Ç’honë grevistët: Rasim Zenel Troda: Ne dërguam dhe shtëpitë na e ka mbu[tur] liqeni, njerëz edhe tek Presidenti, u prem[tuam] diçka, por nuk na përkrah[n]u kurrë. Bëmë përsëri peticion, caktua[m] edhe datën se kur do të hy[nim] në grevë. Këtu në Kukës nuk është bërë thyer asnjë xham, nuk është djegur asnjë magazinë, nuk është vrarë njeri duke u gjetur kanaleve. Janë njerëz shumë të ndershëm, shumë të respektueshëm, por kur ngel pa ngrënë... Ne presim të na sulmojë serbi, por jo shqiptari shqiptar. Ne u dëmtuam, por u dëmtuan edhe ata që erdhën këtu. Pse u dëmtuan? Për çejt të Ministrit, çfarë i kemi bërë Ministrit? Në Pogradec edhe për festa dinë me shkue, por këtu për të biseduar, e për të na shpërndarë në shtëpitë tona nuk vinë. Sherif Sula: Jemi shqiptarë kërkojmë një jetë të drejtë. Nuk kemi arsye politike, atë regjim që kishim ne e shkatërruam. Nuk e do më korrkush. Ne duam demokraci dhe më të mirë, por ne duam bukë të hamë, tokën do të bëhet me ne? Nëse qeveria do të vazhdojë kështu na vjen shumë keq. Ne jemi brez luftëtar, serbit jetni vetë dëshmitarë që 12000-ja kemi prerë këtu me gurë dhe me sopatë. Turp të kenë ata qeveritarë që vijnë të ndezin luftën këtu. Ata i kanë hapur veshët se çfarë po bëhet këtu. Turp ta marrë vesh çeta se çfarë po bëhet. Do të jetë katëqëzesi e madhë në qoftëse ata e kanë llogaritur ta zgjidhin këtë punë me samsita. Pse të rrijmë me një jetim more vëlla? Ilia, lajmëroni më mirë serbin të vri-[…]na vrajë më mirë se të na vrisni ju. Ne kërkojmë që problemet të zgjidhen dhe me dialog. N.q.se qeveria nuk të para, le të vi e të merremi vesh, por jo me dhunë, me terror, me gurë dhe me plumba. Kujt i kemi bërë gjë? N. kërkojmë që problemi të zgjidhet me dialog dhe të mos hapen fjalë në janarë samsitët në Pukë jo jan në. (Vijon në faqen 3) Papunësi, uri, izolim, zhgënjim, shpresë të thyera, të thyer në besë a kjo është gjendja e Kukësit dhe e kuksianëve. Ndërmarrjet nuk punojnë, minierat po ashtu toka nuk është ndarë sipas ligjit, tregu është bosh, njerëzit nuk kanë çfarë të hanë, në hallë shumë e tokë pak. Duhet të jesh në Kukës për ta kuptuar se në ç’gjendje varfërie janë këta njerëz fisnikë, burrarë e trimë. Por për këtë gjendje moshen shumë po ta bësh rrugën e Kukësit qoftë dhe si turist. Vetëm rrugë të vështira, asnjë fushë. Mund të bësh kilometra e kilometra të tëra e mos të shoh asnjë makinë, njerëri të ushqyer e të veshur keq. Çfarë të bëjë kuksiani në këtë gjendje, mal nga njëra anë e plumbi i serbit nga ana tjetër? Ai kishte shpresuar shumë tek demokracia dhe tek e ashtuquajtura Parti Demokratike. Por më kot, qeveria ka «hallë» të tjera. Kur nuk kanë vajtur udhëheqësit tanë të lartë, por në Kukës jo! Për ta Kukësi nuk ekziston. Me gjithëse me një varfëri ekstreme e më mjaft probleme, kryeministri nuk ka qenë asnjëherë atje. Dikur Berisha e Meksi donin votat e kuksianëve, tani e hodhën lumin prapë kanë frikë të shkojnë atje. Televizioni ynë i vetëquajtur kombëtar jep po atë ditë kur grevistët sërish duhej të takohen me qeveritë (8 maj) një emision të zgjedhur për fatin e pelikanëve të shkre[të]. As lajle, pa le më filmin, nuk kish[t]e ky televizion për fatin e kuksianëve që po vdisnin nga uria. Televizioni... (Vijon në faqen 3)

