analysis
critical
administratë
politikë
urbanistikë
Në shembullin e administrimit në Tiranë
Toka dhe kufiri i demokracisë mbi të. Prona dhe kufizimet mbi të. Qarkullimi i njerëzve, mjeteve të transportit e mallrave. Institucionet demokratike: Roli i rregullimit shtetëror të tyre.
Në shembullin e administrimit në Tiranë
A mendohet për institucionalizim të demokracisë?
- Toka dhe kufiri i demokracisë mbi të.
- Prona dhe kufizimet mbi të.
- Qarkullimi i njerëzve, mjeteve të transportit e mallrave.
- Institucionet demokratike: Roli i rregullimit shtetëror të tyre.
Kufiri i Tiranës në territor: 1238 kilometra katrore.
Kufiri i Tiranës në popullsi: mbi 250 mijë banorë në qytet. Tri qendra administrative qytetesh e 184 fshatra.
Popullsia me shtesa mekanike edhe krejt të pakontrolluara e të panjohura.
ADMINISTRIMI
Me ligjin për tokën në fshat lind e drejta private mbi tokën, si shtrirje e kooperativave bujqësore. Në qytet, toka (e cila këtu quhet truall ndërtimi) në emër të shtetit, ende administrohet nga zyrat e urbanistikës të rajoneve e të rretheve. Me njohjen me ligj të pronës private e të pronarëve privatë, kuptohet, dhe trualli në qytet po privatizohet, duke u njohur personave juridikë një sipërfaqe, të cilën e kanë dhënë gjykata. Megjithatë në qytet çështja e pronës mbi truall ka përgjerë mjaft probleme të pazgjidhura, që e bëjnë këtë në kaosin e përditshëm e të papastërtitë në rrugë e trotuare, e rëndësinë e përfshirjes si një çështje e tërë e kryetarit e qeverive të rregullit dhe të prefektit.
Kush përmend administrimin, këtu bën fjalë për pasojën të një prove të lëvizjes njerëzore të saj nga i zoti ose të zoti. Këtu me sa duket edhe në të ardhmen do të ketë ndërhyrje midis shtetit (Komitetit ekzekutiv, këshillave popullore) dhe pronarëve sepse në qytet, sado që të shtohen pronarë privatë, vazhdimisht do të ketë interesa të përgjithshme, që nuk do të bien në sy e me gjithë këtë do të jenë në zbatim e pronarët private. Mos vallë që të veprohet, duhet të priten zgjedhjet lokale? S'ka përse. Atoherë? Shfaqet shteti, ndoshta, duke ikur nuk ekziston, por vendos një rregull, rregullon me anë të dikur çfarë ishte, nuk ndalon, por përcakton qartë; qetëson; flet; vendos qartë të drejtën private dhe të drejtat kolektive. Për ndarjen e tokës private dhe përdorimin e saj nuk mjaftojnë vetëm fjalët e bukura. Ajo që sot shihet në Tiranë është një gjendje e papranueshme.
Pra, këtu duhet një ligj i ri urban, që të sanksionojë qartë kufijtë e pronës private dhe rolin e interesit publik. Nëse jo, qyteti do të përfundojë në një kaos edhe më të madh.
Kështu vijmë natyrshëm te prona private kapitaliste, shtetërore-kapitaliste, kooperativiste, partitiste. Të prona e peizazhit, po ende të kufizimet e natyrshme mbi të; aq ligjore, sa janë ligjore edhe aktet e kryimit e të formimit të tyre. Detyrimi për këdo që krijon papastërti, errësirë në zonën ku vepron, do të jetë krejt i ligjshëm: policor, shtrëngim me gjoba,
OSMAN ALIKLLA
(Vijon në faqen e 2-të)
Osman Aliklla
Tiranë
editorial
critical
editorial
ligj
rend publik
Ligji t’u thotë ndal fenomeneve negative
Tek vendimet e këtij kuvendi të madh të popullit që filloi punimet do të nisin rrugën fitore për demokracinë.
