CARLO BOLLINO
Parlamenti evropian Ligj-sh mbi Shtypin dhe, siç është parashikuar, shpërthen polemika. Ashtu si-ja ndare në sallë forcat politike (vetëm PD ka votuar pro), në të njëjtën mënyrë gazetarët janë pozicionuar: faqja e bardhë e “Zërit të Popullit”-shpërthen në një mosaprodhim që përkunda-zi në “Rilindjen Demokratike”-të lëpijorët, duke e përcaktuar këtë ligj një “semagor” për demokracinë. E megjithatë janë gazetat njëra palë dhe po ashtu palca e dytë. Por atëherë kaq do të vërtetë? Ekziston një Ligj — një ligj i çfarëdo-shëm — me të vërtetë i drejtë? Përgjigjja është jo. Në të gjithë botën, në të gjitha demokracitë e vërteta ka gjithmonë dy fytyra, dhe e njëjta gjë vlen edhe për ligjin. Dhe vetëm për një semafori i drejtësisë shndërron subjektin dhe në parës së të drejtohet vetëm normave duhet të tërheqë në sallë edhe atë që duhet të ap[o]likojë. Një ligj bëhet i drejtë vetëm nëse gjykatësit e shtypit për gjykim do të tregojnë i drejtë, i pavarur dhe i paanshëm.
Në një e dime mes Presidentit i Republikës, profesorit i këtij dokumenti gazetaresor që është Ligji i të Drejtave e Njeriut, do e shpallë me firmën e tij dhe Ligjin mbi Shtypin. Edhe e vërtetë ky Ligj nuk është i përsosur. Një gjobë prej 600.000 lekësh është një absurd, por gazetat të kanë blerë shumë një gjoba për publikimi që shumë e tillë, normal që e përkasin konfiskimit nuk janë të qarta dhe ref-zoikojnë të krijojnë abzj-me; të pronash sigurimin e përkohshëm (i rëndë sa një sekuestrim) për çfarëdo krimi penal (si për shembull nxjerrjen e një sekreti gjyqësor) është e tepërt. Por gabimet mund të kuptohen nga një gjykatë që di të jetë e drejtë. Dhe nëse një gjykatës nuk do të ndjekë detyrën e tij, nuk do të ketë ligj të afte që të evitojë abuzimet. Ndoshta kështu ne të gjitha demokracitë, do të ndodhë kështu edhe në Shqipëri. Dhe nëse nuk do të ndodhë, vetëm atëherë shtypi do të mund — dhe duhet — të dalë në shesh dhe të protestojë fort.
Por nuk mund ta fshë-kim që ky Ligj — përtej kufizme të tij dhe të drejt-rrë korrte — përfaqëson edhe një start të rëndësishëm. Më në fund shtypi shqiptar mund të shprehet pa autorizime o licenca paprapake si ka ndodhur deri tani sot. Dhe zyrtarisht gazetari. Me në fund gazetari është i lirë, i pavarur. Kështu që në Shqipëri botën e saj dhe duhet të jetë para gjëjithash ai i informimit. Të thuash gjërat që nuk shkojnë, që nuk pëlqehen, që nuk duhen të drejta me kusht që qëllimi të jetë tregimi i asaj pak të vërtetë që dihet. I vetmi Ligj që nuk përban padrejtësi është ai që nuk ekziston.
Canale: «Po kërkoj fajtorë të tjerë»
Hetimet italiane zhvendosen në Shqipëri
Intervistë e veçantë me gjykatësën që heton mbi ndihmat që vijnë nga Italia
FRANCO GIULIANO
ROMË — Dy dhoma të vogla në katin e katërt të Gjykatës në Romë. Është ky vendi në të cilin hetuesja Evelina Canale po zhvillon hetimet mbi skandalin e ndihmave në Shqipëri, e rrethu[a]r nga një mal me dosje dhe verbale marrjesh në pyetje, duke studiuar prej muajsh dokumentat e vjedhjes prej disa miliardësh, që fshih[e]j pas të ashtuquajturit Koperim.