«Dosja Nano» pret riorganizimin e gjykatës së apelit. Ndërkohë Kryetari i Partisë Socialiste mbahet në burg në kushte të një kontrolli të rreptë. Ai mund të lexojë vetëm Biblën, paça se ka mbi 3 muaj që ia kanë vënë të lexojë atë dhe asnjë lloj literature tjetër. A thu se do të kërcehet regjimi në rast se Fatos Nano do të lexojë gazetat e përditshme shqiptare. Kuptohet «rrezikshmëria e lartë» që paraqet për regjimin qëndrimi i Fatos Nanos. Edhe mbajtja në burg, edhe ky trajtim i shtetit ndaj tij janë akuzë e rëndë për vetë shtetin. Ato kthehen në të kundërtën e atyre që i inspirojnë dhe i realizojnë nuk dalin asnjëherë të fituar dhunuesit e lirisë së tjetrit. Në rastin e një intelektuali, të një politikani, të një deputeti, të një kryetari të Partisë me të madhe opozitare, është i kuptueshëm veprimi i kundërt që realizohet nga ky qëndrim i shtetit ndaj Nanos. Fatos Nano është intelektual. Edhe pse, belbëzuesit medikor në RD mundohen t’ia mohojnë kontributin e tij në zhvillimet demokratike në Shqipëri, opinioni publik nuk ju beson atyre. Ai u beson fakteve e jo manipulimeve e manipluskeve të fakteve. Burgosja e Fatos Nanos e dënimi i tij nga gjykata e shkallës së parë me 12 vjet heqje lirie, është goditje ndaj një intelektuali. Njerëzit janë shumë të ndjeshëm ndaj padrejtësive, kushdoqoftë ai që bën e çfarëdo lloj etikete zbukuruese të mbajë për vete. Gjykimi i zhvilluar ndaj Fatos Nanos, edhe pse nuk u transmetua i plotë nga televizioni, u ndoq me vëmendje nga njerëzit. Një faktin se gjykimi një intelektuali deputet, një kryetar partie opozitare, për faktin se ndaj tij shtypi i djathtë dhe i pushtetit në mënyrë të kundërligjshme dhe të turpshme Kryetarin e Partisë Socialiste dhe deputetin Fatos Nano, përgatitët të dënojë edhe paradarësin e ish-komuristit Sali Berisha, ish-Presidentin e parë të Shqipërisë demokratike e pluraliste Ramiz Alinë, i cili dhe dëbohejnë të jetë bëhej presidenti Sali Berisha, që të marrë si shpërblim burgun ... Njerëzit janë shumë të ndjeshëm ndaj goditjeve që u bën shteti intelektualëve. Dhe kjo ka shpërthimin e vet. Madje kur ka një shpërthim të ndjeshëm të kësaj goditjeje ndaj intelektualëve, bëhet më e kapu[?]tueshme «rrezikshmëria e pasojat sociale që vjen, bëhet më e kuptueshme disfektimi serioz i shtetit. Me këtë shpje-gonhet ai reagim i madh që bën opinioni publik me arrestimin e burgosjen e Kryetarit të Partisë Socialiste deputetit Fatos Nano, të gjykimit e dënimit të tij gazetareve etj. Çështja është që të dëgjohen më shumë vlera e pashe e këtij opinioni publik. Kjo është në interes të demokracisë të lirisë së individit të emancipimit politik e social të shoqërisë sonë. Është pozitiv fakti që nën ndikimin e presionin e opinionit publik brënda vendit dhe jashtë vendit, Presidenti i Republikës deklaroi faljen e dënimit për disa gazetare të vendit tonë. Tashmë ato janë të lirë edhe pse gjykata e ka në fuqi vendimin për «fajësimin» e tyre. Megjithatë ato janë të lirë e kjo duhet vlerësuar si fitore e opinionit publik përparimtar, si fitore për mbarë inteligjencën. Veçse dënimi i Fatos Nanos, i gazetave, i intelektualëve të tjerë bën apel për gjithë intelektualët shqiptarë.

