Brenda tri ditësh, tre ministra të Jashtëm në Shqipëri
Dy ministra të Jashtëm evropianë dhe një ballkanas, njëri pas tjetrit erdhën rrufeshëm në Tiranë. Ndërkohë që Berisha është nisur për në Britaninë e Madhe, nuk mund të thuhet pas kësaj se politika e jashtme bëhet vetëm prej tij. Sherqi dhe pala shqiptare po paraqiten gjithnjë e më tepër palë. Asnjë shenjë inferioriteti në qëndrimin ndaj homologëve, njëri prej të cilëve sapo kishte lëshuar drejtimin e Komunitetit Evropian dhe tjetri do t’ia merrte kryesinë e radhës pas pak muajsh Greqisë.
Më i rëndësishëm akoma është fakti se po bëhet palë politika e jashtme shqiptare në Ballkan. Tashmë duhet ardhur deomos në Tiranë. Shqipëria është vlerësuar si faktor stabiliteti në Ballkan, një atribut ky që pakuptoj i është dhënë në këtë rajon. Duke e thelluar këtë përshkrim më tej, kolegu Apollon Baçe te “Dita informacion”, shton ndërkohë se Bukoshi ndodhet në Kapitolin amerikan. Diplomacia shqiptare po gjendet kudo, duke qenë padyshim së pari në Tiranë.
Ajo që favorizon “ardhjen deomos në Tiranë” është pikërisht fakti se janë shqiptarët kudo në Ballkan. Vetëm Maqedonia është një Ballkan në miniaturë, me një popullsi pluracionalale, por nuk ka cilësinë e shqiptarëve të të qenit në një shtet ballkanik. Nuk mund të qetësohet Ballkani pa u respektuar të drejtat e shqiptarëve. Më në fund diplomacia evropiane, dhe s’ka se si tjetër, edhe politika ballkanike, po bën përpjekje për të kuptuar këtë fakt historik dhe moral.
Serbi u shpreh qartë se për palën shqiptare rikthimi i Kosovës në të drejtat e 1974-ës, do të jetë minimumi i dialogut shqiptar. Dhe fakti natyrisht do të përcaktohet nga ajo që do të shtronjë palët. E rëndësishme është që Shqipëria dhe shqiptarët të kërkojnë në të gjitha rrugët që aleancat e vjetra evropiane në Ballkan të mos përsëriten. Se pak të mos kalojnë si lojë në kurriz të shqiptarëve.
Natyrisht që është mirë kur Evropa e la vërdon qëndrimin e urtë dhe frymën e dialogut të shqiptarëve, por prej kësaj urtësie shqiptarët nuk duhet të lejojnë që ata vetë të dalin të humbur.
Shanset tashmë nuk po duken të vështira si dikur, dhe këtu po luan rol padyshim aktiv dhe pozitiv diplomacia shqiptare. Hapja e saj për Perëndimin dhe njëkohësisht me Lindjen si presion politik, më në fund po dëgjohet. Inferioriteti po ia lë vendin sigurisë. Evropa më në fund po bëhet më e veshë.
Fjala e fundit e Nanos
“Kjo nuk është fjala ime e fundit”, tha Fatos Nano në seancën e djeshme, ditën e fundit të gjyqit të tij, përpara se Trupi Gjykues të tërhiqet për të dhënë dënimin.
Jo rrallë ka ndodhur që përpara gjykimit, përpara xhelatëve dhe ekzekutorëve, që të marrin jetën; përpara gjykatësve ordinerë apo intelektualë; në sisteme diktatoriale apo demokratike, të jenë shfaqur jo pak njerëz, që me fjalën e tyre të fundit, kanë vrarë vdekjen, kanë denoncuar krimin, kanë mbrojtur nderin e burrit; duke u kthyer shpesh në njerëz të pavdekshëm. Ka pasur plot raste të tilla, por më të shumtën “fjala e fundit” ka qenë ordinare, e gjymtuar, ka qenë fjala e zvarrallkësh, mëshirëkërkuesish; fjalë arrogante e kapadainjsh, që për të trembur frikën, kanë shkuar deri në lahtijte.
“Kjo nuk është fjala ime e fundit”, tha Fatos Nano dhe, në kundërshtim me këtu deklaratë pompoze, disa çaste më pas ai s’bëri gjë tjetër veçse mbajti fjalën e fundit.
Është e rëndësishme të theksohet, që në seancat e ditës së djeshme Fatos Nano dhe dy avokatët e tij kishin vendosur të flisnin. Ky ndryshim i menjëhershëm i kursit shpëgjohet me vizitën njëjavore që kreu avokati Sanxhaku në Francë. Atje me siguri ai do t’i ketë lënë pa mend në kokë parlamentarët evropianë, duke u shpjeguar se mbrojtjen e klientit e kishte realizuar me anë të heshtjes(?!!)
Po cila është fjala e fundit e Fatos Nanos?
Çfarë i tha ai Akuzës dhe Trupit Gjykues? Dhe, tek e fundit, çfarë u tha ai njerëzve dhe anëtarëve të Partisë Socialiste për façinësi pavarësinë apo për pafajësinë e tij?