Përtej kësaj dere që mban numrin 340 e që deri më sot nuk është kapërcyer kurrë nga asnjë gazetar, kjo hetuese sa e panjohur në Itali, por aq e njohur në Shqipëri, në mënyrë sekrete po përgatit hapin e saj të ardhshëm: transferimin e hetimeve të saj në Shqipëri. «Po, do të shkoj në Tiranë — pohon ajo — do të nisem sapo të jene gati të gjitha autorizimet për të filluar marrjet në pyetje të personave që janë të aftë të na japin elemente të vlefshme për të vazhduar hetimet». Por kjo vizitë do të ketë: pikërisht këto ditë Ministria e Drejtësisë dhe Gjykata e Lartë Italiane i kanë dhënë autorizimin prokurorit të Tiranës, Arben Qeleshi, të vijë në Itali për të zgjeruar hetimet e tij. Qeleshi do të niset brenda fundit të tetorit.
Shpjegon hetuesja Canale: «Skandali i ndihmave fsheh fitime të mëdha. Kaq të pasura sa arrijnë të korruptojnë si në Itali ashtu edhe në Shqipëri, funksionarë e ministra, shoferë privatë, etj».
Por, përkisht në Romë, zbulohen një tjetër e re: edhe në dosjen e hetueses italiane shfaqen emra të organizmave të ndryshëm shqiptarë. Për shembull, Albhankroll, një organ shtetëror me seli në Durrës dhe i ngarkuar të ndjekë verifikimin e ndihmave të dërguara në Shqipëri. «Ishte struktura e ligjit italian mbi koperimin, që favorizoi zbulimin — shpjegon hetuesja Canale — sepse të lartë. Edhe Shqipëria nuk kishte imunitet kundrejt kësaj dobësie morale. Nga cilët anë qëndronte atëherë fajet më të rënda? Nga ajo italiane apo ajo shqiptare?
«Askush, në këtë çështje — thotë hetuesja — nuk përjashtohet nga faje e përgjegjësi. Përsa i përket zyrës time, objektivi është ai që të kuptoj cili është përgjegjësi e palës italiane. Për këtë, në lidhje e ardhshme do të marr në pyetje zyrtarisht përgjegjësit e Albhankrollit, kundër të cilëve ka dyshime të mëdha. Madje: “hipoteza tradhtie”.»
Në hetimet tuaja ka gjurmë tanxhetsh të paguara drejtuesve shqiptarë?
«Nuk ekzistojnë, për momentin — të heksin ajo — gjurmë tanxhetsh. Në këtë hetim bëhet fjalë për çmime të larta dhe favorizime të bëra ndaj ndërmarrjeve që kryenin furnizimin. Udhëtimi në Shqipëri, ka si qëllim që të verifikojë edhe krime të tjera të mundshme».
A ka autoritete shqiptare që kanë ndihmuar hetimet tuaja?
Po, unë personalisht kam marrë dokumenta të shumta nga Kryetari i Komisionit të Kontrollit të Shtetit, Blerim Cela, që kam takuar këtë në Romë. Janë dokumenta që kam shqyrtuar, kam përlesuar e futur në dosjen time...»
Bëhet fjalë për dokumenta të vlefshme për hetimet?
«Mund të them vetëm se Blerim Cela në Itali do të gjykohet si dëshmitar».
Autoritetet shqiptare kanë akuzuar për një pjesë të fajit edhe autoritetet italiane që ndodhen në Shqipëri. Ju keni zbuluar ndonjë gjë?
«Akoma jo — përfundon Evelina Canale — por nuk përjashtoj se kjo mund të ndodhë në javët e ardhshme. Hetimi im është ende në fillim. Dhe shumë varet prej asaj që do të zbulojë në Tiranë».
Sella në Bari e Levant. Co
Deri më datën 10 nëntor gjyqi i Nanos
TIRANË — (Ed. La.) Nuk është caktuar ende nga Gjykata e Tiranës dita e procesit mbi katër persona, të quajtur përgjegjës, për skandalin e ndihmave italiane.
