- Urat e miqësisë nuk ndërtohen me ksenofobi dhe hakmarrje - Demokratët e vërtetë nuk bien as në nacionalizëm as në shovinizëm Ç’po ndodh në marrëdhëniet me Greqinë? BASHKIM ZENELI Deputet Më datën 1 korrik pasdite, me iniciativën e kryetarit të këshillit të rrethit dhe kryetarit të bashkisë së Gjirokastrës, u mbajt një takim i forcave politike lidhur me situatën e krijuar këtu ditët e fundit. Forcat politike hartuan edhe një deklaratë ku bëhet thirrje për ruajtjen e vazhdim dhe bashkëjetesës, miqësisë dhe fqinjësisë së mirë. Nuk ka si të mos përshëndetet dhe përgëzohet çdo nismë që ushqen qëndrim dhe ndjenja të tilla dhe besojmë që thirrja do gjejë mbështetje e përgjigje në çdo anë të Shqipërisë së sipërfaqit në partitë politike, të çdo qytetari i rrethit e më tej. Ndërkohë, si punonjës të mjeteve të informacionit publik, duam të japim edhe trajtimet tona për këtë takim dhe në përgjithësi për ngjarjet e ditëve të fundit. Si çdo shqiptar, kam ndjekur me shqetësim situatën e re, mjaft të tensionuar të marrëdhënieve shqiptaro-greke, ditët e fundit. Ç’po ndodh, përse po ndodh ky acarim midis dy fqinjësh? Cilat janë shkaqet e vërteta, cilat janë pretekstet? Ç’do të bëhet në të ardhmen, zgjidhje do të marrin tensionet? Kush e kërkon dhe kujt i shërben ky acarim majë më majë i marrëdhënieve? Ka ndonjë dorë të huaj këtu që luan me interesa të caktuara? Përse ndodhin këto acarime që kanë një jetë më të vjetër se oficierit tonë të lartë në kufirin me Maqedoninë? Me të drejtë, gjithkush i lindin pyetje e gjithkush pret përgjigje. Natyrisht ato nuk është e lehtë t’i marrësh, sepse, siç duket nuk është thjesht çështja e dëbimit të një prifti grek nga Gjirokastra, ajo që nga Greqia të nisë një spirastin me masë i shqiptarëve. E-është më komplekse! Ndjen vërtetë dhimbje kur sheh mijëra djem e burra, të raskapitur e të keqtrajtuar që kthehen në të gjitha pikat e kalimit kufitar me Greqinë, ashtu si edhe kanë shprehur mirënjohe për popullin grek që i ka pritur me bujari, që na është gjendur në këto momente të vështira që kalojmë. Mirënjohës nuk mund të mos jemi. Por edhe spastrimë të tilla janë të papranueshme e nuk nevojë ndreqin tonën. Gjithçka duhet bërë brenda normave ndërkombëtare e njerëzore, aq më tepër, nuk të lejon njeri as t’i rrahësh. Shqipëria është Shqipëri, është aty ku është; Greqia është Greqi, është edhe ajo aty ku është. Jemi fqinj, duam fqinjësi të mirë. E nuk e duam as për 5 ditë e 5 vjet, por e duam përherë. Kemi probleme të pazgjidhura, hajde t’i zgjidhim. Duam të vazhdojë largimi i shqiptarëve, apo duam të ndërpritet ai? Hajde të merremi vesh. Kemi edhe probleme të tjera? Kemi! Le të ulen qeveritë e të dy vendeve e të bisedojnë. Dhe të ulesh e të bisedosh nuk do të thotë aspak të tolerosh atë ku nuk duhet të tolerosh e të mos mbash qëndrimin ndaj pretendimeve të qarqeve shoviniste, me çfarëdo petku që të jenë. Nëse ka probleme të pazgjidhura, dhe ka, apo inate qeverish, këto nuk mund e nuk duhet të lejohen gjatë të bien, mbi kurrizin e popullit. U bë mirë që presidenti Berisha u bëri një letër personaliteteve të