Me stilin e një aktori të keq komik, me aftësinë për të thënë vetëm fjalë dhe asnjëherë fjali, Fatos Nano nuk u ndal, qoftë edhe për një çast të vetëm, tek akuza. Në rolin e një intriganti dhe thashethemxhi ordiner, ai bëri biografinë e Trupit Gjykues, Akuzës, deri edhe të qeveritarëve të sotëm (të thjeshtë a të rëndësishëm). Aq naivë dhe qesharakë ishin shembujt që solli, saqë askush nuk do të habitej sikur ai të kishte deklaruar se kryetari i Trupit Gjykues, Bendo, kur ishte i vogël, kishte vjedhur kumbulla në bahçen e fqinjit.
“Trupi Gjykues, Akuza dhe ata lart tyre janë kokëmunistë, - tha ai mes të tjerash, duke u dhuruar më pas, Akuzës dhe Trupit gjykues, edhe kurse kualifikimi për jashtë shtetit(!) Aq e përgjegjshme ishte fjala e fundit e Fatos Nanos, saqë duket aty nga fundi u ngatërrua me helmetarët e OKB-së. “Logjika e luftës civile,” ta duke vijuar me lajthitjen tjetër: “Pas dënimit tim do të bëhet shpallja zyrtare për zgjedhje të parakohshme...” Me rikonfirmimin e fjalëve dëshpëruese “nuk është fjalimi im i fundit”, u mbyll fjala e fundit e Fatos Nanos, për të vijuar më pas me paraditen e 3 prillit, kur Trupi Gjykues do të shpallë vendimin.
Foto: Armando Babani
Ish - kryeministri Nano gjatë seancës së djeshme gjyqësore
Italianët votojnë për të djathtën
I takon Berlusconit të formojë qeverinë e re
Lamtumirë Parlament i vjetër. Lamtumirë Parti Demokratike dhe Socialiste. Italianët vendosën të hënën në zgjedhjet e tyre të përgjithshme për të djathtën. Dhe sipas rezultateve të votimeve që u zhvilluan të dielën në të hënën, koalicioni parlamentar e fitoi me fitoren e 6 dhjetorit 1993. Lamtumirë Partia Demokratike, lamtumirë Partia Socialiste. Pavarësisht përkrahjes së tyre të vogël, të formuar vetëm tre muaj më parë dhe të drejtuar nga sipërmarrësi miliarder Silvio Berlusconi, të Lega Nord, të udhëhequr nga Umberto Bossi dhe Alleanza Nazionale (MSI), të udhëhequr nga Gianfranco Fini.
Nga 315 vende që ka Senati italian (ose Dhoma e sipërme e parlamentit), 155 do t’i kenë senatorët e së djathtës, 122 vende do t’i ketë Polo Progressista, që përfaqëson koalicionin e majtë të PDS (Partia Demokratike e Majtë) dhe Rifondazione Comunista 31 vende në Senat do të jenë për Partitë e tjera, fronti i qendrës i udhëhequr nga Mario Segni që ka grumbulluar rreth 13.5% derëmokratiziane e ish-socialistë. Në fakt Segni, i biri i ish-presidentit Antonio Segni, pati meritën e organizimit shumë më parë referendumit që përcaktoi reformën e sistemit elektoral. Por në zgjedhjet e 27-28 marsit Segni nuk arriti të fitojë as në Sassari, në vendlindjen e tij, dhe arriti të zërë një vend në parlament vetëm në sajë të zgjedhjes proporcionale.
Ndërkaq, në Dhomën e deputetëve, shumica e të djathtëve është e pranishme. Nga 630 vende, 355 i takojnë së djathtës. Qeveria e re është le gjendje t’i kthjej italianëve qeverisjen e duhur, siç shprehet presidenti Scalfaro. Dhe i takon Silvio Berlusconit të formojë qeverinë e re. “Uroj që të mund të marrin përgjegjësinë për të drejtuar Italinë e re”, thotë ai, sepse qeverisja e re do të jetë e bazuar në demokraci dhe jetë të lirë.”
(Nga teksti i figurës: “Ky parlament është në gjendje t’i kthejë italianëve qeverisjen e duhur”, u shpreh presidenti Scalfaro. Dhe i takon Silvio Berlusconit të formojë qeverinë e re. “Uroj që të mund të marrin përgjegjësinë për të drejtuar Italinë e re”, thotë ai, sepse qeverisja e re do të jetë e bazuar në demokraci dhe jetë të lirë.)
Nën Berlusconi dhe Lega Nord në Itali, si udhëheqës nga Alleanza Nazionale (MSI), të udhëhequr nga Gianfranco Fini.
Nga 315 vende që ka Senati italian, 155 do t’i kenë senatorët e së djathtës, 122 vende do t’i ketë Polo Progressista, që përfaqëson koalicionin e majtë të PDS dhe Rifondazione Comunista.
Lamtumirë Parlamenti i vjetër. Lamtumirë Parti Demokratike dhe Socialiste. Italianët vendosën të hënën në zgjedhjet e tyre të përgjithshme për të djathtën.
