Komisioneri i lartë i KSBE për pakicat kombëtare Van Der Shtoel, për të tretën herë brenda një viti ka vizituar minoritetin e pakicët grek në Shqipëri, i detyruar nga zhurma shurdhuese greke në Evropë për këtë problem. Këtë javë, në vizitën e tij të fundit, ai takoi dhe zotin Kalidhopulli, kryetarin e këshillit të rrethit të Gjirokastrës, një “grek i moderuar” dhe i “matur” në kërkesat e pretendimet e tij për minoritetin grek. Zoti Këshës Greke një ish-kandidat për metropolít të Korçës, disa prej krye-usëve të organizatave shoviniste greke që i kanë shpallur tashmë luftë të hapur dhe sovranitetit të shtetit shqiptar si dhe kërkëve të grekëve të Jugut dhe përfaqësuesve të shtetit grek në Selanik i janë ankuar në mënyrë të vazhdueshme për të drejtat e tyre, duke kërkuar të anagazhuar në mbështetje të kryengritjes antishqiptare. Duke besuar që zoti Kalidhopulli është i qetë dhe i matur ai me siguri i ka treguar dhe përmbajtur bashkëkombeve të tij në Shqipëri që përfetin pa fır u amatosur kundër shqiptarëve, bëjnë produkte për shtet grek në Shqipëri dhe financohen nga jashtë legjislit nga shteti grek. Pas një viti keq të Van Der Shtoel do t’i kishte hartuar raportin e tij për shejkel të drejtave të shtetit shqiptar nga minoriteti grek, ndërsa zoti Kalidhopulli të vazhdojë të rrihet në jug të Shqipërisë për të moderuar që nuk i përkrah ekstremistët grekë në Jug të Shqipërisë. Shtoel zakonisht nuk jep deklarata për shtypin për ato çka bisedon, por në raportin e tij për KSBE ai të paktën ka raportuar vazhdimisht me korrektësi gjendjen e mirë të këtij minoriteti në Shqipëri. Nëse zoti Kalidhopulli është vërtet ashtu siç thonë “grek i moderuar dhe i matur” atëherë ai me siguri që do t’i ketë treguar të vërtetën. KSBE, për gjendjen politike të këtij minoriteti duke ilustruar dhe me këtë foto të tij të dalë në Selanik me një nga figurat më antishqiptare të hierarkisë shqiptare të pavarësisë i treguar dhe për atë çka bisedon KSBE ai të paktën ka raportuar vazhdimisht me korrektësi gjendjen e mirë të këtij minoriteti në Shqipëri.

Në par të vjet diskutueshëm dhe debatës të shumta në të gjitha nivelet - shoqërore dhe shtetërore në Shqipëri - procesi i hapjes apo mos hapjes së dosjeve sekrete të Sigurimit të Shtetit po kthehet në një çështje tepër të diskutueshme. Në seminarin dyditor me temë “Lustrimi dhe dosjet sekrete” organizuar nga Komiteti Shqiptar i Helsinkit dhe Fondacioni Soros, shqiptarët u njohën me praktikat që janë ndjekur në vendet ish-komuniste, rreth interpretimit të dosjeve sekrete. Referues të ndryshëm nga këto vende sollën përvojën e ndjekur në secilin vend, në këtë të vitet e fundit. Gjithashtu u dhanë mendime të shumta nga referues të ndryshëm, intelektualë, politikanë, historianë, juristë deri edhe deputetë e shtetarë shqiptarë, rreth praktikës që duhet të ndjekë shoqëria shqiptare për interpretimin, hapjen apo mos hapjen e këtyre dosjeve. Auditori shqiptar duke u njohur me praktikat që ofruan referuesit e huaj, u orientoi ndryshime thelbësore në praktikat e vendeve të ndryshme. Ky fenomen është tërësisht i shprehur në këtë çështje lidhur drejtpërdrejt me kohën e ndryshimeve politike në këtë vend, me seriozitetin e këtyre ndryshimeve dhe me sidomos me strukturën dhe mënyrën e funksionimit të policive sekrete dhe të organeve të dhunës në këtë vend. Duhet theksuar se këto takim e beri me interesant sipas pjesëmarrësve e drejta në debat e shumë përfaqësuesve të partive politike, intelektualëve të pozicionuar apo të papozicionuar dhe sidomos pjesëmarrja edhe e anëtarëve të Qeverisë. Dypozicioni ose dubel-standarti