Fjala e djeshme e z. Godo në Tepelenë
Lidhja e Djathtë vjen sot në Tepelenë e fortë, që është një kalimi për në rrethet e Jugut e më tej për të dhënë shpjegime me programit të vet dhe për t’u njohur nga afër me ju. Po kaloi drejt e në temë.
Lidhja e Djathtë Shqiptare ka shpallur qëllim të shenjtë bashkimin e kombit në kufijtë etnikë. Rrethanat e Luftës së Parë Botërore u dhanë dorë Malit të Zi, Serbisë dhe Greqisë të copëtonin Shqipërinë. Prej 82 vjetësh jemi i vetmi popull në Evropë i ndarë përgjysmë e që kufizohemi nga çdo anë me tokat tona dhe vëllezërit tanë. Fati e solli të jetojmë në pasiguri vetjake e në koroditje shoqërore. Më anënjimi nga lufta për të drejtat kombëtare çon në degradimin tonë si popull, kurse bashkimi hap rrugën e fuqizimit ekonomik dhe integrimit të denjë në Evropë. Sot është shansi të fitojmë, ose të humbasim përgjithmonë këtë fat. Lidhja e Djathtë ngre zërin për çështjen kombëtare, që është e rrënjosur në shpirtin e shqiptarëve dhe nëse sot vërhehet në njerëzit një ngathtësi e jashtme, kjo vjen nga se nuk shohin qartë ç’duhet bërë. Dikur qarkullojnë sondazhe të poshtra se pjesa më e madhe e shqiptarëve nuk janë të gatshëm të luftojnë për Athënun. Në të vërtetë një përgjigje të tillë mund ta japë një përqindje e vogël që jeton në varrezë shpirtërore, po ovën serbëve duke përsëritur mësimin e emisarëve të Beogradit “mun nuk e nxë vima për vete, kërkon edhe kungullin mbrapa”. Në histori kemi qenë shpesh tradhtarë të vetvetes dhe nga kjo kanë përfituar të tjerët. Sot në Prishtinë flitet herë për të drejtën e vetëvendosjes nën mbikqyrjen e Kombeve të Bashkuara, herë për Republikë, herë për Konfederatë me Shqipërinë. Kurse parlamenti i zgjedhur s’ka mundur të mbledhë asnjëherë. Në Tiranë duket se pranohet edhe një autonomi të Kosovës brenda një kuadri jo dhe aq të përcaktuar. Kjo çoroditje u jep dorë serbëve, ndërsa ne humbasim besimin në kancelaritë e Evropës.
Lidhja e Djathtë Shqiptare kërkon arritjen e një platforme kombëtare. Ne kërkojmë të drejtën e plotë të vetëvendosjes dhe shkëputjen përfundimtare nga Federata serbo-malazeze të gjithë viseve shqiptare në ish-Jugosllavinë. Kërkojmë të drejtën e plotë të bashkëveprimit shqiptarët në Maqedoni. Kërkojmë kthimin pa kushte të pronave të çamëve të dëbuar me forcë nga Greqia. Këto kërkesa që dikton realiteti i sotëm politik dhe që janë sanksionuar si të drejta të pamohueshme të kombësive në gjithë kartat ndërkombëtare, nuk na shmangin aspak nga qëllimi ynë final i Shqipërisë etnike brenda kufijve etnikë shqiptarë. Lidhja e Djathtë parashikon zhvillimin e drejtë të demokracisë. Jeta shoqërore, përparimi ekonomik, e sotmja dhe e ardhmja, varen nga përdorimi i votës së lirë. Respektimi rigoroz i vullnetit të zgjedhësve në zgjedhjen e përfaqësuesve të vet dhe pluralizmi i vërtetë e bëjnë demokracinë të vetmin sistem të afërt me shndërrimin e njerëzve dhe që garanton më mirë mbrojtjen e lirive të tyre. Prandaj Lidhja e Djathtë vë në themelin e demokracisë votën e lirë, si kyçin e marrëveshjes qytetare dhe qeverisjes së mirë. Në pushtetin e sotëm kemi një abuzim të hapët të votës së lirë. Partia Demokratike përsërit çdo ditë se ka mandatin e