Paralele: Mesazhi i Mandelës - Ramiz Alia në burg në prag të gjyqit!... - Nelson Mandela, njeriu - legjendë, miti i zezakeve dhe i gjithë njerëzve që aspirojnë lirinë është Presidenti i parë me ngjyrë i Afrikës së Jugut, të cilën për 300 vjet me radhë e kanë qeverisur me kërcbaç vetë të bardhët. Regjimi i Pretorias, mësherimi më i egër i aparteidit dhe dhunës, i dialogun. Kështu ai i jep dorën gjyqësisë dhe turp­s­në Kryetarin e Partisë Socialiste dhe deputetin Fatos Nano, përgatitet të dënojë edhe paradarësin e ish-komuristit Sali Berisha, ish - Presidentin cili dhe dhorëheqën të jetë bërë presidenti Sali Berisha, që të marrë si shpërblim burgun... zëvendëspresidentit De Klerk, paraardhësit të vet i cili inauguroi dhe institucionalizoi dialogun. Kështu ai i jep dorën gj? të Afrikës të Jugut, pa dallim. Përsëri Mandela. Pas mesazhit të luftës dhe rezistencës prometejane për liri, drejtësi dhe barazi ai jep mesazhin tjetër. Atë të paqes, mirëkuptimit dhe bashkëjetesës në një shoqëri civile, demokratike që synon progresin. Larg mellefeve, mëri? dhe hakmarrjeve. Ndërkaq, regjimi i Berishës në Shqipërinë evropiane që ndodhet shumë larg nga Afrika e Jugut ku së fundi u zgjodh Presidenti i parë me ngjyrë i Afrikës së Jugut, a? ceremoninë e zgjedhjes së Mandela? e cila ishte prezent edhe Safet Zhulali. dhe deputetin Fatos Nano, të cilin ... ...paraqitësin e ish-k...? komur ist Sali Berisha, ish - Presidentin cili dha dorëheqjen të bë bëhej presidenti Sali Berisha, për të marrë si shpërblim burgun (i? kohën e qethur. Jo vetëm para-doks!... Për ta kuptuar mesazhin e Mandelës nuk është e vështirë.

BUKURESHT, 10 maj. - Presidenti i Shqipërisë, Sali Berisha, filloi të hënën në 9 maj një vizitë zyrtare në Rumani me ftesë të presidentit rumun Ion Iliesku. Gjatë kësaj vizite e cila është parashikuar të mbahej tre ditë, kryetari i shtetit shqiptar do të bëjë një bisedime zyrtare me kryetarin e shtetit rumun, biseda këto që do të... ndiqen nga nënshkrimi i një traktati për koopërim dhe fqinjësi të mirë midis dy vendeve, Rumanisë dhe Shqipërisë. Rumania dhe Shqipëria gjithashtu kanë nënshkruar një protokoll koopërimi për ndërtimin në Tiranë dhe në qytete të tjera të Shqipërisë, ...

I ftuar nga Asambleja Qytetare e Helsinkit, u nis për në Spanjë nënkryetari i PS dhe Kryetar i Grupit Parlamentar të saj Namik Dokle, i cili do të marrë pjesë në Konferencën me temë “Rendi evropian - paqja dhe demokracia në Shekullin e 21-të”, që do të zhvillohet në Valencia nga 12-15 Maj 1994. Siç është bërë e ditur për të marrë pjesë në këtë konferencë ishte i ftuar edhe kryetari i Partisë Socialiste, deputeti Fatos Nano, të cilin regjimi i Berishës e ka bërë një burgim politik. Pritet që Fatos Nano t’i drejtojë Konferencës një mesazh përshëndetje nga burgu. Në Konferencën e Valencias do të marrin pjesë shumë personalitete të shquara të politikës evropiane si Mikhail Gorbaçov, Felipe Gonzales, Akile Oketo, Joan Lerma etj. Zyra e shtypit e Partisë Socialiste