nuk u fsheh faktin që mendimi shqiptar, edhe brenda qëndrimeve, ka pesëvler dhe, tashmë pa u vërejtur, shohim çështjen hapet - çështja shqiptare edhe pse tendjeshëm për demokratizimin e vendit dhe hapjen e dosjeve. Në seminarin dyditor morën pjesë edhe diplomatë në këto seminare, tha: “Duhen hapur këto dosje, që të vëmë këta njerëz në vendin e tyre dhe në meritën, në pozicion shoqëror që meritojnë”. Ndërsa drejtori i departamentit “Gauche Behorde” për dosjet e policisë sekrete gjermane tha: “Ne duhet t’i hapim këto dosje, sepse është më mirë të shihen të vërtetën në sy”. Mendjone se për të mbrojtur në konkluzionet e dy analistëve në jorhur duhet të bëjnë një vështrim retrospektiv të atmosferës që i ka përshkuar shqiptarët këto tri vite e fundit, tek platforma e Sigurimit të Shtetit, dhuna që ka ushtruar ky organ për 50 vjet rresht, dhe elementët të tjerë specifikë. Në të gjithë kohën e lëvizjes demokratike, tek njerëzit që e drejton atë, ka dominuar mendimi se pas marrjes së pushtetit dy llojet e dosjeve të Sigurimit të Shtetit (të ndjekurve dhe ndjekësve) duhet të hapeshin, si dhe të çmontoheshin të gjithë proceset gjyqësore politike të ndërmarra nga sigurimi i shtetit (DPGJ) njëkohësisht të decentralizohen Komisioni famekëq i Dëbim Internimeve dhe Kolegji Special i instaluar në MPB, vendimi i të cilit kishte vlerën e vendimit gjyqësor të asaj kohe. Duhet theksuar këtë kërkesa më e rëndësishme; reagimi i institucioneve ligjore të shtetit të rë demokrati ndai të gjithë personave që kishin vepruar, apo vazhdonin të keqtrajtonin, manipulonin dhe agresionin dosjet. Në organet e ndryshme të shtypit në atë kohë u fol shumë për agresion dosjesh dhe dokumentesh sekrete, u deklaruan edhe telegramë sekrete të institucioneve kriminelë ku u kërkohej DPB nepër rrethe dhe organeve Vore Taqkë. Pas mbarimit të këtij deklarimi shtypi nuk i vërtetoi. Shteti i ri demokratik duhet ta kishte pasur në vëmendje këtë problem. Zhvillimet politike në vend këto tre vitet e fundit kanë nxjerrë në pah një fenomen tjetër të rrezikshëm: sigurimin dhe bashkëpunëtorët e Sigurimit të Shtetit, me një koordinim të fuqishëm janë hedhur në sulm kundër demokracisë, duke e kthyer sheshin në një makinë shpifjesh propagandistike dhe dhune ndaj shtetit të ri dhe individit. I shpërndarë kudo sipas skemës së ndërtuar nga diktatori, sigurismat bashkëpunëtorë brenda dhe jashtë vendit, sidomos në diasporë, dhe kudo ku ka përqëndrime shqiptarësh dhe emigracioni, flasin për neokonservizmin në Shqipëri, për një vend të pastabilizuar, për një për qeverisje të korruptuar, duke u përpjekur të gjithë fotografët e tyre me propagandën e tyre të rrezikojnë Shqipërinë dhe shtetin e saj demokratik. Shteti i ri deklaron kriminelët ku i shkoqen deklarim shtypi nuk i vërtetoi. Shteti i ri demokratik duhet ta kishte pasur në vëmendje këtë problem. Zhvillimet politike në vend këto tre vitet e fundit kanë nxjerrë në pah një fenomen tjetër të rrezikshëm: sigurimin dhe bashkëpunëtorët e Sigurimit të Shtetit, me një koordinim të fuqishëm janë hedhur në sulm kundër demokracisë, duke e kthyer sheshin në një makinë shpifjesh propagandistike dhe dhune ndaj shtetit të ri dhe individit. I shpërndarë kudo sipas skemës së ndërtuar nga diktatori, sigurismat bashkëpunëtorë brenda dhe jashtë vendit, sidomos në diasporë, dhe kudo ku ka përqëndrime shqiptarësh dhe emigracioni, flasin për neokonservizmin në Shqipëri, për një vend të pastabilizuar, për një qeverisje të korruptuar, duke u përpjekur të gjithë fotografët e tyre me propagandën e tyre të rrezikojnë Shqipërinë dhe shtetin e saj demokratik.

