04/06/1993
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Gazeta Shqiptare

4 qershor 1993

SIDA, zbulohet rasti i parë

Zëvendësministri i Shëndetësisë, Nuri: «Ndoshta nuk është i vetmi» Virusi ka prekur një të ri nga Tirana Zëvendësministri i Shëndetësisë, Nuri: «Ndoshta nuk është i vetmi» SIDA, zbulohet rasti i parë Virusi ka prekur një të ri nga Tirana CARLO BOLLINO TIRANË — Që dje fantazma e SIDA-s fluturon edhe mbi Shqipëri. Ekspertët e laboratorit të Qendrës Kombëtare të Dhurimit të gjakut, kanë verifikuar rastin e parë në vend: është një punëtor 32-vjeçar nga Tirana, dhurues gjaku që prej gjashtë muajsh, që nga analizat rezulton i prekur nga virusi. Nuk bëhet fjalë për një të sëmurë — dhe kjo është e rëndësishme të sqarohet — por për një seropozitiv: tregojnë se ky njeri gjeneralisht e të cilit nuk mund të botohet, ka pasur vetëm një kontakt me virusin pa qenë i prekur nga sëmundja. Por megjithatë është e pakundërshtueshme prova që virusi është prezet edhe në Shqipëri. “Ne nuk dimë në çfarë kushtesh ka ndodhur infektimi — shpjegon zëvendësministri i Shëndetësisë, Besim Nuri, që konfirmon kështu lajmin e dhënë nga burime jozyrtare — ky njeri është i martuar dhe nuk rezulton që të ketë qenë ndonjëherë jashtë. Nuk bëhet fjalë, pra, për një rast tipik të rrezikshëm. Kjo nxjerr si konkluzion që rasti i tij mund të mos jetë i vetmi”. Kjo ndodhi gjatë një kontrolli normal të kryer për gjithë dhuruesit e gjakut. Personi i është nënshtruar testit edhe herë të tjera më parë, duke dhënë gjithmonë rezultat të shëndetshëm. Por, në një ndër shumë kontrollet e bëra disa ditë përpara, analistët e “Qendrës Kombëtare” vunë në dukje një ndryshim të lehtë. Dyshuan dhe kështu dërguan një kampion të plazmës në Institutin e Higjenës dhe të Epidemiologjisë në Tiranë për një verifikim të mëtejshëm. Dhe erdhi konfirmimi: SIDA. “Është e rëndësishme është të mos jepen alarmë të tepërta — thotë zëvendësministri Nuri — edhe sepse nuk mund të shtirni dhe ta injorojmë këtë problem. Ne kemi ndërmend të nisim një fushatë informacionesh se opinioni publik ka të drejtë të dijë se çfarë ndodh, dhe mbi të gjitha duhet të dijë si të sillet për të evituar sëmundjen. Pandemi, në këto raste, është themelor”. Problemi është paraqitur prej kohësh — shumë më parë se të zbulohej rasti i parë — Organizatat Botërore të Shëndetësisë që ka dëgjuar, në marrëveshje me Ministrinë e Shëndetësisë shqiptare, një program të gjerë ndërhyrjeje. “Gjendja e parë që duhet të bëhet — shpjegon Nuri — është pajisja me mjete që ta lejojnë kryerjen e analizave mbi të gjithë gjakun e trajtuar në strukturën e shëndetësisë: në sot analizojmë vetëm 60 për qind, dhe kjo no aspezon para rrezigjeve të infektimit. Pika e dytë është të evitojmë infeksionet në spitale: nuk kemi të drejtë ta shtojmë rrezikun në personat që drejtohen te ne për t’u kuruar. Duhet të sigurojmë me shumë urgjencë pajisje për sterilizimin. Tepër i dobishëm do të ishte dhe materiali me një përdorim të vetëm, për momentin fatkeqësisht nuk i kemi. Dhe është thelbësore, më në fund, të azhornohemi me dije infermierë: nevojitet të edukojmë një mentalitet tjetër shëndetësor”. Problemi i SIDA-s fatkeqësisht është prezent në të gjitha shoqëritë më të zhvilluara. Prej vitesh në të gjithë botën, shkencëtarët të ndërluar janë imponuar në kërkime shkencore për ta luftuar, por rezultatet janë akoma të pakënaqshme. Por e vetmja armë me të vërtetë efikase mbetet parandialmi dhe informacioni. Pra vlen paraulla edukative e propaganduar në të gjithë Evropën dhe e dedikuar pikërisht SIDA-s: “Është një sëmundje, por ne johe nuk të vret”. Një manifestim kundër AIDS-it

