Fshati larg syve Reportazh nga fshatrat Shaqizë e Lugë të Tiranës; Fshatarët të indinj uar, demokratë të zhgënjyer. Ku janë traktoret, plehu, telefonat, ku janë premtimet e 22 Marsit, pyet fshatarët, të djegur nën diell, të izoluar nga bota. Reportazh nga fshatrat Shaqizë e Lugë të Tiranës; Fshatarët të indinjuar, demokratë të zhgënjyer. Ku janë traktoret, plehu, telefonat, ku janë premtimet e 22 Marsit, pyet fshatarët, të djegur nën diell, të izoluar nga bota. Tirana. Mesi i vitit 1992. Kaos njerëzish në rrugë të mbushura. Plot përplasje gjatë në çdo orë. Erëra goftesh e pamje të papranueshme për kulturën e një kryeqyteti në Evropë. Edhe në bulevardet kryesore të ngatërr ohen nëpër këmbë plehrat e letrat e qofteve. Të vrasin sytë barakat e rrënojat e tjera. Qytetet tona. Gati më të njëjtën pamje. Diku më pak papastërti e kaos, diku më shumë. Po fshati, fshati që mbetet larg syrit tonë, larg qeveritarëve, larg për radion e televizionin? Kalu an gati dy vjet ndryshimesh. Era e demokracisë fryu kudo. Ajo solli ndryshimet që u duheshin këtij populli, për uzur parot e demokracisë sollën edhe shkatërrime. Sidomos në fshat. «Ja ku është Shalëzaja dhe Luga, pikërisht në rrugën e Kërrabës, aty ku rrethi i Tiranës ndahet me atë të Elbasanit. Dhe fakti i parë që ndesh sapo hyn në Lugën e sipërme është gjëja një fakt ndëshkues për politikanët amatorë të nivelit «zero». Nd anë rrugës, vetëm disa gurë të shpërndarë andej-këndej në tokën e punuar. Aty ka qenë shkolla e fshatit. Eshtë rrafshuar. As mure, as rrënoja. I zoti i tokës erdhi në kufijtë e vjetra si pas një «direktive» të mëparshme të partisë në pushtetin e sotëm. E fil lorlisht, nxënësit e vegjël të Lugës së sipërme ka muaj që nuk kanë shkollë në shkollë. Nesër me siguri do ta ndiejnë dhimbjen e kësaj plage. Ndërsa sot, sot viti shkollor mbyllet pa to. A thua ka edhe shkolla të tjera të rrafshuara kështu? A thua do të jenë shumë familje në fshatrat e Tiranës që nuk shkojnë në shkollë? Këtë duhet ta dijë ses k sioni i arsimit në rreth, zëdhënës i pushtetit të sotëm, prej të cilit nuk mund të presësh informacion të saktë, mbasi transparencës i është kthyer nd ërvën e censura. Po se mos vetëm ata gurë të shkollës shkaktojnë dhimbje për çdo intelektual. Një hij e zhgënjimi ndihet shumë në bisedat e fshatarëve. Eshtë prishur kooperativa. Le të prishej. Dikush abuzonte në postet drejtuese të saj. Fshatarët përmendin me emra madrapazë që vidhnin me të dy duart djersën e fshatarit. Le të prishej kooperativa po jo pa i pyetur fshatarët, pa ndërtuar një tjetër. Kurrë fshatari nuk e prish shtëpinë e vetë për ta ndërtuar të paktën një pjesë të shtëpisë së re. Ndryshimet në shi e në diell, në mes të dimrit e në mes të rrugës, si ka mbetur në disa aspekte. Fshati tashmë thuajse është i harruar. Një mijë probleme e pa zgjidhura ka në Shalqizë. Në Lugë në Kus. Më çfarë të mbjellin, dikush ka mbetur pa tokë, si t’i zgjidhin ngatërresat, njerëzit janë ftohur shumë me njëri-tjetrin, për ndihmat flitet përditë në radio e televizion por në këtë anë nuk është parë qoftë edhe një herë dikush që të sjellë ndihma. Dikush ka prishur shkollën, dikush ka zap tuar rezervuarin e ka lënë tokë e tij, dikush ka bllokuar kopështin e fëmijëve. — Përballë këtij shkatërrimi përpiqet të mbijetojë një bashkësi e re, bashkësia fshatare në Shalqizë. Dhjetë-pesëmbëdhjetë familje kanë