REFERENDUMI NUK MUND TË JETË MBUROJE PER SHKELJET E LIGJEVE KUSHTETUESE TË MIRATUARA ME KONSENSUS
Autopsia e shkeljeve të ligjit
- Dispozita kushtetuese 16/2 shkelët hapur - Havarisë me pretekstin hijazi Paho
- Dispozita kushtetuese 16/2 shkelët hapur -
Havarisë me pretekstin hijazi Paho
Kryesia e Partisë Socialiste të Shqipërisë vlerësoi qysh në fillim se referendumi popullor, i promovuar me shumë insistim nga Presidenti i Republikës, ishte një hap i nxituar, i padobishëm dhe i dëmshëm jo vetëm për zgjidhjen demokratike të çështjeve kushtetuese, por edhe për të ardhmen e vetë proceseve demokratike në vend. Kjo është dhe arsyeja e kundërshtimit të vendosur të PSSH-së ndaj këtij referendumi.
Përvoja, jo më e pakët pozitive e procedit në tërësi dhe e zhvillimit të referendumit popullor, e bën më të qartë se sa e gabuar dhe sa e dëmshme ka qenë rruga e zgjedhur. Ka qenë e gabuar sepse populli, pavarësisht mangësive të kushtetutës, ka shprehur qartë se nuk pranon të nëpërkëmbet autoriteti i tij prej një skeme të shpifur, të manipuluar dhe të padrejtë, duke treguar pjekuri dhe vetëdije të lartë politike. Ka qenë e dëmshme sepse në emër të popullit, i është shkaktuar dëm i madh rendit kushtetues, duke cënuar rëndë klimën e besimit dhe të stabilitetit politik.
Po cilat janë shkeljet më flagrante të ligjit kushtetues të referendumit, i cili është miratuar me konsensus? Përgjigjja është e qartë. Së pari, është shkelur haptazi neni 16/2, i cili përcakton se: “Projektligji, paraqitur me nismën e njëzet mijë zgjedhësve, duhet të vihet në referendum jo më vonë se tre muaj nga data e paraqitjes së tij”. Po si mund të justifikohet caktimi i datës së referendumit me 6 nëntor, kur projektligji është depozituar zyrtarisht në Kuvendin Popullor më 8 gusht? Çdo llogaritje normale tregon se afati tre mujor është shkelur. Nuk ka asnjë interpretim serioz që mund ta justifikojë këtë tejkalim.
Së dyti, është shkelur rendi procedural i shqyrtimit të projektit kushtetues. Presidenti i Republikës dhe shumica qeverisëse kërkuan të imponojnë një proces të mbyllur, pa debat të vërtetë publik, pa respektuar sugjerimet e opozitës, të specialistëve dhe të institucioneve të interesuara. Në vend që drafti të trajtohej me kujdesin dhe seriozitetin që kërkon një ligj themelor i shtetit, ai u përdor si instrument propagande.
Së treti, është cenuar parimi i konsensusit mbi të cilin u ndërtua paketa kushtetuese e mëparshme. Referendumi nuk mund të shndërrohet në mburojë për shkeljet e ligjeve kushtetuese të miratuara me konsensus. Është pikërisht ky konsensus që i ka dhënë vendit mundësinë të ecë përpara në një periudhë të vështirë tranzicioni. Ta zëvendësosh atë me imponim politik do të thotë të hapësh rrugë për përplasje të panevojshme.
Së fundi, është e qartë se i gjithë procesi është shoqëruar me një frymë presioni, me përpjekje për të deformuar vullnetin e lirë të qytetarëve dhe për të shmangur debatin real mbi përmbajtjen e projektit. Kjo e bën edhe më të domosdoshme që të gjitha forcat politike, institucionet dhe opinioni publik të reflektojnë me seriozitet.
(Vijon në faqen 2)
Po asambleje kushtetuese, - jo referendumit
kundërshtojnë idenë e Presidentit Berisha
Kryesia e Partisë së Bashkimit Demokratik e të Drejtave të Njeriut ka miratuar dje një rezolutë në të cilën dënon ashpër vendimin e Presidentit për të ndryshuar procedurën e miratimit të ligjit themeltar dhe shprehet kundër referendumit. Në rezolutë thuhet se kushtetuta duhet të miratohet nga një Asamble Kushtetuese e zgjedhur posaçërisht për këtë qëllim.
