekretar), përveç numurit përkatës të anëtarëve të komitetit dhe drejtuesve të seksioneve. Por në realitet zotërinjtë e partive të tjera, kryesisht ata të PD, duan t'i largojnë dhe po i largojnë socialistët nga Kryesitë ekzekutive me mendimin se, me që PD fitoi pushtetin qendror, asaj i takon edhe pushteti lokal! Kanë mësuar edhe të tjerën, siç thonë nga demokracitë perëndimore: kryetarët e PD në rrethe, po marrin vetë edhe Kryesinë e Komiteteve Ekzekutive me qëllim që... Partia të mbajë përgjegjësinë të plotë për ecuin e punëve! Bile edhe të tjetrit: titullarët, që t'u venë punët mbarë e të mbajnë përgjegjësitë të plotë, kur vinë në pushtet, e ndërrojnë krejt ekipin, krijojnë ekipin e tyre! Në donjë rreth, si thuhet, është njoftuar edhe portieri i Komitetit të bëhet gati për largim, sepse ka pritur e përcjellë në kohën e monizmit! Ekip fringo nga portieri te Kryetari! Në gjithë këto ka vërtet praktika e elementë demokratikë, të provuara në shumë vende. Por në rastin konkret, zotërinjtë tanë, harrojnë ose s'u intereson të kujtojnë më kryesoret: Së pari, partitë në pushtet e Qeveritë në shoqëritë pluraliste ndryrrën periodikisht njëra tjetrën, fitimtarët caktojnë në detyrat e postet kryesore njerëzit e tyre, por ky ndërrim kabinetesh e kolltugësh nuk do të thotë pastrim e shvendësim i gjithë aparateve, s'do të thotë largim i specialistëve nëpunësve të aftë, më përvojë etj. Ca më keq kur hiqen specialistë, teknikë e të aftë e më përvojë e zevendësohen nga më pak të aftë, nga besnikë partiakë. Së dyti, pushteti lokal aktual në Shqipëri nuk është (Vijon në faqen 2)