bashkuar tokat dhe mjetet. «Ç’mjetë? Pendët e qeve u grabitën. Një traktor që ka mbetur ka tarifa shumë të larta. Por edhe llogarit leverdinë. Toka e bashkuar, në këtë drejtim e lehtëson bashkëjetesën, sepse traktortisti, i ka, toka në një vend. Po më shumë punohet me shatë e me lopatë. Ashtu nën diellin që pëvëllon mbjellin farën e shalqinit. Shpresojnë. Shpresojnë të lidhen me tregtarët, me qytetin, për të shitur farën e shalqinit, për të shitur fruta të thara e prodhime të tjera, për të siguruar ndonjë të ardhur, ndonjë lekë, kur çmimet janë ngritur në maja të paarritshme. Ai fshatari i moshuar me të cilin biseduam por që nuk ia shënuam dot emrin, na tregonte këmbët. Një palë çizme të vjetra, të qepura me pe, me qafa të prera. A mbahen çizme llastiku tani në verë?! Përballë mjerimit fshati përpiqet të mbijetojë. Edhe kështu duke u bashkuar në një bashkësi, ku shumat e bujqve janë të rinj. Madje ata, krijuan një organizatë socialiste si fillim me 10-15 anëtarë dhe të krye vendosën një shokun e tyre, Hysni Nasufin, një të ri të re... (Vijon në faqen 2)

Ndarjen administrativo-tokësore të Republikës e bën qeveria Pardje parlamenti miratoi projektligjin «Për disa shtesa në ligjin nr. 7491, datë 29.4.1991 «Për dispozitat kryesore kushtetuese». Ky ligj ka të bëjë me zgjedhjen kushtetuese të organizimit dhe funksionimit të pushtetit lokal. Si dihet, një nga problemet e ndjeshme sot në shumë kra hina të vendit është ai i ndarjes territoriale të republikës. Gjatë diskutimit të nenit të ligjit të mësipërm, tregoi vëmendjen në parlament propozimi i deputetit Gr amoz Pashko, i cili tha se ndarja e territorit të Republikës së Shqipërisë duhet të bëhet me ligj (dmth nga parlamenti). Prandaj kjo të shtohej në nenin 1 të Projektligjit të mësipërm. Këtë propozim e përkrahu deputeti socialist Bashkim Caka. Kur u hodh në votë, ky propozim nuk u miratua, sepse pro tij ishin vetëm deputetët socialistë, socialdemokratë dhe pak deputetë të Partisë Demokratike. Kështu mbetet në fuqi neni 36, pika 8 e ligjit nr. 7491 «Për dispozita kryesore kushtetuese», i cili thotë: Neni 36 Këshilli i Ministrave ka këto kompetenca kryesore: 8. Bën ndarjen ose bashkimin e njësive administrativo - tokësore. Nuk kemi ndërmend të kundërshtojmë Ligjin kushtetues. Por kur bëhet ndonjë propozim konstruktiv për përmirësimin e tij, s’ka përse të mos merret në konsideratë. Mendojmë se pika 8 e nenit 36 të tij i shton një kungull tjetër të madh nën sqetull qeverisë. Le ta mbajë pra. Ajo duhet të merret tani, krahas problemeve të tjera të ngutshme, me ndarjen e 308 komunave në rrjet 200 fshatrave dhe të 32 bashkive (sipas projektit të paraqitur prej qeverisë në parlament). Kështu, ato krahina që kanë probleme të ndarjes territoriale, tani nuk kanë përse të shqetësojnë parlamentin dhe presidentin. Le t’i drejtohen vetëm qeverisë. Ajo i bën të gjitha. «Qeveria e zë lepurin me qerre», thotë zoti Veh ipe të komedia «Karnavalet e Korçës». I HAMDI JUPE

Gjatë fushatës elektorale deputetët e PD-së mbetën midis popullit. Organizonin mitingje (ah ç’na ka marrë malli të shohim edhe një herë si mbushej ekrani i televizorit), biseda të gjera e deri takime të ç[a]... konin zotërinjtë deputetë S. Zhuhali, M. Butka, B. Kopliku, A. Spahia (sa shumë e kanë për zemër shkodranët z. Spahia) etj. etj. me kërkesa nga më të ndryshmet. Me sa duket deputetët e PD-së ...

