Në veteranët e luftës për këtë 5 maj që vjen për herë të parë i lirë në Shqipëri përulem me respekt përpara dëshmorëve, përpara atyre që ranë për lirinë e vërtetë të popullit shqiptar. Populli ynë e ka nderuar dhe do ta çmojë gjithmonë idealin e pastër të tyre. Ish-regjimi komunist në gjithë fasadën e bujshme të nderimeve për ta nuk u orientua drejt idealeve të tyre. Disa nga ata që ranë heroikisht për çlirimin e Shqipërisë, regjimi komunist, diktatura e kuqe nuk u dha as emrin e dëshmorit. Shumë familje dëshmorësh për arsye më të ndryshme dhe më absurde regjimi komunist i burgosi, i internoi dhe persekutoi. Sot me vendosjen e demokracisë në veteranët ndiheni të çliruar në të gjitha pikëpamjet. Ne jemi të gëzuar sepse më në fund pas kaq vitesh robërie komuniste, ëndrra e dëshmorëve mori krahë. Ne veteranët e luftës do ta ruajmë amanetin e dëshmorëve si Qemal Stafa, Shyqyri Ishmi, Hamit Shijaku e mijëra të tjerëve si qenë më të shtrenjtë. Këtë 5 maj do të jemi të lirë edhe dëshmorët. Nga shoqata e veteranëve demokratike të Pavarur të luftës së popullit shqiptar

Qënia e kombit shqiptar, ndoshta tani e të vetmit në botë të shtetuar në disa shtete dhe shumë diaspora nga njëra anë, si dhe fryma e rregullimit paqësor të kufijve nacionalë që karakterizon epokën e sotme politike nga ana tjetër, shton domosdoshmërinë e krijon kushtet që shqiptarët të interesohen e të veprojnë për bashkimin e vet në një shtet. Me këtë jo vetëm nuk bëhen anakronikë, siç lënë të kuptohet disa por përkundrazi bashkudhetarë të ecursisë politike moderne. Se fryma e tillë pikërisht sot është bërë botërore, flet edhe fakti se ajo po zien vend jo vetëm në Evropë (gjermanët, etj.) por edhe në Azi (koreanët etj.), jo vetëm tek popujt e prapambetur, por në radhë të parë te të zhvilluarit (gjermanët). Shkalla e angazhimit për bashkim kombëtar, prandaj edhe tregon se sa jemi të zhvilluar si vetëdije kombëtare dhe se sa jemi në nivelin e rrjedhave politike moderne. Hyrja e tillë as që do të ishte e nevojshme sikur politika kombëtare edhe nga disa shqiptarë të mos konsiderohej anakronike e naive përballë një politike gjoja të lartë panevropiane, sikur të mos shkohej deri aty sa edhe në shtyp të deklarohet se «Evropa sot nuk diskuton më çështje kufijsh dhe kushdo që i ngre ata, sado të drejtë që qe këtë, nuk mbështetet, sikur të mos ekzistonin shenja më tepër se të mjaftueshme që tregojnë se brënda kombit tonë veprojnë rryma politike që jo vetëm nuk dëshirojnë bashkimin kombëtar po edhe punojnë ethshëm kundër tij. Mendimet se do të na sundojnë kosovarët, do të dominojë Ju- HYSAMEDIN FERAJ (Vijon në faqen e 2-të)

Rreth tridhjetë punonjës të minierës së mermerit në Muhur u hodhën më datën 27. 4. 1992 në një grevë urie në shenjë proteste ku-

