Në ikje 48 familje nga Kukësi Alarmi i ndotjes edhe në Elbasan, Laç e Rubik Kush ndot KUKËS DHE RUBIK — Ujinat e bakrit në Kukës dhe Rubik hedhin në atmosferë çdo vit rreth 60.000 ton squfur. Kjo sasi është ekuivalente me 120.000 ton gaz sulfurik. Efektet shkaktohen nga shkritshën në një rreze prej 3 kilometrash. Në zonat pranë fabrikave pyjet dhe bimësia janë shkataruar dhe toka ka një produktivitet 50 për qind më të ulët. Të njerët është vërejtur irritim i organeve të frymëmarrjes. ELBASAN — Metalurgjiku i Elbasanit ndot atmosferën me elementë kimikë: kobalt, nikel, titan, mangan, vanad. Ndotja është shtrirë në një hapësirë me gjatësi 20 kilometra dhe gjerësi 16 kilometra. Thellësia e depërtimit në tokë të lëndëve helmuse është 30 centimetra. Uzina kimike në Laç ANDREA STEFANI TIRANE — Sinjale alarmante për ndotjen e mjedisit nga disa uzina metalurgjike në Shqipëri. Në fokus tre uzinat e shkrijës së bakrit në Kukës, Laç, Rubik si dhe Metalurgjiku i Elbasanit. Ndotja është aq e dukshme sa që tashmë ajo nuk shihet vetëm nga specialistët. Këtë fenomen po e vuan dhe kundërshton popullata e këtyre zonave. Në rrethin e Kukësit, 48 familje të fshatit Kodër-Lumë në komunën e Shiqitënit, ka kërkuar të evadohet. Shkaku është veprimi tmerrësisht shkatarues i mbetjeve që hedhin në atmosferë Uzina e Shkrirjes së Bakrit në Rexhepaj. Dëshmi është mali i plehrave prej 3 kilometrash. Përveç shkatarritmit të bimësisë dhe të pyjeve edhe ndotja e tokës në këto zona është 50 për qind më e ulët se o zonave të panotura. Shqetësimet janë të ndjeshme dhe të njerëzit. Jo vetëm te punëtorët e këtyre uzinave, por dhe dhe tek ata që banojnë në një reze 2 — 3 kilometra larg tyre, janë konstatuar irritime të organeve të frymëmarrjes. Për të kompensuar disi dëmet e shkaktuara, Korporata e Bakrit i paguan çdo vit rrethit të Kukësit 15 milion lekë. E njëjta situatë dramatike paraqitet dhe në Laç. Edhe pse Uzina e Bakrit në këtë zonë ka një teknologji më të avancuar, rrjedhojat janë po ato. Banorët ankohen nga dhimbje të mushkërive dhe të stomakut, Mali i Shul-tetit e Elbasanit. Era që fryn nëpër luginë i ka shtyrë pluhurat ndotës, duke krijuar një tjetër qendër me përqëndrim të lartë në Labinot Mal. Elementët kryesorë të ndotjes janë nikeli, kobalti, titani, mangani dhe vanadi. Të gjithë këto elementë kimikë gjenden në mjedis në sasi mbi nivelet normale. Por ndotja ka depërtuar edhe në tokë. Në 30 metra thellësi, shkalla e ndotjes është thuajse e njëjtë me atë të sipërfaqes. Analizat e barit flasin për një përqindje më të lartë të hekurit. Në këtë situatë, njerëzit, specialistët, dikasteret ndodhen përballë dilemash të mëdha. Për shkak të krizës ekonomike, këto uzina e kanë ndërprerë ose reduktuar prodhimin. A du- Kodër-Lumë në komunën e Shtiqenit, kanë kërkuar të evadohet. Shkaku është veprimi tmerrësisht shkatërrues i mbetjeve që hedhin në atmosferë Uzina e Shkritores së Bakrit në Rexhepaj. Dëshmi është mali i Gjalliçës që ndodhet aty pranë. Shpati i tij, dikur plot gjelbërim, sot është i xhveshur nga