FAKT 61 lëvizje me një firmë të PD-së Më datën 3 qershor morëm pjesë në një takim të aktivistë të Partisë Socialiste të rrethit të Përmetit. Mes të tjerash u njohëm me këtë fakt, se kishin sensibilizuar jo vetëm elektoratin e saj, por edhe një pjesë të opinionit popullor. ... nësduan nga 30 të tjerë, militantë ose përkrahës të PD-së. Shumë nga këta drejtues ishin me stazh të shkurtër në punë dhe të emëruar ose të zgjedhur në kohën e komitetit pluralist. A nuk janë shumë 61 lëvizje me një firmë të vetme, për të ... Në komitetin ekzekutiv të këtij rrethi, PS-ja që pati elektoratin më të madh me 22 mars nuk ka vend fare. Aty kanë «bujtur» dhe e kanë marrë forcat e tjera politike, me në krye PD-në. Në një mbledhje të parë të komitetit ekzekutiv u hoqën përgjegjësat e seksioneve që ishin socialistë. Në një mbledhje tjetër pastaj u bënë 61 lëvizje kuadri në rreth, u hoqën 30 drejtues anëtarë ose simpatizantë të PS dhe u zëvendësuan pluralist. A nuk janë shumë 61 lëvizje me një vendim të vetëm, për të mos hyrë tek drejtësia ose jo e vendimit, pasionet politike, aftësia ose pa aftësia e disa kuadrove? Përmeti është rreth i vogël. Njihet si i butë e i qetë. Nuk janë cilësi të këqia këto për periudhën e demokracisë. Ndaj le të mos «fryjë kabaja» demokratike e PD-së, në rast se logjika e lëvizjes është politikisht e sëmurë. THANAS DINO

Në prag të Kongresit të Parë të PSSH Është koha dhe vendi që Kongresi i Partisë të qartësojë disa pyetje që lindin jo vetëm nga mendësitë e mëparshme, por sidomos nga mungullat që kanë krijuar «bombat» tymuese të të djeshmes tanë dhe të aleatëve të tyre në Evropë e Amerikë. Kërkohet të sqarohet me argumente bindëse roli i PS në proceset demokratizuese të vendit. Është e domosdoshme kjo, që demo... me ballistët, me bashkëpunëtorët e okupatorëve me diversantët, që kanë vrarë, djegur e grabitur popullin. Bile sot, të dy-tre nga disa individë e parti, kërkohet të vihen në piedestalin e demokratëve të mëdhenj. Sqarimi duhet bërë i plotë që tani për të vërtetuar se Partia Socialiste ka rradhët e saj demokratët e vërtetë, që u janë përkushtuar luft[rave] për demokraci në revolucionin e armatosur dhe në revolucionin ... proceset demokratizuese të vendit. Është e domosdoshme kjo, që demokracia politike e arritur të mbetet siç është, atribut i demokratëve të popullit, që militantë në parti të ndryshme dhe jo i anëtarëve të një partie që ka emrin të tillë por që me bindjet e saj moniste e identifikon veten padrejtësisht me të. Kjo duhet të qartësohet që tani, pa u mbuluar ende faqet e historisë nga pluhuri i kohës. Ndryshe, do t’u jepet mundësia antidemokratëve të nesërm ashtu si dhe të sotmëve, që me qëllime të ulta, po barazojnë komunistët që u vunë në ballë të forcave lëvizëse të Luftës Nacionalçlirimtare me ata që ishin më parë, por sidomos nga mjegullanjat që kanë krijuar «kombëtarët» tymuesë të të dytëve tanë dhe të aleatëve të tyre në Evropë e në Amerikë. Grabitët