05/05/1991
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Republika

5 maj 1991

TYMNAJË THUAJSË PA SHPRESË

Komisioni parlamentar në informacion për ngjarjet e Shkodrës kërkoi para deputetëve lirimin e kryetarit të Hetuesisë së Përgjithshme Qemal Lame, të Prokurorit të Përgjithshëm Rapi Mino dhe të Ministrit të Punëve të Brendshme Gramoz Ruçi, si dhe masa të tjera për specialistë të një shkalle më të ulët, të cilët kanë përgjegjësi për ato ngjarje tragjike si për paaftësinë e tyre për t’i parandaluar, edhe për vonesën e nxjerrjes në dritë të së vërtetës. Po një tjetër të re në këtë informacion nuk pati, sepse për procesin e hetimit kanë dalë vështirësi pas vështirësish, të cilat po e çojnë atë për në kalendat greke. Po ç’thanë zotërinjtë deputetë për këtë informacion dhe flet për popullin e vet, flet në emër të ndershmërisë për të vërtetën. E po kështu vepron dhe zoti Dritëro Agolli. Pasi mbaroi së foluri, dëgjuam duartrokitje. Rast i rrallë ky. Po pse? Sepse me guxim qytetar, si krijues dhe si njeri me horizont, tha atë askujt nuk i lejohet të përdorë dhunën gjakatarе. Ky është paralajmërimi i këtij kuvendi. Në Shqipëri i këtij kuvendi. Në Shqipëri s’janë bërë vrasje masive në turma si në Kinë dhe në Rumani. Por vrasje të veçuara s’kanë ndodhur pak. Këto janë të liga e tinëzare, të ulëta e finoke, se mjegullohen dhe i krijojnë mundësi vrasësit të fshihet. Kulmin kjo mënyrë e arriti në Shkodër. Për këtë u ngrit në këmbë tërë opinioni, flet në emër të vërtetës, të përdorë dhunën gjakatare. Ky është paralajmërimi Për këtu u ngrit në këmbë tërë opinioni ... shqiptar dhe ai botëror, po deklarata zyrtare të gënjeshtra e shtuan mjegullën. Hetimet s’kanë dhënë përfundime. Siç duket hetuesia këto ngjarje s’i ka vlerësuar, sepse u vra një opozitar dhe s’ka gjë. Ai bën thirrje që partitë politike të luftojnë më shumë për vendosjen e qetësisë. Thotë se gjaku i martirëve kërkon nderim, duke përshkruar dhe parlamentin tonë, që duhet të kishte mbajtur një minutë heshtje, sepse gjaku i të rënëve nuk njeh nomenklaturë. Masat e propozuara janë më vend. Po të ishin vrarë katër aktivistë të Partisë së Punës e nuk do të shkarkoheshin ata që u propozuan? Sigurisht, jo vetëm do të shkarkoheshin. Por, për të mos u futur në hamendësira, le ta sicojmë paksa ngjarjen nga fjala e ndonjë deputeti të pranishëm në ngjarje. Ky është mjeku Ali Spahia. Kishte shkak të ndihmonte për shpërndarjen e turmës së mbledhur. Ishte bashkë me Arben Brocin. Të dy, të futur nga forcat e ruajtjes së rendit. Bënë mos të largonin e të hipnin në automjetet e tyre forcat e rendit që kishin përndjekur shkollat. Përsa