E kaluara e Evropës Lindore - «The economist», në një nga numrat e muajit mars botoi: E kaluara e Evropës Lindore Labirintet e drejtësisë - «The economist», në një nga numrat e muajit mars botoi: - Ç'duhet bërë me ata që i shërbyen komunizmit në Evropën Lindore? Ky nuk është një problem i thjeshtë për demokratët e rinj. Aty ndërthuren çështje të ligjit, moralit dhe interesave politike e ekonomike - «Në një sesion të parlamentit që zgjati tri ditë rresht, deputetët me shumicë absolute, e shpallën «fajtor» sundimtarin e tyre për bashkëpunimin me armën të huaj dhe përpjekje për t'u arratisur. Një propozim për referendum dështoi. Deputetët, të rreskapitur atëherë, votuan për dënimin me vdekje. Dy përpjekje për ta përzulluar atë u thyen. Më 21 janar 1793 qytetari Louis Capet - Luigji XVI - shkoi në gijotinë. Me përjashtim të tmerrit të Rumanisë, revolucionet anti-komuniste të Evropës Lindore nuk ishin të përgjakshme. Dënimi me vdekje, për qëllime praktike, u hoq në këtë rajon. Megjithatë, po të lihet mënjanë metoda e dënimit, problemi i drejtësisë politike është aq i vështirë për Evropën Lindore sa ç'është për një parlament të përçarë në Paris 200 vjet më parë. Për shoqëritë paskomuniste, zgjidhja e drejtë e rrugës për të lënë llogaritë me ata që i sunduan nën komunizmin ka rëndësi jetësore, si për shëndetin e demokracisë së sapoçelur, ashtu edhe për shpejtësinë dhe tiranëve, thoshte Tomas Xheferson, presidenti i tretë i Amerikës dhe nga nga ambasadorët e saj të parë në Paris. Por drejtësia shembullore ka grackat e saj. Mëzim i dhënë mund të keqkuptohet. Nikolai Çauşesku, diktatori i Rumanisë, dhe gruaja e tij u pushkatuan mbas në gjyqi kanguri (i paautorizuar), i cili bindi majft rumunë se komunizmi ishte akoma më fuqi. Shpejt pasoi një gjyq ekspoze për katër laro të tij, me koka të qethura dhe rrobat me vija të burgosurve. Kjo ishte pak për të ndryshuar mendjen e rumunëve. Të pandershëm, të akuzuar për genocid, u shpallën kuarënje fajtorë dhe u burgosën. Megjithëse të urryer, këta njerëz u panë gjerësisht si viktima. Gjyqet mund të jenë të paqortu-eshme. Shkeljet mund të jenë pra-nuar si krime në kohën që janë kryer. Megjithatë, gjyqet e liderëve të vjetër mund ta bëjnë ligjin të duket gjithçka, veç jo i butë dhe i drejtë. Gjikimi i Teodor Zhivkovit, ish-kreu i Bullgarisë, për përvetësime dhe shpërdorim posti është ndër-presë aq shumë herë për arsye shëndetësore, saqë duket se do të

Që i ka vdekur ora ish-presidentit, kjo dihet. Por si duket e ka lënë në Shkodër. Në intervistën që zoti Aliu ka dhënë gazetës «Ora» organ i PS, në mes të tjerash të tërheq vëmendjen se për figurën e diktatorit Enver Hoxha është shprehur: «Nuk dua të jem i nxituar në vlerësimin e figurës së tij». Atëherë vetiu lind pyetja: Po u nxituve kur e quajte arkitekt i Shqipërisë? Çdo personalitet ka ditën e lindjes dhe të vdekjes. Atëherë pse u nxituve dhe e bëre zot të pavdekshëm? Po u nxituve që e nxore nga lista e kryeveprave «Enveri Ynë»? Pse e rrënuove këtë popull duke punuar për ditën, javën, muajin, vitin e Enverit? Jo, zoti Ali, sado që të je munduar, dyshimet nga vetja s’i hiqni dot. Më habit fakti që nuk e dha intervistën në ZP, atje ku ke qenë i thirrur, ndërsa dhe këta kanë qenë rreth 50 vjet në Zero dhe dhe kanë jetuar… Po kur bëhet njeriu përshatshëm, kryeredaktori e s’është, zoti Frederik Reshpja, me të cilin kam qenë bashkëvuajtës në burg. Ç’dua t’ju them? … Enver Hoxha i ka lënë zëvendës…

