Një studim i pabotuar i Degës Ekonomike Reforma arsimore kërkon 59 milion dollarë Reportazh SPIRO ILO TIRANA — Duket sikur jemi rënëtarët e një luftë. Pas sistemit industrial, sistemi arsimor është goditur më rëndë nga perëndimi e tranzicionit, si po quhet kjo kohë në Shqipëri. 1000 lokale shkollore nga 2294 që janë në të gjithë vendin, janë të dëmtuara. 96 godina të shkollave të mesme, 288 shkolla 8-vjeçare, 280 shkolla fillore dhe 326 kopshte janë vetëm pjesa e dukshme e ajsbergut. Në shumë fshatra, banorët me pretendimin për të rimarrë tokat e tyre, dikur të kooperativës, kanë bllokuar rreth 515 lokale shkollore e kopshte. Ndërkohë edhe objektet e kultit të kthyera në shkolla gjatë “revolucionit ateist” të vitit 1967, po rikthehen tek i zoti ose më mirë tek Zoti. Gjendja është e vështirë dhe në shkollat që funksionojnë akoma. Shumica e objekteve shkollore dhe pajisjet e tyre janë 30-40 vjeçare dhe të amortizuara. Vetëm një numër i kufizuar shkollash janë ndërtuar e pajisur pas vitit 1960. Gjatë dy viteve të fundit kanë rezultuar të dëmtuara 60.000 metër katror drurë, 40.000 dyer, 175.000 xhama, 70.000 copë tavolina dhe banka, 7.000 stola dhe karrige, 9.000 dërrasa të zeza, rreth 100 laboratorë dhe plotë mjete të tjera kancelarie. Kuptohet që, në një situatë të tillë, frekuentimi i shkollës në brezat githmonë e më i vështirë. Fëmijët duhet të mësojnë në klasa pa ngrohje dhe ku në pjesën më të madhe rolin e xhamave e luajnë qeset e plastmasit. Shumë nga ndërtesat, veçanërisht nëpër fshatra i kanë muret dhe tavaneet e shkatërruara, pa dyer e dritare dhe me çati gati për t’u shembur duke rrezikuar edhe vetë jetën e fëmijëve. Sipas një studimi të bërë nga Dega ekonomike e Ministrisë së Arsimit, për mbijetesën e sistemit arsimor gjatë tre viteve të ardhshëm do të duhej një financim prej 58.4 milion dollarë, nga të cilat 11.9 milion dollarë për riparime dhe mirëmbajtje parashihen si nevojë urgjente për vitin 1993. Por buxheti total për arsimin është vetëm 17.7 miliardë lekë, rreth 37.567.000 dollarë dhe për përgatitjen e këtij buxheti të kombëtar, e duket thjeshtë si një pikë uji, sepse 53 për qind të tij e zënë pagat dhe vetëm 5.6 për qind e tij (2.100.000 dollarë) do të mund të përdoret për investime. Por është edhe ideologjia. Me përmbysjen e sistemit komunist pjesa më e madhe e teksteve, veçanërisht ato të shkencave shoqërore që i shërbenin kryesisht edukimit ideologjik marksist-leninist, tani janë të papërdorshme. Pjesa më e madhe dhe tyre duhet të hiqet tërësisht apo pjesërisht nga përdorimi. Vetëm për vitin shkollor 1992-1993 duhet të shtypen 450 tituj të rinj për arsimin 8-vjeçar e të mesëm, nga të cilët 130 tituj ishin të parapamë nga viti shkollor 1991-1992. Për të plotësuar nevojat me tekste, shtypshkronjat duhet të fillonin punën që në muajin gusht 1991, kohë në të cilën industria shqiptare ishte e paralizuar dhe shtypshkroncat e tij ishin vetëm një pjesë e 7-8-vjeçare dhe ato të mesme. Tashmë shumë prej këtyre teksteve janë çuar për t’u shtypur jashtë shtetit, ndërkohë që për të mos penguar progresin mësimor janë përgatitur edhe doreshkrime për tekstet më të rëndësishme, që janë bërë gati për t’u kopjuar në shifrat më të përshtatshme e procesit mësimor. Janë këto probleme e përditshme që duhet të përballojë një arsim arsimtar e të përpjej 651.225 nxënësish dhe 41.336 mësuesish në lufen më fisnike njerëzore, atë të dijes. Një betejë që sido që të bëhet duhet të fitohet. Një betejë në Universitete, në shkollat e mesme dhe ato 8-vjeçare, siç do ta shohim, do të jetohet çdo ditë. (1 — vazhdon)