larta ndërkombëtare. Bëri mirë që u prononcuan menjëherë edhe në televizion, para gazetarëve. Vlerësoj nismën e tij, pavarësisht edhe nga rezervat që kam për mjaft ngat që tha. Vlerësoj takimin me Janullatosin. Kemi dëgjuar edhe deklarata të Ministrisë së Jashtme. Pastaj? Pastaj shohim çdo darkë televizorin se çfarë thotë-Televizioni bën mirë që informon se ç’po ndodh me refugjatët që kthehen, sa janë, si vijnë, etj., megjithëse kam rezerva për gjuhën që përdor televizioni në kronikat që bën. Po përdoren epitete dhe etiketime nga më të papranueshmet, edhe profesionalisht, por edhe politikhisht, deri në… …gen qëllimi dhe të gjithë dhe besojmë që thirrja do gjejë mbështetje të përgjegjshme në dobi të stabilizimit të partive politike, të çdo qytetari të Njëri nga diskutantët u shpreh: «Gjirokastra e pruri demokracinë pa eksese pse të prishët tani kjo gjë?». Ka një të vërtetë, ngjarjet e nisura këtu kanë patur jehonë të tensionuar në krejt vendin, mes dy shteteve e më gjerë, kështu që ka kufizuar shqetësimi te varfësia e autorëve të tyre. Njëra lidhet me aktin dhe mënyrën e dëbimit të arqimandritit Madhonit, tjetra me ngjarjet me minoritetin grek. Do të japim ndonjë mendim në vazhdë të atyre që kemi thënë në shkrimet ku i kemi trajtuar problemet nacionale, të komuniteteve etnike dhe forcave politike që i përfaqësojnë ato në rrethin e jugut. Edhe ata më ekstremët në kritikën ndaj regjimit 45 vjeçar, kanë thënë se vetëm në një gjë ai ka gabuar, në trajtimin e minoritetit grek në Shqipëri, i cili është parë me përparësi. Ne jemi shprehur, se megjithëse nën diktaturë Shqipëria nuk ka njohur probleme nacionale gjatë këtyre viteve. Tani ka filluar të vihet re gjallërimi i problemeve etnike e qarëse. Pse? Ne nuk duhet të vazhdojmë me teoritë e vendit specifik, spjegim alla-komunistë i problemeve, sikur Shqipëria është vend i veçantë nga të tjerët dhe nuk preket prej tyre. Një pjesë jo e pakët e politikës botërore ka për boshte sot minoriteti, etnik e fetar, ballkani vritet e pritet prej kësaj, në Greqi kemi të veçantë te iu imunizuar? Të mësuar me shumë lloje importesh në këtë periudhë të parë tranzitive të demokracisë ne nuk duhet të importojmë për pikërisht këta. Tjetra, ne e heqim vendin tonë si model të bashkëjetesës të feve e besimeve, por më duhet se edhe kjo është mbeturinë e propagandës komuniste, që nuk po tejkalohet në jo pak radhë. Nuk është puna PD-ja është në push… (Vijon në faqen 3)

Pardje, kryetari i grupit parlamentar të PS, Namik Dokle dhe deputeti Mago Lakrori shkuan në familjen Sirkaj, për të bërë një vizitë në familjen e major Hajrulla Tolla, që u vra barbarisht në kufi nga shovinistët maqedonë. Ata u takuan me nënën, vëllanë, dajallarët dhe të afërmit e tjerë të major Hajrullahut. «Na dërguan shokët e grupit parlamentar, u thanë deputetët pjesëtarëve të familjes së Hajrullahit, për t’u takuar me ju e për t’ju shprehur respektin e thellë e ngushëllime për djalin, vëllain e nipin tuaj. Emri i tij do të mbetet përjetësisht i paharruar sepse u rrit në një familje të nderuar, ishte vetë i ndershëm dhe ra me nder