PËRSHËNDETJE ZGJEDH... SHUMËPARTIAKE NË KOSOVË

PAS DHJ... OVE PËRSHËNDETJE ZGJEDH... SHUMËPARTIAKE NË KOSOVË - 900 mijë zgjedhës votuan për 500 vende në parlamentin e Kosovës dhe kandidatin për president. - Votimet shumëpartiake treguan pjekurinë dhe përcaktimin e shqiptarëve të Kosovës për vetvendosje, për vetqeverisje e për të ardhmen e tyre të pavarur. - Hap drejt krijimit të institucioneve demokratike. - Vullneti i lirë i popullit kosovar dëshmon fundin e diktaturës serbe të Milosheviçit. Data 24 maj 1992 do të hyjë në historinë e popullit shqiptar si një ngjarje e shënuar, si dita kur për herë të parë në Kosovën martire, e larë me gjakosun e torturuar nga represioni serb, u mbajtën zgjedhjet e para shumëpartiake për në parlamentin kosovar dhe për të zgjedhur presidentin. Kuvendi i ri i Kosovës do të ketë 500 vende dhe për kandidatë të tjerë morën pjesë 22 subjekte elektorale në 100 zona. Kandidati vetëm për president u paraqit doktor Ibrahim Rugova. Mbajtja e zgjedhjeve në Kosovë u bë në kushte tejet të vështira në krahasim me të gjitha ish republikat jugosllave. Ato u mbajtën nëpër pushtimin serb, nën konakun më pushtkëve dhe bajonetave të milicisë serbe e cila përveç presionit psikologjik keqtrajtoi votuesit kosovarë, konfiskoi fletë votimi dhe materiale të tjera të qendrave të votimit. Organizimi i zgjedhjeve në këto kushte, pjesëmarrja e gjithë shqiptarëve në to, gjakftohtësia e tyre dhe evitimi i konflikteve dëshmoi se populli shqiptar i Kosovës është një popull demokratik, që edhe nën çizme di të tregojë botës së së vërtetuar se ai ka të gjitha aftësitë për tu vetëqeverisur, për të përcaktuar të ardhmen e tij të lirë ashtu sikundër edhe kombet e tjera në ish-Jugosllavi. Me këto zgjedhje populli shqiptar tregoi se ai është i barabartë me kombet e tjera të Europës dhe kërkon të fitojë vetëm atë çka i takon, të drejtat e tij jetuar i lirë dhe i pavarur në trojet e veta shekullore në Kosovë. Kosova i tregoi botës mbarë se ajo është e vendosur të ndërmarrë hapa për institucionalizimin e demokracisë, për krijimin e parlamentit të parë pluralist dhe e të gjitha organeve të tjera shtetërore, juridike, ekzekutive e ligjore në përputhje të plotë me vullnetin e popullit shqiptar të Kosovës dhe me konventat ndërkombëtare të KSBE-së. Është përkrahur në përpjekjet e llojë të gjithë popujve të shteteve të tjera të Kosovës për të përcaktuar zgjedhje të ardhmen e saj dhe nga ata takon KSBE-së, Kombeve të Bashkuara, organizmave europiana e SHBA që të detyrojnë Serbinë të zbatojë përcaktimin e vullnetin e lirë të popullit shqiptar të Kosovës të shprehur në zgjedhje. Evritimi i konfliktit dhe i gjakderdhjes gjatë votimeve, ishte shprehje e maturisë së popullit kosovar, e civilizimit dhe shpirtit demokratik përballë përpjekjeve e provokimeve të milicisë serbe në qendrat e votimit. Ky është një kontribut jo vetëm për vetë Kosovën por dhe për Ballkanin dhe Europën duke shmangur një destabilizim që reperkursionet e tij do të ishin të dallueshme. Me mjetet demokratike, populli kosovar shprehu mosdëshirën e perspektivës së diktaturës serbe të Milosheviçit dhe dëshmoi se diktaturat, me çfarëdo ngjyre që të paraqiten, kur ato shtypin të drejtat e një populli dhe i mohojnë atij vullnetin, janë të destinuara të dështojnë e të përmbysen. Janë mësime, që shqiptarëve, ashtu sikundër edhe popujve të tjerë ua ka mësuar historia. Mbështetjen e fuqishme për suksesin e zgjedhjeve të popullit të Kosovës e shprehën mbarë shqiptarët e Republikës së Shqipërisë të cilët me shumë se kudo i shoqetën e sondhe e ardhmja e vëllezërve të tyre përtej kufirit. Çdo familje shqiptare i përcolli me interesim, shqetësim e njëkohësisht gëzim ecuritë e zgjedhjeve në Kosovë me urime e qoftë "Ngadhnjim mbi robërinë serbe".

NG. CILA ANË E HORIZONTIT PO NA VJEN SHETTI LIGJOR?

Filloi (edhe në Lezhë) realizimi i planit të spastrimeve...

KUR DO T'I FALNI APARTAMENTET?