Takime në Shkrapar dhe në Berat Më 24 qershor, në qytetin e Skraparit dhe në Berat u zhvilluan takime të zgjeruara të komiteteve drejtuese me përfaqësuesit e PR, z. Fatmir Mediu dhe shefin e Sektorit të Organizimit, z. Ismail Male. Përberja intelektuale e degës së Skraparit ka bërë që reputacioni i kësaj dege të vijë në rritje dhe të ketë si bazë aktivitetesh bashkëpunimin me shoqatën Pronësi me Drejtësi, si domosdoshmëri për propagandimin e problemeve të pronësisë, ndërgjegjësimit të njerëzve për këtë problem. Është arritur që fshatra të tërë të kërkojnë të kthejnë tapitë për të shkuar në pronat e tyre. Kjo vërtetohet edhe nga fakti se në 42 fshatra të këtij rrethi, edhe pse ishte dhënë toka mbi bazën Ligjit nr. 7501, të rikthehet dhe secili të marrë tokën siç Projekti që republikanët. Thithja intelektuale është bërë e vështirë nga presioni dhe pozicioni armiqësor që mban PD për ata intelektualë që nuk janë atërueshëm në të, sidomos në diktaturat që kanë një varësi vertikale nga lart. Preokupante është heshtja dashakeqe që tregon Partia Demokratike në PR mbi tokën, edhe mbas protestave të deputetit dhe PR në shtyp. Qëndrimi zyrtar këtu i tjerë përsa i përket korrupsionit, që është bërë fenomen i ditës, dhe shfaqet sidomos në rikthimin e pronave dhe privatizimet, ku pushteti socialist jo vetëm e frenon, por edhe e sabotton atë duke demtuar shpirtin, domos socializmin e kësaj gjendje ekonomike e zonë duke pa perspektivë kërkojnë një angazhim i drejtpërdrejtë Qeverisë. Policiani ta mbajmë ka një bazë të fortë republikane me intelektualë të rinj dhe anëtarë të ndershëm mbas ngritjes së nendëgës, theksoi Ilirian Sulaj, por ne kemi nevojë për përkrahje dhe mbështetje nga PR - qendër. Diktuarrimi i pozicionimit më të qartë të PR ishte vijim i diskutimeve në Berat. Më mirë duhet bërë prononcimi i gazeta “Republika” për këtë problem. Dega e PR Berat e shikon veprimtarinë e saj si në fushatë, aspe, pa bërë të mëtejshme,shëndoshë, nuk mund të priten rezultatet pozitive. Qëndrimi thelbësisht kombëtar i gazetës “Republika”, e cili pasqyron mendimet e PR, është për tu admiruar, por në të njëjtën kohë duhet të themi hapur se, nuk përgë- qëndrimi apatik dhe pa mendim të thellë nga ana e Qeverisë sonë. Gazeta jonë duhet ta shkundojë Qeverinë që të jemi sa më dinjitozë në raport me fqinjët. U bënë pyetje dhe u rrahën mendime për Frontin e Djathtë dhe Kushtetutën. Shefi i organizimit, z. Ismail Male, theksoi se Komiteti Drejtues së bashku me Degën, duhet të ecë mbi bazën e një pune të programuar dhe me përgjegjësi. Projektligji republikan është një bazë ideore që duhet të konceptohet në drejtim: qartësimin e të drejtave dhe atë të pronësisë, respektimin e të gjitha të drejtave njerëzore e dinjitetit të tyre, të angazhojë mendimin e të rinjve me plane të harmonizuara me qendër, duke pasur një