veprimi intensiv dhe i pamëshirshëm i gazit sulfurik të hedhur në atmosferë nga uzina. Në kohë me lagështirë, kjo sasi gazi shndërrohet në acid, rrëshqet e të cilit janë akoma më shkatërruese për bimësinë, tokën dhe gjithçka. “Vetëm uzinat e shkrirjes në Kukës dhe Rubik — i thanë Gazetës në Korparatën e Bakrit — hedhin në atmosferë rreth 60.000 tonë pluhur sulfurik që është 1 barabartë me 120.000 tonë gaz sulfurik. Efektet shkatërruese mbi mjedisin shtrihen në një rreze aktive të organëve të frymëmarrjes. Për të kompensuar disi dëmet e shkaktuara, Korparata milion lekë. E njëjta situatë dramatike paraqitet dhe në Lac. nga dhimbje të mushkërive dhe të stomakut. Mali i Shullazit, dikur gjelbërim pishe, sot është i zhveshur. Tokat janë thuajse djerrë, sepse bari e ka vështirë të mbijë. Të dhëna shqetësuese janë evidentuar dhe për zonën e Elbasanit. Drejtoria e Gjeofizikës ka kryer një studim për të vlerësuar hapësirën dhe shkallën e ndotjes në këtë zonë nëpërmjet provave me kampione dhe janë marrë në sipërfaqe dhe në thellësi deri 30 centimetra. Janë kryer edhe prova biogjeokimike në bimësitë të ndryshme. Rezultatet kanë treguar se ndotja përfshin një hapësirë 20 kilometra të gjatë dhe 16 kilometra të gjerë: përfshin Çërrikun, Lixhat dhe qytezën e Librazhdit. prodhimin. A duhet ato të rifillojnë të vjellin helm në atmosferë? Problemin e vështirëson pamundësia e kryerjes së një rikonstruksioni teknologjik që do të pakësojë ndotjen. Disa orvatje në këtë drejtim, disa vite më parë, kanë dalë pa sukses. Rjedhimisht, punëtorët e këtyre uzinave, banorët e zonave madje dhe Qeveria ndodhen midis dy krizave. Ata duhet të zgjedhin: mbajtjen mbjellur të uzinave që do të thotë papunësi, ose rifillimin e aktivitetit duke i nxjerrë ato nga kriza ekonomike, por që njëherazi do të thotë thellim i krizës ekologjike.

«Rezervat e të dy palëve atrofizuan lidhjet midis nesh» Ish-ideologu i PPSH vazhdon të tregojë nga burgu misteret e tij EDMOND LAÇI TIRANE — Foto Çami vazhdon të tregojë. Por tashmë jo më nostalgjitë, por misteret e jetës së tij në krye të ideologjisë komuniste të ish-PPSH. I ndodhur në një qeli të katit të dytë të Burgut të Tiranës dhe shumë pranë qelive të vejushës Hoxha dhe ish-presidentit Alia, ai është personi tjetër i rëndësishëm nga regjimi i vjetër që pranon t’i tregojë Gazetës për herë të parë mjaft mistere. Sidomos ato të viteve të fundit të jetës së tij politike, deri në vitin ’90, kur ai ishte i pari nga ish-funksionarët e vjetër të regjimit që kërkoi dorëheqjen. Por me Foto Çamin lidhet edhe një tjetër histori e mistershme: kryesimi i një delegacioni shqiptar për në Republikën Federale Gjermane, nga i cili opinion i sendet shqiptar — deri atëherë nën regjimin komunist — priste shumë. Për herë të parë protagonisti i kësaj historie tregon. ”Për këtë problem, para disa muajsh më erdhi vetë në shtëpi edhe ambasadori gjerman Vollers, së bashku me atasheun tregtar të tij. Edhe ai interesohej dhe kërkonte të dinte pse mbetën të ngrira marrëdhëniet shqiptaro-gjermane pas vizitës së