Premtime qeveritarësh Para një viti e ca, gjatë fushatës së parë elektorale liderët e demokracisë, përfshi këtu e- Premtime qeveritare KUR DO T’I FALNI APARTAMENTET? Para një viti e ca, gjatë fushatës së parë elektorale liderët e demokracisë, përfshi këtu edhe të kandiduarit për deputetë thanë me të madhe se «apartamentet do t’ua falin qytetarëve». Ritheksuan në fushatën e dytë elektorale të këtij viti se ata «do ta mbajnë fjalën e dhënë». Jo pa thënë se veçanta, madje me forcë e vunë në dukje këtë fakt domethënës e jetësor edhe socialistët. Në një «kor» të përbashkët ishin edhe partiakët e tjerë, të dhënë dhe jo të dhënë pas pushtetit. Por ç’ndodhi pas verdiktit të zgjedhjeve? Ç’ndodh në këto ditë pritmërie, hamullie e varfërie të pafund? Për më të shumtët dënesat dhe dhimbjet janë të pranishme. Sepse krejt zhongjënëse ishte deklarata e zotit Meksi, i cili në programin e Qeverisë së vet, tha midis të tjerave se apartamentet shtëpitë do t’u shiten qytetarëve, E natyrisht pas kësaj ata pyesin: Pse u dashkërka kjo kthesë 180 gradëshe? Ka dy spjegime: E para, kolltukët fitohen edhe me premtime në hava. «Gjuha mish është e kocka f’yen». Në fund të fundit, kjo është praktikë e njohur për të gjithë ata që luftojnë të marrin pushtetin pa qenë të zotë ta marrin me drejtësi. Në vazhdim të kësaj ideje sqaroj se ndërtesa e mira e kolltukëve është kaq joshe dhe kaq e ngrohtë për interesat partiake, dredhia e fjalës se pushtetmbajtësve, të punëdhënësve dhe të shtëpidhënësve nuk do të thotë edhe përmbysje e pushtetit. E dyta, në një kohë që ende të sapoardhurit dhe të vetëemëruarit nëpër administratat e komiteteve ekzekutive (e përjashtojmë termin pluralist, sepse pushteti është krejt monist) nuk kanë marrë apartamente për vete. për miqtë, për farefisin dhe për biznesmenët e ardhur nga «bota», si mund t’u falen qytetarëve apartamentet? Në të dy përfundimet, në të dy kuptimet e lartthëna, qeveritarët e kabinetit të zotit Meksi me sa duket nuk e vrasin mendjen. Diku gjetkë ka rrahur dhe rreth ajo. Mirëpo populli zemëruar dhe dha votën për ditë më të mira dhe kryesisht, duke u mbështetur në premtimet, vrojton, flet dhe përflet me zemëratë, padurimin e qeveritarëve për heqjen e simboleve dhe karikikën e parlamenteve për varfërinë në zgjedhjen e tyre. Flet dhe përflet padurimin për heqjen në mënyrë tinzare dhe makabre të eshtrave të të vdekurve, çarmatosjen e veteranëve, të ligjit të punësimit, (nënkupto fshesën e hekurt për mënjanimin e socialisteve nga administrata shtetërore), të statusit të deputetit (nënkupto privilegjin shtëpi, për telefon, për rrroga). Kur plaga e dhimbjes e qytetarëve është në vende të tjera. A janë normale këto praktika? Qytetari i sotëm, krahas zgjidhjes së halleve të mëdha, e të shumta, pret me sot e me nesër ta marrë atë që i kanë premtuar me bujë: shtëpinë (apartamentin) ta marrë, falas. Pothuajse përditë pranë këtyre njerëzve të mërzitur e të pafuqishëm ka-i, kanë qeveritarët dhe presidenti i vëmendshëm (kam parasysh ekranin e televizorit, takimet plot entuziazëm brenda dhe jashtë vendit dhe herë me tone të buta, herë me tone qortuese e seriozë gati sa s’thotë: «Të mendojmë, të punojmë, e të jetojmë si revolucionarë». Sipas mendimit tim, për ditët kaotike, për ditët e mbushura nga diktatura e kaosit dhe pamundësia që na rrethon, s’ka gjë më të mërzitshme që të rrëmbën gëzimin e jetës dhe që të nxit apatinë. Sërish më duket se qytetarët i ka pushtuar një mendim jo fort i këndshëm, kur jo rrallë thonë: «Përse vadhëtojnë mashtrimet e qeverive të mëparshme, kjo është jeta që kam dashur, unë të kërkoj?» Për çështjen e apartamenteve, nëse do të falen apo jo, e vërteta, do të shiten apo jo, qeveritarët e zotit Meksi, (të paktën, e përsëris të paktën), duhet të jenë të prerë: si do të zgjidhet e kur do të zgjidhet. "PAVLLO GJJEDE"