popullin. Bile sot, të dy janë për të vërtetuar se Partia Socialiste ka qenë radhët e saj demokratë të vërtetë, që u janë përkushtuar luftërave për demokraci në revolucionin e armatosur dhe në atë demokratik. Duhet bërë ky sqarim edhe për të vlerësuar e njohur demokratët e partive të tjera, për t’u bashkuar kështu të gjithë demokratët për çështjen e popullit. Ndryshe forcat e kundërta do të frenojnë ecjen përpara. Partia Socialiste punoi e luftoi që revolucion demokratik ta kryente misionin e tij pa atë dhunë e ato vandalizma që kryen forcat ekstremiste të djathta apo të majta që i kushtuan popullit jetë njerëzore. (Vijon në faqen 3)

Gjatë fushatës elektorale deputetët e PD-së mbetën midis popullit. POPULLI VIEN gjera e deri takime të çastit pranë familjeve duke zbërthyer programin e PD-së, por sidomos duke u mbushur mendjen zgjedhësve për çudirat që do të bëheshin pas 22 marsit. Tani, pasi deputetët morën kolltuqet, po shikojmë që ata nuk po zbresin më në popull. Përkundrazi, populli po vjen tek deputetët. Tek hyrja kryesore e godinës së parlamentit, psh., shikon qytetarë nga zona të ndryshme elektorale. Ato janë punëtorë të raskapitur, por edhe fshatarë që nuk është vështirë t’i dallosh se shpirtin u ka vajtur në majë të hundës. Ata, psh, kërkonin zotërinj deputetë S. Zhuhali, M. Butka, B. Kopliku, A. Spahija deputetët e PD-së e kanë të vështirë të zbresin (aq më shumë të bëjnë mitingje) në popull. Dhe në një farë mënyre kanë të drejtë. Sidomos për aq sa i bëjnë njerëzit nuk mund të përmbahen. Kështu, pra, duke ardhur pjesë - pjesë në Tiranë, është më e lehtë t’i «thyësh», e madje edhe t’i gënjesh përsëri. Pastaj deputetët e kanë kaluar radhën duke vajtur në popull. Pa ta provojnë edhe një herë populli se sa e vështirë është detyra e deputetit! BASHKIM KOÇI

Pardje në Kuçovë nga sindikata e naftës u organizua një miting paqësor i banorëve naftëtarë të Kuçovës. Përfaqësuesi i sindikatës, intelektuali Erthem Çaushi në fjalën e tij, informoi pjesëmarrësit në miting për përpjekjet e bëra nga një përfaqësi e sindikatës për të takuar me Kryeministrin Meksi, me qëllim që t’i prezantonin atij kërkesat konkrete dhe argumentet përkatëse për kalimin e Kuçovës në Rajon brenda rrethit të Beratit, të paktën për rreth më vete. Ky grup shumë arriti të takohej me sekretarin e përgjithshëm të Këshillit të Ministrave Vullnet Ademi, i cili i informoi ata, sipas projektit që ka bërë Qeveria, mbështetur dhe në propozimin e Komitetit Ekzekutiv të rrethit të Beratit Kuçova do të ritatetohet si Kucovë. Pjesëmarrësit në miting pritën me zemërim, ai lairoi, e dënoi nga goja Çaushi, që Kryeministri Meksi ka takuar përfaqësinë e sindikatës dhe që ka qenë e sigurt, ditë që ora për t’i pritur ata, për faktin që për këtë trishtim të Kuçovës është menduar, nuk është bërë gjë, nuk është marrë as mendimi i Komitetit Ekzekutiv të rrethit. Kuçova ashtu edhe deklaratat e Kryeministrit për deputetët e kryesuar