F. 9

F. 3

F. 5

F. 3

Në fokus: Buxheti-2000 Nga Mitro Çela Buxheti i Shtetit për vitin 2000 u pagëzua edhe në Parlament. Numërat aritmetikë, tani kanë pësuar metamorfozë: Kanë forcën e ligjit! Të di- tit. Ta nisim nga vendet e punës? Kur erdhën në pushtet socialistët thanë se do të hapin 250 mijë vende të reja pune. Në fakt deri më sot janë shkurtuar nga 100 mijë vende pune. Për shkurtimet do të mbijë bari. Është një shkencë më vete. Një shkencë e vështirë, që nuk është kollaj të kapërdihet. Për Baballarët e Kombit, që janë edhe të raskapitura nga hallet e popullit, do të ishte më mirë të bëhej veç pseudo-shkencë për gjetjen e GDP-së, dhe përqindjes që del mbi këto llogaritje deficiti buxhetor, edhe një aritmetikë e thjeshtë: Diferenca midis shpenzimeve dhe të ardhurave të Buxhetit-2000. Nga zbritja del një deficit sa prej 50 miliardë lekë ose sa një e treta e shpenzimeve! Tek kjo shifër ngrihet kontrabanda. Këtu gjen shtrëhe korrupsioni. Sepse nuk është normale të gjëzohesh një shifër të thatë të deficitit prej 4,5 për qind, kur dy javë më parë Kontrolli i Shtetit ka zbuluar miliarda lekë evazion nga dogana, taksat, tenderat. Sa për të freskuar kujtesën e Baballarëve të Kombit, që shtypin sustat jeshile në Parlament, sikur të luajnë bilardo, do të përmendim disa shifra nga konkluzionet e Kontrollit të Shtetit. Në Buxhetin e vitit të kaluar kanë bërë firo 15 miliardë lekë nga doganat dhe 12,4 miliardë lekë nga evazioni fiskal. Nga 34 mijë targa të reja që ka vendosur Drejtoria Qarkullimit të Automjeteve, doganë është paguar vetëm për 9 mijë automjete. Janë kapur nga antikontrabanda mallra me një vlerë prej 13,4 miliardë lekë. Mallrat janë futur në Rezervën e Shtetit. Nga shitja e tyre, Buxheti ka marrë vetëm 130 milionë lekë. Kusuri ka përfunduar në xhepat e mafies ekonomike. Pas këtyre shifrave çdo koment për besueshmërinë e ekuilibrave makroekonomikë në Buxhetin-2000 është pa vlerë. ligjit! Të diskutosh pas butonit jeshil të Baballarëve të Kombit, do të thotë të rrëshqasësh ujë në havan! E shumta që mund të bëjmë, është të komentojmë pjesën e padukshme të aisbergut Koduar Buxhet-2000. Le t’i marrim treguesit me radhë, sipas rëndësisë. Kryeministri thotë se në vitin 2000, prodhimi do të rritet 8 për qind! Gjë e madhe, po të kemi parasysh faktin që në shumicën e vendeve të Evropës, rritja e prodhimit është për përsëritje më të ulët se në Shqipëri! Duke shtuar edhe faktin që përdhimi është rritur vjet dhe sivjet po 8 për qind, të lind dyshimi. Është e saktë kjo shifër, apo gatuhet duke vëzhguar barometrin e FMN-së? Formalisht do të bëhesh më e besueshme, në qoftë se nga njëri vit në tjetrin do të kishte një oshilacion. Kjo hipotezë kthehet në tërhe duke bërë edhe ndonjë krahasim. FMN-ja boton çdo vit një buletin me treguesit ekonomikë të 181 shteteve të botës. Rritje fikse të prodhimit, të cilën për tre vjet rresht nuk e gjen as në vendet që imitojnë ekonominë e kautbojve (ekonomi liberale) e as në vendet që imitojnë ekonominë e samurajve (ekonomi sociale e tregut)! Pas këtij arsyetimi për formën, le të analizojmë përmbajtjen. Unë mendoj, se rritja e prodhimit con ujë në tre derivate: Hapjen e vendeve të reja të punës, shtimin e eksportit dhe ndryshimin e raporteve midis importit dhe eksportit. reja pune. Në fakt deri më sot janë shkurtuar rreth 100 mijë vende pune. Për shkurtimet qeveria ia vesh qyrkun e përgjegjësisë ESAF-2-së! Po për vitin e ardhshëm? Në asnjë nen të ligjit për Buxhetin, nuk flitet për vende të reja të punës, veç shkurtimit të 6 mijë punonjësve të administratës. Po eksportit? Veç sihariqit që Amerika i ka dhënë Shqipërisë statusin e shtetit të preferuar në tregti, nuk shihet gjë tjetër në horizont. (Me që ra fjala! Çfarë do të eksportojë vendi ynë në SHBA që i bëhet hosona këtij statusi? Veç përfitimit politik, vështirë që në bilancin tregtar të futet ndonjë dollar. Pa shtuar eksportin, importi do të gjallërojë gjithmonë e më shumë valutë!) Na mbetet pezull pyetja për eksportet që gatëuan Buxhetin-2000: Ku do të gjejë pasqyrim kjo rritje e prodhimit? Dikush thotë që do të shtohen prodhimet bujqësore e blegtorale. Mirëpo kjo është vetëm një fantazi e politikanëve, sepse në treg agrumet, frutat, ullinjtë, perimet e vendit janë spostuar nga prodhimet e importit! Kontrabanda, korrupsioni dhe politika tatimore as i ka lënë e as do t’i lërë prodhuesit shqiptarë të dalin mbi nivelin e deficitit, që ekonomikisht do të thotë të konkurojnë mallrat e importit! Po deficiti buxhetor! 4,5 për qind e GDP-së. Pak, shumë pak po ta shohësh këtë shifër nga Maja e Olimpit? Po pse krahasimi të bëhet vetëm me GDP-në? Kuptohet, që të gëzohen qeveritarët dhe të duartrokasin ekspertët e FMN-së! Kur të llogaritet GDP-ja në Shqipëri në mënyrë të saktë, mbi varet e ekspertëve tanë

[Ilustrim: figurë duke folur në podium; teksti mbi bankënotën i palexueshëm]

Buxheti i Shtetit për vitin 2000 u pagëzua edhe në Parlament.

Rikthehet lufta brenda PS-së F. 5 "Deloitte" ka shkelur ligjin F. 6 Mbytet kapiteni i "Santa Barbara" F. 7 Tirana prezantohet me 138.874 banorë F. 11 Rikthehet lufta brenda PS-së — F. 5; "Deloitte" ka shkelur ligjin — F. 6; Mbytet kapiteni i "Santa Barbara" — F. 7; Tirana prezantohet me 138.874 banorë — F. 11