Vazhdon riatdhesimi i imigrantëve që kërkojnë punë Incident i paqartë në Gjirokastër Një grup refugjatësh shqiptarë të bllokuar në kufirin me Greqinë në Mavromati-Sayada GJIROKASTER — Ditët e fundit autoritetet greke kanë riatdhesuar rreth 700 refugjatë shqiptarë, të cilët jetonin si klandestinë në Greqi. Lajmi u konfirmua nga agjendistë e huaj, ja të shtypit, të cilat theksuan se të gjithë shqiptarët e riatdhesuar ishin ndaluar para pak kohësh në rajonin e Atikës në afërsi të Athinës. Megjithë masat e rrepta të marra prej autoriteteve greke, disa qindra shqiptarë arrijnë të kapërcejnë çdo ditë kufirin midis dy vendeve, por shumica e tyre kapet nga policia, e cila i kthen menjëherë për në Shqipëri. Sipas gazetës më të madhe të Athinës, “Eleftheros Tipos”, vetëm vitin që shkoi u riatdhesuan rreth 376.000 refugjatë shqiptarë. Episodi fundit duket se e ka rritur tensionin në zonat jugore në afërsi të kufirit grek. Disa qindra qytetarë shqiptarë tentuan të sulmojnë Konsullatën greke të Gjirokastrës, të zemëruar për transferimin e shefit të Policisë së qytetit, akt për të cilin ata quajnë nxitës konsullin grek. Lajmin shpejtuan ta ridimensionojnë përfaqësues të të dy palëve. Vasil Bornova, konsull grek në Gjirokastër, e konfirmon incidentin, por përgjegjësitë motivin e tij duke theksuar se dëshironte “që skena të tilla të mos përsëriten më”. Lajmin e kanë përgënjeshtruar edhe përfaqësues të Policisë së Gjirokastrës sipas të cilëve, “ngjarja nuk ka të bëjë fare me konsultat greke, por ishte vetëm një zënkë e thjeshtë për çështje në të cilës policia u detyrua të ndërhyjë me shkopinj gome”.

Marrë në pyetje dy deputetë argjentinas Nga redaksia jonë ROME — Deputetët argjentinas Carlos “Chaco” Alvarez dhe Juan Pablo Cafiero, u dëgjuan të mërkurën për këtë orë nga Vittorio Paraggio, gjykatësi romak, i cili po heton çështjen e shkeljes së rregullave lidhur me ndihmat italiane dhe destinura për vendet e pa zhvilluara e shtangujtura Vendet e Botës së tretë. Seanca e dëgjimit, në të cilën morri pjesë edhe kapiteni i karabinierëve Francesco D’Agostino, u kërkua nga vetë deputetët, për të denoncuar akt që u përfshijura “dhunimi i një mekanizmi që u ka lejuar funksionarëve pa skrupull dhe miqve të tyre të pasurohen me paratë e bashkëpunimit”. Gjykatësit romak, Alvarez dhe Cafiero paraqitën një dokumentacion të gjerë, mbi lidhjet e mundëshme midis Tangentopolit italian dhe një sërë veprash në Argjentinë. Dy parlamentarët, duke u përgjigjur pyetjeve të gazetarëve italianë, folën edhe për ish ambasadorin Claudio Moreno argjentinas, kohët e fundit në Itali me detyrën e zëvendësit të Përgjithshëm, i cili përket pjesë të një mashtrimit? Çështja është për një shifër afër 1 miliard e 600 milion dollarë. Më i shkolluari, në Romë, zëvendëtari i Saces (Sek. Shteti për sigurinë e kredive të eksportimit), Vincenzo Smerspeci përfundi i Tencosystem-it, Roberto Tomasini dhe administratori delegati i së njëjtës shoqëri, u arrestuan nga ushtarët e Rojes së financës. Urdhërat për arrestim u firmosën nga gjykatësi Mario Almerighi me kërkesë të parlamentarëve Andrea Vardaro. Krimi për të cilin është akuzuar së bashku me persona të tjerë është ai i korrupsionit të rëndë për marrjen e tangjenteve të paguara dhe përderi për mbulimin e siguracioneve.