tij. Kuç i pengoi, i prishi ato?” A ju përgjigjët ju dhe si? ”Patjetër. Objektivat e kësaj vizite ishin tre: 1)Hapja e një kanali të ri marrëdhëniesh midis dy vendeve, sidomos atyre parlamentare, Komisionit të Jashtëm të Parlamentit Gjerman, kryetarë të partive të ndryshme parlamentare, zëvendësministrat e Jashtëm dhe të Ekonomisë dhe së fundi vetë të Gjermanisë. Nuk mjaftuan këta që ju t’ia arrinit qëllimit, apo ishte diçka tjetër që solli ngrirjen e marrëdhënieve me Gjermaninë. Gjithnjë duke menduar se kjo do të çonte në çënimin e pavarësisë, lirisë dhe sovranitetit. Ekziston një frikë e madhe në këtë drejtim, prandaj edhe rezervat tona nuk kishin se si të mos reflektoheshin. Nga kjo frikë për shembull, u prish një gj ”Kusht nuk vunë, por disa gjëra edhe nënkuptoheshin. Për shembull problemi në fjalë ma përmendën të gjithë. Në fakt ajo ishte një kërkesë e hapur për ndryshimin e qëndrimit ateist të shtetit tonë. Prandaj mendoj se edhe pala gjermane nuk ishte shumë e predispozuar, sepse ajo shikonte që gjërat ende s’po lëviznin në Shqipëri. Në një takim diku ku jo pa qëllim përmendi se Gjermania jep mbi 40 miliardë marka ndihma anembanë botës. Pra, marrëdhëniet u atrofizuan për shkak të rezervave dypalëshe dhe jo vetëm për fajin tonë”. Pas kthimit nga Gjermania ju keni zhvilluar shumë takime sqaruese me anëtarë të PPSH. Në atë kohë u fol se ngrirja e marrëdhënieve erdhi si rezultat i kërkesës gjermane për të ngritur përmendore naziste në Shqipëri. A e keni thënë ju këtë gjë dhe sa është e vërtetë? ”Kjo histori është kështu: në një darkë kolegu im gjerman i Komisionit të Jashtëm Ja-shtëm më foli për ushtarët gjermanë të vrarë në Shqipëri. Unë i tregova eksperiencën me Italianë, madje edhe ”Gjeneralin” e Kadarës së, por ata këmbëngulën në kërkesën e tyre për hapjen e varrezave gjermane te ne, duke shpjeguar se atje ishte një opinion i ndjeshëm për këtë problem. S’ngel gjë tjetër, veçse edhe unë t’i tregoj, goja se edhe në Shqipëri ekzistonte një opinion jo më pak i ndjeshëm. A mendoni se po të kishte arritur sadopak pa- taro-gjermane pas vizites së mi-me atje. Kush i pengoi, i prishi ato? A i përgjigjet 1)Hapja e një kanali të marrëdhëniesh midis dy vendeve, sidomos atyre parlamentare, sepse edhe unë shkova atje me funksionin e Kryetarit të Komisionit të Jashtëm të Parlamentit; 2)Dhënia e impulsit për marrëdhëniet ekonomike dhe 3)Informimi dhe pikëpamjet tona në lidhje me çështjen e Kosovës. Por problemi themelor, duhet pranuar, ishin marrëdhëniet ekonomike. Të cilët personalitete insistuat për këto probleme? “Mu ma pritën Kryetari i fundi vetë Gjensheri”. Nuk ngjalluan që solli ngrirjen e marrëdhënieve dhe jo atë që prisnin pjesa më e madhe në Shqipëri? “Unë personalisht nuk jam autori i kësaj ngrirjeje. Theksoj që jam përpjekur gjithnjë, sidomos kam insistuar te marrëdhëniet ekonomike. Mos harroni, ishte viti 1987 dhe në Shqipëri ekzistonin në atë kohë konservatorë që ngurronin t’i hapnin rrugën investimeve Kë­saj here asnjë i plagosur trena në kaos ndërprerë ose reduktuar