Rreth tridjetë punonjës të minierës së mermerit në Muhur u hodhën më datën 27.4.1992 në një grevë uri në shenjë proteste kundër arbitraritetit të drejtorit të ndërmarrjes, Shkëndër Leka. Rreth tridjetë datën 27.4.1992 në një grevë uri në shenjë proteste kundër arbitraritetit të drejtorit të ndërmarrjes, Shkëndër Leka, i cili ka të tërë muaj që i ka pushuar, si dhe indiferentizmit provokues të të gjitha strukturave të pushtetit lokal, duke filluar nga gjykata, prokuroria e deri tek Komiteti Ekzekutiv që tregohen ose hiqen të pafuqishëm, duke e lënë këtë drejtor të livadhisë sipas dëshirës dhe të bëjë ligjin në kurriz të tyre. Siç mësoam më pas nga grevistët e urisë, kundër tyre është përdorur edhe dhuna, u kanë bllokuar rrugën për në punë dhe, madje, i kanë përzënë nga mbledhja, ku zhvilloheshin zgjedhjet e Këshillit Drejtues të ndërmarrjes. Në asnjë nga këto raste policia nuk e ka parë të arsyeshme të kryente detyrën, ndërsa ditën e fillimit të grevës tentoi t’i nxirrte grevistët forçërisht nga salla. Sidoqoftë, tani për tani ndërsa gjykata, prokuroria, Komiteti Ekzekutiv dhe Ministria e Ndërtimit heshtin, greva vazhdon dhe fëmijët presin nga prindërit kafshatën e gojës. I Koresp. i «REPUBLIKËS»

Deti nuk është i lirë burgosur. Që nga plazhi i vjetër; mezi i Skelës dhe deri në të dalë të saj janë dy rradhë tela me gjemba. Ushtarë me armë e ruajnë atë po nga kush? Në muajin e llahtarshëm të marsit në vitin e kaluar ikën shumë njerëz. Më të mirët; të rinjtë; ëndërruesit; punëtorët pa front pune. Po të bashkoheshim me shqetësimin medial të fillimit është për të ardhur keq se tani po manipulohet një lojë e re që bie erë afazimi të ndyrë!! Llogjensht në Itali kanë të drejtë të shkojnë vetëm anijet e peshkimit me ngarkesat e peshkut dhe dhe ukapazhet e tyre sipas kontratave të rregullta me palën Italiane. Për të tjerat kudo qoftë (venë peshkatarëve) është e ndaluar. Ata me dokumenta të rregullta duhet të ikin vetëm nga Durrësi. Të ndershmit i bëjnë veprimet me emrin e tyre të vërtetë kurse spekulatorët spekulojnë me detin për të fituar kapital material. Në përpjekje për të mos u lodhur dhe qytetin që nuk shpikën eksodin… Të gjithë shqiptarët të mundë…

Për një alternativë midis amnistisë së gjërë dhe një spastrim, disa shembuj brutalë mund të dukeshin si një kompromis i mirë. «Pema e lirisë duhet të rifreskuar herë pas here me gjakun e patriotëve… lënë llogaritë me ata që i sunduan në sapopërcelur, ashtu edhe për shpejtësinë e reformës ekonomike. Çdo rend i ri duhet të marrë një vendim të fuqishëm për fatin e vetjetrit. A duhet t’i heqë vizë të kaluarës, qoftë edhe duke mos marrë para… Gjykimi posti është ndërprerë aq shumë herë për arsye shëndetësore, saqë duket se s’do të mbarojë kurrë. Gjermanët thonë ne vuan të gjykojnë Erik Honekerin, ish-diktatorin e Gjerman… (Vijon në faqen e 4-t)