«Skandali i Arsidit»: Tartari flet në burg

«Sipas meje kjo marrëveshje është legale» Ish-funksionari i Bankës Tregtare u arrestua për pagesën prej 1,6 milion dollarësh «Sipas meje kjo marrëveshje është legale» «Skandali i Arsidit»: Tartari flet në burg Ish-funksionari i Bankës Tregtare u arrestua për pagesën prej 1,6 milion dollarësh EDMOND LAÇI TIRANË — Agim Tartari, njëri prej dy drejtuesve të Bankës Tregtare — i cili i pagoi 1.6 milionë dollarë afaristit francez Nicola Arsidi për likuidimin e borxhit të jashtëm shqiptar — flet nga Burgu i Tiranës. Është hera e parë, pas 30 janarit të këtij viti — data e arrestimit — që Tartari pranon të flasë me një gazetar. “Përveç personelit të burgut, takimet e tjera i kam të rralla — thotë në fasë ngadalë — edhe hetuesi një herë më ka pyetur”. Ish-nëndrejtori i Bankës Tregtare ka dëshirë të tregojë histori të tjera, por biseda shkon si doftë tek ajo që për kohësh është quajtur “Skandali i Arsidit”. “Marreveshja midis Arsidit dhe jo për negocimin e tij. Arsidi i pagoi Arsidit dhe Ardian Xhyherit — drejtor i atëhershëm i drejtorisë së financës të bankës — parashikonte që honorari për negocimin francez të ishte 10 për qind e shumave që do uleshin. Përveç kësaj, ai paradhënie jepeshin për Arsidin 1.6 milionë dollarë, me anë të një kambiali të skontueshëm më të gjitha bankat e Evropës. Kjo shumë i mbetej atij, pavarësisht nga rezultati”. Dhomëthënë Banka Tregtare që drejtonit ju së bashku me Agron Saliun, ishte e detyruar t’ia pagonte dollarët Arsidit? “Jo se ishim të detyruar, por ne e bëmë këtë për të fituar përqindjet për këmbimin bankar. Kuptohet, kjo është veprimtaria tradicionale e bankave”. tar — 30 janarit të këtij viti — data e arrestimit — të burgut, takimet e tjera i kam të rralla — fillon të flasë ngadalë — edhe hetuesi një herë më ka pyetur”. Ish-ndërjetori i Bankës Tregtare ka dëshirë të tregojë historitë të tjera, por biseda shkon siç doftë tek ajo që prej kohësh, është quajtur “Skandali Arsidi”. Është rasti i një borxhi të jashtëm prej pothuaj 500 milion dollarësh, i akumuluar nga Shqipëria në dy vitet e fundit të regjimit komunist. Për të bllokuar këtë borxh të grumbulluar ndaj bankave më të rëndësishme europiane, u besua detyra Arsidi, Financieri francez për punën që do të kryente morri një parapagim prej 1,6 milion dollarësh. Një fakt i cili u quajt legal dhe që