popullit për të bërë gjithë këto hapa kohë të qeverisë së mendon ajo. Ne rrethanat e veçanta mund edhe të marrësh lehtë votën e popullit, por kjo do të thotë në një vjedhje se ushqehesh prem-timeve dhe sidomos kur nuk merr parasysh atë që thonë zgjedhësit ndërkohë. Shumica e elektoratit që votoi për Demokracinë s’ka me besim te njerëzit që vuri në pushtet dhe as nuk gjendet në pamundësi t’u dalë denar para afatit të zgjedhjeve. Kjo është demokraci. Lidhja e Djathtë do të sanksionojë me kushtetutë, me ligjë e me qeverisjen e çdo dite, një rend ku pushteti të mos ndërhyjë në liritë e individit dhe në jetën kolektive, demokratike dhe të zgjedhjeve të vetë demokracisë. Çështja e parë është forma institucionale e shtetit. Kongresi i Përmetit është i paligjshëm. I manipuluar nga sllavo-komunistët dhe pa përfaqësi të zgjedhura rregullisht nga tërë populli; ai kongres s’mund të merrte vendime për të ardhmen e shtetit. Kurse vendimet e pasluftës të institucioneve komuniste janë elaboruara të diktaturës. Populli s’ka votuar ndonjëherë i lirë për të zgjedhur formën e qeverisjes. Lidhja e Djathtë është deklaruar për një referendum popullor që do të hedhë njëherë e përgjithnjë themelet e shtetit duke zgjedhur nga njëra tri format institucionale, republiken parlamentare, republiken presidenciale ose monarkinë. Leka Zogu është i lirë të jetë i pranishëm dhe të zhvillojë veprimtarinë e vet gjatë mbajtjes së referendumit. Kjo do të thotë demokraci e vërtetë dhe shteti i vërtetë ligjor.
ngatërrësi e jashtme, kjo vjen nga se nuk shohin ç’duhet bërë. Dikur kujtullojnë sondazhe të poshtme gatshëm të luftojnë për Ath(e)un. Në të vërtetë një përqindje e tillë mund të japë një përgjigje e vogël që jeton në varrezë shpirtërore, po lindjet pikërisht andej nisin, nga varrezat dhe shkatërrimet. Lidhja e Djathë ngre zërin për çështjen Kombëtare me bindjen e patundur se ajo është e rrënjosur në zemrat tona dhe nëse vërehet një ngatërrësi e jashtme kjo vjen nga dëshpërimi dhe ngase njerëzit nuk shohin ç’duhet bërë. Mungesa e strategjisë së përgjithshme ka sjellë pasoja fatale. Esat Toptani mund të pranonte një shtet shqiptar rreth Shkumbinit. Për hir të sundimit të vet Enver Hoxha u fal Kos-
aspak nga qëllimi ynë final i Shqipërisë etnike brenda kuadrit evropian. Lidhja e Djathë u bën thirrje gjithë shqiptarëve të bashkohen me këtë strategji të përgjithshme dhe u bën thirrje personaliteteve e deputetëve të Kombit të tërpunojnë hollësisht një platformë të tillë. Lidhja e Djathë është e prirur të mbështesë politikën e saj për çështjen kombëtare kryesisht në lidhjet me Amerikën, Gjermaninë, Austrinë, Italinë dhe Turqinë.
Lidhja e Djathë konsideron
Kjo është demokraci. Lidhja e Djathë do të sanksionojë me kushtetutë, me ligje mos të ndryshojë në liritë e individit dhe në të njëjtën kohë pushteti të angazhohet tërësisht për mbrojtjen e këtyre lirive. E drejta e fjalës dhe e shtypit, e mbledhjeve, protestave, e korrespondencës së fshehtë, e drejt[a] e bindjeve fetare e filozofike, lëvizja e lirë, zgjedhja e vendbanimit dhe profesionit, çdo gjë që lidhet me liritë dhe dinjitetin e individit do të respektohen e vihen realisht në fuqi nga Lidhja e Djathë.