- Çfarë na la trashëgim socializmi për bukën. - Ç’është «Paniku i Bukës» dhe cilët janë faktorët që e lindin dhe e thellojnë atë. - Rrugët e zgjidhjes përfundimtare të furnizimit të popullit me bukë. Jam i sigurt se e vetmja parrullë e cila nuk ka munguar në asnjë qytet të Shqipërisë ka qenë: «Lufta për bukën është luftë për socializmin». Tragjikomizmi i kësaj parrulle dhe i këtij sistemi ekonomik të cilin ne shqiptarët tashmë kemi vendosur unanimisht ta bojkotojmë mund të shpjegohet me faktin e thjeshtë se megjithë rëndësinë që i jep me fjalë kësaj çështjeje e vërteta është se ata që kanë punuar në prodhimin e bukës dhe të miellit kanë një jetë të tërë që janë punuar dhe punojnë në një regjim pune alarmant d.m.th. gjithë jetën në tre turne dhe pa pushim. Dhe përse ndodh kjo? Centralizimi i tejskajshëm i prodhimit të bukës në fabrika shumë të mëdha (ose në një fabrikë të vetme në çdo rreth) është krejt i papranueshëm qoftë për garantimin e bukës qoftë për kërkesat e konsumatorit për bukë. Kështu në rast të një defekti mekanik apo elektrik të kësaj fabrike të vetme të madhe pezullohet i gjithë prodhimi i bukës në atë fabrikë. Faktorët që lindin panikun e bukës janë subjektivë (Shembulli, Y. Buti) apo objektivë (Dëftakë të nëpanshëm në prodhim apo në tregëtim) shqoqërohen me boshatisjen e menjëhershme apo graduale të dyqaneve të bukës. Konsumatori i alarmuar në të nesërmen nuk blen as bukë sa i duhet për një ditë por bien sa për dy apo tri ditë. Mirëpo kapaciteti maksimal i të gjitha fabrikave të bukës të çdo rrethi nuk është më i madh se sa 1.3 herë i nevojave të furnizimit me bukë të atij rrethi. Kështu me nevojat në kohën past… Lluar «paniku i Bukës» fabrikat punojnë me tregues shumë më të lartë përseri ato nuk arrijnë të mbulojnë nevojat imediate të popullsisë. Për të rregulluar një herë dhe për gjithnjë furnizimin me bukë; sipas kërkesave të kohës duhet të ndryshohet tërësisht sistemi i prodhimit të bukës d.m.th. të kalohet nga më shumë… Përse e kemi të tillë të prodhojmë bukë… Kur puna qenka kaq e thjeshtë përse nuk hyn kapital apo investime të huaja në këtë fushë të pakët në mënyrë private? Përgjigja gjendet tek cimi tepër i ulët i bukës sonë në krahasim me bukën në të gjithë botën (na raport me dollarin). Çdo privat që do ta blente miellin me çmimin import ndërkombëtar nuk do t’i interesonte të investonte për bukë sepse jo vetëm se nuk shlyen investimin por del edhe me humbje. Deri më sot qeveritë e mparshme (SE Stabiliteti dhe Teknllika) vetëm kanë folur apo kanë formuar për konsrata apo kredi afate tepër të gjata kur është fjala për një çështje kardinale si kjo e bukës. Fakti që mundësitë tekonike për ndërtimin e shpejtë të shumë fabrikave të vogla të bukës në gjithë Shqipërinë janë reale duhet ta nxisë Qeverinë e parë Demokratike të marrë masa pikërisht për ndërtimin e këtyre fabrikave duke qenë e sigurt se dollari që do ta harxhohen për bukën do ta shlyejnë vetëm e tyre… Aktualisht në Tiranë, p.sh. mund të gjenden më shumë se 15 dyqane bukë të cilat me madhësinë dhe sipërfaqen e madhe që zotërojnë mund të kthehen shumë bukur në njësi prodhimi edhe shtije bukë. Pra ne duhet të synojmë që buka të shtohet aty ku prodhohet si aktualisht dy furra bukë në Tiranë. Tek Pazari i Ri dhe tek Tirana e Re. Vetëm ky prodhim dhe tregëtim buke mund të kënaqë konsumatorin dhe të zhdukë «Panikin e Bukës» madje edhe në një kohë shumë të shpejtë sepse ndërtesat për instalimin e këtyre linjave të prodhimit të bukës janë pothuaj të gatshme dhe pajisjet për prodhimin e bukës instalohen në një kohë shumë të shpejtë sepse janë të tilla që nuk kanë nevojë për betonieme apo për konstruksione në vend. Një fabrikë e tillë e vogël mund të futloje punë brenda një jave n.q.s. ilhet në dorë të një grupi të kualifikuar personash dhe n.q.s. qeveria do t’i japë dorën. Nukkush duke gjykuar apo duke… GJENC PRIFTI PRESIDENT I ND. TRE…

SHIBA planifikuan një paketë të re ndihme që arrin shifrën 35 milionë dollarë. Gjithashtu, po diskutohet për ta ndihmuar Shqipërinë për të fituar statusin e kombit më të favorizuar në tregti.