Kryetari i bashkisë së Gjirokastrës zoti Bashkim Fino u takua me shefin e opozitës greke, kryetarin e partisë Demokracia e Re, zotin Miltiadh Evert, me kërkesën e tij, gjatë vizitës së vet të ditëve të fundit në Gjirokastër. Zoti Fino i shprehu mirënjohjen dhe falënderimet popullit grek për ndihmën e dhënë në mbajtjen e emigrantëve ekonomikë dhe ndjenjat e miqësisë së sinqertë që ushqen populli shqiptar për fqinjën e tij përtej detit. Ndjenja të tilla ndikojnë edhe nga marrëdhëniet midis shqiptarëve dhe minoritarëve grekë që rrojnë në Gjirokastër, të cilët kanë bashkëjetuar dhe bashkëjetojnë me një klimë, shkuarje, mirëkuptimi e vëllazërimi natyrshëm. Marrëdhënie të tilla duhet t’u përgjigjen më mirë edhe ato midis dy shteteve të acaruara e të tensionuara nga kriza e fundit. Zoti Fino i shprehu bashkëbiseduesit probleme ekonomike dhe të tjera që shqetësojnë Gjirokastrën dhe informoi për aktivitetin e Këshillit Bashkiak dhe bashkësisë ku në pjesë të zgjedhurve dhe të punësuarve janë shtetas me kombësi greke. Zoti Evert falënderoi për mundësinë dhe informimin dhe u shpreh se do të ndikojë për mundësimin e marrëdhënieve midis bashkive të Athinës dhe Gjirokastrës.

Të hënën filluan hetimet e para rreth këtij krimi me pasojë shkatërrimin përfundimtar të minierës Është djegur i tërë ripi i transportierit të minierës së qymyrgurit në Valias, Tiranë, duke shkaktuar një dëm të jashtëzakonshëm i cili mund të ketë si pasojë shkallërimin përfundimtar të “Demokracisë” e pagëzuar kështu menjëherë pas fitores së Partisë Demokratike më 22 Mars. Miniera e Valiasit e cila mbart në galeritë e saj një histori të ndritur grevash para 22 marsit, që pas kësaj date do të duhet të kalojë edhe më vështirësitë. Në këto 2 vjet ka shkurtuar drastikisht numrin e minatorëve që punonin në galeritë e saj duke pasur si shkak vështirësitë e mëdha financiare, nga thellësia e tokës bashkë me qymyrgurin që del në sipërfaqe me raste të rralla, po me raste të tilla dalin edhe “materiale” që materializojnë përfundën e lavdishme të grevave të urisë të natyrës politike të Qershorit 1991. Dhe paradoksi është i jashtëzakonshëm. Megjithëse gjendja ekonomike e punëtorëve është tejet e rëndë, reagimi nuk ekziston fare. Megjithatë që të hënën në orët e para të mëngjesit kur u mor vesh shkallërimi i transportierit (mekanizmi që nxjerr qymyrin nga galeritë në sipërfaqe) gjendja do të rëndohet e më. Ndërkohë burime të ndryshme bëjnë të ditur se të hënën në vendngjarje kanë shkuar menjëherë organet përkatëse të hetimit duke përfshirë këtu edhe punonjësit e shërbimit informativ kombëtar objekt ndjekjeje i cili është edhe ky akt sabotazhi. Deri tani asnjë nuk dihet për autorët e këtij krimi dhe shkaqet që i kanë çuar ata drejt tij.

Ndahen nga organet e rendit 13 persona Ditën e hënë në zonën e Bathorës të komunës së Kamzës ku prej muajsh është ngritur e ashtuquajtura “geto” e Tiranës banorë të cilës janë të shpërngulur nga zona verilindore të Shqipërisë e kryesisht nga rrethet Kukës, Has, Dibër, Pukë, Tropojë ndodhi një konfrontim rëndë midis banorëve të kësaj zone dhe forcave të policisë. Shkak për këtë konfrontim dhe dhunë, si dhe bëhet problem i ndarjes së tokës e cila për banorët e hershëm të Kamzës tashmë rezulton e pushtuar. Në konfrontimin midis policëve të postës së Kamzës dhe banorëve të “getos”, burime të mirëinformuara njoftojnë se në vendin e ngjarjes speciale të ndërhyrjes së shpërth? ... Panojtë e këtij konfrontimi ishin ... të ndaluar nga ana e forcave të rendit.