ka bërë tashmë në arrestimin e një ish-kryeministri dhe dy funksionarëve të lartë të bankës Tregëtare. Njëri prej tyre është pikërisht Agim Tartari. Në këtë histori, dikush duhet të fajësohet apo jo? “Për mua s’është gabim marrëveshja me Arsidi, kur e caktoi si negociator. E keqja është se borxhi i jashtëm vazhdon të mos likuidohet dhe interesat të shtohen nga dita në ditë”. Katër muajt e burgut, doemos jua kanë mësuar mirë akuzën. Kush është ajo? “Di që Guvernatori i Bankës, Ilir Hoti, bëri denoncimin dhe Prokurori Koköshi firmosi arrestin për përvetësim të pasurisë shtetërore nëpërmjet të mëdha. Vetëm kaq”. E pranoni këtë akuzë ju? “Nuk është kaq e thjeshtë dhe dhe nuk bëhet fjalë për ta pranuar akuzën apo jo. Duhet justifikuar edhe ajo që unë moh… se si do ta bëj këtë, tani s’mund ta them. Përpara kam gjyqin”. Të flasim më mirë për dhënien e 1,6 ml... një bankë të skontu-shëm më të gjitha bankat e Europës. Kjo shumë i mbetej atij, pavarësisht nga rezultati”. Dohmëtënë Banka Tregtare e drejtonte? veprimtaria tradicionale e bankave”. Po për Arsidi(n) ç’pati? “Në fakt edhe hetuesi këtej pyetje më bëri në fillim. Madje shkoi më tej, kur kërkoi të mësonte nga unë se me cilat klane politike njihjej Arsidi. Por kjo s’ka shumë rëndësi për mua, unë për vete s’di gjë tjetër për Arsidi(n) përveçse punëve që ka bërë ai, pasi iu besuan negociom i borxhit të jashtëm”. Kush janë ato punë që ka kryer ai? “Së pari i kërkoi bankës tonë t’i tregonte detajuar borxhin. Pastaj kërkoi informata mbi bisedimet e bëra para ardhjes së tij me bankat e tjera. Avancoi, duke sjellë emrat e personave të tjerë, që do të ndihmonin si bashkëpunëtorë. Më kryesore, ishte organizimi i një takimi midis Bankës së Shtetit dhe asaj Nacionale të Parisit, takim ky që dështoi për shkak të palës sonë. Tashmë me kryesorja, sepse kjo bankë ishte sjellë më ashpër prej të gjithave me bankën tonë: asaj i detyroheshim 25 milion dollarë për këmbimet valutore”. Me kaq punë, mendoni se Arsidi duhej të paguhej në mënyrë të tillë? “Atë nuk mund ta them, por sipas ligjit mbi Bankën Tregtare ne kishim të drejtë për treguar të tij me vlerë, duke përfshirë edhe këmbimet. I tillë ishte edhe ai i Arsidi”. As Agim Tartari nuk e di se si mund të përfundojë historia e tij. Pas dëshmitë më Gjyakatën e Tiranës, për ndryshimin e masës së arrestit, i ka mbetur vetëm përgjigjja për…