Jo! - eksodit

Përseri por përfillet për një eksod të ri. Se nga vijnë sinjale të tilla, askush nuk po e merr vesh. tha organeve të tjera shtetërore, juridike, ekzekutive e ligjore në SHKËLQIM BEQARI Jo! - eksodit Përseri po përflet për një eksod të ri. Se nga vijnë sinjale të tilla, askush nuk po e merr vesh. Veçse një «rastësi» po mbush mendjen shumë e më shumë se sa herë ndjehet ngushtë Beogradi, në Tiranë faqet «mundësia» për një eksod të ri. Ja, tani posa në Republikën e Kosovës u realizuan me sukses zgjedhjet e lira, këtu tek ne çuditërisht u përhap fjala «ka eksod». Eksodit, sido që t’i kemi hallët ekonomike, duhet t’i themi Dhe jo për atë që bota (edhe ne) nuk është dhe nuk pranon me vërshimet e njerëzve nëpërmjet eksodëve, por sepse vështirësitë ekonomike, rrënimi e varfëria mund të përballohen vetëm këtu. Vetëm duke punuar në Shqipëri do t’i çelet mundësia e përmirësimit të kushteve të jetesës për sot e për një kohë më të largët. Me mendjen e ngritur do të tregullohemi vetëm po të punësohemi jashtë kurse këtu do të arrijmë të realizojmë atë që kërkojmë. Eksodit - «Jo!». Ju njerëz të varfër duhet t’i kërkoni Qeverisë lëndët e para, gjëra që nevojiten e t’i parashtroni asaj që të punoni këtu. Këtu, vetëm këtu në Shqipëri. Nuk jemi me atë që t’i pritet rruga punësimit jashtë. Ai mund dhe duhet të bëhet. Sa më shumë, aq më mirë. Veçse mbi bazën e marrëveshjeve, mbi bazën e normave ndërkombëtare. Për këtë lloj «eksodi» mendojmë se ka vend t’i kërkohet Qeverisë. Ndërsa vërshimeve eksodike, braktisjeve masive, si do që të jenë, t’u themi «Jo!» edhe «Jo!» BASHKIM KOÇI

NG. CILA ANË E HORIZONTIT PO NA VJEN SHETIT LIGJOR?

Flloi (edhe në Lezhë) realizimi i planit të pastrimeve... Komiteti ekzekutiv monist (i PD-së), pra i paligjshëm, e filloi punën e tij për së mbari: me ndryshimin e ekipëve në drejtim, dmth., me realizimin e planit të pastrimeve. Pse themi i paligjshëm? Vërtet atë e ka miratuar qeveria, por siç është bërë e njohur nëpërmjet shtypit, pa konsensusin e forcave politike, të PS e PR. Pra edhe pa pjesëmarrjen e tyre në këtë komitet. «Vetë Ai, vetë Kadri» d.m.th., komiteti ekzekutiv i PD-së në dy mbledhjet e zhvilluara deri më sot pika e parë dhe më e rëndësishmja e rendit të ditës ta qenë: Ndryshimi i «kadërbinitet». Termi i ri «kabinet» përfshin shefa seksionesh, drejtorë ndërmarrjesh, institucionesh etj., të cilët janë të «klerkë» në biografi, dmth së parë socialistë. Pra, siç thotë populli, çou hoqë të ulet prifti. Lezhajt me besim e shpresë të mëdha tek demokracia, pësuan një zhgënjim të vërtetë, pasi me skenën e tij pastrimesh uhin mësuar sa herë që Komiteti Qendror i PPSH parashtonte sekretarët e parë e kryetarët të rinj komitetet. Historia po përsëritet me një det të ri, tashmë «demokratik». Në takimet që janë patur me zotin Sereqi, që përfaqëson i Qeverisë në këtë rreth, për emërimin e komitetit ekzekutiv të ri, si përfa- (Vijon në faqen 3)