Për 5 km e para të autostradës Tiranë-Durrës qeveria shqiptare akordon 4 milionë 250 mijë dollarë. Pardje u bë inaugurimi i fillimit të punimeve ku morën pjesë kryeministri z. A. Meksi, Ambasadori Italian në Tiranë z. P. Forestti, presidenti i Firmës zbatuese Italo-Shqiptare “Euroeteoroma-Pequin sh.p.k.” z. Paskalli antarë të kabinetit qeveritar, etj. Është pjesa e parë e autostradës së parë e ndërtuar në Shqipëri. Për 5 km e para të kësaj autostrade që do të lidhë kryeqytetin shqiptar-Tiranën me qytetin e dytë e ku ndodhet porti më i madh i vendit - Durrësin - kanë mbaruar të gjitha procedurat. Është realizuar projekt-ideja, projekti i zbatimit, projekti ekzekutiv, është shpallur firma fituese për realizimin e këtij projekti e cila është firma Italo-Shqiptare “Euroeteoroma - Peqin sh.p.k.”, kanë ardhur të gjitha makineritë e nevojshme, janë akorduar për këtë pjesë konsalting fondet 4,250 milionë dollarë nga qeveria shqiptare. Shqiptarët për herë të parë do të kenë në qark se ka patur asnjëherë autostradën e tyre. Pikëza, si shenjë e fillimit të punimeve, kjo rrugë autostrade vendoset në dalje të Tiranës, aty ku ndahet rruga e Durrësit me atë të Fushë-Krujës u zbulua pardje në prani të kryeministrit shqiptar z. Aleksandër Meksi, ambasadorit italian z. P. Forestti dhe presidenti i Firmës ndërtuese z. HN Paskalli. Këtu filluan edhe punimet. Punime që për shqiptarët e që do të dëshironim që të vazhdonin me të tjera edhe në sektorë të tjerë të ekonomisë. Autostrada do të ndjekë kryesisht aksin kryesor të rrugës ekzistuese në zgjerim nga e djathta e saj. Të asfaltuar korsitë e autostradës, dy në vajtje e dy në ardhje, kordoni ndarës në mes, dy bankinat anësore, etj bëjnë gjerësinë 25-26 metër të kësaj autostrade. Përveç ndërtimit pala ekzekutuese e projektit do të realizojë edhe rregullimet e tensionit të lartë, kanalizimet, etj. Për ndërtimin e autostradës në të përdoren thuajse tërësisht materiale vendi. Përfundimi i saj do të jetë më 30 prill 1995. “Ne do ta përfundojmë në këtë afat”, deklaroi në ceremoninë e inaugurimit presidenti i firmës italo-shqiptare z. Xhovani Paskalli. Ndërsa në një takim që patëm me drejtorin teknik z. Nicola Maffa u shpreh se “shqiptarët kanë dëshirë të punojnë, kanë aftësi teknike dhe ne jemi tepër optimist për këtë punë që po bëjmë”. Kjo projekt ideja dhe projekt zbatimi është bërë nga pala shqiptare, ndërsa projekti ekzekutiv nga pala italiane e cila ka të drejtë të ndryshojë projekt idenë dhe projekt zbatimin natyrisht me miratim të palës shqiptare. “Është pikërisht kjo”, shpjegon Fatos Brovina në drejtorinë e përgjithshme të rrugëve pranë Ministrisë së Ndërtimit, çka bën që pas realizimit të projektit ekzekutiv të hiqet Ura e Mëzezit me gjatësí 420 m duke u zhvendosur në një formë tjetër më të leverdishme ekonomikisht e që natyrisht u pranua nga ana shqiptare. Duket se edhe kjo është bërë teknikisht, por dhe ekonomikisht pa prekur asnjë funksionale. Për projektimin dhe zbatimin e kësaj autostrade janë marrë disa ekspertë teknikë italianë për ndërtimin e autostradës meqë tek ne këto mungojnë. Sipas inxhinierëve, kategoria e rrugës teknike të autostradave italiane kjo futet në kategorinë e parë. Po më tej? Ekziston projekti i vazhdimit të autostradës deri në Vorë? Sigurimi i fondeve nga burime të brendshme apo të jashtme do të bëjë të mundur vazhdimin e saj.

T. ft uar nga Asambleja Qytetare e ...