në krye të detyrës, në kufi. Populli i Dibrës e ka thënë një fjalë, se duhet me u ruajt nga e keqja që e ke pas gardhit. Ne jemi të shqetësuar që ky gardh për rreth vendit tonë po zgjatet e po rritet. Djal i juaj u vra vetë, djemtë e Shqipërisë po përndiqen në kufirin jugor nga qeveria greke. Është një situatë për të cilën të gjithë duhet të mendojmë, por sidomos ata që drejtojnë shtetin, që as populli e as atdheu tonë të mos i bjerë asnjë e keqe». «Ju faleminderit shumë që na keni ardhë me na pa, e qofshin të nderuar edhe shokët që ju dërguan. Ma lehtësuat dhimbjen për djalin, e keqja s’kalohet vetëm», - u tha deputetëve nëna e major Hajrullahit. «Ju prishim, - tha daja e dëshmorit, Riza Gura dhe mirë bëtë që erdhët. Do ndjenim një boshllëk, po të mos vinit ju të pinit kafenë e Hajrullahit. Sa më shumë kafë pjesë shtëpia për njeriun e vet, aq më e ndëruar është». Pastaj me të pranishmit vazhdoi një bisedë e përzemërt. «Korresp. i “Zërit të Popullit”»

Më datën 1 korrik në qytetin e Shkodrës filloi faza e dytë e heqjes së telefonave (faza e parë pati filluar më 31 dhjetor të vitit të kaluar). Disa qytetarë që na ngritën këtë shqetësim dhe kërkuan insistim të publikohët në shtyp, na thanë se brenda ditës së pardjeshme u hoqën 100 telefona, ndërsa lista përmban 315 qytetare, të cilëve do t’u hiqen në ditët e ardhshme. Atyre në dukje se janë njoftuar në telefon nga PTT-ja që me vendim të këshillit të rrethit u hiqet telefoni.

Sipas BBC Sekretari i Komitetit Qendror të PASOK-ut Xaoxopullos, politikën e sotme të qeverisë greke ndaj refugjatëve ekonomikë shqiptarë e quan «Ksenofobike» raciste dhe mjet për të ruajtur pushtetin - Radio BBC në emisionin e saj shqip, në dy edicionet njoftonte se numri i refugjatëve shqiptarë të ardhur në Greqi ka shkuar 15 mijë dhe autoritetet greke për përshpejtimin e riatdhesimit të tyre për çuarin drejtë të fundit të operacionit. Në një konferencë për shtyp shefi i policisë greke deklaroi se Operacioni do të vazhdojë në mënyrë të pandërprerë deri sa të dëbohet edhe emigranti i fundit shqiptar. Në këtë konferencë policia pohon se numri i emigrantëve në përgjithësi… …për të mbetur tek parulla «feja përçan», po as idealizime të kota nuk duhet të pranojmë, duhet të pranojmë se ndjenjat fetare janë tepër të holla e delikate, pra edhe të përpunueshme lehtësisht. Një vend me shumë fe s’ka pse të mburret, ai duhet të jetë i kujdesshëm në qëndrimin dhe trajtimin e tyre. Tjetra, nacionalizmi dhe shovinizmi janë dukuri të rëngjallura, prej tyre janë prekur edhe forca politike, organizata, organe shtypi etj. Duhet bërë kujdes që jo me ato, por as individë mos bien pre e tyre. Vetë partitë s’janë të mbrojtura vetvetiu prej tyre: të djathtat, edhe në botë, janë më të ekspozuara, kjo njihet. Edhe në këtë takim të forcave politike, si të ne parim për të cilin kemi informuar, dega e Partisë Demokratike në Gjirokastër, ishte e shqetësuar, tepër e angazhuar, e gatshme për të dalë në konsensus të marrëveshje, gjë që nuk është karakteristikë në përgjithësi për punët e PD-së. Pse? Ja është e qartë, PD-ja është