po ndihmonte e shkollave. Ndërsa po ndihmonte aty në atë rì të plagosur, Arbeni shkoi në 30 apo më shumë metra përpara drejt sheshit të komitetit të PPSH. Në atë çast filloi batareja. Pas dy minutash Arbeni u vra. Në shesh s’kishte forca e njerëz. Kush qëlloi? Pse në Shkodër duhej të kishte snajperë mbi objekte dominuese? Kur njerëzit e forcave të rendit ishin aty, kur kuadrot e komitetit të PPSH gjakështu, kur situata qe e qetë, si nuk u ditka kush qëlloi dhe nga e mori urdhrin? Pse duhet filmi i specialistit të degës së punëve të brendshme të rrethit, të arkivohej në kasafortën e komitetit të PP, kur situata ishte e qetë dhe vetëm pas më shumë se një ore e gjysmë nisi vandalizmi kundër institucioneve qendrore të PP në rreth? Ç’donte kamera në atë komitet, ahtu si ç’kërkonta radiokronisti i Zagrebit në atë çast për të filmuar e për t’i trans- Pati një polarizim. Deputetët e Partisë së “Punës” shprehinin keqardhjen, kërkonin dënimin e vrasësve dhe urdhërdhënësve, por pak qenë ata që vinë gishtin mirë mbi vonesat e procesit të hetimit, mbi informacionin e parë zyrtar të gënjeshtërt, mbi... Pati edhe disa që nuk ishin dakord për lirimin e ministrit të Punëve të Brendshme. Zotërinjtë e Partisë Demokratike, në bllok, bënë të ushtonte zëri i tyre i fuqishëm për të vënë para përgjegjësisë fajtorët, për t’i rikthyer Shkodrës qetësinë, për ta parë të vërtetën, apo e hidhnin që është në dritën e syrit. Doemos, pati edhe ndonjë kalim mase, veçse caku i fajësimit të kësaj ngjarjeje, dhimbja e një populli të tërë, gjithmonë është më e thellë dhe më e madhe se sa ndonjë shprehje e pakontrolluar dhe rrasa? s’po zuken gjëkundi. Veçse unë do të ndaloja në përshkrimin e dy deputetëve mbi PPSH, të cilët u ngritën mbi interesat e ngushta partiake, për hir të së vërtetës. I pari nga këta është zoti Shaqir Vukaj, deputet i Shkodrës. Diskutimi i tij është një çukë e ndershme. Pse hetuesia që shkonte me vonesë në Shkodër? Pse të jepet gabim në informacionin e Ministrisë së Brendshme kronologjia e ngjarjeve? Pse në Shkodër ka papunësi dhe pse mungojnë lëndët e para? Ai fajëson drejtpërdrejt kryesorët e Partisë së Punës të rrethit, të cilët duhet të kishin dalë të flisnin demonstruesve, aq më tepër që ata ishin në krye të madhe nxënësve të shkollave. Po të bëhej kjo, do të kishin ndodhur jo nga një tragjike. Edhe qeveria të vinte aty sa më parë të popullit. Të shikonin shkaktarët që qeveria interesoheshin. Në rast se shihet shkurt thuhët, kemi të bëjmë me papunë, në Shkodër ka 30-40 mijë, që për një qytet kaq të madh, që ka një jetë të varfër. Aty janë bërë thirrje për bashkëpunim të forcave politike