Problemet politike që përjetojmë nga e kaluara dhe e sotmja demokratike s’ka me besim të nje[r]ëzve që vuri në pushtet dhe të tregoheshim një popull primitiv po të mbanim gallë e të ushqenim me tej këto armiqësi pas 50 vjetëve. Por pajtimi kombëtar mund të arrihet vetëm si të jenë gjykuar krimet komuniste gjatë luftës dhe në periudhën e diktaturës, sipas ligjeve të shtetit demokratik. Ky nuk është revansh. Ndjenja të tilla janë të huaja për Lidhjen e Djathë. Gjykimi me ligj i kriminelëve fashistë e komunistë është një proces që zhvillohet në tërë botën e lirë, kurse në Shqipëri disa nga fajtorët e krimeve të përbindshme janë gjykuar, si për tallje, vetëm për kafetë dhe pijet freskuese. Pajtimi kombëtar kërkon patjetër edhe hapjen e dosjeve nga një komision parlamentar.
Bonot e privatizimit - bumerang i ri i PD-së
Nga mënyra si u procedua me procesin e privatizimit, ku pjesa më e madhe e pasurisë kombëtare u grabit nëpërmjet privatizimit nën dorë me anë të bordeve të privatizimit, të ashtuquajturat “bono të privatizimit” apo “letra me (pa) vlerë”, krijesë e një dekreti presidencial dhe shakonisht miratuar njerëz nga shumica PD-iste në Parlament, pjesës më të madhe të shqiptarëve, që do të bëhen zotërues të tyre, u duken si tallje për djesën e tyre të derdhur gjatë 50 vjetëve të regjimit komunist.
Nga mënyra si u procedua me procesin e privatizimit, ku pjesa më e madhe e pasurisë kombëtare u grabit nëpërmjet privatizimit nën dorë me anë të bordeve të privatizimit, të ashtuquajturat “bono të privatizimit” apo “letra me (pa) vlerë”, krijesë e një dekreti presidencial dhe shakonisht miratuar njerëz nga shumica PD-iste në Parlament, pjesës më të madhe të shqiptarëve, që do të bëhen zotërues të tyre, u duken si tallje për djersën e derdhur gjatë 50 vjetëve të regjimit komunist. Gjithashtu, momenti kur u vu në lëvizje mekanizmi i konceptimit të bonove të privatizimit, kur PD po përjeton krizën më të thellë të saj dhe shpejtësia e rrufeshme, me të cilën po veprohet për t’u dhënë atyre jetë në procesin e privatizimit të mesëm e të madh e shtojnë akoma më tepër dyshimin përsa i përket efikasitetit të tyre.
Duke qenë se ato hidhën në treg, normalisht konsiderohen si mall. Mirëpo, dihet që në këtë shitje, jo mall, ka nevojë për reklamë. Në këtë drejtim shteti, që po i ofron ato është shumë i varfër në argumente për t’i bindur shpejtë se vlerën e tyre. Për më tepër, kur tashmë është bërë e njohur eksperienca e pakëndshme e ish-të përndjekurve, të cilët, pak kohë më parë u pajisën me letra privatizimi, pa u dukur mos pasur asnjë alternativë të qartë se ç’do të bëhet me to, filluan t’i shesin në 50% e më pas me 30% të vlerës së tyre, besueshmëria në bonot e privatizimit është pothuajse zero. Nga ana tjetër nuk është paraqitur asnjë e dhënë rreth vlerës totale që kanë objektet të cilat do t’i nënshtrohen privatizimit me anë të bonove e jo me vlerës që ka secili në vlerësim.
Duke qenë se apotohen edhe treg, normalisht konsiderohen si mall, mirëpo, dihet se në të njëjtin treg që kanë objektet të cilët me vlerës që ka secili në veçanti. Gjithashtu, mungon edhe vlerësimi i asaj që është privatizuar nën dorë me anë të bordeve të privatizimit.