Dje në Shqipëri

SHKODËR, KONKURS PËR MEMORIALIN E NJË VARRI TË PËRBASHKËT TË PUSHKATUARVE NGA DIKTATURA KOMUNISTE — Bashkia e qytetit të Shkodrës ka organizuar një konkurs për të zgjedhur memorialin e një varri të përbashkët për të pushkatuarit nga diktatura. Varri i përbashkët ndodhet përbri varrezave katolike të Rrmajit, ku janë varrosur familjet patriotë të më në zë të qytetit të Shkodrës përtej një kopështi. Mbi të sot shtrihet traseja e hekurudhës dhe lumi Kir ka dëmtuar shumë varrin. Madje gjatë viteve është lëviz-

Romë, bombë pranë Pallatit të Qeverisë

Në Brendësi Malazezët qëllojnë peshkarexhat pulieze. Makina të vjedhura nga Pulia në Shqipëri. Jugosllavi në burg kundërshtari i Milosevic-it

Haidari akuzon SHIK Gazidede: Ai gënjen

Deputeti i PD-së thotë se përgjohet Haidari akuzon SHIK Gazidede: Ai gënjen TIRANË — (Ed. La.) — Një akuzë e rëndë u lëshua në ... Fehmi Abdiu, i cili kërkoi për këtë problem — por edhe më

SHKODËR, KONKURS PËR MEMORIALIN E NJË VARRI TË PËRBASHKËT TË PUSHKATUARVE NGA DIKTATURA KOMUNISTE

PUSHKATUARVE NGA DIKTATURA KOMUNISTE — pushkatuarit para diktaturës. Varri i përbashkët ndodhet përtej varrezave katolike të Rrmajit, ku janë varrosur familjet patriotike Abi të sot shtretit trashëgonte e hekurrudhës dhe lumi Kir ka dëmtuar shumë këtë varr. Madje gjatë viteve aty ishte hapur dhe një gropë gëlqereje. Shoqata e të ish të burgosurve dhe të përndjekurve politike mendon se këtu janë varrosur rreth njëqind kundërshtarë politikë të regjimit, pa dallim feje — muslimanë e të krishterë — nga vitit 1945 deri më 1950. Këtu janë pushkatuar klerikët antikomunistë më të parë Gjon Shllaku, patër Daniel Dajani, patër Gjon Fausti dhe fra Pjetër Mirakaj e shokët e tyre. Viktimat e këtij varri janë një pjesë e vogël e 1.500 të pushkatuarve nga qyteti i Shkodrës. Një grup atdhetarësh që erdhi nga Nju Jorku me rastin e vizitës të papës i ka dorëzuar Bashkisë 2.130 dollarë për ngritjen e këtij memoriali. MBLedHJE E SHOQATËS PRIVATE TË LIRE SHQIPTARE — “Borgjezia e re shqiptare lufton nga feudalistët dhe komunistët”, është tema e mbledhjes aktive kombëtare të Shoqatës Private të Lirë Shqiptare që po zhvillon punimet e saj sot në Tiranë në Pallatin e Kongreseve. Kjo shoqatë ka kundërshtuar disa nene të ligjit të Kuvendit popullor për kthimin tokat dhe trojet ish-pronarëve të shpronësuar nga pushteti komunist. NJË STUDENT POLIC VIKTIMË E HAKMARRJES — Policia e Rajonit numur 1 në Tiranë arrestoi studentin Sami Adem Degen, 25 vjeç, nga Tropoja, sepse tregtarin Sami ishte në kokë për hakmarrje një student ka gëlluar me shishne të cilëh është shtuar në spital. Akademisë së Rendit, i cili është shtruar në spital. ARRESTOHET NJË ISH-POLIC PËR MBAJTJE ARME PA LEJE — Ish-polici Petrit Zenum Ymeri, vjeç 24 i lirë dhe banues në Bajram Curri, duke dëgjuar sjellje pa pashmues dhe në gjendje të rëndë, me lokalit të Tiranës, një punonjës policie në krye të të tij. Gjatë arrestimit, sipas policisë, atij iu gjet një pistoletë. Gjatë arrestimit, sipas policisë, atij iu gjet një pistoletë me një palë fishekë. Petrit Ymeri është i burgur nga detyra, në majë për pare të parregullsi gjatë shërbimit. Tashmë një jetë më parë për papërgjegjshmërinë e policisë, duke goditur dhe duke e akuzuar, për të mbajtur pa leje dhe për goditje të punonjësit të policisë. Ish-polici gjendet i arrestuar dhe hetimet vazhdojnë.