në push… …ka patur kundër vendimit të qeverisë për dëbim e refugjatëve shqiptarë edhe nga partitë opozitare në Greqi. Sekretari i Komitetit Qendror të PASOK-ut Xaoxopullos i quajti këto masa ksenofobike, raciste dhe si mjet për të ruajtur pushtetin. Dëbimet masive të njerëzve të varfër nuk mund të përbëjnë përgjigjen e problemeve, aq më tepër të vështirë, të marrëdhënieve greko-shqiptare, deklaroi kryetari e koalicionit të majtë Maria Dhamanaki dhe tfol qeverinë greke të dënojë zërat që po dëgjohen për ndryshimin e kufirit midis Shqipërisë dhe Greqisë. Edhe Byroja Politike e Partisë Komuniste dënoi operacionin fshesa duke theksuar se e vetmja gjë që fiton qeveria greke ka ky veprim është vazhdimi i tensionit në marrëdhëniet greko-shqiptare. Passtaj, mështetja kulturore, e ambasadës së R.F. të Gjermanisë në Tiranë, zonja Naumayer, duke… …burra, të raskapitur e të keqtrajtuar që kthehen në atdhe, të pikat e kalimit kufitar me Greqinë, ashtu si edhe këmishë shprehur mirënjohje në eshtë të pa-mosme e nuk e ndërojnë lëngjin tonë. Gjithçka duhet bërë brenda normave ndërkombëtare e njerëzore, e, as më tepër, nuk të lejon njeri as t’i rrahësh, t’i plagosësh, t’i keqtrajtohesh e t’u marrësh edhe ato pak drahmi që i kanë fituar me aq mundime. E kjo ndodh pse u dëbua një prift? Sipas versionit zyrtar ai ishte marrë me veprimtari antishqetësuese e antifi-gjore ndaj Shqipërisë dhe në rast të tillë, natyrisht që do të mbahen qëndrime, ngaqë shtetari si i huaj. Me aq sa është informuar publiku, kam rezerva thjesht për mënyrën se si është kryer ky dëbim, me shumë alarm, ditën e natën, me forca të shumta policie, pa procedura normale diplomatike, etj. Por kjo u bë! Dhe, pas kësaj fillon fshesa ndaj shqiptarëve në Greqi. Ky është realiteti, fakti. Mbas kësaj kemi reagime, deklarata zyrtare e partiake, ekipe televizive të të dy palëve në kufi etj. Lind fare natyrshëm pyetja: Çfarë është bërë e çfarë do të bëhet për të zgjidhur, për të kapërcyer e për t’i dhënë fund këtij acarimi të marrëdhënieve? Për deri më sot, më shumë, situata me Greqinë po mbetet në kuadrin informativ e propagandistik, përjashto ato që thamë më sipër e që i çmoj si veprime të Presidentit apo të Ministrisë së Jashtme (në kuadrin e deklaratave të zëdhënësit). Në shqiptarët, jemi ata që edhe zyrtarisht kemi falënderuar popullin grek për pritjen që u ka bërë refugjatëve tanë. Tani kemi një situatë të re. Si do të flasim, çfarë do të themi, pa toleruar e pa hequr aspak dorë nga kërkesat tona të drejta, duam ta zgjidhim situatën e krijuar apo duam ta acarojmë më tej? Besoj se të gjithë duam ta zgjidhim, edhe shteti, edhe partitë politike, edhe shoqëritë. (Vijon në faqen 4) …insistim të publikohët në shtyp, në gjuhën shqipe, në biseda të drejtpërdrejta. Kemi u hoqën 100 telefona, ndërsa lista përmban 315 qytetarë, të cilëve do t’u hiqen në ditët e ardhshme. A-ta vurë në dukje se janë njoftuar me u hiqet telefoni. Për të gjitha këto, dje në bëmë një bisedë telefonike me drejtorën e PTT-së të këtij qyteti, zonjën Jeta Mehilli. Kërkesës sonë për sqarime rreth këtij problemi, ajo