Ligji t’u thotë ndal fenomeneve negative
Tek vendimet e këtij kuvendi të madh të popullit që filloi punimet do të nisin rrugën fitore për demokracinë, si ku mbi të gjitha do të dalin struktura e shtetit demokratik dhe qeveria e tij.
Por siç dihet nga të gjithë, po përjetohet realisht një etapë tejet e rëndë, vendi është lëkundur në rrënjë dhe i shkatërruar; në përmbajtjen e keq i varfërimit të egërsisë ekzistojnë fenomene tejet negative, të cilat më angazhimin e klasës së drejtësisë e të denoncimit të shëndoshë kanë marrë përmasa tepër të gjera: shkatrimet, grabitjet shtetërore, vjedhjet, grabitjet dhe harbutllëku si kurrë ndonjëherë, bullizmi forcës për dominim i armëve si dhe të tjera vepra primitive ndesh me normat ligjore e morale. Shoqëria, që ka lënë rrënjët e shpirtit, duhet ende shumë të jetë.
Dhe përmirimi tërësor i kësaj gjendjeje, pushteti shtetëror e lokal është fare soditës. Me qeverinë e re të 14 korrikut, ndërsa dominohet e rendi, ndonëse tash jo të pakta dhe as të papërfillshme, nuk po i dalin zot gjendjes.
Duke u deklaruar parlamenti dhe qeveria se do përpiqen me sa munden të kërkojnë popullit, mendojmë që shteti shqiptar ka nevojë imperative për një pushtet qendror e lokal të aftë dhe autoritar, që të vijë të shkulë e çrrënjosë kriminalitetin. Jo populli e zgjidh këtë apo qeveritë, por ligji e ai që e administron ta bëjë të qartë. Të mbështetemi në shtratin e ligjor për t'u bërë demokraci e vërtetë.
Mendojmë po ashtu që një ligjërim qeveritar për stabilizimin e gjendjes dhe për t'i thënë stop fenomeneve negative do forcojë ligjin kundër këtyre fenomeneve antikombëtare, antishoqërore e antishtetërore dhe për t'i kërkuar zbatimin e kërkuar, parlamenti duhet të ruajë një kaletë të ligjshmërisë jashtëzakonshme e të përkohshme (deri në stabilizimin e gjendjes), paralajmëruese e vepruese për fenomene të tillë si ndaj vrasjeve, përdhunimeve, grabitjeve, vjedhjeve, rrëmbimeve me armë, spekulimeve e të tjera.
Për kundërvajtësit autorë, për qeveritarët e funksionarët, punonjësit neglizhues si dhe kundër organeve e personave juridikë që me veprimet e tyre do të shkelnin ndesh me kërkesat e ligjeve, të merren masa nga më të rreptat deri edhe ndaj bashkëvepruesve e inkurajuesve të këtyre forcave shkatërrimtare shtetërore.
Është domosdoshmëri që në shtet të vendoset disiplina shtetërore ligjore, pa të cilën punët nuk mund të marrin rrugën e duhur e të kërkuar. Mbi presidentin e qeverinë nuk mund të dalë asnjë parti apo lider pa fjalë. Ata duhet të kontrollohen ta ashpër nga parlamenti, si i vetmi organ që përfaqëson popullin.
Sigurisht, nuk duhet konfuduar fare se kërkesa e zbatimit deri në një të ligjt, është kthim në diktaturë, psh ligjet që do të nxjerrë Kuvendi Popullor i sotëm bëjnë dhe do t'i shërbejnë demokracisë jo diktaturës.
Qeveria e shtetit me kaq edhe shumë hallë të tjera të fërfës së lëvizshme, ekonomike, shoqërore, qytetare e qendisë, e rendit, por vendi përballë me fenomene, të cilat janë krijuar mendojmë tepër negativ, kemi nevojë jo më së paku të fillojë që më parë në shtetin ligjor dhe të mundësitë plotësisht për t'u bërë realitet brenda një periudhe fare të shkurtër.
JOSIF ZEGALI
Josif Zegali
feature
critical
arsim
analizë
demokraci
SHKOLLA NË VIZIONIN E DEMOKRACISË
Logjika e reformimit, e ndërtimit, e progresit, e të mbarsit shoqërinë tonë, duhet të veprojë në urgjencë edhe në sferën e arsimit.