PESË DITË GREVE URIE - PESË DITË HESHTJE

Për të gjitha përpjekjet për zgjidhje normale të rrugë zgjidhje normale, protesta e argumentave dhe e protestës ora 12.00, të datës 22.5.1992 u detyruan nga heshtja e përfaqësuesve të bnp... të b...sh... sindikatës së pa...varur të ... të femijëve që ... u detyrua të ... Në shtëpinë e fëmijës jetimë në Durrës janë mbyllur në grevë uri 30 grevistë nga të cilët 25 gra, nëna me fëmijë. — Presidenti, Kryeministri dhe pushteti në rreth mbajnë heshtje të plotë. — Dje më dt. 25 maj 1992 ora 13.00 u solidarizuan me këtë grevë edhe 60 punonjës të fabrikës së bukës, të cilët kanë paralajmëruar se do të hyjnë në grevë urie. — G. endje e pësuesve sindhëdësore. Përpara dy ditësh edhe nga përfaqësues të shoqatës amerikane për të drejtat e varfër në botë, të cilët nuk hezituan të shprehnin shqetësimin e tyre. Kjo grevë organizohet nga shoqata e jetimëve dhe sindikata e ... destinacioni e shtëpisë së fëmijëve duke e kthyer atë në repart kazermë. «Ne nuk duam të kthehemi problem social», thotë Gëzim Morina, sekretar i shoqatës së jetimëve në Durrës, por nuk do të lejojmë kërkën të luajë me jetën e jetimëve. ... timores si protestë ndaj vendimit të komitetit ekzekutiv jo pluralist të rrethit të firmosur nga kryetari Andrea Xhavara për të ndryshuar ... Në një rastisje takime me kryetarin e komitetit ekzekutiv Andrea Xhavara u prezencë edhe përfaqësuesve të komuniteteve fetare të rrethit, të cilët janë tronditur nga ngjarja por kryetari nuk tundet nga vendimi që ka marrë vetë. «Është bërë takim në Tiranë, se në Durrës nuk ka dëgjuar të shkollë...», me Ministrin e Shëndetësisë z. Tritan Shehu dhe Ministrin e Arsimit z. Ylli Vejsiu por ata ale... në thonë shkollë e shoqatës së jetimëve kanë shprehur se ky problem nuk është në kompetencën tonë. Më dt. 10.4.1992 i është bërë ... (Vijon në faqen 2)

Angazhimi ynë ndaj Shqipërisë nuk është deklarativ, por real

Me personalitetet diplomatike të akredituara në Tiranë Angazhimi ynë ndaj Shqipërisë nuk është deklarativ, por real - Intervistë me ambasadorin e Republikës Italiane në Tiranë, zotin Torkuato Kardilli - Pyetje: A mund të na jepni një tablo të shkurtër për zhvillimet e fundit politike në Itali, e konkretisht, për zgjedhjet presidenciale në vendin tuaj? Përgjigje: Siç e dini, presidenti i Republikës Italiane deri tani është zgjedhur me një shumicë absolute votash. Por kësaj radhe kjo procedurë nuk funksionon. Zgjedhjet presidenciale në Itali kanë hyrë në rundin e tyre të 16-të. Kjo tregon se forcat politike nuk e kanë gjetur akoma kandidatin e mundshëm për president. Gjithashtu, kjo duket nga ndryshimet e mëdha që ndodhin në këtë kuadër dhe që kanë të bëjnë me ndryshime për qeverisjen dhe qeverisjen e vendit. Presidenti që do të zgjidhet duhet të jetë ballë edhe ekonomike, nuk është në kohë dhe do të shtojë... Pyetje: Shqipëria ka ... Dhe që janë parti të ndryshme politike. Dhe kjo për disa arsye: 1) Që në këtë proces ... sojë të gjitha forcat politike të reflektojnë në ndryshimet kushtetuese që duhen të bëhen. 2) Ndryshimet i ligjit elektoral, ... 3) Presidenti i ri që do të zgjidhet duhet t’i bëjë ballë edhe situatës ekonomike, dhe nuk ka ... shumë miliard dollarëve. (Vijon në faqen 4)