Haidari akuzon SHIK

Gazidede: Ai gënjen TIRANË — (Ed. La.) — Një akuzë e rëndë u lëshua në Parlamentin Shqiptar ndaj Shërbimit Informativ Kombëtar. Azem Hajdari, deputeti i Partisë Demokratike dhe kryetari i komisionit për SHIK-un, Rendin dhe Mbrojtjen, tregoi para deputetëve se “familja ime përgjohet”. Menjëherë pas kësaj, Bashkim Gazidede, kryetari i Shërbimit Informativ të Shqipërisë, u detyrua ta përgjigjet akuzën. “Nuk është hera e parë që Azem Hajdari gënjen” i deklaroi “Gazetës” në të vetmin koment që i dha shtypit. Problemi i përgjimit të telefonave apo i survejimit personal, ka kohë që qarkullon, madje edhe në shtyp. Por asnjëherë një person publik, mbi të gjitha një deputet, nuk ka deklaruar në këtë mënyrë: “Prej mëse 6 muajsh nga ana e SHIK-ut është hapur një dosje për personin tim”. Është serioz denoncimi i Hajdarit, pasi ai ka edhe mundësinë ta kontrollojë veprimtarinë e SHIK-ut shqiptar. Azem Hajdari shkon më tej kur, po në Parlament, kërkoi ngritjen e një komisioni parlamentar për verifikimin e këtij fakti. Deklarata e Hajdarit, u pasua edhe nga deputeti socialist Fehmi Abdiu, i cili kërkoi për këtë problem — por edhe për të tjera që kanë lidhje me vetë kryetarin Gazidede — që ky i fundit të prononcohet publikisht. “Deputetët nuk mbajnë përgjegjësi për ato që flasin, prandaj mund të thonë çfarë të duan”, i përgjigjet Gazetës, kryetari i SHIK-ut, Bashkim Gazidede. Para dy muajsh, Bashkim Gazidede — i thirrur në një interpallencë parlamentare — u desh të mbrohej edhe nga një akuzë tjetër. Bëhej fjalë për një ish-punonjës të Sigurimit Shqiptar, që përhap në shtyp lajmin-lajm-bën, sikur është pyetur në një qeli nga Gazidede për raportin që mund të kishte me punëtorë të mundshëm të regjimit të vjetër. Sot diçka tjetër publikohet kundër tij: Spartak Ngjela, avokat i shumë rasteve të vështira, pas denoncimit në Gazetë, boton pas pesë ditësh dokumentin origjinal që tregon se Bashkim Gazidede i ka kërkuar Ministrit të Drejtësisë, Kudret Çela, heqjen e të drejtës së avokatit për t’u s… dokumenti — instrumentalizon karrikën e mbrojtjes për të përhapur pikëpamje të caktuara politike». Të flasim më mirë për dhenien e 1.6 ml...

Vjet e vegjël në skenën e Teatrit «Migjeni»

Shkodër: në Festivalin e fëmijëve triumfojnë «lopa e pula» ARLINDA ÇAUSHOLLI SHKODËR — Nuk gabojmë po të themi se Shkodra ndjen më shumë se çdo qytet tjetër Festën e Fëmijëve. Kjo edhe për faktin se për çdo vit organizon Festivalin e këngës për fëmijë. Është pikërisht i 31 festivali që u zhvillua në teatrin “Migjeni” për tre netë me radhë. Fëmijë të veshur bukur, me rosat 7 deri 18 vjeç dhe ardhën nga Tirana, Vlora, dhe Durrësi. Pjesa tjetër që u ngjit në skenë ishin nga Shkodra. Por gjuha më e çantë ishte se këta të pjesëmarrja i kaloi kufijtë e Shqipërisë. Të veçantë nga Kosova, Kumanova, Ulqini dhe nga Italia u pritën dhe u duartrokitën nxehtësisht nga spektatorët e kishin mbushur sallën e Teatrit “Migjeni” plot e përplot. Ajo e luar e jashtëzakonshme: Romina Hato në një 11 vjeçare nga Italia i thotë Gazetës “Jam shumë e emocionuar. Është hera e parë që këndoj, por ndihëm pak mirë pranë moshatarëve të mi. Janë fantastikë”. Kurse për Dardan Barkançin, djalin 10 vjeçar nga Kosova i cili u shpall “Interpretuese më i mirë”, “Jalel” ishin të tepërta, një vokal i jashtëzakonshëm për moshën që ka, talent i lindur, të vetë e pohon dhe vetë i ati. “Ka filluar të këndojë për filluar mirë të këndoj”. Në fund Jurta i dha çm… min këngës “Lopa dhe Pula”, Këtu çast kori i fëmijëve e priti me brohoritje gëzimi me të ishte ai vetë këngëtari i saj. “Unë marr pjesë tash 23 vjet — thotë Leci Balza, kompozitor i këngës nuse duke ndjen me një gjendje sikur ishte hera e parë”. Këtu punuar me pasion dhe hy krye shpërblimi më të mirë: “Kursimi i këndit festë u shpërblen edhe sy e ndje uarën kujtuar, pa ndarë fjalë ta brazë, ai ndarsa akoma ulur duke pyetur: “Mami, ku prape?”

