«PRANVERA DEMOKRATIKE» FËSHTOIET NË SËNDIN E ARTË TE GJYQEVE POLITIKE - Një ditë para 22 marsit dënohen me burg dy gazetarë vetëm për «krimin» e mendimit të lirë. Edhe atë ditë Fatos Nano në bankën e të akuzuarve foli më shumë dhe më mirë demokracie shqiptare se sa presidenti Berisha në përsëndetjen e tij Pohimi nuk është i saktë. Edhe në qoftë se ka patur “ngatërrim” të arit me bronxin, më pas kjo shifër është përmirësuar. Qeveria, asç është shprehur këtu e dy ditë më parë (20 gusht), z. Sali Berisha, thotë se ka marë masa për të realizuar një fitim prej 20 milionë dollarësh nga shfrytëzimi i arit. Apo të jetë kjo e mundshme? A i ka rënë ndërmend qeverisë se me atë sasi ari në dispozicion mund të bëhej diçka më e frytshme, fjala vjen të punohej në minierë dhe jo të shitej? A nuk ndodh vallë siç ndodhi me shumë ndërmarrje të tjera, ku fitimi i shpejtë u vu mbi interesa afatgjata? Një argument tjetër që ngrihet me zellin e përhershëm propagandistik është se vendimi i tanishëm ndreq “gabimin” e qeverisë Nano, e cila, sipas të njëjtit interpretim, i paskësh lënë vendit vetëm borxhe. Po çfarë tregon e vërteta? A nuk është fakt që më 1 shkurt 1992, qeverisja e atëhershme trashëgoi jo vetëm një ekonomi në krizë, por dhe një barrë të rëndë tranzicioni? Të mos harrojmë se një pjesë e mirë e problemeve të sotme nuk mund të kuptohen jashtë kushteve të asaj kohe. Në këtë klimë, dënimi i dy gazetarëve një ditë para 22 marsit nuk është thjesht një episod gjyqësor. Ai është shenjë e qartë se “pranvera demokratike” po ftohet në “sëndin e artë” të gjyqeve politike. Edhe atë ditë Fatos Nano, në bankën e të akuzuarve, foli më shumë dhe më mirë për demokracinë shqiptare se sa presidenti Berisha në përshëndetjen e tij. (Vijon në faqen 4) ENGLISH: “DEMOCRATIC SPRING” COOLS IN THE GOLDEN SHADOW OF POLITICAL TRIALS - One day before March 22, two journalists are sentenced to prison only for the “crime” of free thought. Even that day Fatos Nano, in the defendants’ bench, spoke more and better about Albanian democracy than President Berisha in his greeting. The claim is not accurate. Even if there had been a “confusion” of gold with bronze, later this figure was corrected. The government, as Mr. Sali Berisha expressed here two days earlier (20 August), says it has taken measures to realize a profit of 20 million dollars from the exploitation of gold. But could this be possible? Did the government consider that with that quantity of gold available something more productive could be done, for example to work it in the mine and not sell it? Does it not happen as it happened with many other enterprises, where quick profit was placed above long-term interests? Another argument raised with the usual propagandistic zeal is that the current decision corrects the “mistake” of the Nano government, which, according to the same interpretation, allegedly left the country only debts. But what does the truth show? Is it not a fact that on 1 February 1992, the government of that time inherited not only an economy in crisis, but also a heavy burden of transition? Let us not forget that a good part of today’s problems cannot be understood outside the conditions of that time. In this climate, the sentencing of two journalists one day before March 22 is not simply a judicial episode. It is a clear sign that the “democratic spring” is cooling in the “golden shadow” of political trials. Even that day Fatos Nano, on the defendants’ bench, spoke more and better about Albanian democracy than President Berisha in his greeting. (Continued on page 4) ITALIANO: La “PRIMAVERA DEMOCRATICA” SI RAFFREDDA NELL’OMBRA D’ORO DEI PROCESSI POLITICI - Un giorno prima del 22 marzo vengono condannati al carcere due giornalisti soltanto per il “crimine” del libero pensiero. Anche quel giorno Fatos Nano, sul banco degli imputati, parlò di più e meglio della democrazia albanese di quanto fece il presidente Berisha nel suo saluto. L’affermazione non è esatta. Anche se vi fosse stata una “confusione” dell’oro con il bronzo, in seguito questa cifra è stata corretta. Il governo, come ha affermato qui due giorni prima (20 agosto) il sig. Sali Berisha, dice di aver preso misure per realizzare un profitto di 20 milioni di dollari dallo sfruttamento dell’oro. Ma può essere possibile? Il governo ha pensato che con quella quantità d’oro disponibile si