Antikolazh ose antibashkëjetëse ilegale
Shqiptarët e diasporës - viktima dhe dëshmitarë
ELIDA BUCAPAJ
Në aeroportin e Lubjanës do të presim katër orë për të marrë avionin e linjës slovene Adria Airways, i cili do të na risjellë në Shqipëri. Kur se diçka ditë larg ngjarjeve, shpjegimi i tipit dhe masmedias, një gazete e mirënjohur shqiptare si “Rilindja”, kur të bie në dorë, është një mrekulli. Është “Rilindja” e Kosovës që botohet në Zolingen të Zvicrës, simotra e “Rilindjes” që botohet në Tiranë, të cilën e sollën me vete në këtë aeroport dy shqiptarë me banim në Gjermani që vinin të vizitonin për herë të parë shtetin amë. “Rilindja” që shtypet në Zolingen ka destinacion për t’u shpërndarë në të gjithë Evropën Perëndimore, deri në SHBA. Aq më mirë atëherë kur bëhet fjalë për një gazetë sa informativë, aq dhe përcjellëse e një politike mbarëkombëtare. Por! Kjo lidhëse kundërshtuese erdhi si rezultat i një shkrimi botuar te rubrika “Jehonë” e kësaj gazete, në të cilën botuar mars. Midis të tjera, në shkrim, nis të autorit shkruan është fjala e lirë e fundit”, u mbyll fjala e fundit e Fatos Nanos, për të vijuar më pas me paraditen e 3 prillit, kur Trupi Gjykues do të shpallë vendimin.
Shqipëria është huq ndaj një gjë botes. Këtu nuk ka asgjë të keqe. Tjetër është se a do të duhej të në këto hapje të aplikoheshin disa kritere, në radhë të parë kriteret që ruajnë identitetin kombëtar të gjuhës së kombit të mbetur jashtë kufirit dhe jashtë shtetit amë? (Vetëm përkujtdetja është vendosur prej meje.)
Dhe pikërisht këtë akuzë të tërthortë gazetën e mbështet në tre fakte, dy prej të cilëve i ka marrë nga mjetet e informacioneve të huaja: Serb! Fakte janë këto: së pari, “sepse boshnjerët e Shkodrës bosnja nuk me boskësjet e Malit të Zi - domethënë, simbolikisht boksi- 1et e Shkodrës i rrahën boskierët e Malit të Zi”; së dyti, “se Federata Shqiptare e Sporteve foton një Konferencë ballkanike për futbollin Federaten e Sportit si ‘jugosllavise’ dhe të tretë, “se socialdemokratët shqiptarë të Shqipërisë takohen në Nikozë me socialistët e rinj serbë?”
Duke e dhënë këtë informacion, autori i shkrimit shton “se vërtetësia e lajmeve të ardhura prej informacioneve serb nuk është e qartë”.
Në këtë numër:
Ju duhet të mungoni
4 shekuj, z. Tozaj 1.2
1.5 miliardë $
në kaosin rus 1.4
Nga kronikat
E çmendura N e kryeqytetit, e hënën në mëngjes, mbërtheu 1 paraditë për rrugën e një lajme të papëriferuese. Duke nxjerrë nga çanta një nga veprat e E. Hoxhës, filloi të ligjëronte e saj të radhës.
-Kjo është dosja sekretare me të cilën vërtetohet pafajësia e Nanos. Nuk më lanë të paraqes sot para gjykatës paradën ardhja e saj të prezantuar të ketë i pranishme publikës. Këtu janë të armigjë ndërtuar kundër kanën hedhur kundër udhëheqjes tonë të vërtetë. Mirëpo ne do t’i falim të gjitha punëtoret me mëdije. Partia ime dhe e Nanos nuk do të persekutojë asnjë njeri për bindjet ekonomike ndaj Nanos.
Fjalën e fundit Fatos Nano do ta mbajë pas 14 vjetësh. Në atë kohë në Shqipëri do të jenë në fuqi socialistët. Fatos Nano do t’u tregojë socialistëve të rinj, në fjalën e tij të fundit, versionet e përpunuara të grupeve armiqësore. Në mitingun e madh do të jenë edhe helmëtalërit e OKB-së, të cilët do të veprojnë si njësitë guerile dhe më pas si çeta vullnetare.
Frok Çupi festoi 100 vjetorin e përndjekjes politike. Në darkën që shtroi me këtë rast Aleanca e Atlantikut të Veriut, përshëndeti gazetari i njohur Milaim Zeka. Strehimin e fundit politik Çupi do ta kërkojë në Angli. Në fjalimet e rastit që u mbajtën në këtë darkë u përdor vetëm dialekti verior, i të moderuarve, jo i shpellakëve.
A r k o g a z e t a r i Neritan Ceka shpallet gazetar me pjellor duke e lënë në vendin e dytë gazetarin shumë të pjellshëm P. Dn. ban i fondacionit IME.
Komandant i rojave të vezhguesve para vitesh numër 4 deri ditën e diel do të jetë Luan Hajdaraga.
KRONIKANI