të PD-së së Beratit, që do të ishin një ritet në Parlament. Por rojtinjje ia do ditën e parë të Beratit ka qenë ... Më pas zotit Çaushi informoi përfaqësuesit të takimit që përfaqësuesit të sindikatës u formua me deputetin e Kuçovës, shokun Fatos Nano, i cili pasi i kishte dëgjuar me vëmendje, kishte shprehur angazhimin e tij të plotë për të ngritur problemin para Kryeministrit, para Presidentit të Republikës si dhe në Parlament me planin e shqyrtimit të këtij problemi. Ai u vuri në dijeni ata se kishim kërkuar në Parlament të lexoheshin kërkesat e sindikatës e të banorëve të Kuçovës, të cilët e mbështetën kërkesën e drejtë të naftëtarëve të Kuçovës për të qenë rreth më vete. Më pas zoti Çaushi paraqiti kërkesat themelore të një peticioni në të cilin argumentohet kërkesa e trajtimit të Kuçovës si një rreth më vete, të cilat u miratuan me duartrokitje. (Vijon në faqen 3)

Askush s’te fal t’i grabitësh djersën e vet — Qindra specialistë dhe mijëra anëtarë të ish kooperativave kërkojnë zbatimin e ligjit. Pse kjo heshtje? — Kam punuar 25 vjet në ish koop. perativën Toplan - Shosh dhe rrethit të Shkodrës së bashku me familjen time. Me shpërbërjen e saj, jo vetëm unë por edhe disa të tjerë nuk kemi marrë asgjë nga pasuria e kësaj ekonomie. Çdo të bëhet vajt me ne, a do të zbatohen ligjet dhe vendimet që janë marrë? Ik një qeveri e hajde një tjetër, veç ne kemi marrë vetëm fjalë të mira dhe akurrë në strajcë. Kooperativa jonë kishte mbi 400 krerë të imëta mbi 250 gjedhe e kafshë pune 30 stalla e magazina, si dhe pasuri të tjera. Por ajo u nda sipas ligjit të «thëngjillit» me të «fortët» që te «shkathëtit» morën gjë në dhe me kut. Kujt nuk i jemi drejtuar deshën. Kë po por edhe qeveri të rrethit po e për edhe qeveri... [pjesërisht e palexueshme] Molla në letrën e tij drejtuar gazetës. Shqetësimi i tij nuk është i vetëm. Anomali të shëmtuara janë bërë edhe në të gjitha rrethet e vendit. Me qindra specialistë që kanë punuar 20 e 30 vjet, pothuajse kanë ngelur «me gishta në gojë», ndërsa janë me mijëra anëtarë të ish kooperativave që nuk kanë marrë atë ç’ka u takonte. Shkaqet janë të shumta: matja komisione në fshatra kanë vepruar në kundërshtim me vendimet e qeverisë e udhëzimet e Ministrisë së Bujqësisë, vetë drejtuesit dhe anëtarët e komisioneve u ka tërhequr kërraba nga vetja, në fshatra të tjerë kanë qenë paravendime, është djegur dokumentacioni etj, si do mbillet ky sherr në fshat, si do të shuhet dhe parandalohen konflikti? Në qofte se për ndarjen e tokës, po të këmbëngulët të zbatohet ligji, rivlerësimi dhe rishpërndarja e pasurisë është lënë në harresë. Secili, aq më shumë sot, kërkon pjesën e mundit dhe djersës që ka derdhur, për vite me radhë në ish kooperativat bujqësore. Kërkon nga qeveria e re që të vihet në vend drejtësia. Nuk mund të heshtet e të mos korrigjohen gabimet që janë bërë, me qëllim ose pa qëllim. Nuk është logjike, dhe akti njëllojtë e përcaktojnë, se pasuria e ish kooperativave nuk ndahet për frymë, por sipas kontributit. E këtu duhet ta korrigjojnë si pari Ministria e Bujqësisë me riorganizimin e komisioneve të rishpërndarjes së pasurisë. Vonese është me pasoja sociale për fshatin. SELIM HOXHA