«Socialistët» dorëzojnë «pushtetin»... (Like Rehova)
Filozofia e shkollës në këtë brez do të bëhet filozofia e qeverisë në brezin që vjen pas
SHKOLLA NË VIZIONIN E DEMOKRACISË
Logjika e reformimit, e ndërtimit, e progresit, e të mbarsit shoqërinë tonë, duhet të veprojë në urgjencë edhe në sferën e arsimit. Shkolla është një përbërës tepër aktive dhe e rëndësishme e çdo shoqërie. Ajo realizon edukimin e institucionalizuar, përgatit e gjeneratës së ardhshme për ardhmërinë e shoqërisë. Jo më kot ne qarte e civilizuara gjykohet sipas sentencës: "Më thuaj si e ke shkollën sot, të të them se si do të jetë shoqëria nesër".
Reformimi dhe progresi në shkollën tonë koha e kërkon lëhtësisht planshëm. Ato duhen t'i përshtaten mendimit qytetar, por njëkohësisht e të mbështeten dhe biologjikisht në qëllimet e saj, strukturën, brendinë, metodologjinë. Këto bëjnë domosdoshmëri edhe trashëgimia e shkollës socialiste, mundësitë dhe e praktikat që kemi vendosur si rezultat i mendimit teorik pedagogjik të PP dhe Enver Hoxhës që e orientoi për asnjë lloj thikës socializmin dhe edukatën.
Shkolla socialiste u shndërrua në institucion të fuqishëm indoktrinimi. Të monopolizuar tërësisht nga partia shtet (PPP e udhëhequr dhe e kontrolluar drejtpërdrejt prej saj), ajo u kthye në një shkollë politike etatiste, me qëllim formimin e njeriut të devotshëm për shtetin (njeriu i ri i partisë), ashtu siç e donte shteti. (Partia-shtet), që t'u përshtatej nevojave të tij, të sakrifikohej për interes të tij. Politizimi dhe ideologjizimi ekstrem i përmbajtjes dhe të gjithë punës së saj, metodologjitë e gabuara, triumfalizmi i plotë dhe i metë, centralizimi i plotë dhe mungesa e mendimit të lirë janë një argument i fortë kundër kësaj.
Koha e re kërkon një shkollë tërësisht të re me bazë filozofike demokratike, me administrim e organizim që me synime edukative demokratike.
Po përpiqem të jap disa mendime mbi ndryshimet dhe tendencat që do ta përcaktojnë fizionominë e re të shkollës, por ende më parë do të ndalem te fundamentet e saj të domosdoshme për t'i vënë në zbatim. Shkolla duhet të jetë plotësisht e zhveshur nga karakteri etatist dhe indoktrinues. Ajo duhet të jetë gjithmonë pranë dhe në shërbim interesave të shoqërisë sonë dhe individëve të saj, të bëjë sundim të lirë të ndërsjellë, i harmonizuar drejt asaj, të dhunës së plotë me lirinë, që t'i krijojë kushte individit e partner dhe kooperues në edukim e arsim, që e
LURIM DEDA
(Vijon në faqen e 3-të)
Enver Hoxha
Lurim Deda
Like Rehova
news
positive
politikë
parti
zgjedhje
U MBLODH KËSHILLI KOMBËTAR I PARTISË REPUBLIKANE SHQIPTARE
Më datë 6 dhe 7 prill 1992, zhvilloi punimet Këshilli Kombëtar i PRSH, nën drejtimin e kryetarit të PRSH z. Sabri Godo.
U MBLODH KËSHILLI KOMBËTAR I PARTISË REPUBLIKANE SHQIPTARE
Më datë 6 dhe 7 prill 1992, zhvilloi punimet Këshilli Kombëtar i PRSH, nën drejtimin e kryetarit të PRSH z. Sabri Godo. Në rend të ditës të mbledhjes ishte analiza e punës së partisë gjatë fushatës së zgjedhjeve të 22 marsit dhe detyrat që i dalin partisë në të ardhmen.