Por kryetari i PS, Fatos Nano dhe tre ish-funksionarët e tërë të Ministrisë së Brendshme dhe të Jashtme, do të dalin patjetër para Trupit Gjykues deri në 10 nëntor 1993. Kjo datë përgjigjet afatit të një mujor — sipas ligjit — që nga dita kur Prokuroria e Tiranës i kërkoi Gjykatës dokumentet paraprake të hetimeve. Gjithashtu mësohet se Agj. Bendo, Kryetari i Gjykatës së Tiranës, do të kryesojë edhe Trupin Gjykues të këtij procesi. Ndërsa mbrojtësi i akuzës nga ana e Prokurorisë emërohet të jetë katër Arben Qeleshi. Prokurori i Tiranës. Ende në dyshim pjesëmarrja e avokatëve mbrojtës të Nanos, Sanxhaku e Tirana, të cilët për verifikimin e gjithë materialeve në ngarkim të klientit të tyre, kishin kërkuar një afat relativisht të gjatë. I pasigurt gjithashtu edhe shpjegimi i vetë Nanos në këtë proces, pasi siç dihet, në seancat me hetuesit ai nuk ka pranuar të japë shpjegime. Akuza ndaj Nanos — në lidhje aktualisht — paraqesin dënimin e heqjes së lirisë 10 vjet — për shpërdorim detyre — dhe 8 vjet për falsifikimin të dokumentave zyrtare.
Hakmarrje e re në Shkodër? vret me revol[e] dhe arrestohet nga Policia
SHKODËR — (Af. Ça) Përsëri vrasje në Shkodër. E dyta brenda pak ditësh. Shkaku, një zënkë e thjeshtë. Pardje, rreth orës 13.35, u vra me armë zjarri Lek Draga, 70 vjeç dhe banues në Lagjen “Fahri Ramadan” në Shkodër. Viktima, disa ditë më parë kishte pasur një grindje me Zef Dedën, 40 vjeç, nga Torovica e Lezhës. Ky i fundit e goditi viktimën me pistoletë përpara oborrit të shtëpisë. Vitë më parë ishte folur gjatë edhe për një vdekje tjetër që ka të bëjë po me Zef Dedën — tashmë i sapo arrestuar pas krimit të vrasjes — gruaja e tij ishte gjendur e mbytur në det.
Arka kuponash në të gjitha njësitë tona të shërbimit dhe tregtisë
TIRANË — Këtë e tutje kontrolli për nxjerrjen e të ardhurave të tatueshme nga aktiviteti i tregtisë me pakicë do të jetë i saktë dhe i argumentuar. Në ndihmë vjen legjislacioni dhe teknika. Kuvendi Popullor sapa ka miratuar Projektligjin “Për Dokumentimin dhe Mbajtjen e Llogarive për Tatimet”. Në te sanksionohet për herë të parë detyrimi për vendosjen e aparaturave të arkës regjistruese në çdo njësi tregtëse me pakicë dhe shërbimi.
Importuesit i aparaturave të domosdoshme për zbatimin e këtij ligji, do të drejtohen nga shteti, ndërsa pajisja e të gjithë njësive tregtare dhe të shërbimit me to do të bëhet gradualisht.
Dje në Shqipëri
NGELET NË VEND PROCESI I PRIVATIZIMIT TË NDËRMARRJEVE NË SHKODËR — Nuk është paraqitur asnjë kërkesë për blerje të ndërmarrjeve në Shkodër. Janë 12 ndërmarrje të vogla e të mesme, në listën e hartuar e të publikuar nga Agjencia e Privatizimit e rrethit, ndërmjet të cilave: Fabrika e Trikotazhit, ajo e tullave dhe Uzina e prodhimit të autobuzëve. Shkaqet e mosparaqitjes së kërkesave për blerje, janë kryesisht mungesa e mjeteve financiare dhe vlerësimi i mirë i ndërmarrjeve.