TIRANA — Tre muaj heqje lirie për secilin nga katër adoleshentët që rrëmbyen makinën e shtetases italiane Carmela Lavorati, pronare e picerisë “Golosone” në Tiranë. Ky është Vendimi përfundimtar i Gjykatës së Tiranës. Në 14 shkurtin e këtij viti, moshatarët 18 vjeçarë të shkollës së mesme të përgjithshme “Qemal Stafa”, kishin rrëmbyer për të bërë xhiro makinën e italianes Lavorati. Më tej, i kishin marrë pjesë të rëndësishme, me vlerë rreth 200.000 lekë. Vetëm pas kronikës televizive dhe telefonatës ndëzuese të përgjuesëve, policia i ndaloi në 19 shkurt. Vendimi, që e quan dënimin të filluar që nga dita e ndalimit të parë, do t’i përgjegjë nga liria 4 muajt edhe 14 ditë të tjera. “Ne duam të kthehemi sa më parë në bankat e shkollës, nëse na pranojnë”, thanë pas dënimit ata.

Sot një litër plazëm paguhet 3.000 lekë. Mjekët: “Nevojat e garantuara” ”Nuk ka më leverdi, preferojmë tjetër gjë” FATOS BAXHAKU TIRANE — Është gjithnjë e një numër i personave që shesin gjakun e tyre. Ka filluar kështu të zhduket një nga profesionet të cilin disa mijëra shqiptarë je të jetonin në kufirin e varfërisë ekstrëme e ushtronin për të përballuar jetesën duke përfituar një pagë simbolike. Këtë e dëshmojnë shifrat e cituara në “Qendrës Kombëtare të Dhurimit të Gjakut” ia tre-run “Gazetës”. Nga 2.560 dhurues të rregullt të regjistruar në Tiranë më 1990 numri i tyre ka rënë në 800 në vitin që shkoi. “Tendenca në të gjithë drejt ules dhe ne që pikët e tjera të dhurimit që ekzistojnë në rrethë”, shprehen specialistët. Rënia e numrit të dhuruesve u ndje më tepër te një rënie e më trishtuar e 1990, kur më mjaër vete kapërceyen portat e ambasadave të huaja. “Shumë prej tyre ishin prej vitësh klientë tanë të rregullt”, thonë mjekët. Pastaj numri i donatorëve filloi të pakësohej më tej. Dikush arrinte të siguronte më tepër të ardhura nga dyqani i vogël privat se sa nga shitja e gjakut të tij. Pakësimi i donatorëve e pakësoi në mënyrë të ndjeshme sasinë e gjakut dhe shpërdëzuesit përbënë përafërsisht të njëjtën gjë. “ne rast të ndonjë sulmi hipotetik nga jashtë”. Çmimi i tij ka pasur rritje sa herë që qeveria ka rrëzuar rrogat. Aktualisht për çdo 100 gram donatorët marrin 350 lekë dhe tre kilogram gjakishte. Me këtë çmim nuk ia vlen. thotë donatori. “Shoqata e dhuruesve të gjakut” shumë herë ka kërkuar një tratim më të lartë. Problemi ka arritur deri në Parlament, ku shoqata e donatorëve ka dorëzuar një peticion me tre kërkesa; një rritje të këtij kompensimi që paguhet në vitin 1990, në përafërsisht 1.616 litra në vitin 1992), megjithatë mjekët sigurojnë se sasia e grumbulluar aktualisht mjafton për të përmbushur nevojat e spitaleve shqiptare. Më parë përpunohë një sasi gjaku më e lartë se nevojat dhe në pjesë e madhe e u shfrytëzohesh prej të prodhuar plazëm të thatë e cila ruhej në depot e Rezervës së Shtetit. Nga vendimi i dhuruesve të gjakut bëhet fjalë për tetë muajt e parë, mbi dhe me parë shet gjatë, me pjesë shitje 1 litër. Edhe konstitucionalisht, drejtori doktor Agim Kondraj, drejtor i Qendrës së Dhurimit të Gjakut — synon që edhe në Shqipëri kjo veprimtari e orientuar drejt vullnetarizmit, sepse ekzisten-ca e donatorëve të përhershëm të paguar e rrit rrezikun e kalimit të grave në transfuzion e kalimin të donatorëve të përhershëm me sëmundje virusale”.