dhe komuniste fetare... Shkodrës nuk i kërkon të vëllë ... [pjesërisht e palexueshme] Deputetit i dhem zemra dhe ... ... për ti parandaluar, edhe për vo... mësën e nxënjres në dritë të së vërtetës. Po gjë po e çojnë atë për në kalendar greke. Po ç’thanë zotërinjtë deputetë për këtë informacion dhe ngjarjen tragjike? trans- I nderuari Naim Karriqi i lidh ngjarjet e Shkodrës me ato të Kavajës dhe arrin në përfundimin se veprimet edhe aty janë drejtuar nga komiteti i PP. Zoti Thoma Miço i «Omonias» pyet pse hetimet filluan vonë? Kush qëlloi e kush ka armë? Shikojmë lart e poshtë njerëz të armatosur që s’janë efektivë të forcave të ruajtjes së rendit. Të caktohen kriteret të drejta se kush duhet të mbajë armë. Ky shqetësim vjen nga zona minoritare. Edhe atje janë bërë akte dhune. Janë tragjike. Është një dramë e vërtetë. Në atë kufi kanë lënë kockat pak minoritarë për të parë matanë vëllai vëllanë. Dhe kërkohet t’i jepet fund dhunës, vrasjeve. Të dalin ata që kryen krimin e Shkodrës. Nuk është çështja për dy-tre koka turku. Jo, në asnjë mënyrë, por sa dhe urdhëdhënësit në pushtet. Jo nuk mund të lulëzojë demokracia me vrasje. Pse u dashkurravërë një njeri ose grup njerëzish që sheklin rregullin (për këtë s’bëjnë fare mirë) e dalin e demonstrojnë paqësisht ose edhe duke hedhur parulla? Ky faj doemos ka masë të caktuar dënimi dhe në asnjë vend të botës, madje as në ligjin tonë (sepse formalistët me të jemi shumë demokratikë) nuk parashikohet rrëmbimi i jetës. Mirë në Shkodër u mjegullua ngjarja, po u vra në Tiranë Artan Lenja para shtëpisë, ç’u bë me vrasësit? Pse merren nën mbrojtje dhe kujt i shërben kjo? Populli jo jo, por as dhe Partia së Punës, sepse cilado parti, në çdo vend të botës qoftë, humb reputacionin e simpatizantët e saj, po qe se hesht para kriminelëve. Të katër e partisë të dërruara në Shkodër pas 2 prillit janë argumentimi më i mirë i kësaj. Pse ndaj vrasësit duhen gjetur dhe sa më parë. Ky është apeli i mbarë popullit. Këto po kërkojnë edhe deputetët. PETRO DHIMITRI ... kemi vrasje dhe kamera digjet?! Jo vetëm kaq, por si tha kryetari i Hetuesisë Qemal Lame, organet e MPB nuk bënë kalimin. As bllokimin e kontrollimin e armëve. Kështu, ata s’vepruan, sepse me vetëdije e shekullin ligjin. Pse? Se autorët e krimit ishin forcat e tyre. Po të mos ishte kështu, çdo veprim do të kryhej me shpejtësinë më të madhe dhe si në rastet e tjera. Shtëpia e Shqipërisë, do të ngrihet, duke u shembur “muri i Berlinit” midis vëllezërve shqiptarë. Le të bëhemi në shtëpinë tonë, të bashkuar, të barabartë. Ne si Kjo na bën që të flakim njëherë e mirë çdo kompleks inferioriteti.