Mjal(t)

Çdo njeri kur fle ëndërron. Është ky një fakt jashtëzakonisht normal, vetëm se nganjëherë këto ëndrra janë kaq të bukura ose kaq të këqija sa të lënë të habitur dhe të çuditur kur zgjohesh. Por ëndërrat mund të jenë edhe “paralajmëruese”, d.m.th. mund të përmbajnë një parathënie, një paralajmërim të asaj që mund të ndodhë në të ardhmen. Çdo javë “Gazeta Shqiptare” i ofron lexuesve të saj shpjegimin dhe domethënien e objekteve dhe situatave që ëndërrohen më shpesh. Mjal(t) Simbolizon ëmbëlsi, pasterti, energji, bollëk. Shpesh merr kuptimin e ushqimit të shpirti dhe të dashurisë platonike. Parashikon fat të mirë dhe afarizma të frytshme. Mal Mban përfaqëson zhvillimin shpirtëror, zhvillimin e pasurisë e mundimshëm drejt majës së suksesit. Arritja në malë e lartë është realizimi i ambicjes suaj, është e arrinë përsonaliteti tuaj. Të ngjitesh malit, në përgjithësi shpërthyer tuaj dhe një moment shumë i rëndësishëm ku duhet të grumbullohni forcat për të arritur objektivat. Dhe nuk mungon aspekti seksual i malit, që përfaqëson dëshirën erotike të mashkullit e prokrijuar që nuk arrin në ngjitjen dëshmën e seksuale dhe femrën. Laps Ky simbol shpreh dëshirën tonë për u analizuara veten dhe për të përcaktuar me precizion situatat që po jetojmë. Ne qofse se lapsat që shohim janë me ngjyra, kemi një gjendje shpirtërore të pasur me sensacione, pa dyshim po jetojmë një periudhë plot produktivitet për sa i përket krijimit emocional dhe psikologjik. Parashikohen shpenzime e humbje financiare. Kafshim Akti i kafshimit shpreh sigurisht një instikt agresiviteti ose dëshirën për të shijuar deri në fund dhe plotesisht një realitet, do të jetë ëndrra në gjuhë komponentësh. Kjo pamje, mund të parashikojë dëshira dhe pasione të forta ashtu si shqetësime e shqetësime. Por interpretimi i saj do të varet shumë nga realiteti. Parashikon xhelozi dhe grindje. Mur Kjo pamje, që mund të paraqesë mbyllje dhe kufij, mund të transformojë negativisht simbolin e saj dhe të simbolizojë një zgjidhje pasakit, urdhërist të mençulluar pazotësi për të çelë në raporte pozitive me shoqërinë. Simboli i murit mund të jetë edhe një f… rreth nën të përvojë nëne të mobiljes dhe që pengon me marrëdhënie të tjerëve. Parashikimi i mbylljes për të shënon nëndër nuk mund pak energji dhe dëshirë, që një në i brenda mund t’ua mërrvel, parash… që mendohet me zë e përvështime të reja e që nuk me çelën kapërkuar më parë.