TAKIM NË PROKURORINË E PËRGJITHSHME: “KRIMINALITET DHE KORRUPSION NË RRITJE” — Gjen[d]ja në rritje e kriminalitetit dhe e korrupsionit, si dhe masat kundër këtij fenomeni, ishin në qendër të takimit të zhvilluar në Prokurorinë e Përgjithshme. U theksua gjithashtu, rëndësia e ngritjes së nivelit shkencor të organizimit e hetimeve dhe luftës kundër krimit. Në këtë takim mori pjesë Kryetari i Gjykatës së Drejtësisë dhe Zëv. Kryetari i Gjykatës së Kasacionit.
KANË EFEKTIVITET KREDITË E KE, DHËNË BIZNESEVE TË VEGJËL NË JUGPERËNDIM TË VENDIT — Ka në dhënë rezultate, rreth 140.000 dollarë, të akorduara nga KE në favor të bizneseve të vegjël e të mesëm të zonës jugperëndimore të vendit. Këto kredi, janë përdorur kryesisht në fushën e transportit, për furra buke, e reparte stomatologjike. Ndërkohë që priten dhe 3.5 milion ECU të tjera nga KE, numri i kërkesave për kredi ka arritur në 130.
SHQIPËRIA PRANON ORGANIZATAT ANËTARE ORGANIZATES BOTËRORE TË TURIZMIT — Me vendim të asamblesë së përgjithshme, Shqipëria pranohet anëtare me të drejta të plota, e organizatës botërore të Turizmit. Në punimet e kësaj asambleje mori pjesë dhe një delegacion nga Shqipëria i kryesuar nga Edmond Spaho, Ministër i Turizmit.
Marinari nga Durrësi humb Iloton në Itali
Lutë ankthi për shqiptarin që grumbullon 11 pikë
EDMOND LAÇI
DURRËS — Lloritari e vërtetme — veçanërisht e vështirë duket fati i shqiptarit — tashmë kanë transferuar edhe historinë e të vegjëlve. Me të gjitha përkash ja kujtuar për Kurxhin “Tosqubolli” e në një ditë të jashtëzakonshme në 18 e kampionatit Italian. Por ndërsa në Durrës humb një disqet, Mar[in]ari nga Durrësi, gjatë se 10 m[?] — duke jetuar? — u aq ga në një il[e] ja botë? Vazhduam ia malin? rroja e së… shqiptari është “Ilo” Guot[?] e mban qytetar. Kishte vuajtur? skedat e [..] që shohin? [..] gër? di dishe, dhe ver? ka? r? [..] port? [..].
[…] rezultatet e 8 044 U 18 data 12, Mar[in]ari nga Durrësi bashkë me të tjera e harruara në Venecia ku ka qenë me shërbim — ka humbur edhe shansin për të luajtur. Madje ka humbur shansin për t’u thirrur edhe në vendin e tij, mar[r]i i U E? që kanë marrë 11 pikë — po as që ai — kanë futur në shek? e 500 lire.
shte me 11 pikë. Tashmë ndjenjat e triumfit dhe m[?] mësimit, e kanë detyruar marinarin nga Durrësi të interesohet për fitimin e tij të mundshëm. Aq më tepër kur as edhe ai vetë nuk e ka ditur që paratë e fituara i kishte lënë në Itali. “Ndoshta nuk ka fituar me 18 dhe 12 pika — i thotë ai Gazetës — interesohuni ju lutem për fatin e skedës time”.
Por kolegët e marinarit janë treguar të pamëshirshëm, plot 274 skedina kanë mundur të gjejnë rezultatet e 8 044 U 18 data 12. Mar[in]ari nga Durrësi bashkë me të tjera e harruara në Venecia — ku ka qenë me shërbim — ka humbur edhe shansin për të luajtur. Madje ka humbur shansin për t’u thirrur edhe në vendin e tij, mar[r]i i U E? që kanë marrë 11 pikë — po as që ai — kanë futur në shek? e 500 lire.