potesse fare qualcosa di più produttivo, per esempio lavorarlo nella miniera e non venderlo? Non accade forse come è accaduto con molte altre imprese, dove il profitto rapido è stato messo al di sopra degli interessi a lungo termine? Un altro argomento sollevato con il consueto zelo propagandistico è che la decisione attuale corregge l’“errore” del governo Nano, che, secondo la stessa interpretazione, avrebbe lasciato al paese soltanto debiti. Ma che cosa mostra la verità? Non è forse un fatto che il 1° febbraio 1992 il governo di allora ereditò non solo un’economia in crisi, ma anche un pesante fardello di transizione? Non dimentichiamo che una buona parte dei problemi di oggi non può essere compresa al di fuori delle condizioni di quel tempo. In questo clima, la condanna di due giornalisti un giorno prima del 22 marzo non è semplicemente un episodio giudiziario. È un chiaro segnale che la “primavera democratica” si sta raffreddando nell’“ombra d’oro” dei processi politici. Anche quel giorno Fatos Nano, sul banco degli imputati, parlò di più e meglio della democrazia albanese di quanto fece il presidente Berisha nel suo saluto. (Continua a pagina 4)

A ka të drejtë gjykata e Apelit të riçëndojë pozi- cion e të pandehurit? Atje ku ka dyshime dhe nuk është e qartë, organi i akuzës shpesh përpiqet t’i japë çështjes një ngarkesë më të rëndë se sa ajo që del nga provat. Në këtë vështrim lind pyetja nëse gjykata e Apelit mund të ndryshojë në dëm të të pandehurit cilësimin juridik të veprës ose masën e dënimit. Në praktikën gjyqësore kjo çështje ka ngritur diskutime. Një pjesë e juristëve mendojnë se gjykata e Apelit, duke shqyrtuar ankimin, nuk duhet të dalë përtej kërkesave të paraqitura dhe as të rëndojë pozitën e të pandehurit kur ai vetë ose mbrojtësi i tij ka bërë ankim. Të tjerë mendojnë se, kur çështja del e qartë nga aktet, gjykata ka të drejtë të vendosë edhe ndryshe. Në legjislacionin tonë duhet të mbizotërojë parimi i mbrojtjes së të drejtave të të pandehurit. Prandaj, nëse ankimi është bërë prej tij ose në favor të tij, nuk mund të ketë rëndim të pozitës procesuale. Ky është një standard i domosdoshëm për një proces të rregullt ligjor. (Vijon në faqen 4) ENGLISH: Does the Court of Appeal have the right to worsen the position of the defendant? Where there is doubt and things are unclear, the prosecution often tries to give the case a heavier weight than what emerges from the evidence. In this regard, the question arises whether the Court of Appeal may change, to the detriment of the defendant, the legal qualification of the offense or the measure of punishment. In judicial practice this issue has raised debates. Some jurists think that the Court of Appeal, while reviewing the appeal, should not go beyond the requests submitted and should not worsen the position of the defendant when he himself or his defense counsel has appealed. Others think that, when the case is clear from the records, the court has the right to decide otherwise. In our legislation the principle of protecting the rights of the defendant should prevail. Therefore, if the appeal has been made by him or in his favor, there cannot be a worsening of the procedural position. This is a necessary standard for due process. (Continued on page 4) ITALIANO: La Corte d’Appello ha il diritto di peggiorare la posizione dell’imputato? Là dove vi sono dubbi e la situazione non è chiara, l’organo dell’accusa spesso cerca di dare al caso un peso più grave di quanto emerga dalle prove. In questa prospettiva sorge la domanda se la Corte d’Appello possa modificare, a danno dell’imputato, la qualificazione giuridica del reato o la misura della pena. Nella pratica giudiziaria questa questione ha suscitato discussioni. Una parte dei giuristi ritiene che la Corte d’Appello, esaminando l’impugnazione, non debba andare oltre le richieste presentate e non debba aggravare la posizione dell’imputato quando sia lui stesso o il suo difensore ad aver fatto appello. Altri ritengono che, quando il caso risulta chiaro dagli atti, la corte abbia il diritto di decidere diversamente. Nella nostra legislazione deve prevalere il principio della tutela dei diritti dell’imputato. Pertanto, se l’appello è stato presentato da lui o a suo favore, non può esservi aggravamento della posizione processuale. Questo è uno standard necessario per un giusto processo. (Continua a pagina 4)