Një thes me probleme burokratike për diplomatët italianë dhe shqiptarë Ambasadorët rekrutojnë të bëhen pa ambasadë. Problemi, për nje lojë të gjuhës fjalë, i përket diplomacisë shqiptare në Tiranë dhe atyre shqiptarë në Romë. Historia që konsumohet këtu, në tokën shqiptare, ka të dhëna shumë të pa-kapërdhyeshme edhe të pa-ardhur dhe ashtu deri tani “ka dashur u flasë. Ngjarja është e lidhur “Ambasada italiane është e imja” sloganin Shërbimi Diplomatik, nga burra të lirisë që sot — pas ligjit që i ka kthyer pronën ish-pronarit — pohon se të gjitha sipërfaqet e tyre ish-ambasadat i ka mbuluar e të mbulura përqen? diplomatikë. Në ambasadën italiane janë të ndara menjëherë duke treguar dokumentat: “Ne e kemi bërë token nga qeveria e Tiranës me një procedurë të ligjshme. Kemi paguar rreth tre miliardë e gjysmë lireta italiane dhe këmbëngulim se jemi në rregull”. Konflikti, natyrisht, mund të sqarohet vetëm aty ku duhet. Shteti Deluna duhet të paraqesë dokumentat që vërtetojnë pronësinë e tij, dhe në rast se ka qenë e kërkuar, ambasada italiane mund të kërkojë kthimin e shumës së paguar, por duhet të dalë të largohet pronari me faj, një shumë për garanci. Dhe pikërisht i njëjti problem që u ngrit duke përfshirë në ambasadën shqiptare në Romë. “Ka muaj dhe ndoshta vite që nuk paguhet qeraja”, mu atë shprehet gazeta e lokale duke kërkuar: “Na duhet që ne t’i paguajmë”. Por nga ana e diplomacisë shqiptare një përgjigje nuk do të ketë qartë, me këtë do të marrë përgjegjësinë sa më parë, “Ne duam të kthehemi sa më parë në bankat e shkollës, nëse na pranojnë”, thanë pas dënimit. Bisedimet e një gjueti konflikt, ku duket që Qeraja do të paguar për në Romë. Ndërsa italianët duke paguar për herë të fundit, do të sjellë deri “Ambasadorët e rinj” që me 2 miliardë lireta. Për çështjen Ambasada italiane Sergio Guerrazi, administrator i shoqërisë së Romës “Pompeo Mangano”, që ka akuzuar për borxhin që paguajnë edhe ambasadorin e Zelandës (e ka shtypur përgesë në gazetë) e qerasë për një kohë prej dy vjetësh, edhe të Republikës së Afrikës Qendrore, të Sirisë, të Kubës dhe të Shqipërisë. Debatet zhvillohen në realizimin e pronë Ministrisë së Jashtme janë shumtë. Bile edhe flitet rreth kësaj — për çështja nuk ka gjëtur një pohim zyrtar — në përfshirës diplomatikë shqiptare dhe pra ato vende e tjera, mund të nxirret një urdhër për largimin e tyre nga vendi. Një akt duhet formal, por ashtu nuk mund të përpjekur të paguash një minimum të qirasë. Bon këtë shpejtu me 1000 lireta në ditë, u shprehën në gazeta.

