Projekti alternativ i kushtetutës jo vetëm është i plotë, por edhe tërësisht ligjor
Intervistë e Dr. ilir Shkreli[?] jurist i KOSTA GAZELI dhe gazetarit tonë Ardian Mysyri[?].
Projekti alternativ i kushtetutës
jo vetëm është i plotë, por
edhe tërësisht ligjor
Intervistë e Dr. ilir Shkreli[?] jurist i KOSTA GAZELI
dhe gazetarit tonë Ardian Mysyri[?].
Pyetje: Në rrethet politike po qarkullon mendimi se opozita parlamentare e ka zëvendësuar krejtësisht projektin e kushtetutës me projektin e saj, madje në qarqe të ndryshme të opinionit po flitet se socialistët nuk po merren më me kushtetutën. A është i saktë ky vlerësim?
Përgjigje: Këto zëra qarkullojnë jo nga pakujdesia, por qëllimisht. Projekti alternativ i kushtetutës, i përgatitur nga specialistët e PD dhe i botuar në gazetën e tyre, nuk e zëvendëson dot projektin kushtetues të përgatitur nga specialistët e PP dhe i propozuar tashmë nga partia parlamentare. Z. Ali Spahia dhe gazeta e PD e përhapën këtë deklaratë, për të zvogëluar jehonën e projektit kushtetues të socialistëve. Në të vërtetë projektkushtetuta nuk u zëvendësua me projektin e specialistëve të PD. E para, sepse opozita parlamentare nuk e ka shpallur ende nëse do ta pranojë projektin e specialistëve të saj si projekt të saj. Kjo do të ndodhte vetëm në qoftë se deputetët e saj do të firmosnin një deklaratë zyrtare për këtë punë. Deri tani, një deklaratë e tillë nuk është bërë. E dyta, projekti i specialistëve të opozitës, ai i botuar në gazetën e PD, është diametralisht i kundërt me atë që na është paraqitur nga opozita parlamentare. Kjo del qartë edhe nga mënyra si janë trajtuar çështjet kryesore të shtrimit të kushtetutës. E treta, nuk dihet nëse projekti kushtetues i specialistëve është i plotë dhe shterues për çështjet e një kushtetute, apo përbën vetëm një variant paraprak, të cilit duhen shtuar edhe pjesë të tjera. Kjo del nga një mospërputhje me strukturën e kushtetutës të parashtruar në gazetën e PD. Le të shohim faktet.
Nga njoftimi i shkurtër të gazetës "Rilindja Demokratike" mbi projektin e tyre duket se specialistët e saj e kanë konceptuar projektin e kushtetutës vetëm si aktin themelor që rregullon marrëdhëniet e ndërsjellta midis organeve dhe pushteteve më të larta. Ajo aty theksonte se projekti i tyre trajton vetëm çështje si ndarja e pushteteve, rolin e presidentit, të qeverisë, etj. Kjo është edhe pikëpamja që pasqyrohet në strukturën e projektit të tyre të shpallur në gazetë. Mirëpo, kushtetuta nuk është vetëm akti themelor që rregullon marrëdhëniet dhe pushtetet e larta. Kushtetuta përmban gjithashtu parimet bazë të rendit politik, ekonomik e shoqëror, si dhe të drejtat themelore të qytetarëve. Këto pjesë të domosdoshme mungojnë në strukturën e botuar të projektit të specialistëve të PD. Prandaj del pyetja: a kemi të bëjmë me një projekt të plotë kushtetute, apo me një projekt parcial?
Në qoftë se ata e kanë paraqitur projektin e tyre si të plotë, atëherë ai është jo vetëm i cunguar, por edhe në kundërshtim me konceptin modern të kushtetutës. Në qoftë se është projekt i pjesshëm, atëherë opozita parlamentare nuk mund ta quajë ende si projekt të plotë alternativ. Për më tepër, nuk dihet as se kush është subjekti kushtetues që mban përgjegjësi për këtë tekst.
Pyetje: Cilat janë sipas jush dallimet kryesore ndërmjet projektit të specialistëve të PD dhe projektit të paraqitur nga socialistët?
Përgjigje: Dallimet janë të shumta, por po ndalem te disa më kryesoret. Projekti ynë, ndryshe nga ai i specialistëve të PD, është ndërtuar mbi idenë e një kushtetute moderne, të plotë, që përfshin jo vetëm organizimin e pushteteve, por edhe bazat e rendit ekonomik e shoqëror, liritë dhe të drejtat e njeriut, rolin e pronës, pluralizmin politik dhe institucionet e shtetit të së drejtës. Projekti tjetër, ashtu siç u paraqit, e ngushton jashtë mase konceptin e kushtetutës.
Një dallim tjetër lidhet me legjitimitetin politik dhe juridik. Projekti alternativ i opozitës parlamentare, i bërë publik nga ne, është i identifikueshëm si projekt politik, sepse mbështetet nga një subjekt i caktuar parlamentar. Teksti i specialistëve të PD nuk e ka ende këtë status. Ai është produkt ekspertësh, por jo domosdoshmërisht dokument i miratuar politikisht. Në kushtet e debatit kushtetues, kjo është shumë e rëndësishme.
Pyetje: Ka pasur edhe polemika për ligjshmërinë e paraqitjes së projektit alternativ. Si e vlerësoni ju këtë?
Përgjigje: Mendoj se këtu është bërë një keqinformim i qëllimshëm. Projekti alternativ jo vetëm është i plotë, por edhe tërësisht ligjor. Opozita parlamentare ka të drejtë të paraqesë një tekst alternativ, ta bëjë publik dhe ta mbrojë atë në debat. Kjo është në përputhje me logjikën e pluralizmit dhe me praktikën demokratike. Madje, një nga të mirat e debatit kushtetues është pikërisht ballafaqimi i alternativave. Të thuash se një projekt i tillë është i paligjshëm, është ose mungesë njohjeje, ose tentativë për ta penguar debatin.
Pyetje: Si e shihni vazhdimin e këtij procesi?
Përgjigje: E rëndësishme është që opinioni publik të mos mashtrohet nga deklarata propagandistike. Duhet të krahasohen tekstet, konceptet dhe zgjidhjet konkrete. Vetëm kështu mund të shihet se cili projekt i përgjigjet më mirë nevojave të vendit dhe standardeve kushtetuese. Ne mbetemi të bindur se projekti alternativ që kemi paraqitur është serioz, i plotë dhe juridikisht i mbështetur.
(Vijon në faqen 3)