Këto ditë një grup prej 70 shoqesh, intelektuale të fushave të ndryshme, punëtore, pensioniste e veterania u mblodhën në një nga mjediset e komitetit të PS të Tiranës dhe vendosën që të mbështesin nismën e grave kolonjarë të cilat kohë më parë i bënë të njohur opinionit publik krijimin e Forumit të Gruas Socialiste për rrethin e tyre. Kjo nismë gjeti jehonë dhe mbështetje të plotë që në fillim te anëtare dhe simpatizante të PS të qytetit të Tiranës. Sic doli edhe në këtë takim ajo është një domosdoshmëri një nevojë jetike për mbrojtjen e interesave të grave në kushtet e ekonomisë së tregut. Reforma e re ekonomike pritet që më shumë se mbi këdo tjetër të rëndojë veçanërisht gratë. Pikërisht, për të mbrojtur interesat ekonomike e sociale të kësaj kategorie punonjësish të shoqërisë sonë u krijua ky forum. Këtë mision nuk e përmbushën dot forumet e tjera ekzistuese të grave. Në takim u diskutua me preokupacion për mënyrën e organizimit sa më shpejt e më mirë të këtij Forumi, që do të jetë kryesisht mbi baza teritoriale, me objektiva për të shkuar në konferencën kombëtare të FGS. Që nga dita e krijimit të Forumit numri i shoqeve të regjistruara si anëtare të Forumit të Gruas e kish kaluar shifrën 300. Në fund në atë takim doli një komision nismëtar i cili do ta udhëheqë punën për organizimin e konsolidimin e Forumit të Gruas në qytetin e Tiranës deri në konferencën e Parë kur do të zgjidhen organet drejtuese. Ky komision përbëhet nga. Makbule Çeço - kryetare. Docente, pedagoge në UT; Vjollca Ibro - nënkryetare, K. SH, pedagoge në UB; Iskra Myftari - nënkryetare, mësuese; Rukie Kondi, sekretare farmaciște; Ermelinda Meksl, docente deputete në Kuvendin Popullor; Feride Papleka - poete, redaktore në SHB të Librit Enciklopedik; Violeta Manushi - aktore, Artiste e Popullit; Parashqevi Minu - Heroina e Punës; Shefikati Nje... - ekonomiste; Dorezë Cipo - mësuese; Vjollca Sevi - inxhinier; Tatjana Vero - mjeke; Irini Qirjagi - këngëtare; Mimoza Nikolaj; mjeke; Arta Dabulla - pedagoge në UT; Merita Ndreko - pedagoge në asistencë; Albina Ukaj - punëtore; Zydie Fushaj - punëtore; Najada Liço - punëtore; Natasha Vrioni - punëtore; Tatjana Kotobelli - pedagoge në UT; Natasha Pepivani - redaktore në SHB të Librit Shkollor. Koresp i «Zërit të Popullit»

Amatorët e teatrit këtë javë, ditën e shtunë datë 6 dhe të dielën datë 7 qershor në orën 19.00, në Sallën e Teatrit Popullor lo të kenë mundësi të shohin komedinë heroike të dramaturgut brazilian G. Figueiredo «Ezopi» (Dhelpra dhe rrush të). Bileta kushton 6 lekë. Mos vononi, që nëpërmjet kësaj shfaqjeje të merrni kënaqësi shpirtërore duke kaluar çaste të këndshme në interpretimin e aktorëve të Teatrit Popullor.