Mungojnë, veç të tjerash, edhe të dhëna të tjera të nevojshme orientuese jo vetëm rreth objekteve që do të privatizohen, por edhe me vetë ecurinë e mëtejshme të privatizimit të mesëm e të madh. Në këtë aspekt është thënë se privatizimi i ndërmarrjeve do të zhvillohet në tre etapa, por nuk ka asnjë të dhënë se cilat ndërmarrje do të privatizohen në fillim, kur flitet se numri i tyre do të jetë rreth 400. Duke mos treguar ose duke mos ditur vlerën e vërtetë ose të paktën edhe të përafërt të objekteve, që do të privatizohen, krijohet frika se mund të “digjesh” duke marrë mall “kallp”. Në fund të fundit, mungesa e vlerësimit të objekteve të mësipërme të çon në përfundimin se edhe vlera me tej në f.2
Breziku më i madh
Gazeta e njohur amerikane, New York Times paralajmëronte këto ditë se rreziku më i madh për paqen në Maqedoni vjen nga Miloshevici, i cili vazhdon të mos e njohë këtë shtet.
Duke iu referuar vëzhguesve perëndimorë, që ndjekin zhvillimet e ngjarjeve në këtë ish-republikë Jugosllave,
Breziku më i madh për paqen - Milosheviç
nga Milosheviçi, iu referuar zhvillimeve perëndimore, që ndjekin zhvillimet e ngjarjeve në këtë ish-republikë Jugosllave, New York Times thërr[e]n vëmendjen se “lufta në Maqedoni do të jetë pa shmangshme edhe në rast se do të shtohet represioni i Milosheviçit ndaj shqiptarëve në Kosovë” dhe shton se në një luftë të tillë do të përfshihen edhe të gjitha vendet përreth. Paqja do të ruhet vetëm në qoftë se qeveria maqedonase do t’i trajtojë më mirë shqiptarët, shkruan gazeta, duke evidentuar faktin se shqiptarët, që përbëjnë bashkësinë më të madhe etnike, pas maqedonasve, ka kohë që janë të diskriminuar. Qeveria ka bërë disa përpjekje për të përmirësuar pozitën e shqiptarëve, duke u dhënë mundësinë të ndjekin programe televizive në gjuhën e tyre, shkolla fillore dhe të mesme gjithashtu në gjuhë shqipe.
NYT
Vetëm kthimi i pronës zgjidh problemet
Nga diskutimi i Prof. Dr. Mehmet Çeliku, deputet i PR, mbajtur në Parlament më 13.04.1995 për Projektligjin “Për Kullotat dhe Livadhet”
Ardhja e projektligjit “Për Kullotat dhe Livadhet” në Parlamentin e sotëm është një përpjekje të vonuar të Qeverisë dhe të PD, si parti në pushtet, për të vënë mbi baza ligjore pronësinë e kullotave dhe livadheve. Njohja e pronësisë private për kullotat duhet të përshëndetet. Pra, projektligji nuk është vetëtem aten teknike, por edhe atë sociale. Kjo është pozitive. Por, megjithatë këtu ka mjaft paqartësi: sa është kullota dhe livadhet realisht kullotat e livadhet e tyre, sa ha kullota e livadhe do t’u kthehen ish-pronarëve. Shumë prej tyre tashmë janë kthyer në tokë bujqësore, shumë janë copëzuar e për pasojë janë bërë të papërshtatshme për ndërtim etj., disa janë degraduar. Pra, ka të tjerë që nuk janë të kthyeshme.
Së dyti edhe nga përgji[t]jet që dëgjova vetë, mungojnë dokumentet arkivore, për të vërtetuar për kullotat e livadhet private. Kullotat e livadhet t’u kthehen ish-pronarëve, me kullota e livadhe shtetërore. Me mirë se pronari i ligjshëm nuk mund t’i administrojë ato askush. Mendoj që Projektligji nuk e rregullon problem[in] e pronësisë në Shqipëri: ai është vetëm një zgjidhje fare e pjesshme, një përpjekje për ta zgjidhur këtë problem vetëm në një drejtim. Zgjidhja më e drejtë, më e arsyeshme, më e plotë është anulimi i Ligjit komunist mbi tokën, pikërisht ajo që është kërkuar nga PR prej kohësh. Gjithashtu në Parlamentin tonë nuk duhet miratuar edhe ndonjë ligj i pr[?]shëm për abiet të tokës, si ligj i përkohshëm (përderisa ende toka nuk i është kthyer pronarit të ligjshëm).