Raportin mbi rezultatin e zgjedhjeve, në emër të Komitetit Drejtues, e mbajti anëtari i këtij komiteti, z. Cerciz Mingomataj. Në raport midis të tjerave theksohej kontributi i madh që dha PRSH në krijojesjen e koalicionit fitues dhe fitoren e demokracisë në Shqipëri. Njëkohësisht raporti analizoi rezultatet e arritura dhe shkaqet që cuan drejt tyre. U nënvizua gjithashtu domosdoshmëria e riorientimit të Partisë dhe vënia në lëvizje e të gjithë potencialit intelektual që brenda saj. Në fund u propozuan edhe detyrat që i dalin republikanëve për të ardhmen. Rreth raportit u bënë diskutime dhe u dhanë mendime nga pjesëmarrës të shumtë.
Shumë diskutantë shprehën mendimet e tyre, por përgjithësisht mendimi i përbashkët dhe më i shëndoshë ishte se rezultatet e arritura, duke nënvizuar njëkohësisht domosdoshmërinë e rritjes intensive të punës për të hyrë në një fazë tjetër të organizimit politik dhe të vendimmarrjes. Të gjithë diskutantët nënvizuan gjithashtu se, krahas sukseseve të zgjedhjeve, duhet të merren masa për rritjen e organizimit dhe disiplinës së partisë, si dhe forcimin e lidhjeve me bazën.
U theksua se tashmë partia duhet të bëjë përpjekje për të ngritur organet e saj në të gjitha rrethet e vendit dhe të rrisë aktivitetin politik në të gjitha drejtimet. U analizua puna e deritanishme dhe u vunë në dukje dobësitë e metat, për të cilat duhet nxjerrë mësim. U vu theksi në organizimin më të mirë të punës së aparatit, në thellimin e jetës demokratike të partisë dhe në afrimin e saj me shtresat e gjera të popullit.
Zef Bushati, i cili në të tjera vuri në dukje se duhet ende shumë për t'u bërë, në mënyrë që si parti të përballemi me dinjitet zhvillimet e vrullshme që kemi përpara si në fushën e politikës, ashtu dhe në atë të ekonomisë.
Gjatë diskutimeve të shumta, u nënvizua ideja se duhet të forcohet demokracia në parti, si faktor bazë për dinamizmin e jetës së brendshme dhe funksionimin organizativ. Metodat e reja kërkojnë njerëz të rinj, me mentalitet të ri dhe me energji, që do t'i shërbejnë freskimit dhe forcimit të udhëheqjes së partisë nga baza në qendër.
Në fund të punimeve e mori fjalën, kryetari i PRSH, zoti Sabri Godo, i cili në konkluzionet e tij ndër të tjera shtroi si detyrë frymën e mobilizimit dhe garantimit serioz që duhet të bëjnë të gjitha hallkat e PRSH, nga qendra në bazë për të përballuar hapat e zgjedhjeve të reja që fillojnë së shpejti.
Këshilli Kombëtar vendosi thirrjen e Kongresit të PRSH, më datën 8 qershor 1992.
Sabri Godo
Cerciz Mingomataj
Zef Bushati
Shqipëri
opinion
critical
opinion
histori
politikë
Urime Prof. Dr. Xhemil Frashërit!
Jam një punëtor i thjeshtë. I lindur në vitet e pështjellta popullore.
Urime Prof. Dr. Xhemil Frashërit!
Jam një punëtor i thjeshtë. I lindur në vitet e pështjellta popullore. Nga mënyra e të shkruarit do ta kuptoni. Artikulli juaj botuar në "Zërin e popullit": "Lanç dhe legjenda e luftës civile", më shtyu të provoj të shkruaj, bo unë atë që ndjej dhe kuptoj. Mos të gjykoj njeri për këto që them për demokracinë, gabimet. Në periudhë demokracie, unë si punëtor, mendoj që historia nuk është monopol i një partie dhe aq më pak i një individi.
Më kujtohet provimi i maturës në HPSSH (botimi i parë). Më ra pyetja në lidhje me marrëveshjen e Mukjes. Mbasi bëra historikun, mësuesi më kërkoi vlerësimin. U përgjigja: Lufta Nacionalçlirimtare ka përfunduar fjalë për fjalë. Në atë kohë nuk kisha dalë njeri i mençur, po kuptova se po më kërkohej të pohoja një gënjeshtër.