Ja, një për një, shifrat e shkatërrimit të shkollës shqiptare të dhëna nga dega ekonomike e Ministrisë së Arsimit. Janë dëmtuar rëndë: 96 shkolla të mesme, 288 shkolla 8-vjeçare, 288 shkolla fillore, 326 kopshte fëmijësh. Pastaj: 52 objekte të djegura, 518 shkolla dhe kopshte të zëna nga privatët. Mungojnë ose janë jashtë përdorimit: 60.000 metër katror drurë, 40.000 dyer, 175.000 xhama, 70.000 tavolina dhe banka, 70.000 stola e karrige, 9.000 dërrasa të zeza, 100 laboratorë, 7.000 dyshekë, 5.000 krevatë, 280.000 banka, 40.000 çarçafë. Buxheti për arsimin është 37.560.000 dollarë e barabartë me 8 për qind të buxhetit kombëtar. 53 për qind përfaqëson fondin e pagave dhe 5.6 për qind (2.100.000 $) do të përdoret për investime. Për konstruksione e rikonstruksione për vitin 1993 nevojiten 11.9 milion dollarë.

Në Dortmund një Juventus i famshëm fiton 3 - 1 Gassman president i çmimit Campiello Një faqe e tërë me njoftime ekonomike

Fustan nusërie N.q.s ëndërroni fustan të bardhë nusërie do të thirreni si një shef i për të kryer një detyrë të një pëlqen. N.q.s veshja e shëti e pastër, do të humbni mundësinë për të takuar një person që admironi. UJI N.q.s ëndërroni ujë të pastër do të realizoni dëshirat tua. Uji i pisët simbolizon rekalizimin e shpresave të njimë përpitur dëshurinë. Pemët Pemët e gjelbërta simbolizojnë realizimin e shpresave dhe dëshirave. Pemët e thara përkundrazi paraqesin dhim, një humbje. Nëse në ëndërr hypni në një pemë do të keni një sukses të shpejtë. N.q.s ëndërroni je jeni të dashuruar kini kujdes nga një ngaqë dhe dëshirat personale, mund të çojnë drejt në skandal. Nëse shihni dy të dashuruar, dikush do t’ju bindë të lini pas dore dëshirat morale. Çdo njeri kur fle ëndërron. Është ky një fakt jashtëzakonshëm normal, vetëm se nganjëherë këtë ëndërr janë kaq të bukura ose kaq të këqija sa të lenë të habitur dhe të çuditur kur zgjohemi. Por ëndërrat mund të jenë edhe “paralajmëruse”, d.m.th. mund të përmbajnë një parashënie, një paralajmërim të asaj që mund të ndodhë të ardhmen. Çdo javë “Gazeta Shqiptare” i ofron lexuesve të saj shpjegimin dhe domethënien e objekteve dhe situatave që ëndërrohen me bashkë. Byzylyk Në se një vajzë ëndërron të marrë një byzylyk nga një mik, do të martohet shpejt. N.q.s ëndërron të humbë byzylykun e saj, do të ketë humbje të mëdha. Nëse një vajzë sheh një që të përvetësojë të mira materiale. Lot N.q.s qan si sheh do të bëhesh viktimë e vuajtjeve. Nëse sheh të të qajnë, në dhimbjet tuaja do të përfitojnë dhe shfrytëzojnë të duket tjetër. Administrimi N. Se ëndërroni të jeni objekt admirimi do të vazhdoni të qëndoni afirmitetin e kolegëve edhe pse pozicion i juaj është superior. Autobus Në se ëndërroni të udhëtoni nëpër rrugë me një autobus. do të lindin moskuptime mes miqve dhe do të bëni premtime të parakohshme. Femje Një fëmijë i vogël lindur paralajmëron ardhjen e surprizave. N.q.s një vajzë ëndërron të ketë një fëmijë do të akuzohet për imoralitet.