Pron[a] private t’i kthehet pronarit të ligjshëm. Kjo do të zgjidhë problemet themelore aktuale në Shqipëri.
Sa refugjatë do të “legalizojë” Greqia
Askush s’është në gjendje të kuptojë çfarë ndodh në marrëdhëniet me Greqinë. Në drejtim të Athinës nisen një grup i madh parlamentarësh shqiptarë. Në Kapshticë e Kakavijë në emrin e Koduar “Fshesa pranverore” kthehen qindra refugjatë. Meshohet se makinat e diplomatëvetë janë parlamentare janë përshëndetur gjatë rrugës nga autobusat që nisen nga burgu i Athinës afër aeroportit të saj. Në median publike, përveç informacionit zyrtar që mbahet i rezervuar, informacioni publik për kthimin e refugjatëve s’lejohet të jepet. Më 23 prill, ditën e pashkëve udhëton dhe ministri i Jashtëm shqiptar drejt Athinës.
Qeveria greke, edhe para se të vinte Papuliasi në Tiranë, organizoi vale kthimi, edhe tani të njëjtën gjë po bën dhe këtë herë shkon më tej. Gjithashtu ajo do të fillojë pas 23 prillit, dhe legalizimin e refugjatëve që të hyjnë e të dalin lirisht nga kufiri shqiptaro-grek, por kjo pas vizitës së shqiptarit Sereqi.
Sipas dokumentave që ka filluar të përgatitë Policia Greke me Asfalinë, të cilët kanë marrë dhe detyrë të lehojnë “Adhia Paramonone” (leje e përhershme që edrimi) llogaritet të legalizohen 100 mijë shqiptarë, të tjerët do të kthehen mbrapsh.
Të mbetesh në këta 100 mijë, janë një herë kushtesh që duhet të plotësohen, që nga prejardhja e trungut familjar, të cilat patjetër duhet të kenëqn shijen e As-fallisë.
Megjithatë, gjthçka do ta sqarojë muaji maj 1995, por dhe kësaj radhe Greqia do ta mbrojë Shqipërinë. 200 mijë refugjatët e tjerë ndodhen përjashtim.
B. MALO
U shënua 50-vjetori i gjyqit kundër nacionalistëve
Dje në Tiranë
Dje, në një nga sallat e Shog[a]tës së ish-të Përndjekurve Politikë, u mbajt një takim në përkujtim të 50-vjetorit të “gjyqit special” ku u dënuan me vdekje dhe me dënime të ndryshme grupi i parë i nacionalistëve, ushtarakëve, intelektualëve shqiptarë. Fjalën e hapjes e mbajti z. Isa Boletini, i cili i kërkoi sallës një minutë heshtje për nder të 17 personave të pushkatuar.
Më pas, z. Boletini la vendin një grupi femijësh të cilët kënduan këngë patriotike. Pas këtij koncerti të shkurtër, që e bëri sallën të kend[o]jë së bashku me fëmijët, e mori fjalën deputeti Pjetër Pepa, i cili në fillim theksoi se këta intelektualë shqiptarë që u gjykuan nga një gjyq i cili kishte emrin Koçi Xoxe dhe përballë tij ishin diplomatë, juristë, financierë, gjeneralë si Fejzi Alizoti, Mihal Zallari, Aqif Permeti, Bedri Omari etj. Gjatë fjalës së tij ai paraqiti shkurtimisht aktivitetin e tyre dhe theksoi se ata ishin për Shqipërinë e lirë dhe etnike dhe ashtu siç akuzoheshin për bashkëpunëtorë me fashizmin. Në fund të takimit e morën fjalën bashkëvuajtës, familjarë të viktimave.
Deklaratë e Komitetit për Mbrojtjen e Shtypit të Shkruar
Ne zbatim të angazhimeve të shpallura, Komiteti për Mbrojtjen e Shtypit të Shkruar, u prit sot në Ministrinë e Financave dhe zhvilloi bisedime me funksionarë të kësaj ministrie.