dokumentacion dhe raportim të rregullt për partinë dhe gazetën e saj. Nënkryetari i PR, z. Fatmir Mediu, theksoi se demokracia filloi si kon- teksti i zhvillimit të tendencave politike, kurse sot vihen re një thellim i konflikteve dhe acarimeve politike të cilat nuk kanë për bazë gjithnjë konfrontimin e ideve, por nendëgës, theksoi Ilirian Sulaj, por ne kemi nevojë për përkrahje dhe mbështetje nga PR - qendër. Diktuarrimi i pozicionimit më të qartë të PR ishte vijim i diskutimeve në Berat. Më mirë duhet bërë prononcimi i gazeta “Republika” për këtë problem. Dega e PR Berat e shikon veprimtarinë e saj si në fushatë, aspe, pa bërë të mëtejshme,shëndoshë, nuk mund të priten rezultatet pozitive. Qëndrimi thelbësisht kombëtar i gazetës “Republika”, e cili pasqyron mendimet e PR, është për tu admiruar, por në të njëjtën kohë duhet të themi hapur se, nuk përgë- qëndrimi apatik dhe pa mendim të thellë nga ana e Qeverisë sonë. Gazeta jonë duhet ta shkundojë Qeverinë që të jemi sa më dinjitozë në raport me fqinjët. U bënë pyetje dhe u rrahën mendime për Frontin e Djathtë dhe Kushtetutën. (vijon në faqen 2)

Shqipëria ofron dialog ndërsa... Emërimi i Zhivorad Igjit, funksionar i lartë i pushtetit serb në Kosovë, ambasador në Shqipëri shkaktoi diskutime dhe reagime të shumta, sidomos tek shqiptarët e Kosovës që kanë qenë shumë dëshmitarë të “karrierën politike” të këtij serbi. Reagimet shqiptare janë të natyrshme, mirëpo, në anën tjetër, del pyetja pse Serbia ka zgjedhur pikërisht këtë këngë në këtë ardhmësi, për me të bëhet lidhje me masë qeverive të vendeve. Zhivorad Igjit, për persona të jetë fundi, u mundua të shkatërrojë qytetkaqëri si një jan shpiptarët në Kosovë. Lahtër ishte dhe ekzekutues i të krimeve të këtij personi, sistemit të shkollimit dhe edukimit në Kosovë, ekonomisë kosovare deri të zhdukja fizike e shqiptarëve. Lëvizja politike shqiptare në Kosovë, që në fillim të veprimtarisë së saj, Serbia iu përpoq që me serbë të tipit të Igjit. Si e zhvilloi “dialogun” Igji me shqiptarët e Kosovës, tashmë e di gjithë bota. Duket gjithashtu se këtë “dialog” Igji e zhvilloi me “mendime e pakuarsyer të politikës dhe mësinë shqiptare së shumtë në Kosovë. Tani Serbia, në përpjekje të ndryshme së Shqipërisë për zhvillimin e problemit të Kosovës me dialog, përgjigjet përmes me Zhivorad Igjin. Si duket vlerëson përvojën me këtë dhe efikasitetin e Igjit. A duhet t’i lejohet Serbisë të ndërrojë se çështja e Kosovës ka marrë një dhe mund të të vazhdojë më tutje, hic më pak se te Tirana? A duhet lejuar që organizime serbe shqiptare të shërbejnë për dialog, Serbia t’u përgjigjet në mënyrë edhe me serbë për luftë ose nënshtrim? Nëse mi- sionin e Igjit në Kosovë, Ser-bia e shoqëroi me forcë policore dhe ushtarake, me çfarë forcash do ta shoqërojë misionin e tij në Tiranë? Igji në Tiranë mund të