Qëndrimet ndaluar greval deri sa të përfundojë gjyqi i fals vras Informacionet që shkakton skandali i qeverive të gabuara, të cilat për të use një skenar tërësisht arbitrar, ka bërë që opinioni të jetë i paqartë dhe i shqetësuar. Disa zëra e lidhin këtë edhe me mënyrën se si po trajtohen në gjyq çështje të ndjeshme politike e penale. E para qeshtje është se deri sa të vendosë gjykata, askush nuk mund të shpallet fajtor në kuptimin ligjor të fjalës. Kjo kërkon që institucionet dhe opinioni publik të tregojnë përmbajtje, të mos ushtrojnë trysni dhe të presin përfundimin e procesit. Po kështu, nuk duhet të ngatërrohen debatet politike me vlerësimin penal të veprave. Nëse ka shkelje, ato provohen në gjykatë; nëse nuk provohen, askush nuk mund të dënohet mbi bazën e hamendjeve. (Vijon në faqen 5) ENGLISH: Positions: suspend the strike until the trial for the alleged murder is concluded The information generated by the scandal of mistaken governments, which by using a wholly arbitrary scenario has caused public opinion to be unclear and worried. Some voices also connect this with the way sensitive political and criminal issues are being treated in court. The first issue is that until the court decides, no one can be declared guilty in the legal meaning of the word. This requires institutions and public opinion to show restraint, not to exert pressure, and to await the conclusion of the proceedings. Likewise, political debates should not be confused with the criminal assessment of acts. If there are violations, they are proven in court; if they are not proven, no one can be convicted on the basis of assumptions. (Continued on page 5) ITALIANO: Posizioni: sospendere lo sciopero finché non si concluda il processo per il presunto omicidio Le informazioni generate dallo scandalo di governi sbagliati, che utilizzando uno scenario del tutto arbitrario, hanno fatto sì che l’opinione pubblica sia poco chiara e preoccupata. Alcune voci collegano ciò anche al modo in cui in tribunale vengono trattate questioni sensibili di natura politica e penale. La prima questione è che finché il tribunale non decide, nessuno può essere dichiarato colpevole nel significato giuridico della parola. Ciò richiede che le istituzioni e l’opinione pubblica mostrino moderazione, non esercitino pressioni e attendano la conclusione del procedimento. Allo stesso modo, i dibattiti politici non devono essere confusi con la valutazione penale dei fatti. Se vi sono violazioni, esse si provano in tribunale; se non si provano, nessuno può essere condannato sulla base di supposizioni. (Continua a pagina 5)

Baletës nuk po i miratohet partia Nuk është hera e parë që në jetën politike të vendit tonë paraqiten raste kur një subjekt i caktuar politik, megjithëse vepron realisht, has pengesa në procedurat e regjistrimit ose të miratimit zyrtar. Kjo ndodh sidomos kur klima politike është e polarizuar dhe administrata nuk ruan paanshmërinë e nevojshme. Në një shtet demokratik, e drejta për t’u organizuar politikisht dhe për të vepruar në përputhje me ligjin duhet të jetë e garantuar për të gjithë. Çdo vonesë e pajustifikuar në këtë drejtim krijon dyshime dhe tensione të panevojshme. (Vijon në faqen 4)

Butka kërkon Nuremberg Marrin fund dhe boren varja, Alija, Spiro Koleka, Manush Myftiu e ngjashëm për një periudhë që shkurtim sot me “epokën socialiste”. Sikur të mos mjaftonte kjo, organet kompetente jo rrallëherë përpiqen ta paraqesin historinë me deformime të qëllimshme, duke hedhur baltë mbi figura e ngjarje që kanë pjesë në kujtesën kolektive të vendit. Ali Spahiu në 50 vjetorin e çlirimit dëshpëron “figurat e akuzës” pikërisht kundër nacionalçlirimtares. Shpallja e “gjyqeve historike” kundër disa personazheve të së kaluarës nuk i shërben as së vërtetës, as pajtimit. Po kërkohet të ringjallet fryma e proceseve politike me etiketime dhe gjuhë urrejtjeje, kur vendi ka nevojë për drejtësi, qetësi dhe një vështrim të ekuilibruar ndaj historisë. (Vijon në faqen 4)