Komiteti paraqiti edhe një herë shqetësimet serioze të shtypit lidhur me taksat dhe tarifat e larta. Komiteti paraqiti gjithashtu një propozim për ndryshimin eatyre nen[e]ve të legjislacionit fiskal që penalizojnë gazetat.
Komiteti konstaton me kënaqësi se, si rezultat i zhvillimeve në frymën e vullnetit të mirë dhe mirëkuptimit nga ana e Ministrisë së Financave për gjendjen në të cilën ndodhet shtypi i përditshëm, është përg[?] një marrëveshje e qartë brenda dhjetë ditëve.
Nisur nga shprehja e nganjëll ky takim dhe duke çmuar predispozicionin e përfaqësuesve të ministrit të Vri[o]nit, Komiteti vendosi:
- Të pezullohet protesta e paralajmëruar e 14 gazetave për t’u publikuar nesër, ditë e shtunë, me faqe të para të bardha.
Komiteti, duke besuar se dialogu për rezultatet, do të kërkojë takime javën e ardhshme me të gjitha forcat politike të përfaqësuara në Parlament, të cilat do të ftohen që të mbështesin propozimet tona për amendamentet e përgatitura.
Tiranë 14 prill.
Nga kronikat
“Sot do të provoj të ndajë pasurinë kombëtare. Gjysmen e pasurisë do t’ia japim atyre që kanë punuar me të vërtetë për ndërtimin e këtij vendi. Ata që kanë kontribuar më së shumti kanë qenë ata që ishin në vende me përgjegjësi. Ata duhen shpërblyer më së shumti. Të burgosurit nuk duhen shpërblyer sepse ata nuk kanë shprehur se do të shpërblehen ndonjëherë, prandaj edhe po mos t’u jepet nuk do të zhgënjehen shumë. Ndërsa ish funksionarët e partisë kanë shprehur se ajo do të jetë e tyre përgjithmonë, prandaj ata janë edhe më të demtuarit. Ku janë pasqyruar këto në ligje? Ku?
Shqiptarët po ankohen kot se po mbishtypet nga mbikatsat. Shtypi i shkruar ndoshta ka të drejtë të ankohet, por ai pasurë s’ka pikë të drejtë. Shtypi i pashkruar po nënshtypet nga nën-taksat. Fjala e lirë nuk është dhe që e lirë në tregun e lirë. Liria e fjalës nuk ka lidhje me çmimin e fjalës. Fjala mund të jetë e lirë edhe kur paguhet shtrenjtë.
Kur kanë qenë në Amerikë kam parë se atje nuk ka Voroeipir. Në Los Anxhelos kishte parrulla, “SHBA deri në Rio Grande”, “Nju Meksico është Meksico” etj. Atje nuk kishin shoqata për mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Atje mbroheshin të gjitha bindjet, por jo njerëzit.
Fondi i Solidaritetit nuk ka shpenzuar paratë e shtypit por paratë e partisë. Unë do të mendoja që me ato para që kanë mbetur pas u shpenzuan nga ky fond të blihet në një varr varri për kryetarin Mao.
Zëri i Popullit ka dalë me fitime për 500 vjet. Të gjithë titujt i ka sjellë shteti diktatorial i . Njëri erdhi në redaksinë e kësaj gazete e tha “dua paratë e abonimit të dhjetshëm 5000 vjeçar”. Ai ishte i çmend[ur]. Ai ishte i çmendur, nëse keni detyrim me ndihm[u]ar dhe mund të ankohet në ZP, e ka detyruar diktatura. Ne s’kemi lexu[a]r.
Kryegjyqtari është profesionist sepse ka qenë në vend për të bërë ndonjë rygjim? i ndonjë? ish? Por xhelozia e endërzërët e ve në pyes[?] këtë.
Kronikani
Hijet e MAVIT në Himarë
Faqe 3
Kthetrat sovjetike në Greqi
Faqe 3
Sport, fjalëkryq, reklama, njoftime, etj
Faqe 4
Redaksia u uron besimtarëve të krishterë “Gëzuar Pashkët”