iu përgjigj duke thënë që për këtë drejtohuni në këshillin e rrethit ose në bashkinë e qytetit, pasi ata e dinë më mirë këtë punë, që gjë është bërë me vendimin e tyre. Gjithashtu shtoi aq unë nuk ju njoh firmës telefonit, sepse në emrin tuaj mund të prezantohen edhe ndokush tjetër. Pas kësaj bisede, ne shkruam për ta takuar zonjën… …hyjë brenda, vetë punonjësve të… Kurse punonjësi i derdhurit tha se drejtoresha nuk është në zyra. Ne u larguam dhe pas pak çasbesh biseduam me telefon përsëri me zonjën Jeta, ku shpjeguam se si na penguan që ta takonim. Ajo tha se jemi në mbledhje, kemi shumë punë. Ju thashë një herë, drejtohuni në këshillin e rrethit, sepse prej andej është marrë vendimi. Mendojmë se lexuesi objektiv nuk e ka të vështirë t’ia bëjë komentin kësaj tabloje. Edhe pse ky veprim qenka bërë mbi bazën e një vendimi, personat përgjegjës siç është në rastin konkret drejtoresha në fjalë, nuk pranoi të japë sqarime për gazetën. S’arrijmë të kuptojmë se çfarë të keqe përbën një informacion i tillë! Megjithatë nuk besoj… (Vijon në faqen 4)

Me rastin e një vjetorit të fillimit të transmetimit në gjuhën shqipe të Radios «Deutsche Welle» dhe 40-vjetorit të saj, Shoqata e Miqësisë Shqipëri-Gjermani, organizoi në Tiranë një veprimtari, ku përveç anëtarëve dhe simpatizantëve të saj, merrnin pjesë edhe intelektualë, gazetarë dhe personalitete të tjera. Ndödhes̈hin edhe sekretari i Grupit Parlamentar të Miqësisë të Kuvendit Popullor me Bundestagun e RF të Gjermanisë, deputeti Arben Meça dhe anëtari i këtij grupi, deputeti Haxhi Aliko. Fjalën e rastit e mbajti kryetari i Shoqatës së Miqësisë Shqipëri-Gjermani, Zihni Haskaj, i cili vuri në dukje rrugën 40-vjeçare të Radios gjermane «Deutsche Welle» dhe kontributin e saj gjatë një viti për njohjen në Shqipëri të traditave, historisë dhe kulturës të popullit të mrekullueshëm gjermanisë mike. Rubrikat interesante të kësaj radioje tha ai kanë tërhequr majft dëgjues dhe po kështu vëmendjen e kanë tërhequr emisionet e ndryshme për zhvillimet demokratike në Gjermani, në vende të tjera të Evropës dhe, veçanërisht, përpjekjet që po bëhen për mësimin e gjuhës gjermane nga shqiptarët, etj. Nga mbledhja u dërgua Radios «Deutsche Welle» në Këln në Gjermani një telegram përshëndetjeje, ku vihet në dukje kontributi i gazetarëve të talentuar të saj për informimin e publikut shqiptar për zhvillimet e sotme demokratike. Gjithashtu, anëtari i kryesisë së Shoqatës, zoti Vangjel Zoto lexoi edhe telegramin që kjo shoqatë i dërgoi kryetarit të Grupit Parlamentar të Miqësisë me Shqipërinë, në Bundestagun e RF të Gjermanisë, deputetit Roschebah, ku ndër të tjera theksohet fakti që krijimi për herë të parë i grupit të miqësisë me Shqipërinë është shprehje e konsideratës në parlamentin gjerman për parlamentin shqiptar dhe i marrëdhënies së ngushtë midis dy popujve të vendeve tanë miq dhe aleatë. I bukur ishte koncerti që dha një grup nxënësish dhe studentësh të shkollës artistike të Institutit të Lartë të Arteve në Tiranë, me pjesë të kompozitorëve të shquar siç ishin Ludwig Van Bethoven dhe Brahms.