vijë vetëm të mbyllë shkolla, të helmojë fëmijë dhe të vrastë shqiptarët. Kjo është e vetmja gjë që ai di dhe e vetmja gjë për të cilën është bërë Beograd. Seme ndhënë e këtër endër-ron ta bëjë këtë nuk është e vështirë të kuptohet. Dihet se kë ka kontaktuar banda e Millosheviqit nga “shqiptarët” e Tiranës. Vendimi që të emë-rohet Igji ambasador serb në Tiranë tregon edhe përmbajtjen dhe rezultatet e këtyre bisedimeve të mbajtura aq fshehtë me opinionin. Vala e sh-kimeve antishqiptare kohëve të fundit në Beograd, në fund të shpejtin “opozitar” tregon se po përgatitet me shpejtësinë nga ana e serbëve fillimi i aplikimit të terapisë kosovare edhe në Shqipëri. Në këtë rast mesazh për Serbinë duhet të jetë i qartë: praktika serbe në Kosovë është e papranueshme në Kosovë nuk mund të ndodhë asnjë gjë e tillë në Shqipëri. Partnerët që kanë angazhuar së shpejti do t’i keni në Beograd përgjithmonë.

Pas fjalës së fundit të Ramiz Alisë Ramiz Alia u bind, më në fund, se gjykohët për 50 vjet histori. Ai kot ngul këmbë për t’u provuar shqiptarëve se gjykimi i tij është (dhe nuk ka si ndodh ndryshe) për arsye politike. Shpërpitaret e dimë mirë këtë. Janë të tepërta “dëshmitë e R. Alisë”. Dëshmitë e reja mund të sjellin vetëm atë që nuk kanë mundur të dëshmojnë dot deri tani, ata që edhe kur u gjykuan nuk u dëgjuan si dëshmitarë; jo dëshmitarët e llojit të Alisë, që kanë pasur pushtetin, “drejtësinë” dhe padrejtësinë në duar. Por, çuditërisht, Ramiz Alia ngul këmbë të dëshmojë! Shqiptarët duan të vërtetën (pas vetë procesjes së She- hutit). Por vetë Alia, duke marrë në mbrojtje 50 vjetët, dëshmon të kundërtën. Po të ishte ndryshe, ai nuk do të tërhiqte ngritjen e monumenteve në qendër të qyteteve, të cilat kanë qenë të lavdisë së tij në fund. Besoj se vërtetë se Alia me grupin e bashkëpunëtorëve të tij gjykohët për 50 vjet, por po kaq e vërtetë është se ata, së paku për kërkesën e prokurorit, nuk do dënonë vepra për një ditë të kësaj historie! Për shembull, për ditën (ose natën) e dhjetë të pushkatuarve pa gjyq për bombën në ambasadën Sovjetike, ose për një ditë të gjyqit çekë, ose për një ditë në Sovjetike, ose për një ditë të Kosovës. Bota vërtet ka qenë e rëndë dhe e tmerrshme, por nuk është abuzur e nga ditë? Gjithsesi, e për në kampë e burgje, edhe pse asnjë shqiptar i është shumë rënë nga, nga kampet, për nga kushërinjtë. Bota vërtet ka qenë e rëndë dhe e tmerrshme, por nuk është abuzur e nga ditë? Gjithsesi, e për në kampë e burgje, edhe pse asnjë shqiptar i është shumë rënë nga, nga kampet, për nga kushërinjtë. “REPUBLIKA” (mund të përmendësh” gjë me “pushteti popullor” gjeti me 1945 veten 350 specialiste të lartë dhe të “harrohet” se pothuaj 350 ata u dënuan me pushkatim dhe varjen si armig të popullit? Kufirin gjithë është kufi që dhe ruhën, por është fakt se kufiri shqiptar më