Në dokument theksohet se referendumi, si formë demokratike e shprehjes së vullnetit të popullit, nuk mund të përdoret për të anashkaluar përfaqësimin politik dhe institucional të qytetarëve. Sipas kësaj partie, kushtetuta kërkon një proces të gjerë konsultimi dhe përfshirjeje, jo një akt të imponuar nga lart.
Rezoluta kritikon gjithashtu përqendrimin e kompetencave në duart e Presidentit dhe rrezikun që projektkushtetuta të krijojë një model autoritar të qeverisjes. Partia kërkon debat të hapur publik dhe shtyrje të procesit deri në krijimin e kushteve për një zgjidhje konsensuale.
THANAS DINO
Si u bë Ahmet Zogu President e më pas MBRET?
Mënyra se si Ahmet Zogu u vendos në krye të shtetit shqiptar në vitet 1920-1928 përbën një shembull domethënës për mënyrën se si pushteti politik mund të përqendrohet në duart e një individi. Nga ministër i Brendshëm, Zogu u ngjit në postin e Presidentit të Republikës dhe më pas shpalli monarkinë, duke u kurorëzuar mbret.
Në vitin 1925 ai u zgjodh President i Republikës me kompetenca shumë të gjera. Kushtetuta e asaj kohe i jepte atij ndikim të madh mbi jetën politike dhe institucionale të vendit. Më pas, në vitin 1928, ai ndërmori hapin e fundit duke shfuqizuar republikën dhe duke shpallur veten Mbret të Shqiptarëve.
Ky precedent historik sillet në vëmendje për të paralajmëruar mbi rrezikun e një kushtetute që i jep Presidentit kompetenca të tepërta. Artikulli nënvizon se historia nuk duhet harruar kur diskutohet për ndërtimin e institucioneve demokratike.
(Vijon në faqen 2)
TELEGRAFISHT... NGA BOTA
TELEGRAFISHT...
NGA BOTA
Forcat serbe dhe boshnjake të mbetura në enklavën myslimane Gorazhde, forcuan dje pozicionet e tyre përpara se të hynte në fuqi armëpushimi 48-orësh i ndërmjetësuar nga OKB-ja. Sipas njoftimeve, marrëveshja synon të frenojë luftimet dhe të lejojë dërgimin e ndihmave humanitare.
***
Minatorët e Okrainës kanë vazhduar protestat duke kërkuar rritje page dhe përmirësim të kushteve të punës. Autoritetet vendore kanë premtuar bisedime me përfaqësuesit e sindikatave.
***
Titanik, transoqeanik gjigant i së kaluarës, po shndërrohet në një pikë tërheqjeje për turistët dhe studiuesit, ndërsa diskutimet për ruajtjen e mbetjeve të tij vazhdojnë.
***
Shumë persona nga Zambia janë paraqitur në polici pas njoftimeve se po kërkoheshin për vjedhje, ndërkohë që autoritetet vazhdojnë hetimet.
10-5
Është dita që gjykatësi e Gjykatës Kushtetuese të tregojë profesionalizmin dhe ndershmërinë e tyre. A do t'i nënshtetit politik?
Është dita që gjykatësi e Gjykatës Kushtetuese të tregojë profesionalizmin dhe ndershmërinë e tyre. A do t'i nënshtetit politik ?
ÇFARË PARASHIKON PROJEKTKUSHTETUTA PER KOMPETENCAT E PRESIDENTIT TË REPUBLIKËS?
Presidenti është Komandanti i përgjithshëm i Forcave të Armatosura
Presidenti është kryetar i Këshillit të Lartë të Drejtësisë
Presidenti është kryetar i Këshillit të Sigurimit Kombëtar
Presidenti drejton edhe mbledhjet e Këshillit të Ministrave
Presidenti shpërndan Parlamentin
Presidenti bën pjesë në formimet drejtuese të partisë
“Në fillim dhe” “edhe e
vetme rritme në luftën-
dy cilësie me të jundit i
në PD-së në asj-
orin kushtoj”