Skedinat e Totocalcio
NE BRENDSI
Kohë e keqe, përmbytet Italia e Veriut
Dalin nga shtrati liqenet e mëdhenj
NE FAQEN 2
«Në romanet e mi shkruaj për jetën e zezakeve»
Flet shkrimtarja që ka mundur Kadar[e]në
NE FAQEN 3
Vizat dhe ëndrrat
Çdo njeri kur fle ëndërron. Është ky një fakt jashtëzakonisht normal, vetëm se nganjëherë këto ëndrra janë kaq të bukura ose kaq të këqija sa të lënë të habitur dhe të çuditur kur zgjohesh. Por ëndrrat mund të jenë edhe “paralajmëruese”, d.m.th. mund të përmbajnë një paralajmërim, një paralajmërim që asaj që mund të ndodhë në të ardhmen. Çdo javë “Gazeta Shqiptare” i ofron lexuesve të saj shpjegimin dhe domethënien e objekteve dhe situatave që ëndërrohen në ëndërr.
VAZO
Interpretim psikologjik: Vazo paraqet barkun e nënës. Ja pse të thyesh një vazo në ëndërr do të thotë të rrezikosh një abort.
Vazo mund edhe të përmbajë gjëra të çmuara: bëhet fjalë për vlerat dhe cilësitë tona. Frika për të thyer një vazo është e lidhur me frikën se mos jemi shumë të brishtë: bëhet fjalë për një ndër-që paraqet një gjendje ankthi. Një vazo me lule do të thotë lumturi me miqtë. Vazo plot: sukses profesional.
JVETËR [?]
Interpretim psikologjik: Si të gjithë personazhet e tjera autoritare (babai, profesori, gjyshi, mjeku), në ëndërr ai është një personazh drejtues. Duhet të mësojmë ta dëgjojmë, të interpretojmë mesazhin e tij, sepse sigurisht mesazhet e tij janë shumë të rëndësishme për kë në ëndërr.
Kur në ëndërr e shohim veten më të vjetër nga ç’jemi në realitet, do të thotë se jemi shumë të lodhur e është gati mirësojmë? për një tjetër? e brendshme. Një njeri që ëndërron se është kundër i afërmi ynë në ëndërr na paraqitet me i vjetër; për ne është pa entuziazëm pa gjallëri.
ERE
Interpretim psikologjik: Kur një ëndërr është e shoqëruar me zhurmën e erës do të thotë se në jetën tonë do të ketë një ndryshim të rëndësishëm. Por kjo gjithmonë bëhet fjalë për ndryshime pozitive, përkundrazi, shpesh era paraqet pasiguri, paqartësi. Për dashurinë, kjo do të thotë me një. [?]
TREN[I]
Interpretim psikologjik: Treni paraqet mënyrën në të cilën organizojmë jetën tonë shoqërore.
Nëse treni ka shumë njerëz do të thotë se duhet të vëmë në mënyrën e të cilën shprehin ndjenjat. Një tren në të cilën ka pak njerëz është tregues i pa kënaqësive tona drejt jetës shoqërore, shprehen dëshirat për të ndryshuar. Nëse treni kërkon të vetëm në një vagon do të thotë se ndjehemi të vetmuar. Nëse përpiqemi të humbim trenin, do të thotë se ndjehemi inferiorë.
SHEQERI
Interpretim psikologjik: Sheqeri jep energji, simbolizon pra një aktivitet seksual dhe mendor; të hash sheqer tregon dëshirën për të reaguar.
Por sheqeri paraqet edhe ambëlsal, simbolizon një njeri që duam ose një të shtrenjtë për të përkëdhelur.
LIBËR
Interpretim psikologjik: Libri në ëndërr paraqet një gjendje psikike të atij që ëndërron: për të interpretuar këtë ëndërr duhet të kemi shumë kujdes se cili është titulli dhe përmbajtja e librit.