drejtim, disa vite më parë, kanë dalë pa sukses. Rrjedhimisht, njëherazi do të thotë thellim i krizës ekologjike. Gjermane në Shqipëri. Gjithnjë duke menduar se kjo do të çonte në çenimin prish një marrëveshje me firmën “Deminex”, e cila parashikonte investime të mëdha në fushën e naftës”. Vetëm ngurrimi juaj ishte, apo edhe pala gjermane nuk u përgjigj si duhet? “Mendoj se edhe nga autoritetet gjermane kishte ngurrime. Ajo kërkonte, prites ndryshme në vendin tonë”. Çfarë kushti iu vunë? Kërkesa shpjeguar se atje ishte një opinion 1 ndjeshëm për këtë problem. S’ngeli gjë tjetër, veçse edhe unë t’i tregoj sa ndjeshëm”. A mendoni se po të kishte shkruar sadopak pakritmet e ideologjisë suaj, do të mund të bëhej më mirë edhe për çështjen kombëtare, duke pasur parasysh sidomos Kosovën? “Për Kosovën edhe ata ishin dakort me ne. Dhe u bashkuan me mendimet tona, madje duke na bërë të qartë se i njihnin serbët si shkatërrues të gjendjes së atëhershme të tensionuar”. Foto Çami i fotografuar në burg

Rreziku i dizinformimit TIRANË — Megjithë premtimet për dialog, mbeten ende të ndëra marrëdhëniet midis Shqipërisë dhe Greqisë. Të hënën në mbrëmje, me një notë të drejtuar Ambasadorit Shqiptar në Athinë, qeveria e Andreas Papandreu nuk ka pranuar asnjë përgjigjësí për vdekjen e tre emigrantëve shqiptarë të vrarë javën e kaluar nga një patrullë kufitare greke. Ndërkohë një javë e kaluar në një shtyp mall të kufirit me Greqinë, pranë Ersekës, u gjetën trupat e tre emigrantëve shqiptarë të vrarë me armë zjarri. Ndërkohë nga ana e vet akuzon qeverinë se Tirana për “sjelljen e egër dhe dizumane të policisë shqiptare” për minoritetin grek në Shqipëri. Zëdhënësi i qeverisë greke, Evangelis Venizelos, thekson se “në varrezat e marra në Greqi i kusht respektimin e lirisë së dhe të drejtave të minoritetit”. Ndërkohë burime informacione greke referojnë që situata e kaluar në një fazë të vështirë, t’i përkeqësojë marrëdhëniet midis grekëve dhe shqiptarëve, të cilët nëpër shtypin grek nga shkak i goditjeve të athinasve nga policia e Delvinës, kur nga shpejtë rezultate së t’i vrasë ... [?] nuk janë të akuzuar vetë. Frika e ... [?] dhe diskut të nënkuptuar se ato do të diskutohet për të rindërtuar tensionin midis dy vendeve, duke kryer fushatë dizinformimi.

DELVINË — Shtohet edhe një vend tjetër në Shqipëri ku është kultivuar bima mëmë e Pollitës. Janë ndaluar nga Policia Meto e Kanan Ahmeti babë e bir — me banim në fshatin Finiq, të cilëve iu gjetën gjatë një sasie prej 22 kg gramë Cannabis. Problimi ishte në vendje të thartë dhe përgatitja për transportuar, përfshirë në trastë. Policia më 48 orë të ndalimit, Prokuroria ka zgjidhur hetimet për arresti ndaj tyre dhe heshtje vetë përfshirë me informacion. Eshtë ky rast i thuat në 1998? [?] kështu, që organet e policisë kanë verifikuar lidhje më shumë të bimëve të drogës.

Lind aviacioni i brendshëm në Shqipëri Do të shfrytëzohen katër aeroporte ish-ushtarake NE FAQEN 3 Një tjetër atentat terror në Londër Kësaj here asnjë i plagosur trena në kaos NE FAQEN 2