Bashkëhindra e Dr. Idriz Bashës

Tani jeton e punon në Bruksel. Ishte vetëm nëntë vjeç, kur iku nga Shqipëria, por atje, në kryeqytetin e Belgjikës, ai nënshkruan gjithnjë: Dr. Idriz Basha, Novosej, Bruksel. E pra, Novosej, është emri i vendlindjes së tij. Psikanalist. Publicist i njohur. Ekspresiv dhe aktiv, madje, deri në Parlamentin Evropian. Deviza e tij: çështja kombëtare shqiptare. Bashëhindra e tij: të ngrihet Shtëpia e Shqipërisë!... «Identiteti kombëtar është i panglezhueshëm, thotë ai. “Jetoj, për me e konkretizue Shtëpinë e Shqipërisë. Vendi ynë, Shqipëria, ka nevojë për të gjithë bijtë e bijat e veta. Të ndërrojë fund e krye klima e marrëdhënieve midis këtij gjithi shqiptarëve. Kudo në botë. Çfarëdo qofshin ata. Emigrantë, të burgosur politikë. Të arritur jashtë shtetit për çfarëdo arsyesh. Një shtëpi nanë: për kosovarët, për çamët, për të gjithë shqiptarët. Për një komb të bashkuar dhe aktiv. Për një komb shqiptar, të denjë për qenësinë e vet, në familjen e fisme evropiane. Shqipëria, përfundimisht duhet të rikthehet Evropës, si një simotër e nderuar dhe e papërbuzshme. Me dinjitet. Me punë të vërtetë intelektuale. Me guxim dhe me kompetencë bashkëkohore evropiane. Mjaft më me mënyra partizane arkaike! Le të bëhemi në shtëpinë tonë, të babarabërt mes të babarabërteve. Në çdo komb kemi marrë pjesë në historinë e lavdishme të Evropës. Kjo na bën të afërt e të vlefshëm të bashkëpunimit me Evropën. Nga ana tjetër, duhet zhbllokuar gjithë realiteti shqiptar i ndrydhur. Kjo do të hapë portën e madhe drejt qytetërimit modern, bashkëkohor. Dr. Basha jetoi dhe jeton në çdo hap e në çdo trokitje zemre, me figurën e bukur të Atdheut. Aty ai ka qenë dhe është gjithmonë, si mik i dritës dhe i qytetërimit, si apostull i shqiptarizmit, që ngre orë e çast Shtëpinë e Shqipërisë, shtëpinë e të gjithë shqiptarëve. Vetëm në terrenin shqiptar ai ndihëhet «si peshku në ujë». Kjo shtëpi e bukur që ai ngre, e fisnikëron dita-ditës, i jep vitalitet e madje e bën të ri dhe të fuqishëm. Zëri i tij, kur flet për shtëpinë e gjithë shqiptarëve, është edhe i butë si puhita e pranverës, por edhe i rrreptë si shtrëngatat e dimrit. Fjala e shkuar, para një personaliteti të tillë, ndihet ngushtë. Është pak, tepër pak. Në të vërtetë, në këtë rast, fjala vetëm bën të mundur prezantimin. Që ta kuptosh, ta duash dhe ta admirosh atë, duhet ta njohësh. Atëherë fjala bëhet instrument i fuqishëm dhe bashëhindra e Dr. Idriz Bashës të shfaqet edhe ty dhe të duket se e ke parë, e ke projektuar ti. Kështu, natyrshëm, imponohet mendimi se në të vërtetë ajo bashëhindra është e të gjithë shqiptarëve të vërtetë. Tani ai është sërish në Bru- Bruksel. Në të njëjtën kohë, gjithmonë ndodhet midis nesh. A nuk është ky valë themeli i hapur për ngritjen e Shtëpisë së Shqipërisë?... FATMIR ALIMANI ... buzësmë. Le të bëhemi në shtëpinë tonë, të barabartë mes të barabartëve. Ne si kompleks inferioriteti. Dr. Idriz Basha është angazhuar për përshpejtimin e procesit demokratizues gjithëshqiptar, që në organizmat ndërkombëtare të ndihmohet konkretisht Shqipëria, për realizimin sa më të vërtetë intelektuale. si kompleks inferioriteti.

KRONIKË

Më 2.5.1991, në qytetin e Rrëshenit u zhvillua konferenca e degës së PR të rrethit të Mirditës. Merrnin pjesë anëtarë dhe simpatizantë të kësaj partie. Kryetari i Komisionit Nismëtar për krijimin e degës së PR për Mirditën, Ndue Gjaci, mbajti raportin për punën e deritanishme. Ndërsa kryetari i degës së PR për Rubikun, Bardhok Pepkola, i njohu të pranishmit me programin e degës së PR për të ardhmen. Pati edhe diskutime nga anëtarë e simpatizantë nga zona të ndryshme të rrethit. Në konferencë foli edhe anëtari i Komisionit nismëtar për krijimin e PRSH, Agim Zeka, i cili u ndal në punën e ardhshme të PR, për shtrirjen e saj në gjithë Mirditën, Gjithashtu iu ...