QË TË KEMI MBI 200 MIJË AMBASADORË TË MIQËSISË SHQIPTARO - GREKE Në mbyllje të takimit, lidhur me sezonin, z. Riza Xhafa, kryetari i shoqatës “Miqësia”, tha se gëzohej për shkallën e lartë të mirëkuptimit dhe bashkëpunimit që po vihet re mes dy popujve fqinjë. Sipas tij, kjo klimë duhet ruajtur e forcuar, sidomos në kushtet kur mijëra shqiptarë jetojnë e punojnë në Greqi. Ai theksoi se këta qytetarë mund e duhet të jenë urë lidhëse ndërmjet dy vendeve, duke u bërë “ambasadorë të miqësisë shqiptaro-greke”. Po ashtu u nënvizua rëndësia e respektimit të të drejtave të emigrantëve dhe e shmangies së incidenteve që dëmtojnë marrëdhëniet dypalëshe. Të pranishmit vlerësuan gjithashtu rolin e shoqatave kulturore dhe qytetare në afrimin e popujve. (Vijon në faqen 4) ENGLISH: SO THAT WE MAY HAVE OVER 200 THOUSAND AMBASSADORS OF ALBANIAN-GREEK FRIENDSHIP At the close of the meeting, regarding the season, Mr. Riza Xhafa, chairman of the association “Friendship,” said he was pleased with the high level of understanding and cooperation being observed between the two neighboring peoples. According to him, this climate should be preserved and strengthened, especially under conditions when thousands of Albanians live and work in Greece. He stressed that these citizens can and should be a bridge between the two countries, becoming “ambassadors of Albanian-Greek friendship.” It was also underlined that respect for the rights of emigrants and avoidance of incidents that damage bilateral relations are important. Those present also appreciated the role of cultural and civic associations in bringing peoples closer. (Continued on page 4) ITALIANO: AFFINCHÉ ABBIAMO OLTRE 200 MILA AMBASCIATORI DELL’AMICIZIA ALBANO-GRECA Alla chiusura dell’incontro, riguardo alla stagione, il sig. Riza Xhafa, presidente dell’associazione “Miqësia”, ha detto di rallegrarsi per l’alto livello di comprensione e cooperazione che si nota tra i due popoli vicini. Secondo lui, questo clima deve essere preservato e rafforzato, soprattutto nelle condizioni in cui migliaia di albanesi vivono e lavorano in Grecia. Ha sottolineato che questi cittadini possono e devono essere un ponte fra i due paesi, diventando “ambasciatori dell’amicizia albano-greca”. È stata inoltre evidenziata l’importanza del rispetto dei diritti degli emigranti e dell’evitare incidenti che danneggiano le relazioni bilaterali. I presenti hanno inoltre apprezzato il ruolo delle associazioni culturali e civiche nell’avvicinare i popoli. (Continua a pagina 4)

E vetmja zbardhje mospilinit Televiziv: Aleksandria qollaku dëshmon në sallën e gjyqit Aleksandra Qollaku, e cila mundësisht për të komentuar rrethanat e vrasjes së komisarit Edmond Papa, u thirr përsëri në sallën e gjyqit. Ajo tha se kishte qenë vetëm dëshmitare e disa lëvizjeve të dyshimta dhe se nuk kishte dijeni për autorët. Bashkë me këtë dëshmi u vunë re edhe mospërputhje në procesverbalet e mëparshme, çka bëri që mbrojtja të kërkojë verifikime të mëtejshme. Në sallë pati momente tensioni, por kryetari i trupit gjykues kërkoi qetësi dhe respektim të rregullit. Në vazhdim pritet të dëgjohen edhe dëshmitarë të tjerë, ndërsa opinioni publik ndjek me interes zhvillimin e këtij procesi. (Vijon në faqen 5) ENGLISH: The only clarifying television report: Aleksandra Qollaku testifies in the courtroom Aleksandra Qollaku, who was summoned again to comment on the circumstances of the murder of commissioner Edmond Papa, stated that she had only been a witness to some suspicious movements and had no knowledge of the perpetrators. Along with this testimony, inconsistencies were also noticed in the previous records, which led the defense to request further verification. There were moments of tension in the courtroom, but the presiding judge asked for calm and respect for order. Further witnesses are expected to be heard, while public opinion follows the development of this trial with interest. (Continued on page 5) ITALIANO: L’unico chiarimento televisivo: Aleksandra Qollaku testimonia in aula Aleksandra Qollaku, richiamata nuovamente per commentare le circostanze dell’uccisione del commissario Edmond Papa, ha dichiarato di essere stata soltanto testimone di alcuni movimenti sospetti e di non avere conoscenza degli autori. Insieme a questa deposizione sono emerse anche incongruenze nei verbali precedenti, il che ha portato la difesa a chiedere ulteriori verifiche. In aula vi sono stati momenti di tensione, ma il presidente del collegio giudicante ha chiesto calma e rispetto dell’ordine. Si prevede che vengano ascoltati anche altri testimoni, mentre l’opinione pubblica segue con interesse lo sviluppo di questo processo. (Continua a pagina 5)