shumë rënjë nga brenda - kundër shqiptarëve - se sa përballë “luftës së ftohtë”. Bota vërtet ka qenë e rëndë dhe e tmerrshme, por nuk është abuzur e nga ditë? Gjithsesi, e për në kampë e burgje, edhe pse asnjë shqiptar i është shumë rënë nga, nga kampet, për nga kushërinjtë. Bota vërtet ka qenë e rëndë dhe e tmerrshme, por nuk është abuzur e nga ditë? Gjithsesi, e për në kampë e burgje, edhe pse asnjë shqiptar i është shumë rënë nga, nga kampet, për nga kushërinjtë. ... Më pas Alia “burrërisht” pranon se po gjykohët si një person edhe meiden e bashkëkryetarëve të tij, të vdekur e të gjallë, por a mund të jetë edhe bashkëkryetar i Enver Hoxhës, edhe i pafajshëm?! A kjo të dëshmojnë ata që nuk kanë mundur të dëshmojnë.

“Do të ketë letra me vlerë për spinutë e Sigurimit të Shtetit, th e emëruan në krye të kryeqytetit pasi u emëruan s’e hënë përpara ish-muzeut Enver Hoxha. Letra me vlerë për të gjithë nivelet. Letra me vlerë për informatorët e rregullt do të kenë vlerë të ulët. Vlera e letrave me vlerë për shërbimet e rezidentët do të jetë e jashtëzakonshme. Për Gramon Ruçin, Koci Xoxën dhe Hekuran Isain do të caktohet një ndihmë e madhe nga Komuniteti Evropian. Këtë radhë qeveria greke nuk do ta ndalojë këtë ndihmë. Nuk do të ketë letra me vlerë për denoncuesit, të ata do të shpërblehen me shumë më të madha nga familjet dhe të afërmit e të denoncuarve. Kështu, të afërmit e Nesti Nases do të vënë në dispozicion të Abdi Baletës një shumë të konsiderueshme të hollash dhe njëkohësisht do t’i kërkojnë në mënyrë të heshtur të falë. Për përgjegjësit e rregullt të diplomatikë në Nju Jork. Për agjentët e dyfishtë, anëtarë të Byrosë Politike të PS-së do të ketë shpërblim dy llojesh: në të hollë dhe në natyrë. Për këto lloj informatorësh edhe shteti nuk do të vërë taksa. Kryetar i shoqatës së tyre do të emërohet njëri në të jetët e paparë dhe vetë, edhe i jati. Pas shpërndarjes së letrave me vlerë Sigurimi i Shtetit do të jetë përsëri një armë e rëndësishme. Një filial i tij do të ushtrojë aktivitete edhe në Burgun e Tiranës. Shoku Simu, për arsye shëndetësore nuk do të marrë pjesë në dëshminë e këtij të kabilij. Ky emision do të transmetohet nga Zylfytar Ramiz. Edhe Aranit Çela i takonte letra me vlerë. Përderisa ai gjithnjë të tjerë, dëshmon gjithë jetën këndër të përmbajtur, letra me vlerë do t’ia zgjedhë non bërë më të vështirë. Mbretëria e së ardhmes përpara Gjykatës së Tiranës, në pranë një të një numri kushtetëresh, e emëruara deputete. — Kërkoj pakënaqësinë e ish-“tëdhënësve” të PPSH-së! Kërkoj lirim të të akuzuarve! Joni u punësua! Shokut Aranit së shpejti do të niset në një konferencë të madhe për mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Shoku Ramiz do të niset në Nju Jork. A do të ketë letra me vlerë për Aranitin?” KRONIKANI

Në faqen 3 “USA - ’94” (vijon në faqen 2)