Më kujtohet gjithashtu, si i gjykuam jo ushtarakët e tjerë. Ju kujtoni, emra që katër vjet në kohën e luftës, por harroni që ata ishin komandantë të popullit. Edhe gjyqet kundër Esat pashë Toptanit dhe komandat e gjermanëve, gjermanëve, kundër shumë njerëzve, kundër Ballit Kombëtar, Legalitetit e shumë të tjerëve. Në të gjitha këto duhen parë me gjakftohtësi të gjitha anët.
Më kujtohet se sa shumë njerëz u lanë në harresë dhe sa shumë të tjerë u ngritën padrejtësisht në piedestal. Mjaft figura historike u shpallën armiq vetëm se nuk ishin në vijën e partisë. E vërteta historike nuk mund të mbetet përgjithmonë nën diktatin e një ideologjie të vetme.
Më vjen mirë që po botohet lirisht dhe po dalin zëra që kërkojnë rishikimin e historisë. Ju përmendni ata që e quajnë popullin "folklor i porositur komunist". Kjo u bë shkas që një i moshuar, ish-mësues, të kujtonte fillimet e folklorit në luftë.
"...Bij të Stalinit jemi ne, të derdhim gjakun anë mbanë, sa të valojë pëmbi dhe flamur drapri e çekan..." e më pas në çlirim:
"Kush e çliroi Shqipërinë. Kjo? Xoxe me Partinë..."
Fjalën ia dhashë shokut Mehmet Shehu: "Dy luanë po bërtasin, një Azia një Evrop[a], e derë tek vargujt që i "kallnin trimat" armive... tanë (që ishin gjithë bota)..." Enver Hoxha e mprehu shpatën.
Në vlerë të vogël për ju Prof. Dr. Xhemil Frashëri. Ju keni publikuar vetëm pjesë që ju intereson nga AQSH dhe AQP. Por si duket nga pakujdesia, keni filluar të dilni dhe nga zjarri e "vogla" nga AQ i Gjykatës së Lartë. Mbasi kisha lexuar artikullin tuaj, një shoku im më zgjati një dokument të "vogël" që mund të ketë qenë një lajthitje e asaj kohe dhe që ju gjë ta tillë s'i keni përfillur kurrë si historiografi "panëshkruara". Ja dokumenti fjalë për fjalë:
"Dëshmi penaliteti Junus Zëmblak i quajturi Hajdin Jonus"
MUHAMET ALIKCA (BUTKA)
(Vijon në faqen e 3-të)
Xhemil Frashëri
Mehmet Shehu
Enver Hoxha
Esat pashë Toptani
Junus Zëmblak
Shqipëri
Mukje
news
assertive
kosovë
politikë
KURRFARË STA-TUSI, PERVEÇ REPUBLIKËS SË PAVARUR
Partia e Unitetit Kombëtar nuk pranon kurrfarë statusi tjetër për Kosovën përveç Republikës së pavarur.
KURRFARË STA-
TUSI, PERVEÇ
REPUBLIKËS SË
PAVARUR
Partia e Unitetit Kombëtar nuk pranon kurrfarë statusi tjetër për Kosovën përveç Republikës së pavarur. Herët ose vonë, bashkimi i trojeve etnike shqiptare domosdo të bëhet. Këto qëndrime të Unikomit u konfirmuan në konferencën për gazetarë. Shqiptarët do të gjejnë forma dhe mënyra për t'u çliruar nga okupatori serb, u tha aty.
TAKIM NË PRISHTINË
Ambasadori i Shqipërisë në Beograd, Kujtim Hysenaj, bisedoi në Prishtinë me përfaqësuesit e partive politike shqiptare të Kosovës. Përfaqësuesit e PSD-së, Partisë Parlamentare e Partisë Demokristiane e njoftuan ambasadorin shqiptar për punën e ty
(Vijon në faqen e 4-t)
Kujtim Hysenaj
Kosovë
Prishtinë
Shqipëri
Beograd