BERAT

Ditët e fundit dega e PR në Berat po organizon mbledhje e sesioneve në bazë lagjeje në qytet dhe atyre të zonave në fshat, për të bërë zgjedhjet dhe për të analizuar e diskutuar detyrat e PR për shtimin e radhëve dhe funksionimin e konsolidimin më të mirë të organizativ. Më 3 maj u organizua në Kuçovë konferenca me anëtarë e simpatizantë të Partisë Republikane. — Korresp. i «Republikës»

800 GRA FIERAKE NË GREVË

Prej shumë ditësh në repartin e sixhadeve të ndërmarrjes artistike, ndodhen një grevë, e cila ka ngjallur shqetësimin e qytetarëve dhe punonjësve të tjerë të Fierit. 800 gra, janë ngritur në grevë për të kërkuar diçka për të drejtat e tyre plotësisht të ligjshme. Komiteti ekzekutiv i KP të rrethit në bashkëpunim me partitë politike, organet e drejtësisë dhe organizatat shoqërore arrit në përfundimin se si duhet t’i ndihmonin këto gra, që për të realizuar kërkesat e tyre të ligjshme po kalojnë në vetë-mohim. Dega e PR, duke ndier dhe ndjekur nga afër problemet e tyre, kërkon se këto nuk po marrin rrugëzgjidhje, edhe pas takimit me përfaqësuesit e qeverisë dhe përfaqësuesin e dikasterit përkatës. FATMIR MEDIU

5 MAJ

Lavdi herorisë sublime të dëshmorëve të Shqipërisë për çlirimin e saj nga zgjedha e huaj. Ata sakrifikuan ëndrrat, derdhën gjakun e pastër dhe i dhuruan Atdheut rininë dhe jetën. Mallkimi bie mbi këdo që shkel me dhunë idealin e lartë të atyre që rreshtohen me nder në panteonin e Atdheut. Mirënjohje të përjetshme do të kenë të gjithë bijtë dhe bijat e popullit shqiptar që dje, sot e nesër do të mbeten në altarin e kombit për liri e demokraci.

LETËR E HAPUR PRESIDENTIT TË REPUBLIKËS

Po ju dërgojmë këtë telegram-apel të miratuar në kuvendin e madh të ish-të burgosurve politikë, të internuarve, të dëbuarve dhe të përndjekurve politikë, të zhvilluar më 28 prill 1991 në Tiranë. Përveç këtij telegrami-apel u kemi dërguar te ndëruarat deputetë të Kuvendit Popullor edhe një peticion me kërkesa tepër serioze e të një rëndësie të veçantë. Në atë dokument i bëjmë thirrje arsyes së Shtetit dhe Ligjit, qëndrimeve njerëzore, dhjetëra mijëra familje që janë shkelur e mohuar të drejtat njerëzore elementare. Bën thirrje e ardhmja demokratike e shoqërisë shqiptare. Por fatkeqësisht vërejmë se zoti kryetar i Kryesisë së Kuvendit Popullor, megjithë sensibilitetin e shtypit dhe mbarë opinionit shqiptar, nuk e çmoi të arsyeshme t’ua bënte të njohur publikut deputetëve një dokument kaq serioz. Në peticion, sintetisikisht përmblidhen probleme të ngutshme e kërkesa të ligjshme humane. Me një veprim të tillë, nuk mendojmë se zoti kryetar i Kryesisë së Kuvendit Popullor t’i ketë bërë nder Parlamentit, përkundrazi. Më së paku me këtë indiferentizëm të pafalshëm ai polarizon atmosferën shoqërore, edhe kështu skajshëm të elektrizuar. Tribuna e Kuvendit Popullor nuk është kolltuk për të pozuar, por podium nderi, ku qahen e zgjidhen hallet e popullit. Një gjë kaq të thjeshtë duhet ta dijë zoti Kastriot Islami. Zoti President! Atë që nuk e bëri kryetari i Kryesisë së Kuvendit Popullor, ju takon Juve ta plotësoni. Tre-gjohuni burrë shteti i vërtetë, i guximshëm e i urtë. Zhvishni nga nostalgjitë e kompleksit e së kaluarës dhe fillojeni misionin tuaj të ri me publikimin dhe plotësimin e kërkesave të ligjshme të këtyre dy dokumenteve, ashtu siç u betuat përpara nderit tuaj dhe kombit shqiptar. Mos nguroni më, Zoti President! Vini të (vijon në faqen e 4-t)